Ishi Kesho Leo

01

Siku Moja kwa Wiki ya Kuishi Wakati Ujao Mungu Aliouahidia Uumbaji

Vipi kama inaweza kufanya mazoezi madogo ya kuishi ulimwengu ambao Mungu ameahidi?

Siku ambayo tunaacha kujithibitisha kwa wingi wa kazi tunazofanya. Siku ambayo chakula hakiliwi kwa haraka, sala hazikimbizwi, watoto hawaonekani kama usumbufu, wazee hawasahauliki, maskini hawaonekani kama hawapo, na uumbaji unapokelewa kama zawadi badala ya kutumiwa bila mipaka. Siku ambayo tunakumbuka kwamba dunia haisongi kwa sababu sisi tunaendelea kuisukuma.

Hadithi ya kibiblia kuhusu Sabato inaanza na jambo rahisi sana:

Mungu alisimama.

“Hata siku ya saba Mungu alikuwa amemaliza kazi aliyokuwa akiifanya; kwa hiyo siku ya saba akapumzika kutoka katika kazi yake yote.” — Mwanzo 2:2

Lakini kadiri simulizi ya Biblia inavyoendelea, siku hiyo ya saba inakuwa zaidi ya muda wa kurejesha nguvu baada ya siku sita za kazi. Inakuwa ishara ya uumbaji kama Mungu alivyokusudia uwe; tamko dhidi ya utumwa; shule ya kujifunza kumtumaini Mungu; mwonjo wa Yubile; uwanja ambao Yesu anatenda matendo ya urejesho; na hatimaye, dirisha linalotufungulia mtazamo wa ulimwengu ambao Mungu atauhuisha upya.

Kwa Wakristo wanaoishi chini ya Agano Jipya, maswali mazito hujitokeza.

Je, Sabato ya siku ya saba bado inapaswa kushikwa sawasawa na ilivyoamriwa kupitia Musa?

Je, Jumapili ilichukua nafasi ya Jumamosi?

Je, kutimizwa kwa Sabato ndani ya Kristo kunamaanisha kwamba Wakristo hawahitaji tena utaratibu wa kila juma wa kusimama na kupumzika?

Au je, kutenga siku moja kila wiki kwa ajili ya kuacha kazi kunaweza kuwa na hekima kubwa—si kama njia ya kupata wokovu, bali kama namna ya kuanza kuishi mapema wakati ujao ambao Mungu ameahidi uumbaji?

Jibu la Biblia ni pana zaidi kuliko kusema tu, “Sabato ilifutwa,” au, “Hakuna chochote kilichobadilika.”

Sabato haitoweki ndani ya Yesu.

Inasonga kuelekea kusudi lake kamili.

02

1. Kabla ya Sinai, Mungu Alipumzika

Hadithi ya Sabato haianzi na Musa.

Inaanza na uumbaji.

Mwanzo inatuambia kwamba baada ya siku sita za kuupanga na kuukamilisha ulimwengu, Mungu aliacha kazi yake:

“Mungu akaibariki siku ya saba na kuitakasa, kwa sababu katika siku hiyo alipumzika kutoka katika kazi yote ya kuumba aliyokuwa ameifanya.” — Mwanzo 2:3

Hilo ni muhimu.

Siku ya saba inaonekana kabla ya Abrahamu, kabla ya Israeli, kabla ya Sinai, kabla ya tohara, na kabla ya kutolewa kwa Torati.

Lakini hapa tunahitaji pia kuwa waangalifu.

Mwanzo 2 inaeleza kuhusu pumziko la Mungu, lakini haisemi wazi kwamba Mungu aliwaamuru Adamu na Hawa kuitunza kila siku ya saba kwa namna ambayo baadaye Israeli ingeagizwa kufanya.

Hii ni sababu mojawapo inayowafanya Wakristo kutofautiana kuhusu ikiwa Mwanzo 2 yenyewe inaweka amri ya Sabato inayowahusu wanadamu wote.

Lakini kuna jambo ambalo Mwanzo inatupatia bila shaka: mpangilio wa uumbaji.

Sita, kisha saba.

Kazi, kisha kusimama.

Juhudi, kisha kufurahia.

