2 Nyakati 29: Milango Inafunguliwa Tena

Muhtasari wa somo

Milango iliyokaa kimya inaanza kufunguka. Uchafu unaondolewa; taa zilizozimwa zinasubiri mwanga. Kabla wimbo haujarudi, nyumba ya Bwana lazima iandaliwe kwa utakatifu.

Andiko: 2 Mambo ya Nyakati 29:1–36 Sitiari inayoongoza: Milango ya hekalu iliyofunguliwa na taa zilizowashwa tena Swali la moyo: Jamii iliyorithi utelekezaji wa ibada inapaswa kuungama, kusafisha na kurejesha nini ili kumrudia Mungu?

Utangulizi: Milango Iliyofungwa kwa Muda Mrefu

Nyumba iliyotelekezwa huwa na ushuhuda. Bawaba zilizoharibika na vumbi vinaonyesha wajibu uliotelekezwa.

Ahazi alifunga milango ya hekalu na kueneza madhabahu za sanamu (2 Nya 28:24–25). Hezekia, mwana wa Ahazi, anaanza utawala kwa hatua tofauti. Kabla ya kusherehekea mafanikio ya kisiasa, mfalme mpya anafungua nyumba ya Bwana. Lakini kufungua milango hakutoshi. Huduma iliyotelekezwa inahitaji toba, usafi, watumishi waliojiandaa, sadaka na wimbo wa shukrani.

Andiko hili linahusu utelekezaji wa kiroho uliorithiwa kuwa mwanzo wa urejesho wa pamoja kupitia toba, kujitakasa na kurudisha ibada ya kweli. Je, mioyo iliyomgeukia Mungu mgongo inaweza kurudi?

Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Kurudi Kutoka Gizani

Sura ya 29 inaanza masimulizi marefu ya utawala wa Hezekia (sura 29–32). Mwandishi wa Nyakati anasimulia historia kwa jamii inayoishi baada ya maangamizi na uhamisho. Kwa jamii hiyo, hekalu, kumbukumbu ya agano, ibada na tumaini la kurudi vina uzito mkubwa. Baada ya uasi wa Ahazi, Hezekia anaonekana kama mfalme mwenye mwelekeo mpya (28:22–25; 29:2–3).

2 Wafalme 18–20 inaeleza utawala wa Hezekia na tishio la Ashuru. Nyakati inatoa nafasi pana kwa utakaso wa hekalu (29), Pasaka inayowaita watu wa Israeli na Yuda (30), na mpangilio wa huduma za makuhani na Walawi (31). Lengo ni kuonyesha jamii inayorudishwa kwa Mungu (Sailhamer 1983; Japhet 1993).

Mizizi ya ibada hii ipo katika maagizo ya hema takatifu (Kut 29; 40), utakatifu wa makuhani (Law 8–10), na mipango ya Daudi kwa Walawi na waimbaji (1 Nya 15–16; 23–25). Sura inayofuata itaonyesha kwamba nyumba iliyofunguliwa lazima pia iwe mahali pa kuwapokea wanaorudi.

Kutembea Katika Andiko

Hatua ya Kwanza Inapokuwa Kufungua Mlango (29:1–4)

Hezekia anakuwa mfalme akiwa na miaka ishirini na mitano na kutawala kwa miaka ishirini na tisa. Mwandishi anampima kwa mfano wa Daudi: Hezekia anatenda yaliyo mema machoni pa Bwana (29:1–2). Kipimo cha ufalme ni uaminifu kwa Mungu.

Katika mwaka wa kwanza, mwezi wa kwanza, Hezekia anafungua na kurekebisha milango ya hekalu. Uharaka huu unaonyesha kuwa urejesho wa ibada haupaswi kusubiri hali ya taifa iwe rahisi. Mfalme anawaita makuhani na Walawi katika uwanja wa upande wa mashariki.

Milango ni halisi, lakini pia inabeba ujumbe wa kiroho. Ahazi alifunga mahali pa ibada ya agano. Hezekia anaondoa kizuizi hicho. Hata hivyo, ufunguzi wa jengo pekee hauwezi kurejesha uaminifu wa jamii.

