Maombolezo Yanapobadilishwa Mavazi: Zaburi 30 na Mungu Anayeugeuza Usiku Kuwa Wimbo

01

1.0 Utangulizi: Tunafanya Nini Baada ya Usiku Kupita?

Baadhi ya sala hutolewa wakati jeraha bado liko wazi. Nyingine huja baada ya hatari kuachia, mtu anapoweza kuuliza, “Nini kilitokea, na kinaniambia nini kuhusu Mungu?” Zaburi 30 ni ya wakati huo wa pili. Mwabudu aliomba, akaponywa, akakaribia Shimo, kisha akainuliwa. Sasa wokovu wake unakuwa ushuhuda.

Lakini hii si furaha isiyokumbuka. Maisha yalionekana salama; kisha uso wa Yahweh ukaonekana kufichika, na mwombaji akaingiwa na hofu. Alijifunza kwamba ustawi ni zawadi, si mali tunayoweza kuidhibiti.

Andiko hili linahusu maombolezo yanayogeuka kuwa ushuhuda, kwa sababu shukrani ya kibiblia haifuti usiku; inasimulia jinsi Mungu alivyokutana na mtu ndani yake na kuyageuza maisha yaliyookolewa kuwa sifa ya hadharani.

Taswira kuu ni mavazi. Gunia linaondolewa na furaha inavaliwa. Neema haikanushi vazi la huzuni; inalibadilisha na vazi ambalo aliyeokolewa anaweza kuvaa na kuimba.

02

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Wimbo wa Wakfu Uliojengwa Juu ya Wokovu wa Mtu

Zaburi 30 inahusishwa na Daudi na ina kichwa, “Wimbo wa kuweka wakfu nyumba.” Kidner anaona “nyumba” inaweza kuwa ya Mungu au ya Daudi; bila kichwa hicho, zaburi inasikika kama shukrani baada ya ugonjwa au jeraha lililotishia maisha. Goldingay anaiona kwanza kama ushuhuda wa mtu binafsi uliotumiwa baadaye katika matukio ya kuweka wakfu, hata Hanukkah.

BibleProject inaweka Zaburi 30 ndani ya Zaburi 25–34, sehemu ambamo mateso na ukombozi wa Daudi binafsi yanakuwa mfano wa ukombozi wa Israeli. “Mimi” wa zaburi anafundisha “sisi” jinsi ya kumkumbuka Mungu.

Goldingay anaona uhusiano na Zaburi 6: uponyaji, hofu, kumbukumbu, na woga kwamba kifo kitanyamazisha sifa. Zaburi 30 karibu inasikika kama Zaburi 6 baada ya jibu. Pia inafuata Zaburi 29: Mfalme aliye juu ya dhoruba sasa anamwinua mwabudu kutoka Shimoni.

Kidner anaona milipuko miwili ya sifa ikizunguka sehemu ya aya 6–10. Goldingay anaona ushuhuda unaosimuliwa mara mbili—dhiki, sala, ukombozi, na sifa—kwa sababu baadhi ya wokovu ni mkubwa mno kusimuliwa mara moja tu.

03

3.0 Kutembea Ndani ya Andiko

04

3.1 Zaburi 30:1–3 — Mungu Anapoyavuta Maisha Kutoka Kisimani

“Nitakutukuza, Ee Yahweh, kwa maana umeniinua.” Kitenzi kinaweza kuleta picha ya ndoo inayovutwa juu kutoka kisimani. Kidner anasisitiza mwendo huo wa kutoka chini kwenda juu. Aya ya 3 inaufanya mzito zaidi kwa kutaja Sheoli na Shimo. Kifo kilikuwa kimekaribia kiasi cha kutandaza kivuli juu ya simulizi lote.

Goldingay anaona kwamba Yahweh anazidi kuwa mtendaji mkuu wa sentensi: hukuruhusu adui kushangilia, uliponya, ulinipandisha, ulihifadhi au kurudisha uhai. Ushuhuda unaanza na “mimi,” lakini sarufi yake polepole inamkabidhi Mungu simulizi.