Uumbaji ukisonga kuelekea ushirika na Mungu.

Baadaye, Israeli inapopewa amri ya Sabato, Maandiko yanaitazama tena mifumo hii ya uumbaji.

“Kwa maana kwa siku sita BWANA alifanya mbingu na nchi... lakini siku ya saba akapumzika.” — Kutoka 20:11

Kwa hiyo Sabato ni zaidi ya sheria iliyotokea ghafla pale Sinai. Amri ya Israeli imekita mizizi katika hadithi iliyoanza kabla hata Israeli haijakuwepo.

Na hadithi hiyo inatoa tamko zito kuhusu maisha ya mwanadamu:

Sisi ni viumbe; sisi si Muumba.

Tunafanya kazi.

Lakini si sisi tunaoushikilia ulimwengu usianguke.

03

2. Sabato Inasema, “Wewe Si Mtumwa wa Farao Tena”

Kutoka 20 inatazama nyuma kwenye uumbaji.

Kumbukumbu la Torati 5 inatazama nyuma kwenye Misri.

Musa anaporudia amri ya Sabato kwa Israeli, anatoa sababu nyingine ya kuitunza:

“Kumbuka kwamba ulikuwa mtumwa katika nchi ya Misri, na kwamba BWANA Mungu wako alikutoa huko kwa mkono wenye nguvu na mkono ulionyoshwa.” — Kumbukumbu la Torati 5:15

Hili linabadilisha namna tunavyoelewa pumziko.

Chini ya Farao, thamani ya Israeli ilipimwa kwa idadi ya matofali.

Zalisha zaidi.

Fanya kazi haraka zaidi.

Tafuta majani yako mwenyewe.

Fikisha kiwango kilichowekwa.

Katika himaya ya Farao hakukuwa na Sabato, kwa sababu thamani ya watumwa ilikuwa katika uwezo wao wa kuendelea kuzalisha.

Kisha Yahweh anawaokoa Israeli.

Na mojawapo ya mambo ya kwanza Mungu anayowafundisha watumwa hao wa zamani ni namna ya kusimama.

Kwa hiyo Sabato inasema mambo mawili kwa wakati mmoja.

Kutoka Mwanzo:

Wewe si Mungu.

Kutoka Kutoka:

Wewe si mtumwa wa Farao.

Ujumbe huo bado una nguvu hata leo.

Watu wengi hawatengenezi tena matofali kando ya Mto Nile, lakini sauti ya Farao imejifunza lugha mpya.

Thamani yako ni kile unachozalisha.

Thamani yako ni kile unachopata.

Thamani yako ni kile unachofanikiwa.

Endelea.

Jibu ujumbe mwingine mmoja.

Chukua kazi nyingine moja.

Fanya mauzo mengine moja.

Jenga kitu kingine kimoja.

Usisimame.

Sabato inaingilia kati na kuikatiza sauti hiyo.

Kwa siku moja, Israeli waliamriwa kuishi kana kwamba ukombozi wao ulikuwa kweli.

Hata watumishi walipumzika.

Wageni walipumzika.

Wanyama walipumzika.

Mkuu wa nyumba hakuweza kujipatia mapumziko huku akiwalazimisha walio chini yake kuendelea kufanya kazi.

Kwa hiyo Sabato haikuwa tu suala la maisha binafsi ya kiroho.

Iligusa uchumi.

Iliwekea mamlaka mipaka.

Iliwapa pumziko watu ambao pengine hawakuwa na uwezo wa kulidai wenyewe.

04

3. Siku ya Saba Inapanuka na Kuwa Yubile

Kadiri hadithi ya Biblia inavyoendelea, mpangilio wa Sabato unapanuka.

Siku sita zinaelekea kwenye siku ya saba.

Miaka sita inaelekea kwenye mwaka wa saba, ambapo hata ardhi inapewa pumziko (Law. 25:1–7).

Mizunguko saba ya miaka saba inaelekea kwenye Yubile.

Hapo ukombozi unaingia kwa kina zaidi katika maisha ya kiuchumi.

Madeni, ardhi, utumwa, umaskini na mali vinawekwa vyote chini ya uangalizi wa Mungu.

