Uchambuzi wa Ayubu 23: Mungu Asipopatikana Katika Upande Wowote

01

Kiti cha Enzi Kinachotafutwa, Njia Anayoijua Mungu, na Dhahabu Inayotoka Motoni

Kuna nyakati ambapo imani haijui njia ya kwenda kwa Mungu, lakini bado inaamini Mungu anaijua njia ya imani. Ayubu anatazama mbele—hamkuti Mungu huko. Anarudi nyuma—hamwoni. Anageukia kushoto ambako labda Mungu angetenda kazi—hawezi kumtambua. Anatazama kulia—bado uso wake umefichwa. Ramani yote imejaa ukimya. Lakini katikati ya pande zote zisizo na majibu, sentensi moja inawaka kama dhahabu ndani ya tanuru: “Yeye anaijua njia niendeayo; akisha kunijaribu, nitatoka kama dhahabu.” Ayubu hajui mahali Mungu alipo, lakini anaamini Mungu hajapoteza mahali Ayubu alipo. Hapo ndipo tumaini linaposhushia nanga yake imara kwenye ukingo wa giza totoro.

02

1.0 Utangulizi: Anayetafuta Kiti cha Mungu Katika Chumba Kisicho na Mlango

Elifazi amemwambia Ayubu, “Patanishwa na Mungu, uwe na amani. Pokea mafundisho kutoka kinywani mwake. Weka maneno yake moyoni. Mrudie Mwenyezi, nawe utajengwa” (22:21–23).

Maneno hayo yanasikika kana kwamba Mungu yuko karibu, mlango uko wazi, na tatizo pekee ni kwamba Ayubu amekataa kuingia.

Ayubu anajibu: “Laiti ningejua mahali ninapoweza kumpata” (23:3).

Hapo ndipo umbali kati ya ushauri wa Elifazi na uzoefu wa Ayubu unapoonekana. Elifazi anasema, “Rudi.” Ayubu anasema, “Nimekuwa nikimtafuta.” Elifazi anasema, “Pokea neno lake.” Ayubu anasema, “Sijaiacha amri ya midomo yake; maneno ya kinywa chake nimeyahifadhi moyoni” (23:12). Elifazi anasema, “Ukitubu, nuru itaangaza katika njia zako.” Ayubu anasema giza bado limeufunika uso wake (23:17).

Ayubu hajibu kila shtaka la Elifazi moja baada ya jingine. Hasemi, “Sikuchukua dhamana. Sikumnyima mchovu maji. Sikuwafukuza wajane.” Atayakataa mashtaka hayo kwa kina katika sura ya 29 na 31. Lakini hapa anafanya jambo la msingi zaidi. Anapita karibu na rafiki zake na kuuelekeza moyo wake kwenye mahakama ya Mungu.

Anataka kupata faragha na Mungu. Anataka kufika kwenye kiti chake. Anataka kuipanga kesi yake, kujaza kinywa chake hoja, kusikia jibu la Mungu, na kuelewa kile ambacho Mungu angemwambia. Anaamini kwamba Mungu hangemponda kwa nguvu tu. Angemsikiliza. Mbele yake, mtu mnyofu angeweza kusema, na Ayubu angekombolewa kabisa kutoka kwa mwamuzi wake (23:3–7).

Ujasiri huo mkubwa hauji peke yake.

Mara tu Ayubu anapoitazama ramani, anatambua kuwa Mungu hayupo katika upande wowote. Na mara tu anapofikiria kuhusu uhuru wa Mungu—kwamba Mungu hutenda analolitaka na hakuna anayeweza kumgeuza—moyo wake unalegea, hofu inamshika, na giza linamfunika (23:13–17).

Kwa hiyo, Ayubu 23 si wimbo wa ushindi usio na ushindani. Ni sala inayotembea kati ya kiti cha mahakama na tanuru, kati ya ujasiri na hofu, kati ya “atanisikiliza” na “amenitia hofu,” kati ya dhahabu na giza.

Sura hii inauliza swali linalowagusa wote waliowahi kumtafuta Mungu ndani ya ukimya:

Mungu asipoonekana katika upande wowote, je, tunaweza kuendelea kuamini kwamba bado anaijua njia yetu?

03

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Hotuba Inayohama Kutoka Kesi ya Ayubu Hadi Maumivu ya Ulimwengu

Ayubu 23 ni sehemu ya jibu refu linaloendelea hadi sura ya 24. Kwa pamoja, sura hizi zinaunda hotuba inayohama kutoka mateso binafsi hadi ukosefu wa haki katika jamii.

