Makala 07: Nguvu ya Kusema Hapana — Kutembea kwa Roho Katika Maamuzi ya Kila Siku

Andiko kuu

Vifungu vikuu: Wagalatia 5:13–26; Warumi 8:1–17; Tito 2:11–14.

Utangulizi

Umeandika ujumbe mkali. Unausoma tena. Kila sentensi inaonekana kukupa haki ya kumuumiza aliyekuumiza. Kidole chako kiko karibu na kitufe cha kutuma.

Unajua kwamba ujumbe huo utachochea ugomvi. Lakini kuna sauti inayosema: Na yeye ajue mimi si mtu wa kuchezea.

Katika wakati huo, swali si kwamba Biblia inasema nini kuhusu maneno mabaya. Tayari unajua. Swali ni hili: Nitawezaje kutii wakati ambapo ninajisikia kabisa kufanya kinyume?

Hapa ndipo tunapohitaji kuelewa maana ya kutembea kwa Roho.

Uhuru katika Kristo unapata sura katika upendo

Paulo anapozungumza na Wagalatia kuhusu uhuru, mara moja anauelekeza kwenye namna wanavyohusiana. Uhuru wao usiwe nafasi ya kufuata tamaa za dhambi; uwe nafasi ya kutumikiana kwa upendo (Wagalatia 5:13–15).

Hilo linaweka pambano katika maisha yetu ya kawaida. Unaweza kukataa ulevi, lakini ukamharibia mwenzako jina kwa maneno. Unaweza kujizuia kufanya uzinzi, lakini ukafurahia kuvunjika kwa ndoa ya jirani. Unaweza kuonekana mwenye nidhamu kanisani, lakini nyumbani watu wakaogopa sauti yako.

Paulo anataja chuki, wivu, fitina, hasira, na migawanyiko miongoni mwa matendo ya mwili (Wagalatia 5:19–21). Haya yanaharibu upendo ambao uhuru wa Kristo ulipaswa kuuzaa.

Kwa hiyo, swali linalotuongoza ni pana: Katika jambo hili, ninawezaje kumpenda Mungu na kumtendea jirani yangu kwa uaminifu?

Wakati mwingine jibu litakuwa kuondoka mahali fulani. Wakati mwingine litakuwa kubaki na kusikiliza kwa utulivu. Wakati mwingine litakuwa kurudisha pesa ambazo hakuna aliyegundua kuwa umezichukua.

Kutembea kwa Roho ni kumtegemea Mungu huku ukitii

Wagalatia 5:16–17 inaeleza pambano kati ya tamaa za mwili na Roho. Katika muktadha huu, “mwili” unahusu hali ya mwanadamu inayompinga Mungu. Maana yake si kwamba mwili wetu wa kimwili ni kitu kiovu kwa asili. Paulo huyohuyo anaeleza tumaini la Mungu kuipa uzima miili yetu iliyo katika hali ya kufa (Warumi 8:11).

Pambano hili halitatuliwi kwa kuuchukia mwili, bali kwa kumtii Mungu kwa msaada wa Roho wake.

Kutembea kunahusisha hatua. Mtu anayesema, “Ninasubiri Mungu anibadilishe,” huku akiendelea kulisha uhusiano wa siri, anaahirisha utii ulio wazi tayari. Vilevile, mtu anayesema, “Mimi nina nguvu za kutosha,” anajitwisha mzigo ambao Mungu ametualika tuubebe kwa kumtegemea.

Wafilipi 2:12–13 inaweka mambo hayo pamoja: waamini wanaitwa kuutendea kazi wokovu wao, kwa sababu Mungu anatenda ndani yao katika kutaka na kutenda. Mungu anatenda; nao wanaitikia kwa utii.

Unaweza kuomba, “Baba, nina hasira. Nisaidie kusema kweli kwa upole,” halafu ukaweka simu pembeni na kuahirisha jibu mpaka utakapoweza kuzungumza vizuri. Ombi na hatua hiyo vinaweza kuwa sehemu ya utii mmoja.

Unaweza kukataa jaribu kabla hisia hazijabadilika

Watu wengine husubiri siku ambayo hawatatamani tena kulipiza kisasi, kusema uongo, au kurudia tabia iliyowafunga. Wanadhani utii wa kweli lazima uanze na hisia nzuri.

Lakini katika Wagalatia 5, Paulo anaeleza upinzani unaoweza kuwapo ndani ya maisha ya mwamini. Kuwepo kwa mvutano hakuthibitishi kwamba Roho amekuacha. Wala hakutupi ruhusa ya kuitii kila hamu inayojitokeza.