Hoja hapa si kwamba Israeli ya zamani iliishi kwa uaminifu kulingana na maagizo haya wakati wote. Manabii wa Biblia wanaonyesha wazi kwamba mara nyingi Israeli ilishindwa.

Hoja ni ya kitheolojia:

Pumziko la Mungu ni jambo kubwa zaidi kuliko kulala kidogo.

Linahusu kurejeshwa kwa mahusiano yaliyo sawa:

kati ya wanadamu na Mungu,

kati ya watu na jirani zao,

kati ya matajiri na maskini,

na kati ya wanadamu na ardhi.

Hatua kwa hatua, Sabato ya Biblia inakuwa picha ya uumbaji unaorudishwa katika uwiano wake.

05

4. Kisha Yesu Anaingia Ndani ya Hadithi ya Sabato

Hapa ndipo Injili zinapokuwa muhimu sana.

Mara nyingi Yesu anaingia katika mijadala kuhusu Sabato.

Lakini tusisimulie jambo hilo kwa urahisi kupita kiasi kana kwamba:

Uyahudi ulipenda sheria.

Yesu alichukia sheria.

Picha hiyo haiwatendei haki wala Yesu wala Uyahudi wa karne ya kwanza.

Walimu wa Kiyahudi wenyewe walijadiliana kuhusu mambo yaliyofaa kufanywa siku ya Sabato, hasa pale masuala ya mahitaji ya kibinadamu, uponyaji, hatari na rehema yalipohusika.

Yesu anaingia katika mjadala huo—halafu anatoa tamko la kushangaza:

“Sabato ilifanyika kwa ajili ya mwanadamu, si mwanadamu kwa ajili ya Sabato. Basi Mwana wa Adamu ndiye Bwana hata wa Sabato.” — Marko 2:27–28

Angalia kile ambacho Yesu hasemi.

Hasemi:

“Sabato ilikuwa kosa lisilo na maana.”

Badala yake anasema:

Sabato ilifanyika kwa ajili ya mwanadamu.

Kwanza zawadi, ndipo wajibu.

Kisha, katika Injili mbalimbali, Yesu anafanya mambo ya ajabu siku za Sabato.

Anaponya.

Anaweka huru.

Anarejesha.

Mkono uliopooza unarudishwa katika hali yake.

Mwanamke aliyekuwa ameinama anasimama wima.

Watu waliokuwa wamefungwa na magonjwa wanaonja uhuru.

Na Yesu anauliza:

“Ni halali siku ya Sabato kufanya mema au kufanya mabaya, kuokoa maisha au kuua?” — Marko 3:4

Kwa hiyo mijadala ya Sabato inafunua jambo kubwa kuliko mabishano kuhusu kalenda.

Yesu anaonyesha namna pumziko la Mungu linavyoonekana linapopata mwili na damu.

Sabato ya Mungu huleta uzima.

Huinyoosha iliyopinda.

Huachilia iliyofungwa.

Hurejesha iliyovunjika.

Yesu haelezi Sabato tu.

Anaanza kutenda kile ambacho Sabato ilikuwa ikikielekea tangu mwanzo.

06

5. Yesu Anatangaza Yubile Kuu ya Mungu

Luka anafanya uhusiano huu uwe wazi zaidi.

Yesu anaingia katika sinagogi la Nazareti siku ya Sabato na kusoma kutoka kwa Isaya:

“Roho wa Bwana yu juu yangu, kwa sababu amenitia mafuta kuwahubiri maskini habari njema. Amenituma kutangaza uhuru kwa wafungwa na vipofu kupata kuona tena, kuwaweka huru walioonewa, kutangaza mwaka wa Bwana uliokubaliwa.” — Luka 4:18–19

“Mwaka wa Bwana uliokubaliwa” una mwangwi mkubwa wa Yubile.

Kuachiliwa.

Kurejeshwa.

Uhuru.

Kurudishwa nyumbani.

Hii haimaanishi kwamba Yesu aliwapa wafuasi wake mpango wa kina wa kunakili kila agizo la Mambo ya Walawi 25 na kulitumia bila mabadiliko katika kila uchumi wa kisasa.