Katika sura ya 23, Ayubu anajishughulisha na kesi yake mwenyewe. Anatamani kupata hadhira mbele ya Mungu, anasikitishwa na Mungu kujificha, anasisitiza kwamba ameshikilia njia ya Mungu, na anatetemeka mbele ya kusudi la Mwenyezi. Katika sura ya 24, atapanua macho yake kutoka rundo lake la majivu kwenda mashambani, barabarani, katika mashamba ya mizabibu, na kwenye nyumba za maskini. Atauliza kwa nini siku za hukumu hazionekani, huku mawe ya mipaka ikihamishwa, mifugo ikiibwa, wajane wakinyang’anywa, na wafanyakazi wenye njaa wakibeba mavuno ya wengine.

Hivyo sura ya 23 ni mlango kutoka kwenye maumivu ya mtu mmoja kuelekea kilio cha jamii nzima.

Kifasihi, hotuba hii ni karibu mazungumzo ya Ayubu na nafsi yake. Hamwambii Elifazi moja kwa moja, wala hamwombi Mungu kwa kutumia nafsi ya pili. Anazungumza kumuhusu Mungu mbele ya ukimya. Hata hivyo, lugha ya mahakama inaendelea: kesi, hoja, majibu, hukumu, kusikilizwa, na kuachiliwa.

Sura hii inatiririka katika mikondo mitatu mikuu:

1. Ayubu anatamani kuipata mahakama ya Mungu na kuwasilisha kesi yake (23:1–7). Anaamini kwamba akipata nafasi ya kusema mbele za Mungu, mabavu hayatachukua nafasi ya haki.

2. Ayubu anamtafuta Mungu katika kila upande lakini hamwoni; hata hivyo, anaamini Mungu anaijua njia yake (23:8–12). Hapa ndipo picha ya dhahabu inapoonekana, pamoja na ungamo kwamba miguu yake imeshikilia njia ya Mungu na moyo wake umehifadhi neno lake.

3. Ayubu anatetemeka mbele ya uhuru na kusudi la Mungu (23:13–17). Mungu hawezi kugeuzwa na mwingine. Atatekeleza alilolikusudia. Wazo hilo linamfanya Ayubu awe na hofu, na giza linamfunika tena.

Mitiririko hiyo inapaswa kuuachiwa ipite bila kuingiliwa. Aya ya 10—“Nitatoka kama dhahabu”—mara nyingi hutengwa na kusomwa kama kauli rahisi ya ushindi. Lakini imezungukwa na kutokuwepo kwa Mungu upande mmoja na hofu ya Mungu upande mwingine. Dhahabu inang’aa, lakini tanuru bado lina moto.

Ayubu ana uhakika, lakini uhakika wake bado unatetemeka.

Pia, picha ya dhahabu ina maana mbili zinazohusiana. Inaweza kumaanisha kuwa jaribu litamtakasa Ayubu, au—kwa lugha ya kisheria—kwamba uchunguzi wa Mungu utathibitisha wema wake uliopo tayari, kama dhahabu inayopimwa na kupatikana safi. Ayubu hadai kuwa mateso yanamfanya awe msafi; anamaanisha kuwa Mungu akimchunguza kwa haki, ataonekana hana hatia.

Sura hii haimaanishi kuwa kila mateso ni tanuru la kuboresha tabia; wakati mwingine, mateso ni mateso tu. Hata hivyo, Ayubu anaamini kuwa hakuna moto unaoweza kugeuza ukweli kuwa uongo. Kwa kuwa Mungu anaijua njia yake kikamilifu, mashtaka ya marafiki zake hayawezi kubatilisha kile ambacho Mungu mwenyewe atakiona.

04

3.1 “Hata Leo Malalamiko Yangu Ni Mazito” — Maumivu Yanayozidi Uwezo wa Kuyazuia (23:1–2)

Ayubu anaanza kwa kusema kwamba hata leo malalamiko yake ni makali au ya uchungu (23:2). Kiebrania cha aya hiyo kinaweza pia kubeba wazo la malalamiko yanayoonekana kuwa ya uasi. Huenda Ayubu anakiri kwamba sauti yake imekuwa nzito mbele ya wale wanaoisikia. Lakini uzito huo haujatoka kwenye kiburi chepesi; umetoka kwenye jeraha lisilopungua.

Sehemu ya pili ya aya hii ni ngumu kuitafsiri. Inaweza kumaanisha kuwa mkono wa Mungu ni mzito juu ya kuugua kwa Ayubu, au kwamba Ayubu mwenyewe anazuia kilio chake kisifurike. Vyovyote iwavyo, picha hii inamwonyesha mtu anayepambana na maumivu makubwa kuliko maneno anayoweza kuyatamka.

Ayubu hajamwaga kilio chake chote, bali anajitahidi kukizuia. Hii ina maana kwamba maneno yake makali si ishara ya kukata tamaa kabisa, bali ni ishara tu ya dhoruba kubwa zaidi iliyofichika ndani ya moyo wake.

