Mungu Anaweza Kuvunja Nguvu ya Dhambi…

Je, tumefungwa milele na mazoea yetu na makosa ya zamani?

Utangulizi

Utafanya nini ikiwa ahadi uliyoweka Jumapili umeivunja kabla ya Jumanne?

Je, mtu anaweza kubadilika bila kujifanya majeraha aliyosababisha yamekwisha?

Jibu la hasira linakutoka kabla hujajizuia. Uongo uliouona mdogo sasa unahitaji mwingine uendelee kusimama. Au labda umeahidi kuacha jambo fulani mara nyingi hata umechoka kusikia sauti yako mwenyewe ukiahidi tena. Aibu inakuambia, “Huyu ndiye wewe.” Mwingine anakujibu, “Jikaze zaidi,” kana kwamba hapo ndipo tatizo lote linapoishia.

Biblia inaona mambo kwa kina zaidi. Dhambi huonekana katika matendo yetu, lakini pia inaweza kushika tamaa, tabia na mahusiano. Mungu ametenda katika Yesu Kristo kuvunja utawala huo. Kuwa huru hakumaanishi hutajaribiwa tena au kwamba waliojeruhiwa watasahau yaliyotokea. Kunamaanisha dhambi haihitaji kubaki bwana wako. Sababu hizi kumi zinatupeleka kutoka katika kukiri tatizo mpaka kujifunza kuishi maisha mapya.

Sababu kumi za kuamini

1. Maandiko yanataja kifungo ambacho nia njema pekee haiwezi kufungua

Yesu anasema atendaye dhambi huwa mtumwa wa dhambi, lakini Mwana anaweza kumweka huru (Yohana 8:34–36). Paulo pia anaeleza jinsi mtu anavyoweza kujikabidhi kwa tabia zinazokuja kumtawala (Warumi 6:16–18). Anazungumzia zaidi ya kosa moja la bahati mbaya. Uamuzi huacha alama; ukiurudia, alama hiyo inaweza kuwa njia ambayo miguu inaifuata bila hata kuuliza.

Si kila shida inatokana na kosa la mtu mwenyewe. Lugha ya dhambi haipaswi kutumiwa kumlaumu aliyefanyiwa ukatili. Lakini tunapozungumza kuhusu matendo yetu wenyewe, ukweli hutusaidia. Mtu anayewafokea watu nyumbani kila wiki anahitaji zaidi ya kusema, “Sikukusudia.” Akitambua mwenendo huo, anaweza kutubu, kuanza kutengeneza madhara na kuomba msaada. Yesu anataja uhuru kwa sababu anakiona kifungo chenyewe.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Ipe tabia inayokufunga jina lake halisi; kinachofichwa ni kigumu kukikabili.

2. Mungu aliahidi kubadili mioyo, si kurudia amri tu

Israeli ilikuwa na sheria ya Mungu, lakini watu waliendelea kupotoka. Yeremia alitangaza agano ambalo Mungu angeandika mafundisho yake mioyoni mwa watu na kuwasamehe dhambi zao (Yeremia 31:31–34). Ezekieli aliahidi kusafishwa, kupewa moyo mpya na kuongozwa na Roho wa Mungu katika njia zake (Ezekieli 36:25–27). Manabii hawakudharau amri. Walijua mtu anaweza kusikia lililo sawa bila kuwa na moyo wa kulifanya.

Unaweza kujua kwamba maneno makali yanamuumiza mtoto, lakini hasira ikipanda, maneno yale yale yakatoka tena. Sheria uliyoibandika ukutani inaweza kukukumbusha unachopaswa kufanya; yenyewe haiwezi kuunda upya upendo wako. Ahadi ya Mungu inafika ndani zaidi. Mabadiliko hayo ya ndani hayafuti madhara ya nje. Yanatupa sababu ya kuomba msamaha bila visingizio, kuchagua maneno mengine, na kujifunza tena kesho.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Mwombe Mungu afanye kazi pale ambapo azimio lako halijafika; kisha uwajibike kwa matendo yako.

