1 Nyakati 16: Wimbo na Rehema kwa Mataifa

Muhtasari wa somo

Sanduku limepumzishwa, lakini wimbo hauwezi kubaki ndani ya hema. Mkate unasambazwa, na ahadi za zamani zinakumbukwa kwa sauti. Mbele ya kiti cha enzi cha Mungu, sifa inakuwa habari njema kwa mataifa.

Andiko: 1 Mambo ya Nyakati 16:1–43

Taswira inayoongoza: Wimbo unaopaa mbele ya kiti cha enzi cha Mungu na kusafiri zaidi ya Yerusalemu

Swali la moyo: Je, ibada inaishia kwenye sherehe, au rehema inayokumbukwa inabadilisha maisha, huduma na ushuhuda wa jamii?

Utangulizi: Furaha Inapohitaji Kumbukumbu

Jumuiya inaweza kusherehekea mafanikio makubwa na kusahau kusudi la sherehe kesho yake. Muziki unanyamaza, wageni wanarudi nyumbani, na kazi za kila siku zinabaki mikononi mwa watumishi wachache waliochoka. Bila kumbukumbu na tabia za uaminifu, sherehe takatifu inaweza kubaki picha ukutani badala ya kuwa maisha mapya.

Sura ya 16 inaanza Sanduku la Agano likiwa limefika Yerusalemu. Daudi anawabariki watu, anagawa chakula, anapanga huduma ya Walawi na kuwapa Asafu na wenzake wimbo wa shukrani. Wimbo unawakumbuka Abrahamu na wazee wa agano, unatangaza utawala wa Bwana kwa mataifa, unaita uumbaji wote ushangilie, na unaomba ukombozi. Sura inaishia kwa huduma ya kudumu na baraka nyumbani.

Andiko hili linahusu kumbukumbu ya rehema ya agano kuwa sifa ya hadharani, huduma ya uaminifu na tumaini kwa mataifa. Ibada haiishii mlangoni mwa hema. Watu wanaitwa kuishi kulingana na ujumbe unaoimbwa.

Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Safari ya Sanduku Inapogeuka Wimbo

Sura za 10–12 zinaonyesha anguko la Sauli na Israeli kuungana chini ya Daudi. Jaribio la kwanza la kulihamisha Sanduku lilikatishwa na hukumu kwa kupuuza maagizo ya Mungu (13:7–14). Daudi baadaye anajifunza kumwuliza Mungu kabla ya vita (14:10, 14), na Walawi wanalibeba Sanduku sawasawa na Neno la Bwana (15:13–28). Sura ya 16 inaonyesha matunda ya ibada iliyorejeshwa.

Mwandishi wa Mambo ya Nyakati anaandikia jamii inayojua maangamizi na uhamisho. Hivyo, mwandishi hafufui kumbukumbu ya sherehe za Daudi kwa ajili ya historia nzuri pekee. Wimbo wa 16:8–36 unatumia sehemu zinazopatikana pia katika Zaburi 105:1–15; 96:1–13; na 106:1, 47–48. Kuunganishwa kwa vifungu hivi kunaleta ujumbe wa agano, ibada ya mataifa na tumaini la kukusanywa tena. Hatuwezi kuthibitisha kwamba kila mstari uliimbwa katika umbo hilohilo siku ya Daudi; tunasoma wimbo kama mwandishi alivyouweka katika simulizi (Japhet 1993; Knoppers 2004).

Sailhamer (1983) anasisitiza kwamba ibada ya Israeli ilikuwa na upeo mpana: baraka iliyoahidiwa kwa Abrahamu ilikusudiwa pia familia za mataifa (Mwa. 12:3). Kwa hiyo, ujio wa Sanduku haukuwa sherehe ya fahari ya mfalme pekee.

Kutembea Katika Andiko

Sanduku Linapopumzika, Mkate Unapofika kwa Wote (16:1–3)

Sanduku linawekwa ndani ya hema aliloandaa Daudi. Sadaka za kuteketezwa na sadaka za amani zinatolewa mbele za Mungu (16:1). Daudi anawabariki watu kwa jina la Bwana na kugawa chakula kwa wanaume na wanawake wote waliokusanyika (16:2–3).