Hapa kuna angalizo la kichungaji: Watu wanaweza kusikia malalamiko ya anayeteseka na kuhukumu, “Anaongea sana.” Lakini hawajui ni maneno mangapi amejizuia kuyasema, na hawaoni jinsi anavyopambana kuzuia kilio chake kisimshinde.

Neno “leo” pia lina uzito. Mateso yana kalenda yake. Kuna jana ya maumivu, leo ya maumivu, na hofu kwamba kesho itafanana nayo. Ayubu hasemi kuhusu kumbukumbu ya jeraha la zamani. Bado yumo ndani yake.

Malalamiko makali si thibitisho la imani ndogo; mara nyingi ni sauti ya maumivu makubwa ambayo imani inang'ang'ana kuyasogeza mbele za Mungu.

05

3.2 “Laiti Ningejua Mahali pa Kumpata” — Kesi Inayotafuta Mahakama (23:3–7)

Kilio kikuu kinatokea hapa: “Laiti ningejua mahali ninapoweza kumpata, nipate kufika hata kwenye kiti chake” (23:3).

Ayubu hamtafuti Mungu ili amkimbie. Anamtafuta ili amkaribie. Hilo pekee linatofautisha maombolezo yake na uasi ambao Elifazi amemshutumu. Mtu anayetaka Mungu amwache asingetumia pumzi yake yote kutafuta mlango wa Mungu.

Ayubu anatamani kuipanga kesi yake mbele za Mungu na kujaza kinywa chake hoja (23:4). Nia yake si kumhadaa Mungu kwa ustadi wa maneno, bali anataka ukweli upate nafasi ya kusikika. Marafiki zake wamemsema sana nyuma ya mgongo wake; sasa anatamani kutetea hoja zake mbele ya Yule anayejua yote.

Anataka kujua jibu la Mungu na kuelewa kile ambacho Mungu angemwambia (23:5). Lengo lake si kushinda mabishano pekee. Anataka kuelewa. Kile kinachomtesa si maumivu tu, bali ukosefu wa maana. Ikiwa Mungu angesema, hata jibu gumu lingekuwa bora kuliko ukimya huu.

Kisha Ayubu anauliza kama Mungu angeshindana naye kwa nguvu zake kuu (23:6). Mara nyingine amehofia kwamba katika kesi kati ya Mungu na mwanadamu, nguvu ya Mungu ingemeza haki ya mwanadamu (Ayubu 9:19–20; 9:32–35; 23:6). Lakini hapa anajibu kwa tumaini: Hapana—Mungu angemsikiliza. Hatumii nguvu kumziba mdomo mtu mnyofu.

“Huko mtu mnyofu angeweza kujadiliana naye; nami ningeokolewa kabisa na Hakimu wangu” (23:7). Ujasiri wa Ayubu unategemea mambo mawili: anajua maisha aliyoishi, na bado anaamini katika tabia ya Mungu. Ingawa uzoefu wake unamfanya Mungu aonekane kama adui, ndani yake bado kuna imani kwamba Mungu akimsikiliza kwa kweli, haki itashinda.

Hili ndilo fumbo kuu linalogubika kitabu kizima. Ayubu anakimbia kuelekea kwa Mungu anayehisi anamshambulia. Anataka Mungu amtetee mbele ya Mungu. Katika sura ya 19 alitamani Mkombozi aliye hai. Hapa anatamani Hakimu anayesikiliza. Ingawa tumaini lake bado halijakomaa kikamilifu, linakataa katakata kuamini kwamba ukatili ndio sifa kuu ya tabia ya Mungu.

Kwa msomaji Mkristo, kiu hiyo inafungua njia kuelekea kwa Kristo. Katika yeye, Mungu hatusikilizi akiwa mbali. Neno linakuwa mwili, linaingia katika mateso yetu, na kuwa Kuhani Mkuu anayejua udhaifu wetu. Tunakaribia kiti cha neema si kwa sababu hoja zetu ni kamili, bali kwa sababu Mwombezi wetu ni mwaminifu (Waebrania 4:14–16).

Imani ya Ayubu haijui jibu, lakini bado inaamini kwamba moyo wa haki wa Mungu ni mkubwa kuliko ukimya wa Mungu.

06

3.3 “Nikienda Mbele, Hayuko” — Kutokuwepo Katika Pande Zote Nne (23:8–9)

Baada ya kueleza kile ambacho angefanya akimpata Mungu, Ayubu anaangalia ramani.

Anaenda mbele, lakini hamkuti Mungu huko. Anarudi nyuma, lakini hamtambui. Anageukia kushoto, ambako Mungu anatenda kazi, lakini hawezi kumwona. Anatazama kulia, lakini bado haoni uso wake (23:8–9).

