Ukimya Unapowaka Moto: Zaburi 39 na Ujasiri wa Kuhesabu Siku Zetu

01

1.0 Utangulizi: Tunasema Nini Maisha Yanapoonekana Mafupi Kuliko Maumivu Yetu?

Kuna nyakati ambapo kusema ukweli wa moyoni kunaonekana hatari. Tunaogopa kwamba tukitamka tunachohisi, maneno yetu yatasikika kama uchungu, kukosa heshima, au ukosefu wa imani. Basi tunameza sentensi. Lakini maumivu hayafi kwa sababu tumeyanyima sauti. Zaburi 39 inaanza katika mvutano huo wa kujizuia na kulipuka.

Daudi anaamua kuulinda ulimi wake wakati mwovu yupo mbele yake. Lakini ukimya unageuka kuwa shinikizo. Maumivu yanachocheka, moyo unapata joto, na hatimaye moto unasema. Kinachotoka ni sala kuhusu mauti: Maisha ni mafupi kiasi gani? Kwa nini watu hukimbizana na vitu visivyodumu? Kwa nini Mungu humwadibisha kiumbe ambaye siku zake tayari ni kama pumzi?

Andiko hili linahusu maumivu yaliyofichwa yanayogeuka kuwa tumaini la mtu anayejua atakufa, kwa sababu imani ya kibiblia hujifunza kusema kweli mbele za Mungu huku ikikumbuka kwamba maisha yetu mafupi yameshikiliwa ndani ya uaminifu wake mkuu. Zaburi 39 haitatui kifo; inatufundisha kuishi mbele za Mungu wakati hatuwezi tena kupuuza ukweli wake.

02

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Daudi Kati ya Kusubiri na Ukingo wa Mauti

Zaburi 39 inahusishwa na Daudi na kuelekezwa kwa Yeduthuni, mmoja wa wanamuziki wa ibada ya Israeli. BibleProject huiweka ndani ya Zaburi 35–41, ambapo subira na tumaini la Daudi vinakuwa mfano kwa vizazi vijavyo.

Zaburi hii imeunganishwa na Zaburi 38 kwa ukimya, tumaini, mkono wa Mungu, kosa, na maumivu. Hata hivyo inapanua uzoefu wa mtu mmoja kuwa tafakari juu ya ufupi wa maisha ya wanadamu wote.

Goldingay anaona ukimya katika aya 1–3, ufupi wa maisha katika aya 4–7, na maombi ya mateso katika aya 8–13. Kidner naye anaona malalamiko yaliyobanwa, maisha yanayopita, nidhamu, na ombi la mwisho.

03

3.0 Kutembea Ndani ya Andiko

04

3.1 Zaburi 39:1–3 — Lijamu Lisipoweza Kuzuia Moto

“Nitazilinda njia zangu nisije nikafanya dhambi kwa ulimi wangu.” Daudi anajua maumivu yanaweza kugeuza maneno kuwa mashitaka, kutia chumvi, au kujeruhi. Kwa hiyo anajizuia, hasa wakati mwovu yupo mbele yake, labda akiogopa kwamba malalamiko yake yatatumika kulidhihaki jina la Mungu.

Lakini kujizuia kunakuwa hatari kunapogeuka kuwa mazishi ya maumivu. Daudi ananyamaza, lakini uchungu unaongezeka. Goldingay anaonyesha kwamba maumivu yaliyobanwa hatimaye hudai lugha. Moyo unapata joto, moto unawaka, ndipo ulimi unasema.

Muhimu zaidi, Daudi hamshambulii mwovu kwa maneno yake. Anamgeukia Bwana. Sala inakuwa mahali ambapo hisia hatari zinageuzwa kuwa ukweli mbele za Mungu badala ya kuwa sumu kwa wengine.

05

3.2 Zaburi 39:4–6 — Maisha Yanapokuwa Upana wa Kiganja

Baada ya moto Daudi anaomba: “Ee Bwana, unijulishe mwisho wangu.” Haombi tarehe ya kifo; anaomba mtazamo wa hekima. Siku zake ni kama upana wa kiganja, na mbele za Mungu hata mtu imara ni hebel—pumzi isiyoweza kushikiliwa.

Kama Mhubiri, watu hupita kama vivuli, huhangaika na kukusanya mali wasiyoweza kudhibiti mwishoni. Zaburi haikatai kazi; inafunua udanganyifu kwamba kukusanya vitu kunaweza kuishinda mauti.

Kuomba “nijulishe mwisho wangu” ni kuomba hekima: nifundishe kuishi kama kiumbe, si kama mtu anayejifanya kuwa milele yake mwenyewe.

06

3.3 Zaburi 39:7–9 — Pumzi Inapopata Mahali Imara pa Kutumaini

Aya ya 7 ndiyo bawaba: “Na sasa, Bwana, ninangojea nini? Tumaini langu ni kwako.” Dunia ni mvuke, lakini Bwana si mvuke. Daudi anajibu ufupi wa maisha kwa kuhamisha tumaini lake.

