1 Nyakati 17: Mierezi na Agano

Muhtasari wa somo

Daudi anaona mbao za mierezi na kutamani kumjengea Mungu makao. Mungu anaiona familia ya mchungaji na kutangaza ufalme unaovuka kifo. Mfalme anapendekeza jengo; Bwana anatoa ahadi ya wakati ujao.

Andiko: 1 Mambo ya Nyakati 17:1–27

Taswira inayoongoza: Nyumba ya mierezi inayogeuka kuwa nyumba ya ahadi ya agano

Swali la moyo: Mungu anapokataa mpango mzuri, moyo unaweza kuachia mpango huo na kupokea kusudi kubwa zaidi?

Utangulizi: Mipango Mizuri Inapohitaji Kunyenyekea

Baada ya miaka ya hatari, kupata nyumba salama ni baraka kubwa. Daudi sasa anaishi katika jumba la mierezi, lakini Sanduku la Agano lipo chini ya vitambaa vya hema (17:1). Tofauti hiyo inamsumbua mfalme. Daudi anatamani makao yanayoonekana kuonyesha heshima kwa Mungu.

Pendekezo linaonekana jema. Lakini jibu la Bwana linageuza matarajio. Daudi hatajenga nyumba ya Mungu. Badala yake, Mungu atamjengea Daudi nyumba: ukoo wa kifalme wenye tumaini linalofika mbali zaidi ya maisha ya mfalme (17:4, 10–14).

Andiko hili linahusu hamu ya mfalme kumjengea Mungu nyumba inayogeuka kuwa imani kwa Mungu anayemjengea mfalme na taifa wakati ujao. Swali si kama ukarimu unafaa, bali kama hata nia nzuri inaweza kukubali uongozi wa Mungu.

Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Baada ya Sanduku, Kabla ya Hekalu

Sura za 13–16 zinaonyesha safari ya Sanduku iliyokatizwa, marekebisho ya Daudi na ibada iliyorejeshwa. Sura ya 16 inahitimishwa kwa wimbo wa kutangaza uaminifu wa agano kwa mataifa. Sura ya 17 inaonyesha kwamba mustakabali wa Hekalu unategemea ahadi ya Mungu, si ndoto ya mfalme pekee.

Simulizi linafanana na 2 Samweli 7:1–29. Hata hivyo, Mwandishi wa Mambo ya Nyakati anasimulia historia kwa watu waliopitia uhamisho. Hekalu lilikuwa limejengwa tena, lakini mfalme wa ukoo wa Daudi hakuwa kwenye kiti cha enzi. Kwa hiyo, mwandishi anasisitiza nyumba na ufalme wa kudumu wa Mungu (Japhet 1993; Knoppers 2004).

Katika 2 Samweli 7:14, ahadi inataja pia kumwadhibu mwana wa kifalme atakapokosa utii. Mambo ya Nyakati 17:13 inasisitiza rehema isiyoondolewa. Tofauti hii ni ya msisitizo wa simulizi, si ruhusa kwa wafalme kutenda dhambi bila uwajibikaji (2 Nya. 7:17–22).

Sailhamer (1983) anaelekeza msomaji kwenye uhuru wa Mungu wa kuchagua mjenzi wa Hekalu. Kwa waliopoteza ufalme, ahadi inayovuka kifo cha Daudi ililinda tumaini bila kuficha maumivu ya uhamisho.

Kutembea Katika Andiko

Mbao za Mierezi Zinapomsumbua Mfalme (17:1–2)

Daudi anaishi ikulu, lakini Sanduku lipo hemani. Daudi anamwonyesha nabii Nathani tofauti hiyo. Nathani anamhimiza Daudi kutenda jambo lililo moyoni kwa sababu Mungu yuko pamoja na mfalme (17:1–2). Jibu la kwanza la Nathani linaonekana la busara, lakini hakuna taarifa kwamba Nathani alikuwa amepokea ujumbe mpya wa Mungu.

Neno nyumba linakuwa ufunguo wa sura. Daudi anafikiria jengo. Mungu atazungumza kuhusu ukoo na ufalme. Simulizi linaanzia kwenye makao yanayoonekana na kuelekea kwenye uaminifu unaovuka vizazi.

Kutaka kuboresha mahali pa ibada si kosa. Lakini hata mpango wenye nia njema unahitaji kupimwa kwa Neno la Mungu. Uwepo wa baraka za jana hauondoi haja ya kusikiliza mwongozo wa leo.