Mfalme Anapolitaja Giza kwa Jina (29:5–11)

Hezekia anawaagiza Walawi wajitakase, waitakase nyumba ya Bwana, na waondoe uchafu patakatifu. Kisha mfalme anataja dhambi: mababu walimwacha Bwana, wakaigeuzia nyumba ya Mungu migongo, wakazima taa, na kuacha uvumba na sadaka (29:5–7).

Maneno kuhusu nyuso na migongo yanaonyesha uharibifu wa uhusiano. Tatizo si uzembe wa kufanya usafi tu; ni kuachwa kwa agano. Hezekia anahusisha uasi huo na maafa, vita na kutekwa kwa familia (29:8–9). Haya ni maelezo ya tukio la taifa katika andiko, si ruhusa ya kuwahukumu watu wote wanaopitia mateso kuwa wenye dhambi binafsi.

Hezekia anaazimia kufanya agano upya na Bwana. Walawi wanakumbushwa kwamba wamechaguliwa kuhudumu mbele za Mungu (29:10–11). Kuungama dhambi kunafuatwa na wito wa kuwajibika: huduma isiendelee kutelekezwa.

Uchafu Unapopelekwa Bondeni (29:12–19)

Mwandishi anawataja Walawi kutoka koo za Kohathi, Merari, Gershoni, Elisafani, Asafu, Hemani na Yeduthuni. Majina yanakumbusha kwamba urejesho unahitaji watu wanaowajibika.

Watumishi wanawakusanya wenzao, wanajitakasa na kuanza kazi kulingana na Neno la Bwana. Makuhani wanaingia ndani ya hekalu na kuleta uchafu mpaka uani. Walawi wanauchukua na kuupeleka katika Bonde la Kidroni (29:15–16). Mgawanyo wa kazi unaheshimu utakatifu wa mahali hapo.

Kazi inaanza siku ya kwanza ya mwezi. Siku ya nane watumishi wanafika ukumbini, na utakaso unakamilika siku ya kumi na sita (29:17). Urejesho unahitaji haraka, lakini pia umakini. Walawi wanaripoti kwamba madhabahu, meza ya mikate na vyombo vilivyotupwa au kuharibiwa wakati wa Ahazi vimetayarishwa tena (29:18–19).

Nyumba ya Bwana haitakaswi kwa kuficha kwamba uchafu ulikuwapo. Uharibifu unatambuliwa, uchafu unaondolewa na kilichoharibika kinarekebishwa.

Madhabahu Inapobeba Kilio cha Kurudi (29:20–24)

Hezekia anaamka mapema, anawakusanya viongozi wa mji na kuleta sadaka kwa ajili ya ufalme, hekalu na Yuda. Wanyama saba wa kila aina katika makundi yaliyotajwa wanatolewa: ng'ombe, kondoo dume, wana-kondoo na mbuzi dume (29:20–21). Makuhani wanafanya ibada ya utakaso na kutumia damu madhabahuni kulingana na wajibu wa kikuhani.

Mfalme anaagiza upatanisho ufanywe kwa ajili ya Israeli yote (29:24). Maneno hayo yanavuka mipaka ya Yuda. Taifa limegawanyika, lakini kumbukumbu ya agano inaendelea kuwajumuisha walio kaskazini. Sura ya 30 itafungua mwaliko wa wazi kwa makabila yaliyotawanyika.

Sadaka za Agano la Kale zinaonyesha uzito wa dhambi na hitaji la upatanisho mbele za Mungu mtakatifu (Law 4; 16). Toba si hisia ya muda mfupi. Kwa mwanga wa Agano Jipya, Wakristo wanaona utimilifu wa sadaka katika Yesu Kristo (Ebr 9:11–14; 10:10–14), wala hawarudii kutoa wanyama kama sadaka ya dhambi.

Wimbo Unaporudi Pamoja na Sadaka (29:25–30)

Hezekia anawapanga Walawi wenye matoazi, vinubi na zeze, pamoja na makuhani wenye tarumbeta. Mpangilio unafuata maelekezo yanayohusishwa na Daudi, Gadi na Nathani (29:25–26). Ibada inarudishwa katika kumbukumbu ya agano, si matakwa ya mfalme peke yake.