“Umeniponya” inaweza kumaanisha ugonjwa au jeraha, lakini zaburi haifungi maana hiyo kwa hali moja. Hilo linaipa upana wa kichungaji bila kugeuza wokovu wa mtu mmoja kuwa ahadi kwamba kila mgonjwa ataponywa kimwili. Wokovu humrudisha mwimbaji katikati sahihi: Yahweh, si wapinzani wake, ndiye anayekuwa mada ya ushuhuda.

05

3.2 Zaburi 30:4–5 — Machozi Yanapokuwa Mgeni wa Usiku Mmoja

Ushuhuda unafunguka na kuwavuta wengine: “Mwimbieni Yahweh, ninyi watakatifu wake.” Ukombozi mmoja unaonyesha tabia ya Mungu ambaye jumuiya nzima inamwabudu.

Kisha inakuja tofauti maarufu: hasira ni “ya kitambo,” lakini kibali chake ni cha maisha; kilio kinaweza kukaa usiku, lakini asubuhi huja shangwe. Kidner anaona kitenzi cha “kukaa” kikichora picha ya kilio kama mgeni anayelala usiku. Goldingay anaona machozi yakilala jioni na asubuhi ikiamka kwa kelele ya furaha.

Mashairi haya hayapaswi kugeuzwa kuwa kalenda ya mateso. Usiku wa wengine hudumu miezi, miaka, au maisha yote. Zaburi 30 inasimulia wokovu mmoja baada ya hatari. Haiahidi kwamba kila huzuni itabadilika kesho asubuhi; inatangaza kwamba huzuni si mtawala wa mwisho wa simulizi la Mungu. Asubuhi haifuti usiku, bali inaweka mpaka wake ndani ya kusudi la Mungu.

06

3.3 Zaburi 30:6–7 — Mlima Imara Unapotetemeka Ghafla

“Nilipokuwa salama, nilisema, ‘Sitatikisika kamwe.’” Kidner anasikia onyo kuhusu ustawi na kujiamini kupita kiasi: urahisi wa maisha unaweza kutudanganya kwamba hali ya sasa itadumu. Goldingay hakubaliani kwamba mwombaji lazima alikuwa mwenye majivuno, kwa sababu aya ya 7 inasema Yahweh ndiye aliyefanya mlima wake usimame kwa nguvu.

Mitazamo yote miwili inafunua hatari: zawadi inaweza kutoka kwa Mungu lakini ikageuka kuwa dhamana katika mawazo yetu. Afya, huduma, kipato, familia, au heshima vinaweza kuonekana haviwezi kutikisika kwa sababu vimedumu.

Ndipo mabadiliko yanakuja: “Ulificha uso wako, nami nikafadhaika.” Katika Biblia, uso wa Mungu kufichika ni uzoefu wa baraka na ulinzi kuonekana haviwezi kufikiwa. Lakini Zaburi 30 haitoi maungamo ya dhambi yanayoeleza kwa nini jambo hili lilitokea. Kwa hiyo hatupaswi kumwambia kila mgonjwa au aliyeporomokewa na maisha kwamba ameadhibiwa kwa dhambi fulani. Mlima unaotetemeka unaonyesha jinsi usalama wa kawaida ulivyo tegemezi kwa Mungu.

07

3.4 Zaburi 30:8–10 — Sala Inapojadiliana Kutoka Ukingoni mwa Mavumbi

Ushuhuda sasa unanukuu sala ya wakati wa shida. Mwabudu alimlilia Yahweh na kuomba neema: “Faida gani ipo katika kufa kwangu? Je, mavumbi yatakusifu? Yatatangaza uaminifu wako?”

Hii ni hoja ya agano iliyotolewa kwa dharura. Kidner anasema mwombaji anaanza na masilahi ya Mungu mwenyewe: Mungu atapata utukufu gani ikiwa sauti hii itanyamazishwa? Lakini hoja hiyo baadaye inaacha nafasi kwa utegemezi rahisi: “Ee Yahweh, nisikie, unirehemu; Ee Yahweh, uwe msaidizi wangu.”