3. Msalabani, Kristo alikabili dhambi inayotawala

Paulo anasema utu wetu wa kale ulisulubiwa pamoja na Kristo ili tusiendelee kuwa watumwa wa dhambi (Warumi 6:6–7). Pia anaonyesha Mungu akisamehe makosa na kuzivua nguvu zinazotushitaki kwa njia ya msalaba (Wakolosai 2:13–15). Wakristo wanaeleza kazi ya msalaba kwa namna mbalimbali, lakini hoja ya Paulo hapa iko wazi: Yesu hakuja tu kuwapa wafungwa orodha mpya ya maagizo. Alitenda ili kuvunja kifungo chao.

Msalaba pia hauiti uovu “jambo dogo.” Ikiwa umemuumiza mtu, uhuru wako haukupi haki ya kudai akuamini mara moja. Kufunguliwa kwa mlango kunakualika utembee katika ukweli: ukiri, urekebishe unachoweza, na uheshimu usalama wa mwingine. Ushindi wa Kristo unatupa ujasiri wa kukabili kosa badala ya kulifunika kwa maneno ya dini.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Mpelekee Kristo aliyesulubiwa hatia yako pamoja na nguvu ya tabia inayokufunga; uokovu wake unakuita useme kweli.

4. Ufufuo wa Yesu unasema utawala wa zamani hautakuwa wa mwisho

Paulo anasema Kristo aliyefufuka hatakufa tena; mauti haimtawali tena (Warumi 6:9–11). Anaunganisha ufufuo huo na ushindi wa Mungu wa mwisho juu ya mauti (1 Wakorintho 15:20–26, 54–57). Kwa Paulo, dhambi na mauti zinahusiana. Kwa hiyo ufufuo si taarifa tu kwamba Yesu alitoka kaburini. Ni mwanzo wa wakati ujao ambamo nguvu zinazoharibu maisha hazitapata neno la mwisho.

Wakati huo bado haujafika kwa ukamilifu. Tunazika wapendwa wetu; majeraha na mazoea magumu bado yapo. Paulo anawaambia waamini wajihesabu hai kwa Mungu, kisha anawaonya wasiache dhambi itawale miili yao (Warumi 6:11–13). Asingewapa onyo hilo kama majaribu yamekwisha. Tumaini la ufufuo linaturuhusu kupambana kwa uaminifu bila kujiambia pambano hili ndilo maisha yetu yote.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Siku ngumu ni halisi, lakini haiwezi kufuta kesho ambayo Mungu ameianzisha katika Yesu aliyefufuka.

5. Kuungana na Kristo kunatupa Bwana mwingine wa kumfuata

Paulo anahusisha ubatizo na kushiriki kifo na ufufuo wa Yesu ili waamini waenende katika upya wa maisha (Warumi 6:3–5). Kisha anasema dhambi haitawatawala kwa sababu wako chini ya neema (Warumi 6:12–14). Kuwa wa Kristo kunamaanisha kupewa uhusiano mpya wa msingi. Makosa ya zamani yanaweza bado kuwa na matokeo, lakini hayana mamlaka ya kutupa jina letu la mwisho.

Mfanyakazi akiondoka kwa mwajiri aliyekuwa akimnyanyasa, anaweza bado kuisikia sauti ya yule bosi akilini. Itamchukua muda kujifunza mpangilio mpya wa siku. Lakini mkataba wa zamani umeisha. Vivyo hivyo, aliye wa Kristo anaweza kulazimika kuikataa njia aliyoizoea mara nyingi. Kila mara anapokataa, anajifunza tena yeye ni wa nani. Neema inaweka msingi mpya chini ya pambano hilo.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Tabia ya zamani inapoongea kana kwamba inakumiliki, kumbuka sasa wewe ni wa nani.