Kisha anaomba, “Uniokoe na makosa yangu yote.” Hajitangazi kuwa hana dhambi. Lakini zaburi haitoi fomula rahisi kwamba kila maumivu yanatokana na dhambi fulani maalumu. Goldingay anasisitiza kwamba uasi wa mwanadamu unakiriwa bila kueleza kwa nini mateso yanamwangukia mtu huyu hivi. Hilo linatulinda tusikatae wajibu wa dhambi na pia tusimchukulie kila mwenye mateso kana kwamba maumivu yake ni ushahidi wa kosa lililofichwa.

Daudi anaomba pia asiwe kitu cha dhihaka ya mpumbavu. Mateso yake yasigeuzwe kuwa silaha ya kejeli. Ukimya wake sasa ni utambuzi mgumu kwamba Mungu yumo katika kinachotokea ingawa bado haeleweki kikamilifu.

07

3.4 Zaburi 39:10–11 — Nidhamu Inapokutana na Udhaifu wa Mwanadamu

“Ondoa pigo lako juu yangu.” Daudi anahisi mkono wa Mungu kuwa mzito. Kukemewa kunakula kile mwanadamu anachokipenda kama nondo anayekula kitambaa. Tena kauli inarudi: mwanadamu ni pumzi.

Kidner anaona swali linalouma ndani ya zaburi: kwa nini Mungu amwadibishe kwa nguvu kiumbe ambaye tayari ni dhaifu na wa muda mfupi? Zaburi haidharau utakatifu wa Mungu, lakini pia haifiche mshangao wa mtu dhaifu mbele zake.

Katika huduma, nidhamu ya Mungu isigeuzwe kuwa ruhusa ya kutangaza kila ugonjwa, hasara, au msiba kuwa adhabu. Zaburi 39 ni sala ya mwenye maumivu, si kifaa cha watazamaji kuwachunguza wengine. Jibu ni unyenyekevu na huruma.

08

3.5 Zaburi 39:12–13 — Mgeni Anayepita Anapoomba Tabasamu Moja Tena

Ombi la mwisho limejaa machozi: “Usikie sala yangu… usinyamaze kwa machozi yangu.” Mtu aliyejaribu kunyamaza sasa anamwomba Mungu asinyamaze. Maombolezo ya kweli yamerudisha uhusiano katika mazungumzo.

Daudi anajiita “mgeni” na “mpitaji” mbele za Mungu, kama baba zake. Wageni waliokaa Israeli walikuwa na usalama mdogo wa umiliki na walitegemea ulinzi wa mwenyeji. Daudi anageuza udhaifu huo kuwa teolojia: maisha ni kukaa kwa muda katika nchi ambayo ni ya Mungu.

Kisha anaomba kwa kushangaza: “Uniache kidogo nipate kufurahi tena kabla sijaondoka.” Kama Ayubu, anaomba nafuu kutokana na mkono unaomlemea. Zaburi haimaliziki kwa ushindi, bali kwa kiumbe aliyechoka akiomba rehema ya kuonja furaha tena kabla ya kifo. Mungu ameruhusu hata sala kama hii kuwa Maandiko.

09

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

10

4.1 Uaminifu wa Kibiblia si Kusema Bila Kujizuia

Zaburi 39 inathamini kujizuia lakini inaonyesha hatari ya kuficha maumivu kwa muda mrefu. Imani iliyokomaa haisemi kila kitu kwa kila mtu; inajifunza mahali pa kusema kweli. Sala hugeuza moto wa moyo kumwelekea Mungu badala ya kuugeuza kuwa sumu kwa wengine.

11

4.2 Ufupi wa Maisha Unapaswa Kuzaa Hekima, si Kukata Tamaa

“Pumzi” haimaanishi maisha hayana maana. Inamaanisha ni mafupi, yanapita, na hayako chini ya udhibiti wetu. Kukumbuka mauti kunaweza kutuokoa kutoka ndoto ya kudumu hapa na kutufundisha kupokea zawadi za muda kwa uaminifu.

12

4.3 Tumaini ni Kumtegemea Mungu, si Kukataa Kifo

Katikati ya zaburi hakusemi, “Sitatufa,” bali, “Tumaini langu ni kwako.” Tumaini la kibiblia linaweka usalama kwa Mungu badala ya mali, sifa, nguvu za mwili, au kesho tunayoifikiria.

13

4.4 Toba na Malalamiko Yanaweza Kukaa Pamoja

Daudi anakiri makosa na bado anaomba nafuu kutoka kwa mkono mzito wa Mungu. Imani inaweza kusema, “Nimekosa,” bila kusema, “Kwa hiyo kila mateso yangu yameelezwa kikamilifu.” Unyenyekevu na maswali ya kweli vinaweza kuishi ndani ya sala moja.