Katika ulimwengu wa kale, pande hizi zinaweza kueleweka kama mashariki, magharibi, kaskazini, na kusini. Mtu alisimama akiangalia mashariki: mbele ni mashariki, nyuma ni magharibi, kushoto ni kaskazini, na kulia ni kusini. Ayubu anasema, kwa maana nyingine, kwamba ameutafuta upeo wote.

Hakuna upande wa tano uliobakia.

Uzito wa picha hii upo kwenye ukweli kwamba Mungu haelezewi kama hayupo, bali kama asiyepatikana kwa macho. Hata kama anafanya kazi kaskazini au kugeukia kusini, Ayubu hawezi kumtambua wala kuuona uso wake. Changamoto si kutokuwepo kwa Mungu, bali ni kutohisiwa kwake katika uzoefu wa sasa wa Ayubu.

Hali hii ndiyo ile inayojulikana kama Mungu kujificha. Maandiko yanaijua. Mtunga-zaburi anauliza kwa nini Mungu anajificha wakati wa taabu (Zaburi 10:1). Isaya anamwita “Mungu ujifichaye” (Isaya 45:15). Hata kama unajua kabisa kwamba Mungu yupo kila mahali, unaweza kukutana na nyakati ambazo hum hisi kabisa karibu nawe, hata ugeukie wapi.

Kumwambia mtu anayepitia hali hiyo, “Mungu yupo, usiwe na shaka,” huenda ikawa ni kweli, lakini haitoshi. Ayubu tayari anajua Mungu yupo. Tatizo lake ni kwamba hawezi kufika kwake. Anachohitaji si taarifa ya anwani ya Mungu, bali mlango wa kuingia kwenye uwepo wake.

Yesu mwenyewe alikinywea kikombe cha giza hili hapo msalabani. Analia, “Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?” (Mathayo 27:46). Mwana hakatai uwepo wa Baba; anamwita “Mungu wangu.” Lakini anatimiliza uzoefu wa uso uliofichwa. Kwa sababu hiyo, waamini wanaomtafuta Mungu katikati ya giza hawako peke yao. Kristo amewahi kutembea katika njia hizo hizo ambapo kila upande ulionekana mtupu na usio na matumaini.

Mungu asipoonekana, imani inaendelea tu kumtafuta. Haimaanishi kwamba giza si la kweli, bali inaonyesha kuwa uhusiano wao bado haujafa.

07

3.4 “Yeye Anaijua Njia Niendeayo” — Ramani Inapogeuzwa (23:10)

Ndipo sentensi kuu ya sura inapotokea: “Lakini yeye anaijua njia niendeayo; akisha kunijaribu, nitatoka kama dhahabu” (23:10).

Katika aya mbili zilizotangulia, Ayubu hajui Mungu alipo. Sasa ramani inageuzwa. Swali si tena ikiwa Ayubu anaijua njia ya kwenda kwa Mungu, bali ikiwa Mungu anaijua njia ya Ayubu.

Naye anaijua.

Ayubu amepoteza ramani ya kumfikia Mungu, lakini Mungu hajamtoa Ayubu kwenye macho yake. Ayubu haoni nyayo za Mungu, lakini Mungu anaona kila hatua ya Ayubu. Ayubu hawezi kupata mlango wa kuingia mahakamani kujitetea, lakini Hakimu tayari tayari anafahamu mwenendo mzima wa maisha yake.

Hapo ndipo tumaini linapata ardhi ndogo ya kusimamia.

“Akisha kunijaribu, nitatoka kama dhahabu.” Neno 'kujaribu' hapa lina maana ya kusafisha madini ili kuthibitisha ubora wake. Moto huondoa takataka, lakini pia hufunua thamani halisi iliyofichika—na katika muktadha wa Ayubu, msisitizo upo kwenye ufunuo huo wa thamani. Ayubu anatamani uchunguzi wa Mungu kwa sababu anajua kuwa tathmini ya kweli itabatilisha mashtaka ya marafiki zake. Hatatoka kama makapi yanayopeperushwa na upepo, bali kama dhahabu thabiti inayostahimili moto.

Kwa hiyo, aya hii isitumiwe vibaya kumwambia kila mtu anayeteseka kwamba Mungu ndiye aliyetupa maisha yake kwenye tanuru ili tu kumtengeneza. Dibaji ya kitabu hiki iko wazi: maafa ya Ayubu hayakutokea kwa sababu alikuwa na upungufu wa kitabia uliohitaji kusafishwa kwa moto. Picha ya dhahabu hapa ni tamko la utetezi—kwamba jaribu hili likiisha, ukweli wa uadilifu wake utang’aa wazi.