6. Roho anakuza tamaa mpya pamoja na matendo mapya

Paulo anawaita waamini waenende kwa Roho badala ya kufuata tamaa za mwili. Matunda ya Roho anayoyataja ni pamoja na upendo, amani, uvumilivu, utu wema na kiasi (Wagalatia 5:16–23). Hapa “mwili” si kusema miili yetu ni mibaya; ni maisha yanayogeuka kutoka kwa Mungu. Katika Warumi, Roho huleta uzima na kuwasaidia waamini kuacha matendo yanayowaharibu (Warumi 8:9–13).

Kiasi kinaweza kuanza kwa jambo dogo: kusikiliza kabla ya kujibu, kuondoka kwenye mabishano kabla hayajawa ukatili, au kusema kweli hata kama kunagharimu. Ukuaji mara nyingi ni wa polepole kuliko ushuhuda wa dakika tatu tunaoupenda kusikia. Wala si matokeo ya mtu kujikaza akiwa peke yake. Sala, maamuzi yanayorudiwa, na kazi ya Roho vinaweza kukutana katika maisha yanayojifunza kupenda lililo jema.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Tazama kazi ya Roho hata katika mabadiliko madogo ambayo hakuna anayekupigia makofi.

7. Kukiri kosa kunalivunja giza linalolikuza

Mtunga zaburi anaeleza uzito wa kukaa kimya na nafuu aliyoipata alipokiri dhambi mbele za Mungu (Zaburi 32:3–5). Yohana anasema kujidai hatuna dhambi ni kujidanganya, na kukiri hutukutanisha na uaminifu wa Mungu unaosamehe (1 Yohana 1:8–9). Yakobo pia anawaita waamini waungamiane na kuombeana (Yakobo 5:16). Kusema kweli kwa sauti huvunja simulizi la upweke linalosema, “Hakuna shida,” au “Mimi siwezi kusaidiwa.”

Kuungama si maonyesho ya mbele ya watu. Mambo nyeti yanahitaji mtu wa kuaminika na uangalifu kwa aliyeumizwa. Aliyemkosea mwingine hawezi kudhani kwamba akimweleza rafiki siri yake, basi amemaliza wajibu wa kurekebisha madhara. Hata hivyo, sentensi ya kwanza ya ukweli inaweza kufungua njia: “Nilifanya hivi. Nahitaji msaada ili niache.” Mwanga hauondoi matokeo yote mara moja, lakini unaanza kutuwezesha kuyakabili.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Sema kweli kwa Mungu na, inapofaa, kwa mtu salama atakayekusaidia kuchukua hatua.

8. Maisha mapya hujengwa katika maamuzi yanayorudiwa kila siku

Paulo anawasihi waamini waitoe miili yao kwa Mungu na wafanywe upya katika fikra zao (Warumi 12:1–2). Mahali pengine anawaambia waache hasira, uongo na ukali, kisha wajivike huruma na uvumilivu (Wakolosai 3:5–14). Haya ni mambo ya kufanya. Zawadi ya maisha mapya haifanyi maamuzi yetu yawe ya kujifanya, wala haisemi hatua za vitendo hazina nafasi.

Mtu anayetumia maneno kujeruhi anaweza kuanza kwa kukiri alichofanya, kutafuta msaada, kusitisha mabishano kabla hayajawa ya kutisha, kisha kurudi kuzungumza bila vitisho. Tabia mpya hujengwa hatua kwa hatua, wakati mwingine ukiwa na siku za kujikwaa. Hatua hizo hazinunui upendo wa Mungu. Zinatusaidia kuishi katika uhuru aliotufungulia, tukiwajibika mbele ya watu wanaoguswa na matendo yetu.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Chagua tendo moja la kweli leo linaloipunguzia nafasi tabia ya zamani kukutawala.

9. Mungu hutupa watu wa kutusaidia katika pambano hili

Paulo anawaambia waamini wamrejeshe kwa upole aliyenaswa katika kosa, huku wakijiangalia wenyewe, na wachukuliane mizigo (Wagalatia 6:1–2). Waebrania inawaita watiane moyo katika upendo na matendo mema (Waebrania 10:24–25). Uhuru haukukusudiwa kuwa vita vya mtu mmoja dhidi ya tabia inayomlemea.

