Wimbo Mpya Unapolazimika Kusubiri Tena: Zaburi 40 na Imani Inayokumbuka Wokovu

Matope yanaachia miguu, nayo miguu inasimama juu ya mwamba. Wimbo mpya unapanda mahali ambapo hofu ilikuwa imejenga makazi. Lakini kabla mwangwi wake haujanyamaza, kilio kingine kinaanza: watu walioguswa na neema bado wanamhitaji Mungu tena.

1.0 Utangulizi: Inakuwaje Wokovu wa Jana Usipofuta Shida ya Leo?

Zaburi 39 iliishia kwa sala dhaifu ya mwanadamu anayepita. Zaburi 40 inaanza kana kwamba alfajiri imefika. Mwabudu alimngoja Yahweh; Mungu akainama, akasikia, akamtoa katika shimo lenye kelele na matope, akaisimamisha miguu yake, kisha akaweka wimbo mpya kinywani mwake. Lakini Zaburi hii haikubali mwisho mwepesi. Kufikia aya ya 12, shida zimemzunguka tena. Dhambi zake zimemfikia. Maadui wanataka aanguke. Mtu ambaye tayari ameimba juu ya wokovu analazimika kuomba tena, “Usikawie.” Ni imani inayojifunza kwamba neema ni maisha ya kumtegemea Mungu mara kwa mara.

Andiko hili linahusu wokovu unaogeuka kuwa ushuhuda wa utii, kwa sababu Mungu hatutoi shimoni ili tuishi kwa starehe tu; anasimamisha miguu yetu ili mapenzi yake yaumbe maisha yetu, uaminifu wake ugeuke kuwa sifa ya wazi, na rehema tuliyoiona jana itupatie ujasiri shida inapokuja tena.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Ushuhuda Unaogeuka Kuwa Ombi

Zaburi 40 iko karibu na mwisho wa Kitabu cha Kwanza. BibleProject inaweka Zaburi 38–41 pamoja kama nyimbo za mateso na ukombozi wa Daudi binafsi. Zaburi 38 ililia chini ya hatia na maumivu; Zaburi 39 ilitafakari ufupi wa maisha na kuishia bila jibu kamili. Zaburi 40 inakumbuka wokovu lakini inamalizika kwa hitaji jipya. Zaburi 41 itafunga Kitabu cha Kwanza ikiwa na udhaifu, usaliti, na tumaini katika Yahweh.

Goldingay anaona aya 1–12 kama ushuhuda wa wokovu uliopita, na aya 13–17 kama ombi jipya. Aya hizo za mwisho zinaonekana tena katika Zaburi 70. Kidner anaziita “kusubiri kunakoanza upya.” Hilo ni muhimu: maisha ya kiroho si mstari ulionyooka kutoka shida hadi raha ya kudumu. Sala iliyojibiwa jana inakuwa kumbukumbu ya tabia ya Mungu leo.

Katikati, aya 6–10 zinabadilisha wokovu kuwa wito. Sadaka hazitangazwi kuwa hazina maana; lakini ibada haiwezi kuchukua nafasi ya maisha yanayosikia na kutii. Aliyeokolewa anapewa masikio ya kusikia, moyo ulio tayari kwa mapenzi ya Mungu, na wajibu wa kuwaambia wengine kile Yahweh amefanya.

3.0 Kutembea Katika Andiko

3.1 Zaburi 40:1–3 — Kusubiri Kunapoinuliwa Juu ya Mwamba

Kiebrania cha mwanzo kinasisitiza kusubiri: mwabudu alingoja na akaendelea kumngojea Yahweh. Hii si kukaa bila tumaini; ni matarajio yanayoelekezwa kwa Mungu. Msemaji hawezi kujivuta mwenyewe kutoka hatarini, lakini anaendelea kumwelekea Yule anayeweza kumtoa.

Yahweh anainama, anasikia kilio, na kumwinua kutoka katika shimo lenye kelele na matope yasiyo imara. Picha zinaonyesha mafuriko, kisima, kaburi, na vurugu inayotishia uhai. Goldingay anasisitiza kwamba kusikia kwa Mungu kunakuwa kamili katika tendo: anaokoa, anasimamisha, na kuimarisha hatua.

Kisha unakuja “wimbo mpya.” Ni mpya kwa sababu wokovu umeumba simulizi mpya. Kinywa kilicholia sasa kinasifu. Zaidi ya hapo, wengi wataona, watamheshimu Yahweh, na kumtumaini. Wokovu unakuwa tumaini kwa wengine.

3.2 Zaburi 40:4–5 — Tumaini Linapokataa Njia za Uongo

Mwenye heri ni mtu anayemfanya Yahweh kuwa tumaini lake badala ya kugeukia majivuno na udanganyifu. Kumtumaini Mungu si hisia ya ndani tu; kunajumuisha kukataa usalama unaohitaji uongo, ibada ya sanamu, hila, au ushirika na nguvu zinazoharibu.