Lakini pia Yubile ya Yesu haipaswi kupunguzwa na kuwa jambo la ndani la kiroho tu.

Ufalme wake unawahusu watu halisi:

maskini,

wagonjwa,

waliotengwa,

wenye madeni,

wafungwa,

wenye dhambi,

na wageni.

Hata neno la Kiyunani aphesis, ambalo mara nyingi hutafsiriwa “msamaha” au “kuachiliwa,” linaweza kubeba mawazo hayo yote mawili.

Ufalme ambao Yesu anautangaza ni kuachiliwa kukuu kwa Mungu.

Dhambi zinasamehewa.

Wafungwa wanawekwa huru.

Miili inarejeshwa.

Waliotengwa wanakaribishwa tena.

Nguvu zinazoufanya uumbaji wa Mungu kuwa mtumwa zinaanza kulegeza makucha yake.

Sabato imeanza kutembea katika vilima na vijiji vya Galilaya.

07

6. Kisha Linakuja Swali Ambalo Wakristo Bado Wanajadili

Ikiwa Yesu alitimiza maana ambayo Sabato ilikuwa ikielekea, nini kinatokea kwa amri ya siku ya saba chini ya Agano Jipya?

Wakristo wamejibu swali hilo kwa namna tofauti.

Baadhi ya mapokeo ya Kikristo yanaelewa Sabato ya siku ya saba kuwa amri ya kimaadili inayoendelea kuwahusu waumini; kwa hiyo, wanaamini Wakristo wanapaswa kuendelea kuitunza siku ya saba.

Wengine wanaamini kwamba amri ya Sabato ilikuwa sehemu mahsusi ya agano la Musa na Israeli, na kwamba wajibu wake wa kiagano ulifikia utimilifu wake ndani ya Kristo.

Wengine tena wanaamini kwamba kanuni ya kimaadili ya Sabato inaendelea, lakini Jumapili—siku ya ufufuo—imekuwa Sabato ya Kikristo.

Tofauti hizi hazipaswi kufichwa.

Lakini pia zisituruhusu tukose kuona maendeleo muhimu tunayoyakuta katika Agano Jipya.

08

7. Paulo Anakataa Siku Takatifu Zigeuzwe Kuwa Silaha

Warumi 14 inasema:

“Mtu mmoja huona siku moja kuwa bora kuliko nyingine; mwingine huziona siku zote kuwa sawa. Kila mmoja na awe na uhakika katika nia yake mwenyewe.” — Warumi 14:5

Ni jambo linalojadiliwa ni “siku” zipi hasa ambazo Paulo anazungumzia.

Baadhi ya wafasiri wanaamini kwamba Sabato ya Kiyahudi imejumuishwa.

Wengine wanaona kwamba huenda Paulo alikuwa akizungumzia desturi fulani za kufunga au siku nyingine za kidini.

Kwa hiyo, Warumi 14 peke yake haipaswi kubeba uzito wote wa mjadala wa Sabato.

Lakini kanuni ya kichungaji ya Paulo iko wazi.

Waumini hawapaswi kugeuza tofauti zao za kidini kuwa sababu za kuhukumiana.

Wakolosai 2 inazungumza kwa uwazi zaidi:

“Basi mtu yeyote asiwahukumu kwa sababu ya chakula au kinywaji, au kuhusu sikukuu, mwandamo wa mwezi, au siku ya Sabato. Hayo ni kivuli cha mambo yaliyokuwa yanakuja; lakini uhalisi wake unapatikana katika Kristo.” — Wakolosai 2:16–17

Wasomi wengi wanaelewa mpangilio wa “sikukuu, mwandamo wa mwezi, Sabato” kama mfumo wa mwaka—mwezi—juma, na kwa hiyo wanaona kwamba Sabato ya kila juma imejumuishwa.

Baadhi ya wafasiri wanaoshikilia utunzaji wa Sabato hawakubaliani na hilo. Wao husema kwamba kifungu hicho kinazungumzia Sabato za kisherehe, si Sabato ya kawaida ya siku ya saba.

Tofauti hiyo ya tafsiri inastahili kutambuliwa kwa haki.