Mungu Anapokataa Jengo Bila Kumkataa Mfalme (17:3–6)

Usiku huohuo, Neno la Mungu linamjia Nathani. Daudi si mtu aliyechaguliwa kujenga makao ya Mungu (17:3–4). Mungu anakumbusha safari ya Israeli: tangu kutoka Misri, Mungu amekuwa pamoja na watu katika hema na maskani. Mungu hakudai nyumba ya mierezi kwa viongozi waliowachunga Israeli (17:5–6).

Maswali ya Mungu yanageuza mtazamo wa Daudi. Ukaribu wa Mungu haukuanzishwa na jengo la kifahari. Hata jangwani, Bwana alikuwa pamoja na taifa lisilo na makazi ya kudumu (Kut. 25:8; 40:34–38).

Kukataliwa kwa mradi si kukataliwa kwa mwenye mradi. Mungu anaweza kusema hapana kwa njia fulani bila kuondoa wito wa mtumishi. Kanisa linapounganisha uwepo wa Mungu na kufanikiwa kwa jengo moja, kanisa linaweza kuchanganya mbinu na kusudi kuu la Mungu.

Mchungaji Anapokumbushwa Aliyembeba (17:7–10a)

Mungu anarudisha historia nyuma. Bwana alimtoa Daudi malishoni, akamfanya mkuu wa Israeli, akawa pamoja na Daudi na kushinda maadui (17:7–8; ling. 1 Sam. 16:11–13). Matendo makuu yanaanzia kwa Mungu: Nilichukua, nilikuwa pamoja, niliondoa, nitafanya.

Kisha Mungu anaahidi mahali pa Israeli, kupandwa kwa watu katika nchi, na pumziko dhidi ya mateso ya adui (17:9–10a). Lugha hiyo inakumbusha ahadi kwa Abrahamu na matarajio ya taifa ya kupata pumziko (Mwa. 12:1–3; Kum. 12:9–11).

Ahadi haimhusu Daudi pekee. Kusudi la Mungu ni jamii yenye makao salama chini ya utawala wa haki. Wasomaji waliopitia uhamisho walijua tofauti kati ya ahadi na historia ya maafa. Mwandishi hafuti maumivu hayo; anakumbusha kwamba Mungu bado anayo Neno la tumaini.

Mjenzi Anapogundua Mungu Anajenga Nyumba (17:10b–15)

Jibu kuu linafika: Bwana ndiye atakayemjengea Daudi nyumba (17:10b). Maisha ya Daudi yatakapofikia mwisho, Mungu atamwinua mzao wa Daudi, kuimarisha ufalme na kumpa mzao kazi ya kujenga nyumba ya Mungu (17:11–12).

Ahadi inaongeza uhusiano wa baba na mwana: Mungu atakuwa Baba wa mfalme huyo, naye mfalme atakuwa mwana wa Mungu katika agano la ufalme (17:13). Kauli hii haimaanishi Sulemani ni Mungu. Inafungua uelewa wa wito wa kifalme na kazi ya Sulemani ya kujenga Hekalu (1 Nya. 22:9–10; 28:5–6).

Lakini Neno linakwenda mbali zaidi: mzao atawekwa katika nyumba ya Mungu na ufalme wa Mungu milele (17:14). Mungu hawi mgeni katika mafanikio ya Daudi. Ufalme wa Daudi unatumikia mpango ambao tayari ni wa Mungu.

Historia ya Sulemani, wafalme waliomfuata na uhamisho inaonyesha kuwa ahadi ya milele haikuishia kwenye enzi moja (2 Nya. 36:11–23; Isa. 9:6–7). Nathani anamfikishia Daudi ujumbe wote (17:15). Mpango wa kibinadamu umegeuka kuwa ahadi ya Mungu.

Mfalme Anapoketi Mbele za Bwana (17:16–22)

Daudi hajitetei kuhusu mpango wa mierezi. Badala yake, mfalme anaketi mbele za Bwana na kuomba. Swali la kwanza ni la unyenyekevu: Mimi ni nani, na nyumba yangu ni nini? (17:16). Daudi anakumbuka kwamba maisha na ufalme ni zawadi.