Imani inaweza kujadiliana na Mungu na kutaja kilicho hatarini. Lakini sala haitegemei ustadi wa hoja; inategemea neema. Mwisho wake ni, “Unirehemu.”

Mwombaji anatamani maisha ya mwili ambamo anaweza kumshuhudia Mungu kati ya walio hai. Maandiko ya baadaye yataongeza tumaini la maisha baada ya Sheoli, lakini Zaburi 30 kwanza inatufundisha kuyaona maisha ya sasa kama nafasi ya kuabudu na kushuhudia.

08

3.5 Zaburi 30:11–12 — Mungu Anapofungua Gunia la Maombolezo

Jibu linaelezwa kama kubadilishwa mavazi: “Umegeuza maombolezo yangu kuwa kucheza; umeondoa gunia langu na kunivika furaha.” Goldingay anatuonyesha Mungu kana kwamba anafungua mwenyewe vifungo vya vazi la huzuni na kumvika mwabudu vazi la sherehe. Kidner anasikia hapa roho ya Daudi aliyekuwa tayari kucheza mbele za Yahweh kwa nguvu zake zote.

Maombolezo na kucheza ni matendo ya mwili na ya hadharani. Urejesho unamrudisha mwabudu katika maisha ya jumuiya; kinywa kilichoogopa kunyamazishwa sasa kinaimba.

Aya ya 12 inaonyesha kusudi: wokovu uwe ushuhuda, si kujisifu. Zaburi inafunga kwa shukrani ya kudumu iliyokua kutoka kumbukumbu ya hofu. Usiku haujafutwa katika kumbukumbu; umepewa mwisho mpya.

09

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

10

4.1 Shukrani ni Ushuhuda, Si Kusahaulisha Maumivu

Zaburi 30 inakumbuka Shimo, hofu, gunia, na machozi. Sifa inaaminika kwa sababu haisemi uongo kuhusu usiku. Hatuhitaji kupunguza mateso ili kumtukuza Mungu.

11

4.2 Usalama ni Zawadi, Si Umiliki

“Mlima imara” ulisimama kwa kibali cha Mungu. Usalama ni mzuri, lakini haujitegemezi. Shukrani hupokea vipindi vizuri bila kuvigeuza kuwa miungu.

12

4.3 Kibali cha Mungu Kina Upeo Mkubwa Kuliko Huzuni

Aya ya 5 inaweka mpaka kwa huzuni, si ratiba ya saa ishirini na nne. Kwa Wakristo, upeo huo unafika kwenye ufufuo na uumbaji mpya, ambako kifo hakina neno la mwisho.

13

4.4 Wokovu Unazaa Wajibu wa Kushuhudia

Mwabudu harejeshwi ili arudi tu kwenye maisha yake binafsi. Jumuiya inaitwa kuimba, na aliyeokolewa anakuwa shahidi. Neema huzaa kumbukumbu, unyenyekevu, ibada, na ushuhuda.

14

5.0 Upeo wa Kibiblia na Kikristo: Kutoka Furaha ya Asubuhi hadi Asubuhi ya Ufufuo

Zaburi 30 ni sehemu ya mtindo mpana wa Biblia ambamo Mungu huleta uhai kutoka maeneo yanayofanana na kifo. Hana anaimba kwamba Yahweh hushusha mpaka Sheoli na kuinua tena (1 Sam. 2:6); Kutoka hugeuza utumwa kuwa wimbo; Ezekieli 37 inaona jumuiya iliyokufa ikipokea pumzi.

Hakuna mwandishi wa Agano Jipya anayesema Zaburi 30 ni unabii wa moja kwa moja kuhusu Yesu, kwa hiyo hatupaswi kulazimisha uhusiano huo. Hata hivyo, mwendo wake kutoka kifo kinachotishia kwenda kwenye sifa unaingia vizuri katika simulizi linalofikia kilele katika kifo na ufufuo wa Yesu. Asubuhi ya ufufuo haikanushi msalaba; inatangaza kwamba hukumu ya kifo haikuwa ya mwisho.

