1 Nyakati 25: Nyuzi na Huduma ya Sifa

Muhtasari wa somo

Kabla kuta za Hekalu hazijainuka, nyuzi za vinubi zinaandaliwa. Walimu wanakaa karibu na wanafunzi; familia zinapokea wajibu. Wimbo hautakiwi kubeba mdundo tu, bali kumbukumbu ya Mungu mwenye nyumba.

Andiko: 1 Mambo ya Nyakati 25:1–31

Taswira inayoongoza: Nyuzi za ala zinazotengenezwa kwa pamoja kwa ibada

Swali la moyo: Muziki mzuri unageuka lini kuwa ibada ya kweli badala ya onesho la kuvutia?

Utangulizi: Wimbo Unapokuwa Mkubwa Kuliko Ujumbe

Kanisa linaweza kukumbuka wimbo muda mrefu baada ya mahubiri. Kwaya inaweza kufariji mwenye huzuni na kuunganisha watu wasiokuwa wanafahamiana. Lakini muziki unaweza pia kuficha maneno yasiyo na mizizi ya Biblia, uchovu wa waimbaji, au tamaa ya kusifiwa.

Baada ya Daudi kupanga huduma za Walawi na makuhani (1 Nya. 23–24), Mwandishi wa Mambo ya Nyakati anazungumzia waimbaji. Sura ya 25 inahesabu wahudumu wa muziki, inataja familia, inathamini mafunzo na kugawa majukumu. Jambo la kushangaza ni kuwa huduma ya waimbaji inaelezwa kwa lugha ya kutabiri au kutoa unabii kwa ala za muziki (25:1–3). Wimbo si mapambo yanayoongezwa kwenye ibada; wimbo ni huduma yenye wajibu wa kiroho.

Andiko hili linahusu kipawa cha muziki kuwa huduma yenye nidhamu, inayoshirikisha wengi na kutangaza kweli ya Mungu. Nyuzi za ala zinapaswa kuwiana, lakini mioyo ya waimbaji inahitaji kwanza kupatana na Neno la Bwana.

Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Nyimbo kwa Hekalu Lisilojengwa Bado

Mambo ya Nyakati inafundisha watu waliopitia maangamizi na uhamisho jinsi ya kukumbuka agano na kuanza upya. Sura za 1–9 zinatunza majina ya Israeli. Sura za 10–22 zinamwonyesha Daudi akiandaa nyumba ya Bwana. Sura ya 23 inapanga huduma za Walawi, sura ya 24 inapanga huduma za makuhani, na sura ya 25 inapanga huduma ya muziki. Hekalu litajengwa na Sulemani, si Daudi (1 Nya. 22:8–10; 2 Nya. 3:1).

Nyimbo zilikuwa tayari zimesikika wakati Sanduku la Agano lilipoletwa Yerusalemu (1 Nya. 15:16–28). Asafu aliongoza shukrani mbele za Bwana (16:4–7), na Hemani pamoja na Yeduthuni walihusishwa na ibada iliyokuwa ikiendelea Gibeoni (16:39–42). Sura ya 25 inaweka mpangilio wa muziki kwa nyumba inayokuja. Sailhamer (1983) anaonyesha kwamba viongozi hawa ni wa familia za Walawi, na huduma ya muziki inahusishwa na maandalizi ya Daudi.

Kwa jamii inayojengwa upya, somo ni wazi: ibada haiwezi kutegemea kipaji cha mtu mmoja au hamasa ya siku moja. Nyimbo zinahitaji kweli, kumbukumbu, mafunzo na watumishi waaminifu.

Kutembea Katika Andiko

Nyuzi Zinapoagizwa Kutangaza Neno (25:1–3)

Daudi na majemadari wa jeshi wanawatenga wana wa Asafu, Hemani na Yeduthuni kwa huduma. Uhusika wa majemadari hauufanyi muziki kuwa silaha; huduma inayozungumziwa hapa ni ibada. Waimbaji wanatajwa kuwa wanatoa unabii kwa vinubi, zeze na matoazi (25:1). Lugha hiyo inarudi katika huduma ya Asafu chini ya uongozi wa mfalme (25:2) na katika huduma ya Yeduthuni ya kumshukuru na kumsifu Bwana (25:3).