Unaweza kutamani kumjibu mtu kwa ukali na ukachagua kumjibu kwa heshima. Unaweza kusukumwa kuficha kosa na ukachagua kulisema. Unaweza kuhisi mvuto wa uhusiano usio mwaminifu na ukachagua kuweka mpaka unaolinda ndoa na heshima ya wote.

Hisia zina uzito, lakini hazipaswi kupewa mamlaka ya mwisho juu ya maamuzi yako.

Tunda la Roho linajumuisha kiasi, pamoja na upendo, subira, na upole (Wagalatia 5:22–23). Uwezo huu wa kujizuia unaelekezwa kwenye maisha yanayowatendea wengine mema. Unakua tunapoendelea kumtegemea Mungu na kuitikia kweli yake, hata katika uamuzi unaoumiza tamaa zetu za sasa.

Neema inakufundisha kusema hapana

Tito 2:11–14 inaeleza neema inayookoa na pia kufundisha. Neema inatufundisha kukataa uovu na kuishi kwa kiasi, haki, na utauwa, tukimtazamia Kristo.

Hivyo neema haimalizii katika kusamehe yaliyopita. Inatufundisha namna ya kuishi leo.

Warumi 8 inaanza kwa habari njema ya kutokuwa na hukumu ya hatia kwa walio katika Kristo Yesu. Baadaye, sura hiyo inawaita waamini kuacha matendo ya dhambi kwa nguvu ya Roho, na kuwaeleza kama watoto wanaomwita Mungu Baba (Warumi 8:1, 13–17).

Mpangilio huo una maana. Unapambana ukiwa mtoto anayependwa na Baba. Huhitaji kwanza kuthibitisha kwamba unastahili kuingia nyumbani kwake.

Hilo linatoa ujasiri wa kukiri ukweli: “Nimekosea. Ninahitaji msamaha na msaada.” Pia linatoa sababu ya kuchukua hatua nzito dhidi ya tabia inayoharibu. Mtoto anayegundua kuwa anapendwa anaweza kujifunza kuishi kwa kuamini wema wa Baba yake.

Neema hiyo ina matokeo kwa wengine. Ikiwa umedanganya, kukiri kwa Mungu kunapaswa kuambatana na kusema ukweli kwa mtu uliyemdanganya. Ikiwa umechukua pesa, upendo unakuelekeza kuzirudisha. Msamaha unafungua njia ya kuwajibika.

Kila hisia yenye nguvu si uongozi wa Roho

Unaweza kusikia mtu akisema, “Nina amani kufanya hivyo,” wakati anaficha ukweli unaomhusu mwenzi wake. Mwingine anadai kuongozwa na Mungu, lakini hataki swali lolote kuhusu jinsi anavyowatumia watu.

Hisia ya utulivu inaweza kuambatana na uamuzi mzuri. Hata hivyo, hisia hiyo peke yake haitoshi kuthibitisha kwamba Mungu anaongoza.

Katika Yohana 16:13–15, Yesu anawaeleza wanafunzi wake kazi ya Roho wa kweli na namna atakavyomtukuza Kristo. Hatuwezi kutumia jina la Roho kuhalalisha jambo linalopingana na kweli na tabia ya Kristo.

Maswali haya yanasaidia:

• Je, ninayasoma Maandiko katika muktadha wake, au natafuta mstari wa kutetea ninachotaka?
• Uamuzi huu unaheshimu ukweli, upendo, na wajibu wangu kwa wengine?
• Niko tayari kueleza uamuzi huu kwa mwamini mwenye hekima na kusikiliza masahihisho yake?

Si kila uamuzi unahitaji sauti maalumu ndani yako. Ukweli unapokuwa wazi, unaweza kuanza kuutii. Huhitaji ishara nyingine ili kuacha kudanganya.

Kukataa dhambi kunafungua nafasi ya kutenda mema

Waefeso 4:25–32 inaonyesha mabadiliko yanayogusa maneno, kazi, pesa, na mahusiano. Mwongo aanze kusema kweli. Aliyeiba afanye kazi na awe na cha kumsaidia mwenye uhitaji. Maneno yanayobomoa yapishe yanayojenga.

Huu ni mwendo wenye mwelekeo. Maisha yanapata mema ya kukua ndani yake.

Kuwa mpole hakukuzuii kuweka mipaka. Kusamehe hakukuzuii kutafuta msaada kuhusu uonevu. Upendo hujali ukweli na usalama wa watu, pamoja na namna unavyowasilisha jambo.

Roho hutufundisha kutembea pamoja

Wagalatia 6:1–5 inaendeleza mazungumzo kuhusu maisha ya Roho kwa kueleza jinsi ya kumrejesha mtu aliyenaswa na kosa. Wanaomsaidia wafanye hivyo kwa upole, huku wakijichunga wenyewe. Pia wabebeane mizigo.