Yesu aliwaambia wanafunzi wake kwamba huzuni yao itageuka kuwa furaha (Yoh. 16:20–22), na simulizi za ufufuo zinaonyesha ahadi hiyo. Paulo anaweka dhiki ya sasa ndani ya “utukufu wa milele” ulio mzito zaidi (2 Kor. 4:17). Kwa hiyo sifa ya Kikristo inaweza kukumbuka majeraha bila kutawaliwa nayo.

Ufunuo 21:4 unafikisha upeo huu mwisho wake: Mungu anayafuta machozi halisi kwa sababu kifo kimeondolewa. Mavazi ya Zaburi 30 yanaelekea kwenye ulimwengu ambamo maombolezo yataondolewa na maisha mbele za Mungu yataendelea bila mwisho.

15

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Simulia wokovu kwa uaminifu. Taja kilichotokea, ulichohofia, msaada uliokuja, na kile ambacho bado hakijakamilika.

2. Acha furaha ikumbuke usiku. Usimwaibishe anayetikisika baada ya shida; shukrani na udhaifu vinaweza kukaa pamoja.

3. Chunguza “mlima wako imara.” Ni zawadi gani—afya, fedha, huduma, familia, heshima—imeanza kuonekana haiwezi kutikisika?

4. Omba Mungu anapoonekana kufichika. Kufichika kwake ni sababu ya kumlilia, si sababu ya kuacha sala.

5. Usitumie “asubuhi huja furaha” kama silaha. Kaa na wenye usiku mrefu; toa uwepo, msaada wa vitendo, na tumaini lenye subira.

6. Fanya urejesho kuwa wa kijamii. Acha uponyaji, riziki, upatanisho, au nguvu mpya vizalishe ukarimu.

7. Vaa furaha kama wito. Acha maisha yaliyorejeshwa yaonyeshe uaminifu wa Mungu.

16

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni “usiku” gani ninaoweza sasa kuueleza kwa ukweli zaidi kuliko nilipokuwa ndani yake?

2. Ni zawadi gani imara imegeuka kuwa dhamana katika mawazo yangu?

3. Mungu anapoonekana kufichika, ninajiondoa au nampelekea hofu yangu?

4. Je, nimewahi kutumia Zaburi 30:5 kumharakisha mtu katika huzuni? Tumaini lenye subira lingeonekanaje?

5. Ninawezaje kusimulia wokovu wangu ili Mungu, si mimi, awe katikati ya simulizi?

17

8.0 Sala ya Mwitikio

Ee Yahweh Mungu wangu, unajua usiku ninaotamani kuusahau na usalama ninaotamani kuudhibiti. Ninapogeuza zawadi zako kuwa dhamana, nifundishe unyenyekevu. Uso wako unapoonekana kufichika, ihifadhi sala yangu hai. Warehemu wale ambao usiku wao ni mrefu, na utulinde na ahadi rahisi. Unapoleta uponyaji, geuza shukrani kuwa ushuhuda. Wakati wake unapofika, fungua gunia la maombolezo na utuvike furaha inayokumbuka rehema. Kwa Yesu aliyesulubiwa na kufufuka, yafanye maisha yetu yashuhudie kwamba maombolezo hayana neno la mwisho. Amina.

18

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 30 inaishia kwa kucheza, lakini jibu moja la sala halimalizi shida zote. Zaburi 31 inarudi kwenye shinikizo, huzuni, maadui, na hitaji la kimbilio. Sala yake, “Mikononi mwako naiweka roho yangu,” baadaye itaingia katika midomo ya Yesu msalabani. Zaburi 30 inatufundisha kushuhudia baada ya kuokolewa; Zaburi 31 inatufundisha kuamini shida nyingine inapofika. Wimbo wa asubuhi unakuwa nguvu kwa usiku unaofuata.

19

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. Surprised by Hope: Rethinking Heaven, the Resurrection, and the Mission of the Church. New York: HarperOne, 2008.