Maandishi yanamwonyesha Daudi akiongoza sherehe; si lazima kuhitimisha kwamba Daudi alitekeleza mwenyewe kila jukumu la kikuhani. Pia, tafsiri zinatofautiana kuhusu aina moja ya chakula kwa sababu ya ugumu wa neno la Kiebrania katika mstari wa 3. Ujumbe mkuu haujabadilika: baraka inafuatana na kugawana chakula.

Sanduku limepumzika, lakini baraka inatembea kutoka mkono hadi mkono. Ibada ya kweli haiwezi kufurahia uwepo wa Mungu na kusahau mahitaji ya watu wanaoabudu pamoja.

Sifa Inapokuwa Huduma Yenye Wajibu (16:4–7)

Daudi anawateua Walawi kuhudumu mbele ya Sanduku kwa kumwomba, kumshukuru na kumsifu Bwana. Asafu anaongoza. Wengine wanatumia vyombo vya muziki, huku makuhani Benaya na Yahazieli wakipiga tarumbeta mara kwa mara (16:4–6). Daudi anawakabidhi Asafu na wenzake wimbo wa shukrani (16:7).

Furaha inaandamana na mpangilio. Baada ya makosa yaliyoleta kifo cha Uza, kazi zilizogawanywa vizuri zinaonyesha heshima na uwajibikaji. Waimbaji hawakuwekwa kwa ajili ya tamasha la siku moja pekee, bali kwa huduma inayoweza kuendelea.

Kumbukumbu ya agano inahitaji watu wa kuisoma, kuifundisha, kuiimba na kuiishi. Hekalu la baadaye litahitaji wajibu huo huo wa uaminifu.

Familia Ndogo Inapokumbuka Agano la Milele (16:8–22)

Wimbo unaanza kwa amri zinazorudiwa: shukuruni, liitieni jina, imbeni, simulieni, mtafuteni, kumbukeni (16:8–12). Watu wanaitwa kumtafuta Bwana daima, huku wakitangaza matendo ya Mungu kwa mataifa.

Kisha wimbo unakumbuka agano na Abrahamu, Isaka na Yakobo pamoja na ahadi ya nchi (16:13–18; Mwa. 12:1–3; 17:1–8). Wakati wa mwanzo, wazee wa Israeli walikuwa wachache, wageni na wasafiri katika nchi mbalimbali (16:19–20). Mungu aliwalinda hata mbele ya wafalme wenye nguvu (16:21–22).

Maneno kuhusu “watiwa-mafuta” na “manabii” katika mstari wa 22 yanawahusu hasa wazee wa agano katika muktadha huu. Hayatoi kinga kwa viongozi wa kidini wa leo dhidi ya kusahihishwa au kuwajibika.

Ujumbe ni wa faraja: Israeli haikutokana na nguvu za jeshi kubwa, bali ahadi iliyohifadhi familia ndogo katika safari. Jamii iliyotawanywa na uhamisho inaweza kukumbuka kwamba Mungu hakuwasahau wasafiri wa mwanzo.

Wimbo wa Israeli Unapoyaita Mataifa na Uumbaji (16:23–33)

Mwito mpya unasikika: dunia yote iimbe na kutangaza wokovu wa Bwana siku baada ya siku (16:23). Mataifa yasikie utukufu na matendo ya ajabu ya Mungu (16:24). Wimbo unatofautisha sanamu za mataifa na Bwana aliyeziumba mbingu (16:25–26).

Utukufu, nguvu, utakatifu na uchaji vinaizunguka enzi ya Mungu (16:27–30). Halafu mwito unapanuka: mbingu zifurahi, nchi ishangilie, bahari ivume, mashamba yasherehekee, na miti ya misitu iimbe kwa sababu Bwana anakuja kuihukumu dunia (16:31–33; ling. Zab. 96).

Hukumu ya haki si habari ya kuogopesha pekee. Kwa ulimwengu unaoumizwa na uovu, utawala wa Muumba unafungua tumaini la haki na amani (Zab. 96:13; Isa. 11:1–9). Ushuhuda wa Israeli unapaswa kuyakaribisha mataifa kumjua Bwana, si kuyadhalilisha. Ahadi kwa Abrahamu ilikuwa na baraka kwa familia zote za dunia (Mwa. 12:3).