Hapa muziki si sauti ya kuandamana na ujumbe pekee. Muziki unashiriki katika kuitangaza kweli ya Mungu. Hata hivyo, andiko halimaanishi kila mwimbaji hupokea ufunuo usioweza kukosea, wala kila hisia ya muziki ni sauti ya Mungu. Katika muktadha huu, unabii umeunganishwa na sifa na shukrani vinavyoongozwa na Neno (Sailhamer 1983; ling. 1 Sam. 10:5–6; 2 Fal. 3:15).

Majina ya wana wa Asafu na Yeduthuni yanaandikwa. Kuna tofauti ya maandishi katika mstari wa 3: maandishi mengi ya Kiebrania yanataja majina matano huku yakisema wana sita. Baadhi ya nakala za kale zina jina Shimei, linaloonekana pia katika mstari wa 17. Tofauti hii haipaswi kufichwa kwa maelezo ya kubuni.

Mwandishi hajaandika nyimbo zenyewe katika sura hii. Msisitizo ni nani amepewa wajibu wa kuimba, nyimbo zinamwelekea nani, na huduma inaongozwaje.

Familia Inapogeuka Shule ya Sifa (25:4–6)

Wana kumi na wanne wa Hemani wanaorodheshwa kwa majina. Hemani anaitwa mwonaji wa mfalme, ishara ya uhusiano kati ya muziki na kusikia Neno la Mungu. Andiko linataja pia binti watatu wa Hemani, ingawa majukumu ya muziki ya binti hao hayaelezwi wazi (25:4–5).

Familia inatajwa kuwa zawadi ya Mungu. Kauli kuhusu kuinuliwa kwa pembe katika mstari wa 5 inaweza kuonyesha nguvu au heshima, lakini maana kamili ya maneno inajadiliwa. Haitakuwa sahihi kujenga mafundisho makubwa juu ya kauli isiyofafanuliwa kwa undani (Klein 2006).

Watoto wanatumika chini ya maelekezo ya baba zao; Asafu, Hemani na Yeduthuni wanawajibika ndani ya mpango wa Daudi (25:6). Hapa hakuna picha ya msanii mmoja anayetaka umaarufu. Kuna vizazi vinavyojifunza pamoja. Mafunzo na uangalizi vinaifanya huduma idumu hata viongozi wanapobadilika.

Mpangilio wa koo wa Israeli ya kale haupaswi kutumiwa kuhalalisha upendeleo wa kifamilia katika kanisa la leo. Vipaji, tabia na uaminifu vinapaswa kupimwa kwa haki.

Ujuzi Unapofundishwa Badala ya Kudhaniwa (25:7–8)

Waimbaji 288 wanatajwa kuwa wamefundishwa kumwimbia Bwana na wana ustadi (25:7). Mazoezi si adui wa kiroho. Ibada inahitaji kujifunza, kusikilizana, kuelewa Maandiko na kuwajibika kwa wenzi wa huduma.

Lakini hadhi haiamui kila kitu. Kura zinatumika kugawa majukumu kwa wakubwa na wadogo, walimu na wanafunzi (25:8). Maelezo haya hayafuti tofauti ya uzoefu. Aya ya 7 imeshatambua ujuzi. Badala yake, utaratibu unazuia wakongwe kumiliki nafasi zote na wanafunzi kukosa nafasi ya kukua.

Ujuzi bila unyenyekevu hugeuka maonesho. Unyenyekevu bila kujifunza unaweza kuwa uzembe. Katika nyumba ya Bwana, ubora na haki vinapaswa kutembea pamoja (Japhet 1993; Knoppers 2004).

Sauti za Kwanza Zinapopewa Nafasi (25:9–20)

Kura ya kwanza inamwangukia Yusufu wa ukoo wa Asafu; ya pili Gedalia; ya tatu Zakuri (25:9–10). Orodha inaendelea kwa majina kama Nethania, Bukia, Yesharela, Yeshaya, Matania, Shimei na Hashabia. Kila kikundi kinatajwa kuwa na watu kumi na wawili (25:9–20).

Mgawanyo wa vikundi ishirini na vinne unafanana na mgawanyo wa makuhani katika sura ya 24. Hata hivyo, sura hii haitoi ratiba kamili ya wiki zote za huduma. Hoja iliyo wazi ni mwendelezo: huduma haigawiwi kwaya moja yenye mamlaka ya kudumu, bali vikundi vyenye majina na wajibu unaotambulika.