Mstari wa 17 unaelekeza tumaini kwa vizazi vijavyo na una kauli ngumu ya Kiebrania. Tafsiri nyingine zinasisitiza heshima kubwa aliyopewa Daudi; nyingine zinasisitiza kuona vizazi vya baadaye. Maneno halisi yanajadiliwa, lakini mshangao wa Daudi kuhusu neema ya Mungu uko wazi (Klein 2006).

Sala inapanuka kutoka Daudi kwenda Israeli. Daudi anamsifu Mungu asiye na mfano na kukumbuka ukombozi wa Israeli kutoka Misri (17:20–22; Kut. 6:6–7). Shukrani binafsi zinaunganishwa na kumbukumbu ya agano. Familia ya mfalme haiwezi kutenganishwa na watu waliokombolewa na Mungu.

Sala Inapojifunza Kusema, “Timiza Uliyosema” (17:23–27)

Daudi hamwambii Mungu kuboresha mpango wa kifalme. Daudi anaomba Neno lililoahidiwa lithibitishwe, jina la Bwana litukuzwe na nyumba ya Daudi ibarikiwe (17:23–27).

Ujasiri wa kuomba unatokana na ahadi ambayo Mungu mwenyewe amefunua (17:25). Sala si kumlazimisha Mungu kukubali mapenzi ya mtu. Sala ni jibu la imani kwa wema ambao Mungu ameanzisha kwa neema.

Sura inaishia na baraka kwa vizazi ambavyo Daudi hataviona. Ikulu ya mierezi haiwezi kudumu milele; tumaini la agano linavuka maisha ya mfalme.

Tafakari ya Kiteolojia: Nyumba Isiyoweza Kuhifadhiwa na Mikono ya Watu

Neema Inatangulia Mafanikio ya Kidini

Mungu alimchukua Daudi malishoni na kuandamana na Israeli kabla ya pendekezo la Hekalu (17:5–8). Ibada ni jibu kwa neema, si biashara ya kumfanya Mungu awe na deni. Hema lilionyesha utayari wa Mungu kukaa kati ya watu wanaosafiri (Kut. 25:8). Majengo yanatumika kwa ibada; majengo hayaumbi uwepo wa Mungu.

Ahadi ya Daudi Inatumikia Watu na Ufalme wa Mungu

Ahadi ya ukoo wa kifalme inaunganishwa na usalama na pumziko la Israeli (17:9–14). Lengo si kutukuza familia maarufu huku watu wa kawaida wakiteseka. Manabii baadaye wanawakemea wafalme wanaotumia nguvu bila haki (Yer. 22:13–17; Eze. 34:2–4). Uongozi wa agano una wajibu kwa walio dhaifu.

Mwana Aliyeahidiwa Anaelekeza Zaidi ya Sulemani

Sulemani atajenga Hekalu na kutimiza sehemu ya ahadi (2 Nya. 3:1; 6:4–11). Lakini Sulemani na wafalme wengine hawawezi kuhakikisha utawala wa haki wa milele. Manabii wanatazamia mzao wa Daudi mwenye haki na amani (Isa. 11:1–5). Wakristo wanamtambua Yesu kuwa Mwana wa Daudi aliyeahidiwa (Luka 1:32–33), Hekalu la kweli la kukutana na Mungu (Yn. 2:19–21), na Mfalme aliyefufuka ambaye kifo hakiwezi kuondoa utawala wake (Mdo. 2:29–36).

Sala Inaanza Pale Tamaa ya Kudhibiti Inapoishia

Daudi anaacha kushikilia mradi na kuanza kulipokea Neno la Mungu (17:16, 23–27). Imani iliyokomaa inaweza kusikia si mtu huyu, si kwa njia hii, si wakati huu bila kupoteza tumaini. Sala inakuwa tendo la kujisalimisha kwa Mungu badala ya kudai mafanikio ya mipango binafsi (Mt. 6:10; Yak. 4:13–15).

