Uchambuzi wa Esta 1: Wakati Jumba la Kifalme Linapokunywa na Malkia Anapokataa — Milki, Kibri, na Ufa wa Kwanz

01

Utangulizi

Milki ilitandaza mazulia yake, ikainua vikombe vyake vya dhahabu, na kuutaka ulimwengu ustaajabie utukufu wake. Lakini mwanamke mmoja alisema hapana. Na katika kukataa huko, jumba la kifalme lilianza kutetemeka—si kwa sababu kiti cha enzi kilionekana kuwa dhaifu kwa nje, bali kwa sababu kibri cha kifalme kilichokuwa katikati kilikuwa tupu kabisa.

02

1.0 Utangulizi: Nguvu Inapohitaji Watazamaji

Kuna aina ya nguvu ambayo haiwezi kutulia isipokuwa kuna mtu anaitazama. Lazima ijionyeshe. Lazima ihesabu majimbo yake, ing’arishe dhahabu yake, ipitishe wakuu wake mbele ya watu, na kujaza chumba kwa muziki, divai, na makofi. Kwa nguvu ya namna hii, haitoshi kutawala; lazima isifiwe. Haitoshi kumiliki mali; lazima ionekane ikimiliki.

Esta 1 inaanza na mfalme anayetawala kutoka India mpaka Kushi, juu ya majimbo 127, akiwa ameketi juu ya kiti cha enzi cha Uajemi katika ngome ya Shushani. Kila kitu kinaonekana hakitikisiki. Dola ni pana. Ikulu ni ya fahari. Karamu ni ndefu. Divai ni nyingi. Maafisa wamevutiwa. Sheria zimeandikwa kwa uangalifu. Wajumbe wako tayari kubeba maneno ya kifalme mpaka miisho ya dunia.

Lakini chini ya mapazia ya hariri na nguzo za marumaru, sura hii inafunua kitu dhaifu. Mfalme anayeweza kuamuru majimbo hawezi kuutawala hasira yake mwenyewe. Mtawala anayeonyesha utukufu wake kwa siku 180 hawezi kuvumilia tendo moja la kukataliwa. Dola inayodai kuwa na utaratibu inatupwa katika hofu kwa sababu ya kukataa kwa malkia mmoja.

Esta 1 ni kejeli ya kitheolojia dhidi ya dola: ikulu inaonyesha utukufu lakini inafunua hofu; mfalme anatoa amri lakini hawezi kujitawala; na kupitia kukataa kwa malkia mmoja, Mungu anaanza kufungua mlango uliofichwa kwa ajili ya ukombozi.

Jina la Mungu halitajwi katika Esta 1. Hakuna nabii anayesema. Hakuna malaika anayeonekana. Hakuna sala iliyoandikwa. Hata hivyo sura hii inafungua kazi ya siri ya uongozi wa Mungu kwa kutuonyesha dunia ambamo ukombozi utakuja: dunia ya mamlaka iliyoleweshwa, hofu ya wanaume walioguswa kwenye kiburi chao, aibu ya hadharani, na amri za kipumbavu. Kabla Esta hajaingia katika simulizi, ikulu lazima kwanza ifunuliwe ugonjwa wake.

Katika sura hii tutaona miondoko mitatu: kwanza, dola inaigiza utukufu wake; pili, kukataa kwa Vashti kunafunua udhaifu uliofichwa chini ya utukufu huo; tatu, amri ya kipumbavu inakuwa mlango wa kwanza kufunguliwa kupisha kuinuliwa kwa Esta.

Esta 1 si utangulizi tu. Ni ufa wa kwanza ukutani.

03

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Shushani, Uhamisho, na Kejeli ya Dola

Kitabu cha Esta kinawekwa katika muktadha wa Wayahudi waliobaki katika Dola ya Uajemi baada ya uhamisho wa Babeli. Baadhi yao walikuwa wamerudi Yerusalemu, kama vitabu vya Ezra na Nehemia vinavyotuambia, lakini wengi waliendelea kuishi wakiwa wametawanyika katikati ya mataifa. Esta haitukii Sayuni, wala hekaluni, wala kandokando ya madhabahu, bali Shushani, mojawapo ya vituo vya kifalme vya nguvu ya Uajemi.