Majina mengine hayaonekani sana katika Biblia. Lakini katika kumbukumbu za Israeli, kila kikundi kinapata nafasi. Mpangilio wa kawaida unakuwa ujumbe wa kiroho: sifa za Mungu zinahitaji uaminifu unaoendelea, si msisimko wa mara moja.

Kura ya Mwisho Inapokamilisha Kwaya (25:21–31)

Orodha inaendelea kwa Matisia, Yeremothi, Hanania, Yoshbekasha, Hanani, Malothi, Eliatha, Hothiri, Gidalti na Mahaziothi. Kura ya ishirini na nne inamwangukia Romamti-ezeri (25:21–31). Vikundi 24 vya waimbaji 12 vinafanya jumla ya 288.

Kurudia majina na idadi kunaweza kumchosha msomaji. Lakini marudio yanafanya kazi ya kichungaji: hakuna kikundi kinachofutwa kwa sababu cha mwingine kina umaarufu zaidi. Ibada ni kubwa kuliko sifa za mwimbaji mmoja.

Kuta za Hekalu bado hazijajengwa. Hata hivyo, nyimbo za Hekalu tayari zina walinzi wa kumbukumbu, walimu, wanafunzi na utaratibu. Kabla ya jengo kukamilika, watu wa Mungu wanaanza kujifunza kuimba kwa uaminifu.

Tafakari ya Kiteolojia: Wimbo Mtakatifu Ni Upi?

Sifa Zinaibeba Kumbukumbu ya Neno

Lugha ya unabii na muziki inaonyesha kwamba wimbo unapaswa kutangaza kweli (25:1–3). Katika sura ya 16, waimbaji wanakumbusha agano la Mungu na kutangaza matendo ya Bwana kwa mataifa (1 Nya. 16:8–24). Muziki wa ibada si kutengeneza hisia tu; ni kupeleka ukweli wa Mungu kutoka kizazi hadi kizazi (Kum. 31:19–22; Zab. 78:1–7).

Ibada Inahitaji Uzuri na Utaratibu

Waimbaji wanafundishwa na kugawiwa majukumu pamoja na makuhani na Walawi (25:6–8). Utaratibu haupaswi kuua furaha, na furaha haipaswi kupuuza maandalizi. Mambo ya Nyakati inakumbuka shangwe ya Sanduku la Agano, lakini pia hatari ya kupuuza maagizo ya Mungu (1 Nya. 13:7–10; 15:13–16).

Kipawa Si Kiti cha Enzi cha Mtu

Walimu na wanafunzi wanashiriki katika kura ya majukumu (25:8). Ustadi hauwezi kumpa mtu umiliki wa ibada. Agano Jipya linaeleza vipawa mbalimbali vinavyohudumia mwili mmoja (1 Kor. 12:4–7, 12–27). Mafunzo, uwajibikaji na nafasi kwa wengine vinazuia huduma kuwa jukwaa la kujitukuza.

Katika Kristo, Wimbo Unayafikia Mataifa

Kanisa linaagizwa kuruhusu Neno la Kristo likae kwa wingi katika zaburi, nyimbo na tenzi za rohoni (Kol. 3:16; Efe. 5:18–20). Katika Ufunuo, waabudu kutoka mataifa yote wanamwinulia Mwana-Kondoo wimbo wa sifa (Ufu. 5:9–10). Kusudi si kunakili orodha ya wanamuziki wa kale, bali kujenga watu wanaotangaza kweli ya Mwana mkuu wa Daudi.