Ndivyo ilivyo, mateso yanaweza kuufanya uaminifu uliofichika uonekane. Ayubu amepokonywa mali, watoto, afya, heshima, na hisia ya uwepo wa Mungu. Lakini bado anamtafuta Mungu. Moto haujaumba dhahabu hiyo kutoka kitu kisicho dhahabu; umeonyesha kwamba ndani ya majivu bado kuna uaminifu ambao Mshitaki alisema haukuwapo.

Katika ufufuo wa Yesu, ufunuo huo unadhihirika katika mwangaza wake halisi. Msalaba ulimweka yule Mwenye Haki ndani ya tanuru la aibu na hukumu ya wanadamu, lakini ufufuo ukawa tamko rasmi la Mungu kwamba Yule aliyekataliwa ndiye Mwana mwaminifu. Kaburi halikuumba uadilifu wake; lilikuwa jukwaa ambapo uadilifu huo ulitetewa na kudhihirishwa mbele ya ulimwengu wote.

Tunaposhindwa kuiona njia ya Mungu, tunaweza kufarijika na ukweli kwamba Mungu anaiona njia yetu—na macho Yake kamwe hayadanganywi na majivu ya maisha yetu.

08

3.5 “Sijaiacha Amri ya Midomo Yake” — Neno Lililohifadhiwa Ndani ya Giza (23:11–12)

Ayubu sasa anaeleza kwa nini anaamini atatoka kama dhahabu. Miguu yake imefuata hatua za Mungu; ameishika njia yake bila kugeuka (23:11). Hajaondoka katika amri ya midomo ya Mungu; maneno ya kinywa chake ameyahifadhi moyoni, akiyathamini kuliko sehemu yake ya chakula (23:12).

Haya ni madai makubwa ya uadilifu. Pia ni jibu la moja kwa moja kwa Elifazi. Elifazi alisema, “Pokea mafundisho kutoka kinywani mwake, uyaweke maneno yake moyoni” (22:22). Ayubu anajibu, “Tayari nimefanya hivyo.” Tatizo si kwamba neno la Mungu halikuwahi kuingia moyoni mwake. Tatizo ni kwamba sasa hawezi kuisikia sauti ya Yule ambaye neno lake amelihifadhi.

Kuna uzuri wenye huzuni katika taswira hii: Mtu anaweza kuendelea kubeba neno la Mungu moyoni mwake hata wakati hawezi tena kuisikia sauti Yake upya. Maandiko yaliyopokelewa zamani yanabaki kama mbegu iliyolala kwenye udongo mkavu—haifi, ingawa mvua ya sasa haijanyesha.

Ayubu hakushikamana na njia ya Mungu kwa sababu ilimpa maisha mepesi; kwani kwa sasa, njia hiyo imepitisha katikati ya majivu. Neno alilolihifadhi moyoni halikumkinga na msiba, lakini limempa ujasiri na lugha ya kuendelea kupigania uhusiano wake na Mungu hata katika dhoruba hii.

Kauli kwamba ameyathamini maneno ya Mungu kuliko chakula haipaswi kutumiwa kudharau mahitaji ya mwili. Kitabu hiki kinafahamu njaa, vidonda, na uchovu. Picha yake ni ya uthamani: kama chakula kinavyohifadhi uhai wa mwili, neno la Mungu limekuwa riziki ya ndani ya Ayubu.

Kama wasomaji, hatupaswi kuukosa mvutano huu mzito: Ayubu anasisitiza kuwa ameshikamana na njia ya Mungu, lakini katika aya ya 8 na 9, hawezi kabisa kumwona Mungu katika njia hiyo. Utii wake haujampa uhakika wa kuhisi uwepo wa karibu wa Mungu. Hata hivyo, katikati ya ukimya huo, bado anachagua kutii.

Hapa ndipo uaminifu unapotenganishwa na biashara ya maslahi. Ayubu hamtii Mungu kwa sababu tu kila hatua ina mwanga; anashikamana na njia hiyo hata wakati Mwenye Njia anapoonekana kujificha gizani.

Neno lililohifadhiwa moyoni linaweza kuwa taa iliyobaki wakati uso wa Yule aliyesema neno hilo hauonekani.

09

4.0 Tafakari ya Kitheolojia: Mungu Anapojua Njia Ambayo Hatuwezi Kumwona

Ayubu 23 inatufundisha kwamba kujificha kwa Mungu na maarifa ya Mungu vinaweza kukutana ndani ya imani moja.

Ayubu hawezi kumwona Mungu, lakini anaamini Mungu anamwona. Hawezi kuipata njia ya kwenda kwenye kiti Chake, lakini ana uhakika kuwa Mungu anaijua kila hatua ambayo miguu yake imekanyaga. Hapo ndipo sura hii inapogeuza mtazamo wetu. Mara nyingi tunauliza kwa wasiwasi, “Je, nimefanikiwa kumpata Mungu?” Lakini Ayubu anatufundisha kuuliza, “Je, Mungu anaweza kunipoteza?” Na jibu lake ni la thabiti: Hapana .