Matumizi Katika Maisha: Kujenga Chini ya Ahadi

1. Pima mipango kwa Neno na ushauri. Kabla ya ujenzi wa kanisa, kuanzisha huduma au uwekezaji wa familia, uliza kama mpango unatimiza wito wa Mungu au unalinda heshima ya viongozi.
2. Pokea masahihisho bila chuki. Pendekezo linapokataliwa, usichanganye kutokubaliwa kwa mradi na kukataliwa na Mungu. Wape wengine nafasi ya kutekeleza kazi.
3. Kumbuka malisho. Viongozi wataje watu, dhabihu na rehema zilizowafikisha kwenye nafasi ya sasa. Shukrani hupunguza kiburi.
4. Jenga kwa ajili ya wanaokuja. Wekeza katika kuwalea vijana, elimu ya watoto, uaminifu wa fedha na huduma zinazoweza kuendelea hata kiongozi akiondoka.
5. Linda watu kuliko majengo. Pima mafanikio kwa haki, malezi ya imani, uwazi wa matumizi na uangalizi wa familia dhaifu, si ukubwa wa jengo pekee.
6. Geuza ahadi kuwa sala. Omba kwa msingi wa tabia na makusudi ya Mungu; kubali kwamba utii unaweza kuwa na sura tofauti na mpango wa mwanzo.

Maswali ya Tafakari

1. Ni mpango gani mzuri umefungamana sana na heshima au utambulisho binafsi?
2. Ni wapi Mungu anaweza kuelekeza kanisa kutoka fahari ya jengo kwenda uaminifu wa kina wa agano?
3. Je, viongozi wanakumbuka malisho au wanajipa sifa zote za mafanikio ya sasa?
4. Ni watu gani watanufaika na huduma hata baada ya viongozi wa sasa kuondoka?
5. Ni sala gani ya kujisalimisha inapaswa kuchukua nafasi ya kumlazimisha Mungu kukubali mpango uliopo?

Sala ya Mwitikio

Ee Bwana, Mchungaji wa Israeli na Mungu wa ahadi, pokea mipango ya mierezi iliyo mikononi mwa kanisa. Samehe kiburi kinachochanganya jengo na uwepo wa Mungu, au cheo na kibali cha Mungu. Wakumbushe viongozi malisho waliyotoka, uwape moyo wa kuwalinda watu na kubariki vizazi visivyoonekana bado. Mipango inapokataliwa, toa unyenyekevu wa kusikiliza na ujasiri wa kutumikia kwa njia nyingine. Ijenge nyumba ambayo neema ya Mungu pekee inaweza kuimarisha. Katika Yesu Kristo, Mwana mwaminifu wa Daudi na mahali pa kukutana kwa mbingu na dunia, lifanye kanisa makao ya ibada, haki na tumaini. Amina.

Dirisha la Sura Inayofuata

Daudi amepokea ahadi inayovuka kifo. 1 Mambo ya Nyakati 18 itaelekea kwenye vita, mipaka na usimamizi wa ufalme. Mwandishi ataonyesha msaada wa Bwana wakati nguvu za Daudi zinapoongezeka. Swali litakuwa kama nguvu hizo zitatumikia watu na ahadi ya Mungu au zitawatumia watu kwa ajili ya utukufu wa ufalme. Nyumba ya mierezi sasa imekuwa dirisha la kuutazama ufalme wa Mungu.

Orodha ya Vyanzo Vyenye Maelezo

1. Hill, Andrew E. 1 & 2 Chronicles. NIV Application Commentary. Grand Rapids: Zondervan, 2003. Anaunganisha uongozi wa Daudi, ahadi ya agano na matumizi katika maisha.
2. Japhet, Sara. I & II Chronicles: A Commentary. Old Testament Library. Louisville: Westminster John Knox, 1993. Anachunguza namna mwandishi alivyopanga unabii wa Nathani kwa jamii ya baada ya uhamisho.
3. Klein, Ralph W. 1 Chronicles: A Commentary. Hermeneia. Minneapolis: Fortress, 2006. Anasaidia kuelewa tofauti za maandishi, hasa kauli ngumu ya Daudi katika 17:17.
4. Knoppers, Gary N. I Chronicles 10–29: A New Translation with Introduction and Commentary. Anchor Bible 12A. New York: Doubleday, 2004. Anatoa uchunguzi wa kina wa ahadi ya Daudi na mustakabali wa Hekalu.
5. Sailhamer, John. First and Second Chronicles. Everyman's Bible Commentary. Chicago: Moody Press, 1983. Kitabu kilichotolewa kinasisitiza uhuru wa Mungu wa kuchagua mjenzi wa Hekalu na tumaini la Mwana wa Daudi aliyeahidiwa.
6. Williamson, H. G. M. 1 and 2 Chronicles. New Century Bible Commentary. Grand Rapids: Eerdmans, 1982. Anaweka 1 Mambo ya Nyakati 17 katika tumaini la baada ya uhamisho, ibada na ahadi ya ufalme wa Daudi.