Shukrani Inapogeuka Sala ya Kurudi (16:34–36)

Wimbo unatangaza wema wa Bwana na upendo wa agano unaodumu (16:34). Kisha kusanyiko linaomba Mungu awaokoe na kuwakusanya kutoka mataifa (16:35). Wimbo unafungwa kwa baraka, na watu wanaitikia kwa Amina na sifa (16:36).

Ombi hilo linafanana na Zaburi 106:47–48. Maneno yana uzito mkubwa kwa wasomaji waliopitia uhamisho. Hata katika kumbukumbu ya siku ya furaha ya Daudi, mwandishi anaacha nafasi ya kilio cha watu waliotawanyika.

Shukrani si kuficha majeraha. Watu wanaomshukuru Mungu kwa ukombozi wa zamani wanaweza pia kuomba urejesho unaohitajika sasa. Kumbukumbu inakuwa msingi wa tumaini, si kujisifu.

Sherehe Inapokuwa Uaminifu wa Kila Siku (16:37–43)

Daudi anawaacha Asafu na Walawi wengine wahudumu kila siku mbele ya Sanduku Yerusalemu (16:37–38). Sadoki na makuhani wengine wanahudumu mbele ya hema la Bwana huko Gibeoni, wakitoa sadaka kwenye madhabahu asubuhi na jioni kwa kufuata Sheria (16:39–40). Hemani, Yeduthuni, waimbaji, wapiga vyombo na walinzi wanaendelea na kazi (16:41–42).

Sanduku liko Yerusalemu, lakini hema ya kukutania na madhabahu bado viko Gibeoni. Huu ni mpangilio wa kipindi cha mpito, si miungu miwili au uwepo wa Mungu uliogawanyika (1 Nya. 21:29; 2 Nya. 1:3–6). Hekalu la Sulemani bado liko mbele katika simulizi.

Mwishowe, watu wanarudi nyumbani, naye Daudi anarudi kuibariki familia (16:43). Sifa ya hadharani inaishia katika wajibu wa kila siku. Wimbo wa agano unapaswa kusikika pia katika maisha ya nyumba.

Tafakari ya Kiteolojia: Wimbo wa Watu Waliorejeshwa

Kumbukumbu ya Agano Inahifadhi Utambulisho

Wazee wa agano walikuwa wachache na wageni, lakini Mungu alitimiza ahadi (16:15–22). Historia inawaambia waliorudi kutoka uhamishoni kwamba kushindwa na kutawanyika si mwisho wa kusudi la Mungu. Uaminifu wa Mungu unafungua njia ya toba na kurudi (Law. 26:40–45; 2 Nya. 36:22–23).

Ibada na Ushuhuda Havitenganishwi

Mwito wa kutangaza matendo ya Bwana kwa mataifa unarudiwa (16:8, 23–24). Ibada yenye afya hujenga ushuhuda wenye ukweli, ukarimu na huduma. Taifa lililobarikiwa lilitumwa kuwa baraka (Mwa. 12:3; Isa. 12:4). Sifa isibaki ndani ya jengo.

Utakatifu Unahitaji Wimbo na Uwajibikaji

Waimbaji wa Asafu na makuhani wa Sadoki wanahudumu kwa kazi tofauti (16:37–42). Sherehe bila uaminifu wa kila siku inakuwa tamasha. Utaratibu bila shukrani unaweza kuwa ibada tupu (Isa. 1:11–17). Wimbo na uangalizi wa huduma vinapaswa kutembea pamoja.

Mfalme wa Uumbaji Analeta Tumaini kwa Mataifa

Bwana ni Muumba na Hakimu wa dunia yote (16:25–33). Tumaini la manabii linaelekea kwa mataifa yanayofundishwa amani na uumbaji unaofanywa mpya (Isa. 2:2–4; 11:6–9). Wakristo wanamtambua Yesu Kristo, Mwana wa Daudi, kuwa Mfalme ambaye ufufuo wa Yesu umefungua tumaini la uumbaji mpya (Luka 1:32–33; Kol. 1:15–20; Ufu. 21:1–5). Katika Kristo, watu wa mataifa wanajengwa pamoja kuwa makao ya Mungu (Efe. 2:19–22).