14

5.0 Upeo wa Kikanoni na Kikristo: Kutoka Pumzi Hadi Ufufuo Bila Kuruka Gethsemane

Zaburi 39 inakaa karibu na Ayubu na Mhubiri katika mazungumzo ya Biblia kuhusu mauti. Ayubu anauliza kwa nini Mungu amwangalie kwa karibu sana mwanadamu ambaye maisha yake ni pumzi (Ayubu 7:16–21). Mhubiri anarudia neno hebel kuhusu shughuli za mwanadamu. Zaburi 90 inaomba tufundishwe kuzihesabu siku zetu ili tupate hekima. Yakobo anasema maisha ni ukungu unaoonekana kwa muda mfupi kisha hutoweka (Yak. 4:14), na Yesu anaonya juu ya tajiri anayejaza maghala lakini hawezi kujihakikishia usiku mwingine (Luka 12:16–21).

Agano Jipya halitumii Zaburi 39 kama unabii wa moja kwa moja kuhusu Yesu. Upeo wake ni mpana: Yesu aliingia kikamilifu katika maisha yenye mwisho. Gethsemane alihuzunika na kuomba kuhusu kikombe; Waebrania inatangaza kwamba kupitia mauti amevunja utawala wa hofu ya mauti (Ebr. 2:14–15).

Ufufuo hauifanyi Zaburi 39 kuwa ya zamani. Bado tunaishi kama wageni, tunazika tunaowapenda, na tunahesabu siku (Ebr. 11:13; 1 Pet. 2:11). Lakini kwa sababu Yesu amefufuka, mauti si upeo wa mwisho. Pumzi yetu imeshikiliwa na Mungu anayewafufua wafu.

15

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Yape maumivu mahali pa kusema kweli. Tumia sala, ushauri wenye hekima, kuandika, au jumuiya unayoamini kabla uchungu uliofichwa haujageuka kuwa maneno ya kuharibu.

2. Mwombe Mungu akufundishe ufupi wa maisha bila kukufanya uyaogope maisha. Kuhesabu siku kunapaswa kuweka wazi upendo, wito, toba, na shukrani.

3. Chunguza haraka zako. Ni malengo gani yangepungua kama ungekumbuka kwamba mali, sifa, na cheo haviwezi kuvuka kaburi?

4. Rudisha tumaini kwa Mungu mwenyewe. Mipango inapovunjika, omba tena: “Tumaini langu ni kwako.”

5. Kiri dhambi halisi bila kujitengenezea hatia ya uongo. Tubu pale Maandiko na dhamiri vinaposema wazi, lakini usione kila jeraha kama adhabu.

6. Watendee wanaoteseka kama ndugu, si kesi za kuchunguza. Machozi yanahitaji kusikilizwa kabla ya maelezo.

7. Pokea furaha za kawaida kama neema. Chakula, mazungumzo, asubuhi, kazi, au tabasamu vinakuwa vya thamani tunapokumbuka kwamba maisha ni zawadi ya muda.

16

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni maumivu gani nimekuwa nikiyanyamazisha kwa sababu ninaogopa sala yangu ya kweli itasikikaje?

2. Ni sehemu gani ya maisha yangu ninayoitendea kana kwamba ni ya kudumu ilhali Biblia inaiita pumzi?

3. Tumaini langu limehama wapi kutoka kwa Mungu kwenda katika mali, sifa, afya, au uwezo wa kudhibiti?

4. Je, ninaweza kukiri dhambi zangu bila kutumia mateso kama silaha ya kujihukumu au kuwahukumu wengine?

5. Ikiwa siku zangu ni zawadi badala ya mali yangu binafsi, ni mabadiliko gani ya uaminifu ninayopaswa kufanya sasa?

17

8.0 Sala ya Mwitikio

Ee Bwana, siku zangu ziko katika ulimwengu wako, si katika udhibiti wangu. Linda ulimi wangu nisitende dhambi kwa maneno, lakini usiruhusu hofu izike ukweli wa maumivu yangu. Moyo wangu unapopata moto, nifundishe kuuleta kwako. Nionyeshe ufupi wa maisha bila kunifanya niyadharau maisha uliyonipa. Niokoe na dhambi ya kweli, hatia ya uongo, na udanganyifu wa kujihami kwa kukusanya vitu. Sikia machozi yangu. Kumbuka kwamba mimi ni mgeni anayepita mbele zako. Kupitia Yesu aliyeingia katika mauti yetu na kufufuka, nifundishe kukutumainia na kuipokea leo kama neema. Amina.

18

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 39 haimaliziki kwa alfajiri kamili. Mtesekaji anaomba nafasi tu ya kutabasamu kabla hajaondoka. Zaburi 40 itajibu kwa picha kubwa ya kusubiri kulikojibiwa: mtu anainuliwa kutoka shimoni, miguu yake inawekwa juu ya mwamba, na wimbo mpya unawekwa kinywani mwake. Ukimya uliowaka moto utakuwa ushuhuda—lakini Kitabu cha Kwanza bado kinatufundisha tumaini lenye subira, si ushindi wa juu juu.

19

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. Surprised by Hope: Rethinking Heaven, the Resurrection, and the Mission of the Church. New York: HarperOne, 2008.