Hili ni jambo muhimu sana. Esta inauliza: Uaminifu unaonekanaje wakati watu wa Mungu wanaishi mbali na Yerusalemu, chini ya utawala wa kigeni, ndani ya taasisi zenye mchanganyiko wa maadili na hatari za kisiasa? Tumaini la agano linaonekanaje wakati Mungu anaonekana amejificha, sala haijasimuliwa, na ukombozi unakuja kupitia maamuzi dhaifu ya kibinadamu?

Sura ya 1 bado haijamtaja Esta wala Mordekai. Inatupa jukwaa kabla haijatupa watumishi. Inatuonyesha dola kabla haijatuonyesha jumuiya ya watu wa uhamishoni. Mwandishi anapunguza mwendo ili kueleza karamu, maafisa, dhahabu, divai, sheria, na ghadhabu ya kifalme kwa sababu maelezo haya si mapambo. Ni kejeli ya kitheolojia.

Mfalme anaonekana mkuu, lakini ukuu wake hauna mizizi. Baraza linaonekana lenye hekima, lakini hekima yake ni ya kuchekesha. Sheria inaonekana nzito, lakini inakuwa chombo cha kulinda kiburi kilichojeruhiwa. Ikulu inaonekana salama, lakini inaitikia mgogoro wa nyumbani kana kwamba dola nzima iko hatarini.

Sura hii pia inaanzisha mojawapo ya miundo mikuu ya kifasihi katika Esta: karamu. Esta ni kitabu kilichojengwa kuzunguka meza za karamu. Karamu za kwanza zinafunua kiburi cha dola; karamu za baadaye zinakuwa maeneo ya ujasiri uliofichwa, mabadiliko ya ghafla, na ukombozi. Kile kinachoanza kama maonyesho ya kifalme kitaishia katika furaha ya Wayahudi. Meza ya dola itajibiwa na karamu ya Purimu.

Sura hii pia inatuandaa kwa mada kuu ya kitabu: mabadiliko makubwa ya hali. Vashti anaondolewa, na nafasi inabaki wazi. Nafasi hiyo itafungua njia kwa Esta. Kuinuka kwa Esta baadaye kutakuwa njia ya ukombozi wa Wayahudi. Hitaji la mfalme mlevi, kukataa kwa malkia, na ushauri wa kipumbavu wa wanaume wenye hofu vinakuwa hatua za kwanza katika simulizi ya uongozi wa Mungu ambao hakuna mhusika anayeuona bado.

Jina la Mungu halipo kwenye ukurasa. Lakini kutokuwepo si kuachwa. Katika Esta, uongozi wa Mungu mara nyingi huingia kupitia muda, kejeli, na matokeo ambayo watu hawakuyakusudia. Ikulu inadhani inasimamia kashfa. Kwa kweli, mlango uliofichwa unafunguliwa.

04

3.1 Dola Inapouweka Utukufu Wake Hadarani

Esta 1:1–8

Sura inaanza kwa jiografia na fahari: Ahasuero anatawala juu ya majimbo 127, kutoka India mpaka Kushi. Mwandishi anachora kwa brashi pana. Hii si siasa ya kijiji. Hii ni nguvu ya dunia. Mfalme anaketi Shushani, na dola yake inaenea mpaka mbali zaidi ya upeo wa macho.

Kisha zinakuja karamu. Kwanza, mfalme anawafanyia karamu wakuu wake na watumishi wake, jeshi la Uajemi na Umedi, wakuu na maliwali wa majimbo. Karamu hii inadumu siku 180. Nusu mwaka wa maonyesho. Nusu mwaka wa tamasha la kifalme. Mfalme anaonyesha “utajiri wa fahari ya ufalme wake, na heshima ya utukufu wa ukuu wake” (Esta 1:4).