Hapo kuna nafasi ya kusema, “Hili ndilo eneo ninalopambana nalo. Nahitaji uniulize maendeleo yangu.”

Chagua mtu mwaminifu anayeheshimu usiri, anayesema ukweli, na anayejua kukusaidia bila kukutawala. Msaada huo unaweza kuhusisha mazungumzo ya mara kwa mara, kurekebisha mazingira, au kuomba ushauri unaofaa kwa tatizo linalojirudia.

Ukiteleza, usigeuze kushindwa kwako kuwa sababu ya kuacha kutembea. Kiri kosa, tafuta msamaha, rekebisha madhara kadiri inavyowezekana, na chunguza mpaka uliopuuzwa. Kisha chukua hatua inayofuata ya utii.

Kutembea kwa Roho kunahusu maisha yanayozidi kupata sura ya Kristo. Upendo wake unapoendelea kutawala maamuzi yetu, watu wa karibu wanaanza kuona tofauti katika namna tunavyosikiliza, tunavyotimiza ahadi, na tunavyoshughulikia makosa.

Matumizi katika maisha

1. Katika mazungumzo: Kabla ya kujibu ukiwa na hasira, taja ukweli unaohitaji kusema na namna ya kuusema bila kudhalilisha.
2. Katika fedha: Tambua sehemu unayoshawishika kuficha taarifa, kisha chagua uwazi unaolingana na wajibu wako.
3. Katika mahusiano: Weka mpaka unaolinda uaminifu kabla usiri haujageuka mazoea.
4. Katika ushirika: Kubali kusaidiwa, na umsaidie anayepambana kwa upole uleule unaouhitaji.

Maswali ya Tafakari

1. Ni katika hali gani ninajua lililo jema, lakini ninachelewesha kulitenda mpaka hisia zangu zibadilike?
2. Katika Wagalatia 5:22–23, ni tunda gani watu wa nyumbani kwangu wanahitaji kuliona likikua ndani yangu?
3. Je, nimewahi kuita hamu yangu mwenyewe “uongozi wa Mungu” ili nisikubali kusahihishwa?
4. Ni tendo gani jema linaloweza kuchukua nafasi ya tabia ninayoiacha?
5. Ni nani anayeweza kunisaidia kubeba mzigo huu kwa kweli na upole?

Hatua moja ya kuchukua leo

Soma Wagalatia 5:13–26. Kisha kamilisha sentensi hii na uitekeleze katika nafasi inayofuata:

“Ninaposhawishika __________, nitamwomba Mungu msaada, nitakataa __________, na nitachagua __________ kwa upendo.”

Chagua jambo dogo lililo wazi: ujumbe mmoja, taarifa moja, mazungumzo moja, au mpaka mmoja. Jioni, tafakari kilichotokea na msaada utakaouhitaji kesho.

Sala fupi

Baba mwenye upendo, asante kwa kunipokea katika Kristo na kunipa Roho wako. Naomba unisaidie kuamini kweli yako ninapohisi kuvutwa na dhambi. Nipe ujasiri wa kukataa uovu, moyo wa kutenda mema, na unyenyekevu wa kukubali msaada. Tunda la Roho wako lionekane katika maneno yangu, maamuzi yangu, na namna ninavyowatendea wengine. Katika jina la Yesu, amina.

Dirisha la makala inayofuata

Mbinu 7 za Kujihami na Kupambana na Majaribu

Kutembea kwa Roho kunagusa pia maandalizi yetu kabla ya jaribu. Makala inayofuata itaweka pamoja mbinu za kukesha, kutambua udhaifu, kuomba, na kuchukua hatua zinazolinda uaminifu wetu kwa Kristo.

Ni katika uamuzi gani wa leo upendo wa Kristo unakualika kusema hapana kwa dhambi na ndiyo kwa jambo jema?

Orodha ya Vyanzo: Maandiko ya Msingi

1. Wagalatia 5:13–26 — Uhuru wa kutumikiana, pambano la tamaa, na tunda la Roho.
2. Warumi 8:1–17 — Kukubalika katika Kristo, kuishi kwa Roho, na uana kwa Mungu.
3. Wafilipi 2:12–16 — Utii unaoitikia kazi ya Mungu ndani ya waamini.
4. Tito 2:11–14 — Neema inayookoa na kutufundisha kuishi kwa utauwa.
5. Yohana 16:13–15 — Roho wa kweli anayemtukuza Kristo.
6. Waefeso 4:25–32 — Kuacha tabia zinazoharibu na kujenga maisha ya ukweli na upendo.
7. Wagalatia 6:1–5 — Kurejeshana kwa upole, kubebana mizigo, na kuwajibika.