Hata hivyo, hoja pana ya Paulo iko wazi:

Wakristo hawapaswi kutumia utunzaji wa siku fulani kama kipimo cha kuhukumu nani kwa kweli ni sehemu ya watu wa Mungu.

Wagalatia pia inatoa onyo kama hilo pale utunzaji wa “siku na miezi na nyakati na miaka” unapofungamanishwa na kurudi katika utumwa wa kidini (Gal. 4:9–11).

Matendo 15 nayo inastahili kuzingatiwa.

Baraza la Yerusalemu linapoamua masharti yanayopaswa kuwekwa juu ya waamini wa Mataifa, utunzaji wa Sabato hautajwi katika maagizo yaliyotumwa kwao (Matendo 15:19–29).

Ukweli huo peke yake haumalii kila hoja katika mjadala wa Sabato.

Lakini ni sehemu ya ushahidi ambao mjadala makini wa Agano Jipya hauwezi kuupuuzia.

09

8. Waebrania Inaichukua Sabato na Kuipeleka Mbali Zaidi

Kisha Waebrania 4 inafungua mlango wa ajabu.

Mwandishi anarudi mpaka katika Mwanzo.

Mungu alipumzika siku ya saba.

Israeli iliahidiwa pumziko.

Israeli iliingia katika nchi chini ya Yoshua.

Na bado, karne nyingi baadaye, Zaburi 95 iliendelea kusema:

“Leo, kama mtaisikia sauti yake, msiifanye mioyo yenu kuwa migumu.”

Kisha linakuja hitimisho lenye nguvu:

“Basi, bado limebaki pumziko la Sabato kwa watu wa Mungu.” — Waebrania 4:9

Neno la Kiyunani linalotumiwa hapa, sabbatismos, limezua mjadala mkubwa.

Baadhi ya wafasiri wanaelewa neno hilo kuwa linaunga mkono kuendelea kwa utunzaji wa Sabato.

Wengine wanaona maana yake kuu kuwa ushiriki wa watu wa Mungu katika pumziko la mwisho la Mungu—pumziko la wakati ujao wa ufalme wake.

Usomaji huu wa pili unalingana vizuri sana na mtiririko mpana wa Waebrania, kwa sababu hoja ya mwandishi haiishii kwenye kalenda ya kila juma.

Inasonga kutoka:

pumziko la Mungu katika uumbaji → pumziko lililoahidiwa kwa Israeli → mwaliko wa Zaburi 95 unaosema “Leo” → kushiriki pumziko hilo sasa kwa imani → pumziko ambalo bado linawangoja watu wa Mungu.

Kwa hiyo Waebrania inafanya jambo lenye kuvutia sana.

Inaigeuza Sabato kuwa upeo unaoenea katika simulizi lote la Biblia.

Waumini tayari wanaingia katika pumziko la Mungu kwa imani (Ebr. 4:3).

Lakini wakati huohuo wanaambiwa:

“Basi na tufanye bidii kuingia katika pumziko hilo.” — Waebrania 4:11

Hapa tunaona mvutano unaojulikana katika Agano Jipya:

tayari—lakini bado.

Alfajiri imekwisha kuchomoza.

Lakini bado si adhuhuri.

Wakati ujao wa Mungu umeingia katika historia kupitia Yesu.

Lakini uumbaji bado haujaponywa kikamilifu.

10

9. Jumapili Ni Siku ya Ufufuo—Lakini Agano Jipya Halitamki Kusema, “Jumapili Ndiyo Sabato Mpya”

Ufufuo wa Yesu ulibadilisha namna Wakristo walivyoutazama wakati.

Yesu alifufuka siku ya kwanza ya juma.

Mapema, Wakristo walianza kukusanyika siku hiyo.

Matendo 20:7 inawataja waumini wakikusanyika siku ya kwanza ya juma kwa ajili ya kuumega mkate.

Paulo pia anawaagiza waumini wa Korintho kutenga sadaka siku ya kwanza ya juma (1 Kor. 16:2).

Kufikia katikati ya karne ya pili, Justin Martyr anaeleza Wakristo wakikusanyika Jumapili kusoma Maandiko, kuomba, kushiriki Ekaristi, na kugawana mali kwa ajili ya wenye mahitaji (First Apology, sura ya 67).