Kisha inakuja karamu nyingine kwa watu wote waliokuwapo Shushani, wakubwa kwa wadogo, kwa siku saba katika ua wa bustani ya nyumba ya mfalme. Maelezo ni ya fahari: mapazia meupe ya kitani, vitambaa vya zambarau, pete za fedha, nguzo za marumaru, vitanda vya dhahabu na fedha, sakafu ya mawe ya thamani. Divai inatolewa katika vyombo vya dhahabu, kila chombo kikiwa tofauti na kingine. Divai ya kifalme inatiririka kwa wingi.

Mandhari hii karibu inapita kiasi. Na hilo ndilo kusudi lake. Mwandishi anayarundika maelezo mpaka fahari inaanza kuonekana ya kuchekesha. Dola imevikwa kama bibi-arusi mwenye mapambo, lakini inatenda kama mtawala mlevi kwenye tamasha lake la kujisifia. Ina kila kitu—isipokuwa kujitawala.

Mstari wa 8 unasema kunywa kulikuwa “kwa amri: hapakuwa na mtu aliyeshurutishwa.” Hata divai ina sheria. Hata sherehe imeingizwa katika urasimu. Dola haiwezi tu kuandaa karamu; lazima idhibiti karamu. Dunia ya Esta imejaa amri, na sura ya 1 inatufundisha mapema kwamba amri zinaweza kuwa za kipumbavu hata zinaposikika rasmi.

Mandhari hii ya kwanza inafunua jaribu la nguvu ya kibinadamu: kuchanganya kuonekana na utukufu. Mfalme anataka kuonekana. Lakini imani ya Biblia inatufundisha kwamba utukufu wa kweli si mng’ao wa mali. Utukufu wa kweli ni uzito wa tabia, rehema, haki, unyenyekevu, na uaminifu. Ikulu ina fahari, lakini haina hekima. Ina dhahabu, lakini haina wema.

05

3.2 Wanawake Wanapofanya Karamu Katika Chumba Kingine

Esta 1:9

Kwa utulivu wa karibu usioonekana, mwandishi anatueleza kwamba Malkia Vashti naye aliwafanyia wanawake karamu ndani ya nyumba ya kifalme. Maelezo haya ni muhimu. Dunia ya Esta imegawanywa kwa vyumba, ruhusa ya kuingia, jinsia, vyeo, na mamlaka. Wanaume wanakula karamu katika nafasi moja, wanawake katika nafasi nyingine. Mfalme anaonyesha ukuu wake; Vashti anaandaa karamu yake.

Malkia yuko ndani ya sura kabla hajasema. Anatajwa kwa jina kabla hajakataa. Yeye si kivuli tu katika dunia ya mfalme; ana chumba chake, heshima yake, na uwezo wake wa kuchagua.

Simulizi haituelezi nia zake, na hatupaswi kujifanya tunajua zaidi ya kile maandishi yanachotupa. Lakini maandishi yanaonyesha kwamba kukataa kwake si tendo la kivuli. Ni tendo la mtu.

Mstari huu mdogo pia unaandaa nafasi kubwa ya wanawake katika Esta. Kukataa kwa Vashti kunatengeneza mlango ambao Esta ataingia baadaye. Baadaye, Esta atatumia karamu si kwa maonyesho binafsi, bali kwa mkakati, ujasiri, na maombezi. Katika sura ya 1, karamu zinafunua upumbavu wa dola. Baadaye, karamu zitakuwa mahali ambapo ukweli uliofichwa utaletwa nuruni.

06

3.3 Kukataa Kunapofunua Nguvu Dhaifu

Esta 1:10–12

Siku ya saba, moyo wa mfalme ulipokuwa “umefurahi kwa divai,” anaamuru matowashi saba wamlete Malkia Vashti mbele yake, akiwa amevaa taji ya kifalme, “ili kuwaonyesha watu na wakuu uzuri wake” (Esta 1:11).