Matumizi Katika Maisha: Ziandae Nyuzi za Jumuiya

1. Chunguza maneno ya nyimbo. Pima mafundisho kwa Maandiko, lugha inayoeleweka na picha ya kweli ya tabia ya Mungu. Mdundo mzuri hauwezi kusahihisha teolojia yenye makosa.
2. Fundisha badala ya kuajiri vipaji pekee. Andaa mazoezi, ushauri, kujifunza Biblia na mafunzo ya ala na sauti. Wanafunzi wakue bila kudhalilishwa.
3. Gawa nafasi kwa haki. Tumia ratiba zinazoeleweka ili wakongwe na chipukizi washiriki kwa majukumu yanayolingana na uwezo.
4. Linda afya ya wahudumu. Panga muda wa kupumzika, vifaa, usalama na bajeti. Kujitolea si ruhusa ya kumchosha mtu bila mipaka.
5. Heshimu sauti mbalimbali. Tumia nyimbo zinazoeleweka kwa kusanyiko, zikiwemo lugha za wenyeji na vipaji vya jamii, bila kuacha uchunguzi wa kiteolojia.
6. Jenga uwajibikaji. Ruhusu mrejesho kuhusu nyimbo, fedha na mwenendo wa viongozi. Kipaji kikubwa kisiwe kinga dhidi ya kusahihishwa.
7. Peleka nyimbo nyumbani. Fundisha familia na vikundi vidogo zaburi na nyimbo zenye mizizi ya Biblia kwa maombi, huzuni, shukrani na tumaini.

Maswali ya Tafakari

1. Ni nyimbo zipi zinaunda uelewa wa kusanyiko kuhusu Mungu, na maneno yake yanaaminika kibiblia?
2. Ni wapi maonesho yameanza kuchukua nafasi ya ibada ya pamoja yenye heshima?
3. Ni nani anahitaji mafunzo, nafasi ya kukua au wajibu unaolingana na uwezo?
4. Ni waimbaji, wapiga ala au walezi gani wanaobeba mzigo mkubwa bila kutambuliwa?
5. Muziki wa kanisa unawezaje kukumbusha ahadi za Mungu na kuwahudumia watu nje ya ibada?

Sala ya Mwitikio

Ee Bwana wa Israeli, ziunganishe sauti za kanisa na kweli ya Neno la Mungu. Kila kinubi, ngoma, sauti na sala ya kimya iwe sadaka ya heshima, si jukwaa la majivuno. Wape walimu uvumilivu na wanafunzi ujasiri. Walinde wanaochoka nyuma ya nyimbo na sahihisha mafundisho yanayopotosha tabia ya Mungu. Mikono yenye ujuzi ihudumu kwa mioyo yenye unyenyekevu. Furaha izaliwe katika utii. Tayarisha nyumba hai ya Kristo kwa sifa zinazokumbuka rehema na kuyakaribisha mataifa. Kwa jina la Yesu Kristo, Mwana wa Daudi. Amina.

Dirisha la Sura Inayofuata

Waimbaji wamepewa nafasi zao, na sauti za ibada zinaanza kusikika katika nyumba ambayo bado haijajengwa. Lakini huduma takatifu inahitaji zaidi ya muziki. 1 Mambo ya Nyakati 26 itataja walinzi wa malango, watunza hazina na maofisa wa huduma. Swali linalofuata ni nani analinda milango na kutunza zawadi wakati nyimbo zinapomalizika.

Orodha ya Vyanzo Vyenye Maelezo

1. Hill, Andrew E. 1 & 2 Chronicles. NIV Application Commentary. Grand Rapids: Zondervan, 2003. Anaunganisha mpangilio wa ibada na uongozi unaojenga jumuiya.
2. Japhet, Sara. I & II Chronicles: A Commentary. Old Testament Library. Louisville: Westminster John Knox, 1993. Anachunguza nafasi ya waimbaji Walawi katika muundo wa simulizi na ibada.
3. Klein, Ralph W. 1 Chronicles: A Commentary. Hermeneia. Minneapolis: Fortress, 2006. Anajadili tofauti za maandishi, orodha za familia na vikundi vya muziki.
4. Knoppers, Gary N. I Chronicles 10–29: A New Translation with Introduction and Commentary. Anchor Bible 12A. New York: Doubleday, 2004. Anafafanua mpangilio wa Daudi na mila za Walawi.
5. Sailhamer, John. First and Second Chronicles. Everyman's Bible Commentary. Chicago: Moody Press, 1983. Chanzo kilichotolewa kinahusisha waimbaji na ukoo wa Walawi, unabii na sifa kwa ala.
6. Williamson, H. G. M. 1 and 2 Chronicles. New Century Bible Commentary. Grand Rapids: Eerdmans, 1982. Anaweka huduma ya muziki ndani ya tumaini la kurejeshwa kwa ibada baada ya uhamisho.