Justin anaihusianisha Jumapili na mwanzo wa uumbaji pamoja na ufufuo wa Yesu.

Huo ni ushahidi muhimu wa kihistoria.

Lakini kuna ukweli mwingine ambao ni muhimu vilevile:

Agano Jipya halisemi wazi kwamba amri ya nne ilihamishwa kutoka siku ya saba kwenda siku ya kwanza.

Kukusanyika kwa Wakristo siku ya Jumapili katika kanisa la mwanzo na baadaye kuifanya Jumapili kuwa siku ya kupumzika si jambo moja la kihistoria.

Wakristo wengi wa kwanza walikuwa watumwa, wafanyakazi na watu wa kawaida waliokuwa wakiishi ndani ya mfumo wa uchumi wa Dola ya Roma.

Hawakuwa na mamlaka ya kuitangaza Jumapili kuwa siku ya mapumziko ya umma.

Kwa hiyo mikutano yao ingeweza kufanyika kabla au baada ya kazi za kawaida za siku hiyo.

Ni baadaye sana ndipo sheria za kiraia zilipoanza kuifanya Jumapili kuwa siku pana zaidi ya kusitisha shughuli za kazi.

Mnamo mwaka 321 BK, Mfalme Konstantino aliamuru shughuli nyingi za mijini pamoja na mahakama kusitishwa katika “siku yenye kuheshimiwa ya Jua,” ingawa kazi za kilimo ziliruhusiwa pale zilipohitajika (Codex Justinianus 3.12.2).

Kwa hiyo, kihistoria, mfululizo unaeleweka vizuri zaidi hivi:

Ufufuo → kukusanyika kwa Wakristo siku ya kwanza → kukua kwa mapokeo ya Jumapili → baadaye Jumapili kuwa siku ya mapumziko ya kiraia.

Ni rahisi mno kusema:

“Jumamosi ilikuwa Sabato, halafu Ukristo ukahamishia taasisi yote bila mabadiliko kwenda Jumapili.”

Historia ni ngumu zaidi kuliko hivyo.

11

10. Basi, Je, Wakristo Bado Wanapaswa Kutenga Siku Moja Kati ya Saba?

Hapa tunahitaji kutofautisha kati ya wajibu wa kiagano na hekima inayotokana na mpangilio wa uumbaji.

Fikiria kauli mbili tofauti.

Ya kwanza inasema:

“Isipokuwa Wakristo waache kazi siku ya saba kulingana na sheria za Sabato za agano la Musa, hawatembei kwa uaminifu katika Agano Jipya.”

Wakristo bado hawakubaliani juu ya dai hilo.

Lakini fikiria kauli nyingine:

“Wanadamu ni viumbe wenye miili, si mashine. Na simulizi la Biblia linaunda maisha ya mwanadamu kwa kurudia mifumo ya kazi, kusimama, ibada, tumaini, rehema na furaha. Kwa hiyo ni jambo la hekima kwa Wakristo kujenga katika maisha yao pumziko la maana la kila juma.”

Kauli hii ya pili ni rahisi zaidi kuithibitisha tunapotazama simulizi zima la Biblia.

Yesu mwenyewe alisema:

“Sabato ilifanyika kwa ajili ya mwanadamu.” — Marko 2:27

Hiyo inasikika kama zawadi.

Na pengine hapa ndipo maisha ya Agano Jipya yanaweza kurejesha jambo fulani zuri sana.

Hatupumziki kwa sababu pumziko linatunulia kibali cha Mungu.

Tunapumzika kwa sababu kibali cha Mungu tayari kimetufikia.

Hatusimami kwa sababu dunia imeacha kuwa muhimu.

Tunasimama kwa sababu dunia ni ya Mungu.

Hatuachi kazi kwa sababu kazi ni mbaya.

Tunaiacha kwa muda kwa sababu kazi si Mungu.

Hatupumziki ili kuthibitisha kwamba sisi ni watu wa Agano Jipya wa Mungu.

Tunapumzika kwa sababu sisi ni viumbe.

Na viumbe wanaruhusiwa kulala.