Kwanza, sura hii inatofautisha kati ya kutokuhisiwa kwa uwepo wa Mungu na kutokuwapo kwa Mungu . Ayubu hakupewa ramani ya kumwona Mungu mara moja. Giza lake halikanushwi. Lakini kutoweza kwake kumtambua Mungu hakumaanishi Mungu haijui njia yake. Uzoefu wetu si kipimo cha mwisho cha uwepo wa Mungu.

Pili, Ayubu 23 inatuonyesha kwamba imani ya kweli inaweza kuwa na ujasiri na hofu kwa wakati mmoja . Ayubu anaamini Mungu atamsikiliza, atamchunguza, na kumfunua kama dhahabu. Kisha anaogopa kwamba kusudi la Mungu haliwezi kugeuzwa. Maandiko hayazimi sauti moja ili kuikuzia nyingine. Ukomavu wa kiroho si ukosefu wa mvutano wa ndani, bali ni uwezo wa kudumisha uaminifu mbele za Mungu katikati ya mvutano huo.

Tatu, picha ya dhahabu inatufundisha kuhusu kutetewa kuliko maelezo mepesi ya kutakaswa kwa mateso . Mungu anaweza kutumia mateso kuunda tabia (Warumi 5:3–5; Yakobo 1:2–4), lakini si kila jeraha linapaswa kuelezwa haraka kama somo ambalo Mungu alilituma. Kwa Ayubu, jaribio linapaswa kufunua kwamba mashtaka dhidi yake ni ya uongo. Wakati mwingine tumaini la mtesekaji si, “Moto utanifanya bora,” bali, “Moto hautaweza kuufuta ukweli wa mimi ni nani mbele za Mungu.”

Nne, sura hii inaonyesha kwamba neno la Mungu linaweza kuhifadhi imani wakati sauti mpya ya Mungu haisikiki . Ayubu ameyaweka maneno ya Mungu moyoni. Hajaweza kuyatumia kama ufunguo wa kufungua mara moja mlango wa siri. Lakini yamebaki kuwa njia anayoshikilia. Kwa kanisa, jambo hili linatukumbusha umuhimu wa kuijaza mioyo yetu simulizi yote ya Maandiko—si kauli mbiu chache tu—ili wakati wa giza tuwe na lugha ya kuomba, kulalamika, kukumbuka, na kutumaini.

Tano, Yesu Kristo anaingia katika moyo wa sura hii. Msalabani, anatafuta uso wa Baba ndani ya giza. Anabeba kilio cha kuachwa. Lakini ufufuo unaonyesha kwamba Baba aliijua njia ya Mwana kupitia kifo na kuingia katika uhai. Yesu hakutoka kaburini akiwa amefanywa mwenye haki na tanuru; alitoka akiwa ametetewa kama Mwenye haki aliyekuwa mwaminifu mpaka kufa (Wafilipi 2:8–11).

Kwa sababu hiyo, giza la Mkristo halina mamlaka ya mwisho. Hatuahidiwi kwamba tutahisi uwepo wa Mungu katika kila upande. Tunaahidiwa kwamba hakuna upande, kina, kifo, wala giza linaloweza kututenganisha na upendo wa Mungu katika Kristo (Warumi 8:38–39). Tunaposhindwa kumwona, Mchungaji bado anawajua walio wake.

Uumbaji mpya ndio kituo cha mwisho cha ramani hii. Siku moja, uso wa Mungu hautafichwa tena; watumishi wake watauona uso Wake, usiku hautakuwapo, wala hawatahitaji mwanga wa taa kwa sababu Bwana Mungu mwenyewe atawaangazia (Ufunuo 22:4–5). Sura ya 23 ya Ayubu bado imegubikwa na usiku mnene, lakini mtiririko mzima wa Biblia unaelekea kwenye mapambazuko ya uso huo.

Mungu anaweza kuwa amefichika machoni petu bila sisi kufichika machoni pake.

10

5.0 Matumizi Maishani: Kutembea Wakati Ramani Haina Alama ya Uwepo wa Mungu

Ayubu 23 inatoa mwongozo kwa wale wanaomtafuta Mungu ndani ya ukimya, pamoja na wale wanaotembea nao.

Kwanza, endelea kumtafuta Mungu hata wakati humhisi . Ayubu anatazama kila upande. Kutafuta kwake si ushahidi wa kushindwa kwa imani, bali wa uhusiano unaokataa kufa. Sala fupi, kusoma Zaburi, kukaa katika ibada, au kusema tu “Mungu, niko hapa” vinaweza kuwa hatua za uaminifu gizani.