Hapa lugha ya maonyesho inahama kutoka mali kwenda kwenye mwili wa mwanamke. Mfalme yuleyule aliyeonyesha utajiri wa ufalme wake sasa anataka kuonyesha uzuri wa malkia wake. Vashti anaitwa ili awe kama chombo kingine cha dhahabu katika karamu ya mfalme, pambo lingine katika tamasha la dola.

Lakini Vashti anakataa.

Maandishi hayaelezi kwa nini. Labda anakataa kudhalilishwa. Labda anakataa kutazamwa kama kitu cha maonyesho. Labda anakataa tamasha la ulevi. Labda mwandishi anaficha sababu yake ili kukataa kwenyewe kusimame katikati: amri ya kifalme inakutana na hapana ya kibinadamu.

Na mfalme anawaka kwa hasira.

Tofauti ni kali. Mfalme juu ya majimbo 127 anavurugwa na kukataa kwa mwanamke mmoja. Dola iliyoonekana kubwa sasa inakuwa ndogo sana. Mwandishi anaturuhusu kuona ucheshi na hatari pamoja. Ni ucheshi kwa sababu mfalme anaonekana mpumbavu. Ni hatari kwa sababu nguvu ya kipumbavu inapoaibishwa inaweza kuwa ya vurugu.

“Avumiliaye ni bora kuliko shujaa; naye aitawalaye roho yake kuliko mtu atekaye mji” (Mithali 16:32). Ahasuero anaweza kushikilia miji, majimbo, na majeshi, lakini hawezi kuishikilia roho yake mwenyewe. Kiongozi asiye na kujitawala anaweza kuamuru mfumo mzima na bado akapoteza chumba.

Hili ni mojawapo ya masomo mazito ya Esta: nguvu isiyo salama mara nyingi hujibu aibu kwa kutunga sera. Kiburi kinapojeruhiwa, hukimbilia sheria. Nafsi isiyoweza kujitawala hujaribu kuwatawala wengine wote.

07

3.4 Baraza Linapogeuza Hofu Kuwa Sheria

Esta 1:13–20

Mfalme anawashauri wenye hekima wanaojua nyakati. Majina yao yanaorodheshwa kwa heshima rasmi, kana kwamba hekima kubwa iko karibu kuonekana. Lakini kinachofuata ni cha kuchekesha.

Memukani anasema Vashti hakumkosea mfalme tu, bali amewakosea wakuu wote na watu wote katika majimbo yote. Kukataa kwake, anadai, kutawafanya wanawake katika dola yote kuwadharau waume zao. Mgogoro wa nyumbani wa ikulu unageuka, katika midomo ya wanaume wenye hofu, kuwa dharura ya kidola.

Hii ni kejeli katika kiwango chake kizuri. Baraza linachukua kukataa kwa malkia mmoja na kufikiria kuanguka kwa jamii nzima. Wanaume wanaoongoza dola wanaogopa kwamba mwanamke mmoja akisema hapana, kila nyumba itatetemeka. Ushauri wao haufunui nguvu, bali hofu.

Memukani anapendekeza Vashti aondolewe, na nafasi yake ya kifalme apewe mwingine “aliye mwema kuliko yeye.” Pia anashauri amri itangazwe katika dola yote ili wanawake wote wawaheshimu waume zao, wakubwa kwa wadogo.

Kejeli ni nzito. Mfalme hawezi kupata heshima kutoka kwa malkia wake mwenyewe, kwa hiyo ataitungia sheria heshima kutoka kwa kila mke katika dola. Lakini heshima inayolazimishwa tayari imepotea.

Heshima haiumbwi kwa amri. Upendo hauletwi na wajumbe wa kifalme. Mamlaka bila tabia huwa kelele.

Baraza linaita hili hekima. Mwandishi anatualika kuona upumbavu uliovalia mavazi rasmi.