12

11. Siku ya Uumbaji Mpya Ingeonekanaje?

Pengine swali lisilofaa kuanza nalo ni:

“Nimekatazwa kufanya nini?”

Swali bora zaidi linaweza kuwa:

“Ni mambo gani mazuri yanayowezekana pale ambapo uzalishaji unapoacha kuitawala siku hii?”

Fikiria siku moja inayoumbwa na ulimwengu ambao Yesu analeta.

Simama

Weka pembeni, kwa muda, harakati zako za kawaida za kiuchumi.

Acha baadhi ya kazi zisizokamilika zibaki bila kukamilishwa.

Kadiri mazingira yako yanavyoruhusu, kataa kuruhusu madai ya uzalishaji kutawala kila saa ya siku.

Kusimama kunakuwa ukiri:

Mungu ni Mungu, nami si Mungu.

Abudu

Kusanyika pamoja na watu wa Mungu.

Pokea Neno.

Omba.

Imba.

Kumbuka ufufuo.

Rudisha juma lako lote kuzunguka hadithi ya Mungu badala ya kuzunguka hofu zako.

Furahia

Kula bila haraka.

Cheka.

Sikiliza muziki.

Tembea.

Tengeneza sanaa.

Soma.

Furahia muda na mwenzi wako, watoto wako na marafiki zako.

Tazama miti tena.

Inua macho uangalie anga.

Pumziko la kibiblia si uvivu wala kuchoka bila la kufanya.

Ni furaha iliyowekwa huru kutokana na shinikizo la kugeuza kila kitu kuwa uzalishaji.

Rejesha

Yesu aliijaza Sabato kwa rehema.

Kwa hiyo, utaratibu wa Kikristo wa kupumzika unapaswa kutoa nafasi kwa uponyaji na urejesho.

Mtembelee mgonjwa.

Mpigie simu mtu aliye mpweke.

Mlishe mwenye njaa.

Mtie moyo aliyekata tamaa.

Tengeneza amani.

Msaidie jirani.

Kupumzika hakumaanishi kutokujali mateso ya mwingine.

Bwana wa Sabato alituonyesha tofauti.

Achilia

Wape wengine nafasi ya kupumzika pia.

Huenda hili ni mojawapo ya matokeo ya kimaadili ya Sabato ambayo tumeyasahau zaidi.

Ni rahisi kujitengenezea sisi mapumziko kwa kuwalazimisha wengine waendelee kufanya kazi kwa ajili yetu bila kukoma.

Maono ya Sabato katika Kumbukumbu la Torati yanakataa mfumo huo.

Mtumishi wako anapumzika.

Mfanyakazi wako anapumzika.

Hata wanyama wako wanapumzika.

Kwa hiyo Sabato inatufundisha tusiulize tu:

“Je, mimi ninapumzika?”

bali pia:

“Je, namna ninavyoishi inawaruhusu wengine nao wapumzike?”

13

12. Sabato ya Mwisho Si Kukaa Milele Bila Kufanya Chochote

Sura za mwisho za Biblia hatimaye zinaonyesha mahali ambako simulizi hili lote limekuwa likielekea.

Ufunuo hauishii kwa wanadamu kuutelekeza uumbaji na kuelea milele katika mbingu isiyo na miili.

Badala yake:

mji mtakatifu unashuka.

Mungu anakaa pamoja na wanadamu.

Kifo kinaondoka.

Laana inaondoka.

Mto wa uzima unatiririka.

Mti wa uzima unarudi.

Mataifa yanaponywa.

Watumishi wa Mungu wanamwabudu.

Na wanatawala pamoja naye.

“Tazama! Makao ya Mungu sasa yako pamoja na wanadamu.” — Ufunuo 21:3

Hili ni muhimu sana kwa namna tunavyoielewa Sabato.

Pumziko la mwisho la Mungu si ulimwengu ambamo hakuna anayefanya jambo lolote.

Katika Ufunuo bado kuna:

ibada,

huduma,

kutawala,

uzima,

utamaduni,

na uumbaji.

Kinachoondoka si wito wa maana wa mwanadamu.

Kinachoondoka ni laana.

Kazi hatimaye inawekwa huru kutoka katika ubatili.