Pili, usimwambie mtesekaji kwamba Mungu ni rahisi kumpata kana kwamba tatizo ni uvivu wake . Elifazi alisema “Rudi,” lakini Ayubu alikuwa tayari akitafuta. Kaa na watu katika pande zao nne zisizo na jibu. Uwepo wako wa upendo unaweza kuwa ishara ndogo kwamba hawajasahaulika.

Tatu, kumbuka kwamba Mungu anaijua njia yako hata usipoijua njia yake . Huenda huwezi kueleza kilichotokea, kinakoelekea wapi, au lini giza litaondoka. Lakini maisha yako hayajapotea kwenye ramani ya Mungu. Hilo si jibu la kila kwa nini, bali ni kamba ya kushikilia.

Nne, usitumie picha ya tanuru kumlaumu aliyeungua . Epuka kusema haraka, “Mungu anakupitisha hapa ili akusafishe.” Huenda maneno hayo yakaongeza shtaka kwamba mtesekaji alikuwa mchafu sana. Badala yake, omba kwamba moto usiharibu imani yake na kwamba ukweli wa maisha yake uonekane kama dhahabu.

Tano, hifadhi neno la Mungu kabla na wakati wa giza . Usihifadhi ahadi za ushindi pekee. Hifadhi pia Zaburi za maombolezo, kilio cha manabii, machozi ya Yesu, ukimya wa Jumamosi ya kaburi, na nuru ya ufufuo. Maandiko yote yanatupa lugha pana ya kuishi mbele za Mungu.

Sita, ruhusu ujasiri na hofu kusema bila kuaibishana . Unaweza kuamini kwamba Mungu ni mwaminifu na bado ukatetemeka. Unaweza kuomba kwa ujasiri na bado ukalia. Usidhani hisia moja imefuta imani iliyomo katika nyingine.

Saba, leta kesi yako mbele za Mungu kwa uaminifu . Ayubu anataka kujaza kinywa chake hoja. Mungu hahitaji sentensi zilizopambwa. Mwambie kile unachojua, usichojua, unachoogopa, na unachotamani. Kiti tunachokaribia katika Kristo ni kiti cha neema.

Nane, jenga jumuiya inayoweza kuwa nuru wakati mtu hawezi kuiona njia . Kanisa halichukui nafasi ya Mungu, lakini linaweza kubeba chakula, sala, ukimya, ushauri wenye unyenyekevu, na uwepo wa kudumu. Wakati mtu hawezi kuona uso wa Mungu katika upande wowote, aone angalau uso wa jirani ambaye hatamwacha.

11

6.0 Maswali ya Kutafakari

1. Jibu la Ayubu katika sura ya 23 linapingana kwa namna gani na mwaliko wa Elifazi wa “kumrudia” Mungu katika 22:21–23?

2. Kwa nini Ayubu anatamani kuwasilisha kesi yake mbele za Mungu, na ujasiri wake unategemea nini?

3. Pande nne katika 23:8–9 zinaielezaje hali ya kiroho ya kumtafuta Mungu bila kumwona?

4. Kuna tofauti gani kati ya Ayubu kutokujua Mungu alipo na Mungu kuijua njia ambayo Ayubu anapitia?

5. Picha ya kutoka kama dhahabu inaweza kumaanisha kutakaswa na pia kuthibitishwa kwa uadilifu kwa njia gani?

6. Kauli ya Ayubu kwamba amehifadhi maneno ya Mungu moyoni inamjibuje Elifazi na kutufundisha nini kuhusu uaminifu gizani?

7. Kwa nini Ayubu anarudi katika hofu mara tu baada ya ungamo lake la ujasiri, na jambo hilo linatufundisha nini kuhusu imani yenye mvutano?

8. Msalaba na ufufuo wa Yesu vinatupaje tumaini wakati uso wa Mungu hauonekani katika upande wowote?

12

7.0 Ombi la Kujibu

Ee Mungu unayeijua njia yetu ,

tunakutafuta mbele, lakini wakati mwingine hatukuoni.

Tunarudi nyuma, lakini hatukutambui.

Tunageukia kushoto na kulia,

na uso Wako unaonekana kufunikwa na mawingu.

Usitudharau tunapolia,

wala usituache tunaposhindwa kuhisi uwepo Wako.

Tukumbushe kwamba macho yetu yanapokupoteza,

macho Yako hayajatupoteza.

Unaijua njia tunayopita.

Unazijua hatua zilizochoka,

maombi yasiyokamilika,

maneno tuliyomeza,

na machozi ambayo hakuna mwingine ameyaona.

Katika moto, linda ukweli wetu.

Usiruhusu mashtaka ya uongo yatutajie jina.