Matumizi Katika Maisha: Acha Wimbo Utoke Hemani

1. Hifadhi kumbukumbu za rehema. Simulia matendo ya Mungu katika Biblia na historia ya kanisa bila kuficha makosa yaliyohitaji toba na marekebisho.
2. Gawa baraka kwa haki. Panga chakula, mapokezi na msaada kwa wageni, wajane, familia zenye mahitaji na watumishi wasiotambulika.
3. Jenga ibada ya kila siku. Fundisha watu wa kuongoza maombi, usomaji wa Biblia, nyimbo na utunzaji wa waumini zaidi ya sikukuu.
4. Peleka sifa kwa majirani. Tumia mafundisho, huduma ya jamii na mazungumzo ya heshima kutangaza wema wa Mungu bila kulazimisha watu.
5. Waombee waliotawanyika. Kumbuka wahamiaji, familia zilizotengana, wagonjwa na makundi yaliyotengwa; ongeza msaada wa vitendo katika sala.
6. Linda uaminifu wa huduma. Chunguza fedha, usalama na matunzo ya wajitoleaji. Nyimbo nzuri hazifuti uzembe wa uongozi.
7. Peleka baraka nyumbani. Baada ya ibada, anza vitendo vya msamaha, ukarimu, pumziko la Sabato na kujali mahitaji ya familia.

Maswali ya Tafakari

1. Ni rehema gani ya Mungu ambayo jumuiya imeacha kukumbuka?
2. Ni wapi sherehe imechukua nafasi ya sala, utii au huduma ya kudumu?
3. Ni watu gani au mataifa gani hayapo katika sala na ushuhuda wa kanisa?
4. Ni maumivu gani ya kutawanyika yanahitaji kuletwa mbele za Mungu wakati wa shukrani?
5. Baraka ya ibada ijayo itaonekanaje nyumbani na katika jamii?

Sala ya Mwitikio

Ee Bwana wa agano, pokea wimbo mbele ya kiti cha enzi. Lifundishe kanisa kukumbuka ahadi kwa Abrahamu, kukiri makosa na kuutafuta uso wa Mungu daima. Weka mkate mikononi mwa wakarimu na ukweli midomoni mwa waabuduo. Wimbo wa Asafu uwe huduma ya kila siku; sifa ziwafikie majirani wanaotafuta tumaini. Wakusanye waliotawanyika, ponya familia zilizogawanyika na usafishe ibada dhidi ya maonesho matupu. Kwa Yesu Kristo, Mwana wa Daudi na tumaini la mataifa, fanya watu wenye shukrani kuwa baraka kwa ulimwengu. Amina.

Dirisha la Sura Inayofuata

Wimbo umejaza Yerusalemu, na watu wamerudi nyumbani. Katika 1 Mambo ya Nyakati 17, Daudi anaangalia nyumba ya kifalme na hema ambalo Sanduku linakaa. Mfalme anataka kumjengea Mungu nyumba, lakini Mungu anajibu kwa kuahidi kuijenga nyumba ya Daudi. Wimbo mbele ya kiti cha enzi unaelekea kwenye mshangao mkuu wa neema ya agano.

Orodha ya Vyanzo Vyenye Maelezo

1. Hill, Andrew E. 1 & 2 Chronicles. NIV Application Commentary. Grand Rapids: Zondervan, 2003. Anaunganisha ibada ya shukrani na huduma ya jamii katika maisha ya sasa.
2. Japhet, Sara. I & II Chronicles: A Commentary. Old Testament Library. Louisville: Westminster John Knox, 1993. Anachunguza mpangilio wa wimbo na teolojia ya Hekalu katika simulizi.
3. Klein, Ralph W. 1 Chronicles: A Commentary. Hermeneia. Minneapolis: Fortress, 2006. Anasaidia kuelewa matumizi ya Zaburi na nafasi za wahudumu wa ibada.
4. Knoppers, Gary N. I Chronicles 10–29: A New Translation with Introduction and Commentary. Anchor Bible 12A. New York: Doubleday, 2004. Anachambua historia ya ibada ya Daudi na matumizi ya nyimbo za agano.
5. Sailhamer, John. First and Second Chronicles. Everyman's Bible Commentary. Chicago: Moody Press, 1983. Chanzo kilichotolewa kinasisitiza kumbukumbu ya agano na wito wa kuyafikia mataifa kwa sifa.
6. Williamson, H. G. M. 1 and 2 Chronicles. New Century Bible Commentary. Grand Rapids: Eerdmans, 1982. Anaweka ujio wa Sanduku na utaratibu wa ibada katika tumaini la Israeli baada ya uhamisho.