Juhudi za mwanadamu hazibebeshwi tena mzigo wa unyonyaji, wasiwasi, kuoza, ukosefu wa haki na kifo.

Huko ndiko Sabato imekuwa ikielekea.

14

13. Hadithi Nzima Inakutana Mahali Pamoja

Tazama mwendo wa simulizi la Biblia.

Mwanzo 2: Mungu anapumzika pamoja na uumbaji.

Kutoka 20: Israeli inamkumbuka Muumba.

Kumbukumbu la Torati 5: Watumwa wa zamani wanajifunza kuacha kuishi kama watumwa.

Mambo ya Walawi 25: Pumziko linapanuka na kugusa ardhi, madeni, ukombozi na Yubile.

Manabii: Israeli inasubiri urejesho.

Luka 4: Yesu anatangaza mwaka mkuu wa Bwana wa kuachiliwa.

Injili: Bwana wa Sabato anaponya kilichovunjika.

Msalaba: Uovu unakabiliwa katika kina chake.

Ufufuo: Uumbaji mpya unaanza.

Waebrania 4: Pumziko la Mungu bado liko wazi mbele ya watu wake.

Ufunuo 21–22: Mbingu na nchi vinafanywa upya, na Mungu anakaa pamoja na wanadamu.

Siku ya saba haikuwa tu kisanduku kisicho na shughuli katika kalenda ya Israeli.

Ilikuwa dirisha.

Na kupitia dirisha hilo watu wa Mungu waliweza kuuona kwa mbali ulimwengu mwingine.

Ulimwengu usio na Farao.

Ulimwengu usio na watumwa wanaoinamishwa na uzalishaji usio na mwisho.

Ulimwengu usio na ardhi iliyochoshwa na tamaa ya kupata zaidi.

Ulimwengu ambamo wagonjwa wanarejeshwa.

Ulimwengu ambamo madeni hayaamui thamani ya mwanadamu.

Ulimwengu ambamo watu wanaketi mezani pa Mungu.

Ulimwengu ambamo hatimaye uumbaji unaishi kwa amani pamoja na Muumba wake.

15

Ishi Kesho Leo

Pengine basi Wakristo hawapaswi kuanza mazungumzo kuhusu Sabato kwa kuuliza:

“Ni sheria zipi ninapaswa kuzalisha upya?”

Pengine swali la kwanza liwe:

“Mungu ameahidi wakati ujao wa namna gani?”

Kisha:

“Ninawezaje kuanza kuuishi wakati huo ujao sasa?”

Kwa siku moja kila juma, kadiri mazingira yako yanavyoruhusu, ondoka katika viwanja vya kutengeneza matofali vya Farao.

Punguza kelele.

Acha kujipima kwa kiasi cha mambo unayozalisha.

Abudu.

Kula.

Lala.

Tembea.

Imba.

Sikiliza.

Samehe.

Tembelea wengine.

Toa.

Cheza.

Msaidie mtu.

Mruhusu mwingine naye apumzike.

Pokea uumbaji bila kujaribu kuumiliki.

Na wasiwasi unapokunong'oneza,

Ukisimama, kila kitu kitaanguka,

ujibu kwa kusimama hata hivyo.

Kwa sababu, katika kina chake, Sabato ni tendo la imani.

Ulimwengu una Muumba.

Historia ina Bwana.

Ufalme umeanza.

Kaburi liko tupu.

Uumbaji una wakati ujao.

Na siku moja Mungu atafanya vitu vyote kuwa vipya.

Mpaka siku hiyo ifike, huenda mojawapo ya matendo ya Kikristo yenye nguvu kubwa lakini yasiyo na kelele ni kutenga siku moja na kuanza kuishi kana kwamba wakati huo ujao tayari uko njiani.

Kwa sababu uko njiani kweli.

Kwa siku moja, ishi kesho leo.

Ishi kana kwamba ulimwengu wa Farao umekwisha.

Ishi kana kwamba laana haitakuwa na neno la mwisho.

Ishi uumbaji uliopatanishwa na Muumba wake.

Kwa siku moja, ishi mapema wakati ujao ambao Mungu ameahidi uumbaji.