Msemaji anamgeukia Yahweh na kukiri kwamba matendo yake ya ajabu na makusudi yake ni mengi kuliko kuhesabika. Wokovu wake binafsi ni dirisha dogo katika historia kubwa ya uaminifu wa Mungu. Imani haisemi, “Mungu alinisaidia, kwa hiyo mimi ni wa pekee,” bali, “Wokovu wangu ni sehemu ya uaminifu mkubwa kuliko ninavyoweza kuhesabu.”

3.3 Zaburi 40:6–8 — Masikio Yaliyofunguliwa Yanapokuwa Maisha Yaliyotolewa

Zaburi inaleta utofauti mkali: dhabihu na sadaka si kile Mungu anachotaka zaidi. Goldingay anaona hapa msisitizo wa kipaumbele, si kufuta ibada yote ya Israeli. Ibada haiwezi kuchukua nafasi ya utii.

Picha ya Kiebrania ni yenye nguvu: Mungu “amechimba” au kufungua masikio ya mwabudu. Amemfanya awe mtu wa kusikia. Kidner anaunganisha picha hii na mtumishi wa Isaya ambaye sikio lake linaamshwa kwa utii. Jibu linalofaa kwa wokovu si kumlipa Mungu kwa ibada, kana kwamba rehema inaweza kulipwa, bali kusikiliza na kujisalimisha.

Kisha msemaji anasema kwa maana, “Tazama, nimekuja.” Maagizo ya Mungu yako katika gombo na ndani ya moyo wake. Neno lililoandikwa na moyo ulio tayari vinakutana. Mungu anaokoa kwanza; ndipo mwabudu anafurahia kufanya mapenzi yake. Utii ni shukrani iliyogeuzwa kuwa wito, si ngazi ya kupanda kutoka shimoni.

3.4 Zaburi 40:9–10 — Wimbo Mpya Unapokataa Kubaki Siri

Mwabudu anazungumza katika “kusanyiko kubwa.” Hafichi haki ya Yahweh, uaminifu wake, upendo wake wa agano, kweli yake, na wokovu wake. Wokovu unageuka kuwa ushuhuda.

Goldingay anasisitiza kwamba sala iliyojibiwa ina upeo wa kijamii. Shukrani ya binafsi ni nzuri, lakini ushuhuda wa wazi unaruhusu neema kuwa ujasiri wa pamoja. Hata hivyo Zaburi 40 haijengi ushindi wa bandia. Mtu anayesimulia wokovu yuko karibu kukiri kwamba bado ni dhaifu. Ushuhuda wenye afya unasema kweli juu ya uaminifu wa Mungu na utegemezi wetu kwa wakati mmoja.

3.5 Zaburi 40:11–17 — Mwimbaji Anapohitaji Wokovu Tena

Shairi linageuka. Huruma na uaminifu wa agano wa Mungu bado ni msingi wa tumaini, lakini mabaya yamemzunguka msemaji. Makosa yake mwenyewe yamemfikia, na maadui wanatafuta maisha yake na kufurahia kuanguka kwake.

Kidner anaona uaminifu wa kimaadili hapa: Daudi anaweza kukiri kwamba baadhi ya matatizo yamehusiana na makosa yake bila kuwapa maadui haki ya kutumia kuanguka kwake kumwangamiza. Toba na malalamiko dhidi ya dhuluma vinaweza kukaa katika sala moja. “Nimetenda dhambi” haimaanishi, “Kwa hiyo kila shtaka dhidi yangu ni la haki.”

Sala inaomba nia mbaya ifunuliwe, huku wanaomtafuta Yahweh wakifurahi. Kisha ungamo la mwisho linakuwa rahisi na lenye uchungu: “Mimi ni maskini na mhitaji.” Mtu ambaye miguu yake iliwekwa juu ya mwamba bado anahitaji msaada. Anaomba Mungu amfikirie, awe msaada na mwokozi wake, wala asikawie. Wimbo mpya haujawa wa uongo; umekuwa kumbukumbu inayowezesha sala nyingine.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Kusubiri Ni Uhusiano

Zaburi 40 haipambi maumivu ya kuchelewa. Mwabudu hawezi kujiokoa, lakini anamngojea Yahweh, si mabadiliko ya mazingira tu. Subira ya kibiblia ni utegemezi unaoelekezwa kwa Mungu.

4.2 Neema Huumba Wasikilizaji Watiifu

Mwendo kutoka shimoni hadi masikio yaliyofunguliwa ni wa msingi. Wokovu unalenga zaidi ya nafuu; unamuumba mtu anayesikia. Ibada isiyobadili utii inaweza kuwa mbadala wa kujisalimisha.

4.3 Ushuhuda Ni Sehemu ya Wokovu

Wimbo mpya ni zawadi kwa jamii. Ushuhuda unakumbusha wengine kwamba mashimo si mwisho wa hadithi. Lakini ushuhuda wa kweli unakubali pia hitaji jipya na hivyo kukataa ushindi wa juu juu.

4.4 Rehema ya Jana Huwa Ujasiri wa Leo

Zaburi 40 haiahidi kwamba wokovu mmoja unamaliza shida zote. Inatupa kumbukumbu ya uaminifu wa Mungu. “Umeniokoa” inakuwa ardhi ya kuomba, “Nisaidie tena.”