Msaada mzuri haukubali kila kitu wala haumfedheheshi anayehitaji msaada. Unaweza kuonekana katika rafiki anayeuliza maswali ya kweli, jumuiya inayokataa kuficha ukatili, au usaidizi wa mwenye ujuzi pale unapohitajika. Aliyejeruhiwa na tabia ya mwingine hapaswi kulazimishwa kuwa msaidizi wake au kurudi katika uhusiano usio salama. Kanisa hutumikia uhuru linapofungua nafasi ya kusema kweli, kuweka mipaka na kutembezana kwa subira.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Tafuta msaada wa kuaminika, na acha uwajibikaji uwalinde wanaoguswa na maamuzi yako.

10. Kuachiliwa kutoka dhambi ni kupewa nafasi ya kupenda

Paulo anasema tumeitwa kuwa huru, lakini uhuru usiwe nafasi ya kujifurahisha wenyewe; tumikiane kwa upendo (Wagalatia 5:13–14). Uhuru ni zaidi ya kutofanya tendo moja baya. Ni uwezo wa kumpelekea jirani mkate, kusema kweli bila kujificha, na kujenga uaminifu kidogo kidogo. Kazi ya Mungu inalenga kuumba watu wanaoonyesha ukarimu wake.

Kazi hiyo imeanza, haijakamilika. Yohana anawaonya waamini wasijidai hawana dhambi (1 Yohana 1:8), huku Paulo akiwa na tumaini kwamba Mungu ataendeleza kazi njema aliyoianza (Wafilipi 1:6). Ahadi ya kufanywa upya kwa vitu vyote inatupa upeo wa kutazamia (Ufunuo 21:1–5). Ukijikwaa, usikubali uongo unaosema mabadiliko hayawezekani. Rudi kwa Kristo, kabiliana na kilichotokea, kisha chukua hatua inayofuata ya uaminifu.

\\\\\\\\\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\\\\\\\\\ Enenda kuelekea watu unaoweza kuwapenda kwa uhuru zaidi kwa sababu dhambi haihitaji kukutawala.

Hitimisho na mwaliko

Baadhi ya tabia zina mizizi iliyopenya katika kumbukumbu, hofu na ratiba za kila siku. Maandiko hayatuiti tujifanye mizizi hiyo ni mifupi. Yanataja kifungo cha dhambi, yanakumbuka ahadi ya Mungu ya moyo mpya, na yanatuonyesha msalaba na ufufuo wa Yesu kama mwanzo wa ukombozi huo. Roho huzaa tamaa mpya. Kuungama huleta yaliyofichwa nuruni. Maamuzi ya kila siku na watu wa kuaminika husaidia uhuru uchukue umbo. Hilo haliondoi wajibu wa kurekebisha tulichoharibu; wala halitutaki tudai tayari tumefika mwisho wa safari.

Chagua tabia moja unayohitaji kuikabili kwa ukweli. Itaje mbele za Mungu bila visingizio. Kama kuna mtu umeumiza, fikiria uwajibikaji na hatua za kurekebisha zinazoheshimu usalama na uamuzi wake. Mwombe mtu wa kuaminika akusaidie, kisha chukua hatua moja ya kuanza njia tofauti. Kristo anamwita pia mtu aliyechoka kushindwa: anza naye tena leo.

Ombi la mwisho

Bwana Yesu, unajua maamuzi ninayoyajutia na tabia ninazoogopa kwamba sitaweza kuziacha. Nisamehe, nifundishe kusema kweli, na uniongoze kwa Roho wako. Nipe ujasiri wa kurekebisha ninachoweza, kukubali msaada, na kukua katika upendo. Nikijikwaa, nirudishe kwenye uhuru ulioufungua. Amina.

Kama una swali kuhusu somo hili au ushuhuda wa mabadiliko unaoweza kuushiriki kwa usalama, tuandikie ujumbe mfupi. Maneno yako yanaweza kumsaidia mwingine kuomba msaada.

Mungu Anaweza Kuvunja Nguvu ya Dhambi: Sababu Kumi za Kuamini