08

3.5 Maneno ya Kipumbavu Yanaposafiri Juu ya Farasi wa Kifalme

Esta 1:21–22

Pendekezo hilo linampendeza mfalme na wakuu. Barua zinatumwa katika kila jimbo la mfalme, kwa kila mwandiko na kila lugha, zikitangaza kwamba kila mwanamume awe mkuu katika nyumba yake na aseme kwa lugha ya watu wake.

Sura inaisha kwa wajumbe kubeba hofu ya wanaume walioguswa kwenye kiburi chao katika dola yote.

Mwisho huu umeandikwa kwa kusudi la kuonekana wa kuchekesha. Mfumo mkubwa wa mawasiliano ya kidola unatumiwa kutangaza jambo ambalo halikupaswa kuhitaji kutangazwa. Ikulu imegeuza aibu kuwa sheria, na sheria kuwa ucheshi wa hadharani. Mfalme alitaka kuonyesha utukufu; anaishia kuonyesha nafsi yake iliyojeruhiwa.

Lakini chini ya ucheshi huo, uongozi wa Mungu unasonga. Vashti anaondolewa. Utafutaji wa malkia mwingine utaanza. Esta, ambaye bado hajatajwa, bado amejificha nje ya simulizi, tayari anavutwa kuelekea ikulu kupitia matukio yanayoonekana kuwa ya kisiasa, binafsi, na ya kipumbavu tu.

Hivi ndivyo Esta inavyotufundisha kusoma historia: si kwa kuita kila tukio kuwa jema, si kwa kujifanya uovu hauna madhara, si kwa kuubatiza upumbavu, bali kwa kutazama jinsi Mungu anavyoweza kushona ukombozi hata kupitia nyuzi zilizochanganyika za ubatili wa kibinadamu.

09

4.1 Dola Inaweza Kung’aa, Lakini Si ya Mwisho

Esta 1 inaanza huku dola ikiwa katika sauti yake ya juu kabisa. Utajiri, divai, maafisa, karamu, sheria, wajumbe—kila kitu kimepangwa kusema, “Hii ndiyo nguvu.” Lakini Maandiko yametufundisha kuwa waangalifu tunapoona maonyesho ya namna hii. Farao alikuwa na magari ya vita. Nebukadneza alikuwa na sanamu ya dhahabu. Rumi ilikuwa na misalaba na vikosi vya askari. Hata hivyo Mungu wa Israeli mara kwa mara hufunua tofauti kati ya enzi ya kweli na tamasha la kibinadamu.

Dola mara nyingi huonekana ya kudumu kwa sababu ina kelele. Inajenga kwa mawe. Inaandika kwa sheria. Inajivika zambarau. Lakini Esta 1 inatuonyesha kwamba chini ya joho kunaweza kuwa na hofu. Chini ya karamu kunaweza kuwa na utupu. Chini ya amri kunaweza kuwa na wasiwasi.

Watu wa Mungu lazima wajifunze kuona kwa uwazi. Hatupaswi kuwa wajinga kuhusu nguvu, kwa sababu nguvu inaweza kuumiza. Lakini pia hatupaswi kuleweshwa nayo, kwa sababu nguvu isiyo na haki tayari ina nyufa.

10

4.2 Mungu Amejificha, Lakini Uongozi Wake Tayari Unafungua Mlango

Mungu hatajwi katika Esta 1. Hata hivyo sura hii inaanza mnyororo wa matukio yatakayowaokoa Wayahudi. Kuondolewa kwa Vashti kunatengeneza nafasi ambayo Esta ataijaza. Upumbavu wa mfalme unakuwa mlango wa uongozi wa Mungu uliofichwa.

Hii haifanyi matendo ya mfalme kuwa ya haki. Biblia haitutaki tuuite ulevi kuwa hekima au kumtumia mtu kama kitu cha maonyesho kuwa haki. Badala yake, inatufundisha kwamba uongozi wa Mungu ni wa kina zaidi kuliko nia za wanadamu. Watu wanaweza kutenda kwa kiburi, hofu, tamaa, au ukosefu wa usalama, na bado Mungu anaweza kuipinda njia iliyopinda kuelekea ukombozi.