5.0 Upeo wa Kikanoni na Kikristo

Zaburi 40 ni sehemu ya msisitizo wa Biblia kwamba utii ni muhimu kuliko ibada inayotumiwa kuficha kutotii. Samweli anamwambia Sauli kwamba kusikia ni bora kuliko dhabihu (1 Sam. 15:22). Manabii wanakataa ibada inayokaa pamoja na dhuluma. Yeremia anatazama siku ambayo Torati itaandikwa ndani ya moyo (Yer. 31:31–34).

Waebrania 10 inaipa Zaburi 40:6–8 matumizi maalumu ya Kikristo. Inanukuu tafsiri ya Kiyunani, ambapo picha ya Kiebrania ya “masikio uliyonifungulia” inaonekana kama “mwili umeniandalia,” kisha maneno yanawekwa katika kinywa cha Yesu. Waebrania anaona mantiki ya Zaburi ya kujitoa kwa utii ikifikia utimilifu katika uaminifu wa Masihi katika mwili.

Goldingay anaonya tusiseme Zaburi 40 yenyewe inafuta dhabihu zote. Waebrania anapeleka wazo hilo mbele ndani ya simulizi la Injili. Yesu anakuja kufanya mapenzi ya Mungu na kutoa maisha yake yote kupitia mateso, kifo, na ufufuo. Ufuasi wa Kikristo hufuata mpangilio huo wa neema: hatutii ili tupate wokovu; tunapokea rehema, kisha tunaundwa kuwa watu ambao maisha yao yanamjibu Mungu.

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Litaje shimo bila kulifanya utambulisho wako. Eleza kile kinachohisi kutokuwa imara au kisichodhibitika, kisha elekeza kusubiri kwako kwa Yahweh.

2. Hifadhi kumbukumbu ya rehema. Andika majibu ya sala, neema, upatanisho, au mahitaji yaliyotolewa ili shida mpya isifute uaminifu wa zamani.

3. Chunguza ibada isiyo na utii. Jiulize kama sala, kutoa, kufunga, au huduma vinafunika eneo ambalo Mungu anataka ukweli, kurekebisha kosa, kusamehe, haki, au mabadiliko.

4. Sikiliza kabla ya kutoa. Soma Maandiko ukiuliza, “Utii gani ninaloitwa kuonyesha leo?”

5. Toa ushuhuda wa kweli na wenye hekima. Simulia kile Mungu amefanya bila kuongeza chumvi, kuficha mapambano yanayoendelea, au kujifanya wewe ndiye shujaa.

6. Kiri dhambi bila kujisalimisha kwa unyanyasaji. Kubali kilicho chako, rekebisha unachoweza, lakini usimruhusu mtu kutumia kosa lako kama ruhusa ya kukuangamiza.

7. Tumia wokovu wa zamani kuimarisha sala mpya. Shida inapojirudia omba, “Umekuwa msaada wangu; sasa usikawie.”

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ninasubiri nini, na je, ninasubiri mabadiliko tu au ninamngojea Yahweh mwenyewe?

2. Ni wapi shughuli za kidini zinaweza kuwa zinachukua nafasi ya utii ambao Mungu tayari ameuweka wazi?

3. Ni wokovu gani wa zamani unaopaswa kuwa ushuhuda wa kumtia mtu mwingine moyo?

4. Je, ninaweza kukiri kosa langu bila kubeba aibu ya uongo au kuruhusu mwingine alitumie kunidhuru?

5. Utii wa Yesu katika Waebrania 10 unanisaidiaje kuelewa kwa kina kufurahia kufanya mapenzi ya Mungu?

8.0 Sala ya Mwitikio

Yahweh, wewe unayeinama kusikia, nikumbuke mahali miguu yangu inapozama. Asante kwa mashimo ambayo tayari umenitoa na kwa nyimbo ambazo nisingeweza kuandika kabla ya rehema yako. Fungua masikio yangu tena. Weka maagizo yako ndani zaidi kuliko mazoea yangu ya kidini. Fanya utii wangu uwe wa shukrani na ushuhuda wangu uwe wa kweli. Dhambi zangu zinaponifikia, niongoze katika toba; wengine wanapotumia udhaifu wangu vibaya, unitetee kwa haki. Mimi ni maskini na mhitaji, lakini wewe ndiwe msaada na mwokozi wangu. Kupitia Yesu, Masihi mtiifu na aliyefufuka, nifikirie wala usikawie. Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 40 inaishia, “Mimi ni maskini na mhitaji; Bwana anifikirie.” Zaburi 41 inaanza kwa baraka juu ya mtu anayemjali aliye dhaifu. Aliyejua maana ya kumhitaji Mungu sasa anaitwa kuona hitaji la mwingine. Lakini Zaburi 41 italeta pia ugonjwa na usaliti wa rafiki wa karibu katika hatua ya mwisho ya Kitabu cha Kwanza. Wimbo mpya umezaa huruma, lakini njia ya mateso ya Daudi bado haijafika mwisho.

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. The Day the Revolution Began: Reconsidering the Meaning of Jesus’s Crucifixion. New York: HarperOne, 2016.