Tunapopimwa, utufunue kama watu

wanaoshikilia njia Yako hata ndani ya majivu.

Yahifadhi maneno Yako ndani yetu

wakati sauti mpya haisikiki.

Yawe chakula cha moyo,

taa ndogo katika giza,

na mbegu inayongojea mvua.

Tunapotetemeka mbele ya ukuu Wako,

tuonyeshe uso uliofunuliwa katika Yesu Kristo—

Mwenye haki aliyeingia gizani,

aliyelia kwa kuachwa,

na aliyetoka kaburini akiwa ametetewa.

Tupe ujasiri wa kukikaribia kiti cha neema,

na unyenyekevu wa kutembea bila majibu yote.

Mpaka usiku uishe,

ushikilie mioyo yetu katika njia unayoijua.

Katika jina la Kristo,

Njia yetu, Mwombezi wetu, na Nuru yetu.

Amina.

13

8.0 Dirisha la Kuangazia Kinachofuata: Kutoka Njia ya Ayubu Hadi Barabara za Wanyonge

Katika Ayubu 23, Ayubu hawezi kumwona Mungu katika upande wowote. Katika Ayubu 24, atatazama ulimwengu na kuuliza kwa nini siku za hukumu za Mungu nazo hazionekani.

Macho yake yataondoka kwa muda kwenye kesi yake binafsi na kuwaona watu wengine waliojeruhiwa na ukimya wa haki. Wenye nguvu wanahamisha mawe ya mipaka na kuiba mashamba. Wanamnyang’anya yatima punda wake na kumchukua ng’ombe wa mjane kuwa dhamana. Maskini wanasukumwa nje ya njia na kulazimika kujificha. Wanalala uchi bila vazi, wanaloana kwa mvua za milimani, wanabeba miganda wakiwa na njaa, na kukanyaga zabibu wakiwa na kiu (24:1–12).

Mashtaka ambayo Elifazi alimtupia Ayubu bila ushahidi sasa yanaonekana duniani yakitendwa na waovu halisi. Ayubu hatajikite tu katika kujitetea. Ataonyesha kwamba anaiona dhuluma inayowapata maskini—na kwamba swali lake kuhusu Mungu linabeba kilio chao pia.

Sura ya 23 inauliza, “Mungu yuko wapi ninapomtafuta?” Sura ya 24 itauliza, “Siku zake za hukumu ziko wapi wakati wanyonge wanapolia?” Kutoka tanuru la mtu mmoja, maombolezo yatapanuka kuwa kilio cha dunia.

14

9.0 Bibliografia Iliyofafanuliwa

Alter, Robert. The Wisdom Books: Job, Proverbs, and Ecclesiastes—A Translation with Commentary . New York: W. W. Norton, 2010. Tafsiri yake inalinda mwendo wa kishairi kutoka utafutaji katika pande nne hadi kauli ya dhahabu na giza la mwisho.

Balentine, Samuel E. "Job 23:1–9, 16–17" . Interpretation 53 (1999): 290–93. Tafakari fupi yenye msaada kuhusu kiu ya Ayubu ya kumfikia Mungu na fumbo la uwepo wa Mungu usioonekana.

Clines, David J. A. Job 21–37 . Word Biblical Commentary 18A. Nashville: Thomas Nelson, 2006. Huchambua lugha ya mahakama, muundo wa hotuba, pande nne za utafutaji, maana ya kupimwa kama dhahabu, na mvutano kati ya uadilifu wa Ayubu na uhuru wa Mungu.

Habel, Norman C. The Book of Job: A Commentary . Old Testament Library. Philadelphia: Westminster, 1985. Husaidia kuelewa hotuba hii kama maombolezo na madai ya kutetewa, si ungamo rahisi kwamba mateso yote yametumwa ili kumtakasa Ayubu.

Hartley, John E. The Book of Job . New International Commentary on the Old Testament. Grand Rapids: Eerdmans, 1988. Inagawa sura katika hamu ya kuwasilisha kesi, Mungu kujificha pamoja na ujasiri wa Ayubu, na hofu mbele ya ukuu wa Mungu.

Newsom, Carol A . The Book of Job: A Contest of Moral Imaginations. Oxford: Oxford University Press, 2003. Huweka utafutaji wa Ayubu ndani ya pambano pana kuhusu uadilifu, kutambuliwa, na uwezekano wa kusema mbele ya Mungu.

Walton, John H., and Tremper Longman III . How to Read Job . Downers Grove, IL: IVP Academic, 2015. Mwongozo wa kulisoma jaribu la Ayubu bila kulipunguza kuwa fomula ya mateso yanayotakasa, huku ukidumisha lengo la kitabu kuhusu hekima na uaminifu mbele ya fumbo.