Uongozi wa Mungu haufanyi uovu kuwa mwema; maana yake ni kwamba uovu haupati neno la mwisho.

Uongozi wa Mungu si manukato tunayonyunyizia juu ya uovu wa mwanadamu. Ni enzi ya kina ya Mungu, anayeweza kuchukua mbao zilizopinda za kiburi cha mwanadamu na bado akajenga mlango wa rehema.

Huu si mwaliko wa kuwa watazamaji. Ni mwaliko wa kuwa na tumaini. Mungu anapoonekana kimya, huenda bado anaandaa jukwaa. Ikulu inapoonekana imevurugika, rehema inaweza kuwa tayari inasonga nyuma ya pazia.

11

4.3 Kukataa kwa Vashti Kunafunua Mipaka ya Kimaadili ya Amri

Vashti si shujaa mkuu wa kitabu hiki, lakini kukataa kwake ni muhimu. Simulizi haitupi hotuba yake, wala maelezo yake, wala mawazo yake ya ndani. Hata hivyo hapana yake inafunua udhaifu wa mfalme na hofu ya baraza.

Vashti hawasilishwi kama mwalimu wa agano la Israeli, na mwandishi hatualiki kujenga theolojia kamili ya nia zake. Hata hivyo kukataa kwake kunafanya kazi kifasihi kama kioo: kunafunua kiburi cha mfalme kilicholeweshwa, hofu ya baraza, na kushindwa kwa dola kutengeneza heshima ya kweli kwa amri.

Kuna nyakati ambapo kukataa ni tendo la uaminifu. Si kila amri inastahili kutiiwa. Si kila mamlaka ni ya haki. Si kila matarajio yanapaswa kuheshimiwa. Simulizi pana ya Biblia inatupa mifano mingi: wakunga wa Kiebrania wanakataa amri ya mauaji ya Farao (Kutoka 1:15–21); marafiki wa Danieli wanakataa sanamu ya dhahabu (Danieli 3:16–18); mitume wanasema, “Imetupasa kumtii Mungu kuliko wanadamu” (Matendo 5:29).

Tendo la Vashti lazima lishikwe kwa uangalifu. Maandishi hayamwonyeshi kama mwalimu wa agano. Hata hivyo kukataa kwake kunakuwa kioo kinachoinuliwa mbele ya dola. Kinaonyesha kwamba nguvu inaweza kuamuru miili, lakini haiwezi kutengeneza heshima. Inaweza kutuma barua, lakini haiwezi kuumba staha ya kweli.

12

4.4 Badiliko la Kwanza Linaanza Kabla Mtu Yeyote Hajalitambua

Esta ni kitabu cha mabadiliko makubwa ya hali: maombolezo yanakuwa furaha, hatari inakuwa ukombozi, mti wa kunyongwea unamhukumu aliyeutengeneza, mtu aliyesahauliwa anaheshimiwa, watu waliohukumiwa kuangamia wanaokoka. Lakini badiliko la kwanza linaanza kimya kimya katika sura ya 1. Malkia anaondolewa. Ikulu inatikiswa. Utafutaji mpya utaanza.

Mwanzoni, hili linaonekana kama hasara, kashfa, na upumbavu wa kisiasa. Lakini katika usanifu uliofichwa wa simulizi, linakuwa maandalizi. Njia ya Esta kuelekea kiti cha enzi inaanza kabla Esta hajaonekana kwenye ukurasa.

Mara nyingi hivi ndivyo uongozi wa Mungu unavyojisikia katika maisha halisi. Ni nadra kuelewa mwanzo wakati bado tunaishi ndani yake. Baadhi ya matukio hujisikia kama kuvurugika, kucheleweshwa, au kuchanganyikiwa. Ni baadaye tu ndipo tunaona kwamba mlango ulikuwa unafunguliwa ukutani.

13

5.1 Kwa Mwanafunzi wa Kristo

Usileweshwe na maonyesho. Utajiri, vyeo, majukwaa, idadi, na makofi vinaweza kuficha utupu wa kiroho. Jiulize ni tabia gani inaishi chini ya joho.

Zingatia hasira. Ghadhabu ya mfalme inafunua ukosefu wake wa usalama. Hasira inapoinuka haraka ndani yetu, huenda inalinda sanamu ya udhibiti, picha yetu mbele ya watu, haki tunazodhani tunazo, au hofu.

Usichanganye uhalali wa kisheria na hekima. Amri ya mfalme ilikuwa rasmi, lakini ya kipumbavu. Si kila kitu kilichoandikwa katika sera kinaonyesha haki, rehema, au kweli.

Heshimu utu wa mwanadamu, hasa pale ambapo nguvu inataka kuwatumia watu kama mapambo. Vashti anaitwa ili aonyeshwe. Watu wa Mungu lazima wapinge kila utamaduni unaowachukulia watu kama mali.

14

5.2 Kwa Kiongozi

Usigeuze ukosefu wako wa usalama kuwa sera. Ahasuero anaumia binafsi, lakini anatunga sheria hadharani. Viongozi lazima wajifunze kuuchunguza moyo kabla ya kutoa amri.

Ongoza kwa tabia, si kwa picha. Mfalme anaonyesha utajiri kwa sababu hana uzito wa kimaadili. Uongozi wa kweli si ukubwa wa jukwaa, bali afya ya nafsi.

Jifunze kujitawala kabla ya kutumia mamlaka. Mithali 16:32 inatukumbusha kwamba kuitawala roho yako ni bora kuliko kuuteka mji. Kiongozi asiyeweza kuitawala hasira yake hatimaye atawaumiza watu aliyeitwa kuwatumikia.

Sikiliza kwa makini mtu anaposema hapana. Kukataa kunaweza kufunua uasi, lakini kunaweza pia kufunua ukosefu wa haki, uchovu, hofu, au utu uliopuuzwa. Uongozi wenye hekima huuliza kabla haujaponda.

15

5.3 Kwa Utume

Mwamini Mungu anapofanya kazi kwa siri bila kutetea dhambi ya mwanadamu. Uongozi wa Mungu haufanyi uovu kuwa mwema; maana yake ni kwamba uovu haupati neno la mwisho.

Jifunze kuona nyufa ndogo katika mifumo mikubwa. Kukataa kwa mtu mmoja kulifunua udhaifu wa dola nzima. Uaminifu mara nyingi huanza kwa tendo moja la kweli, lenye gharama.

Tambua kazi ya Mungu katika maeneo yenye utata wa kimaadili. Esta inaanzia Shushani, si Yerusalemu. Watu wa Mungu mara nyingi hutumikia ndani ya taasisi ambako jina la Mungu haliheshimiwi, lakini mkono wake haujakosekana.

Jiandae kwa milango usiyoiona bado. Esta bado hajaonekana, lakini mlango wake unaanza kutengenezwa. Huenda Mungu anaandaa jukumu lako linalofuata kupitia matukio ambayo kwa sasa yanaonekana ya kawaida, ya kukatisha tamaa, au ya kuchanganya.

16

6.0 Maswali ya Kutafakari

1. Ni wapi unajaribiwa kuvutiwa na fahari ya nje huku ukipuuza utupu wa ndani?

2. Ni aina gani ya hasira katika maisha yako inaweza kuwa inafunua kiburi kilichojeruhiwa au hofu ya kupoteza udhibiti?

3. Ni wapi unahitaji ujasiri wa kusema hapana kwa jambo linalopunguza utu wa mwanadamu?

4. Je, umewahi kuona Mungu akifungua mlango kupitia matukio ambayo mwanzoni yalionekana ya machafuko au ya kukatisha tamaa?

5. Viongozi wa leo wanawezaje kuepuka kugeuza ukosefu wao wa usalama kuwa sera za hadharani?

6. Itamaanisha nini kwako kumwamini Mungu anayefanya kazi kwa siri wiki hii bila kuwa mzembe, mwenye kejeli, au mwenye hofu?

17

7.0 Sala ya Itikio

Mungu uliyejificha lakini mwenye rehema ya agano,Si kila wakati unatajwa ndani ya ikulu,na mkono wako si kila wakati unaonekana mezani.Lakini unaona kile divai inachoficha,unasikia kile nguvu inachonyamazisha,na unajua kufungua milango ambayo hakuna dola iliyokusudia kuifungua.

Tufundishe tusiiabudu mng’ao.Tufundishe tusiziogope enzi zinazotetemeka chini ya kiburi chake.Tupe hekima wakati sheria zina kelele lakini haki haipo.Tupe ujasiri wakati utu unahitaji kukataa.Tupe unyenyekevu wakati hasira yetu inafunua sanamu zetu zilizofichwa.

Tunapoishi Shushani,mbali na mahali ambapo jina lako linaonekana rahisi kutamkwa,tusaidie kuamini kwamba bado uko karibu.Historia inapoonekana imelewa kwa nguvu,tusaidie kuamini kwamba uongozi wako haujalala.Mlango mmoja unapofungwa na mwingine haujafunguka bado,tufundishe kusubiri kwa ujasiri,kukesha kwa utambuzi,na kutembea kwa uaminifu katika nuru tuliyo nayo.

Tuandae, Bwana, kwa majukumu ambayo hatuyaoni bado.Utufanye kuwa watu wa kweli katika vyumba vya maigizo,watu wa utu katika tamaduni za maonyesho,na watu wa tumaini katika dola ya hofu.

Amina.

18

8.0 Dirisha la Kinachofuata

Esta 1 inaisha kwa ikulu kutuma barua za kipumbavu katika dola yote. Mfalme amepoteza malkia, lakini hajapata hekima. Kiti cha enzi bado kina nguvu, lakini simulizi imetuonyesha udhaifu wake.

Sasa nafasi tupu pembeni mwa mfalme lazima ijazwe.

Katika Esta 2, simulizi inahama kutoka maonyesho ya dola kwenda utambulisho uliofichwa. Msichana yatima wa Kiyahudi aitwaye Hadasa—anayejulikana ikulu kama Esta—ataingia katika mfumo wa tamaa za kifalme. Uzuri wake utafungua mlango, lakini jina lake lililofichwa litabeba mvutano wa kina zaidi. Wakati huo huo, Mordekai ataketi langoni, atatazama kwa makini, na kwa utulivu atafanya tendo la uaminifu ambalo mfalme atalilisahau, lakini uongozi wa Mungu utalikumbuka.

Ikulu imepata ufa.

Jina lililofichwa liko karibu kuingia.

19

Muhtasari Rahisi wa Kuanza Nao

• BibleProject. “The Book of Esther.” Old Testament Overview Guide.

20

Maoni Makuu ya Kiufafanuzi

• Berlin, Adele. Esther . JPS Bible Commentary. Philadelphia: Jewish Publication Society, 2001.

• Clines, David J. A. Ezra, Nehemiah, Esther . New Century Bible Commentary. Grand Rapids: Eerdmans, 1984.

• Levenson, Jon D. Esther: A Commentary . Old Testament Library. Louisville: Westminster John Knox, 1997.

• Moore, Carey A. Esther . Anchor Bible 7B. Garden City, NY: Doubleday, 1971.

21

Masomo ya Kifasihi na Kitheolojia

• Fox, Michael V. Character and Ideology in the Book of Esther . 2nd ed. Grand Rapids: Eerdmans, 2001.

• Wright, N. T. The New Testament and the People of God . Minneapolis: Fortress, 1992.