Sadaka inapoanza kutolewa, wimbo unaanza pia. Tarumbeta zinalia, watu wanainama, na waimbaji wanaendelea mpaka sadaka inakamilika. Baadaye Hezekia na viongozi wanaagiza nyimbo za sifa kwa maneno ya Daudi na Asafu. Watu wanaimba kwa furaha na kusujudu tena (29:27–30).

Uimbaji haujafunika uchafu wa hekalu. Wimbo unarudi baada ya kukiri kosa, kusafisha na kurejesha huduma. Huu ni wito kwa jamii zinazopenda shamrashamra lakini zinaogopa kusema ukweli au kurekebisha mahusiano. Muziki ni huduma ya kumtukuza Mungu, si mbinu ya kutengeneza uwepo wa Mungu kwa nguvu za binadamu.

Mioyo Iliyotayari Inapozidi Idadi ya Watumishi (29:31–36)

Hezekia anawaalika watu kuleta sadaka na matoleo ya shukrani. Wenye mioyo ya hiari wanatoa kwa wingi (29:31–33). Changamoto inatokea: makuhani ni wachache na hawajajiandaa vya kutosha kushughulikia sadaka zote. Walawi wanasaidia mpaka kazi inakamilika (29:34).

Mwandishi anaweka tathmini inayosisimua: Walawi walikuwa na moyo ulio tayari zaidi kujitakasa kuliko makuhani. Cheo cha kidini hakihakikishi uaminifu. Huduma ya kweli inahitaji utayari, unyenyekevu na ushirikiano.

Mwisho, huduma ya nyumba ya Bwana inarejeshwa na watu wanafurahi. Andiko linampa Mungu sifa kwa kuwaandaa watu, huku matukio yakitokea kwa haraka isiyotarajiwa (29:35–36). Neema imewaamsha watu kutenda kwa utii.

Tafakari ya Kiteolojia: Nyumba Iliyoandaliwa kwa Bwana

Toba Huanza kwa Kukiri Kilichotelekezwa

Hezekia haitaji uasi wa Ahazi kana kwamba ulikuwa uchakavu wa kawaida wa jengo (29:5–9). Milango iliyofungwa na taa zilizozimwa ni ushahidi wa kutelekezwa kwa agano. Toba inahitaji kusema ukweli, kuacha uovu na kurekebisha madhara (Mit 28:13; Isa 1:16–17). Msamaha wa maneno bila mabadiliko huacha giza palepale.

Utakatifu Una Mipaka na Unahitaji Ushirikiano

Makuhani na Walawi wana majukumu tofauti, lakini wote wanashiriki utakaso (29:12–19). Mwandishi anaheshimu wahudumu na familia zilizotajwa kwa majina. Uongozi wa kiroho haupaswi kuwa cheo kisicho na uwajibikaji. Ibada takatifu inahitaji mpangilio na ushiriki wa watu wengi (1 Nya 23–26).

Upatanisho na Sifa Havipaswi Kutenganishwa

Sadaka zinatangulia wimbo uliorudi (29:20–30). Furaha ya ibada haiwezi kuchukua nafasi ya kushughulikia dhambi. Yesu Kristo amefungua njia ya kumkaribia Mungu kwa dhabihu ya mara moja (Ebr 10:19–22). Kwa hiyo, ibada ya Kikristo inapaswa kuhusisha shukrani, kuungama, kupatana na kutenda haki, si msisimko pekee.

Urejesho Ni Kipawa cha Mungu na Wajibu wa Jamii

Walawi wanafanya kazi kwa siku kumi na sita; watu wanatoa kwa hiari; na wahudumu wanasaidiana. Hata hivyo, utukufu wa mwisho unaelekezwa kwa Mungu aliyewaandaa watu (29:36). Neema haiondoi jitihada; neema huamsha utii (Flp 2:12–13). Uamsho wa Hezekia ni wa kweli, lakini historia inayofuata inaonya dhidi ya kudhani ushindi wa leo unahakikisha uaminifu wa kesho (2 Nya 32:25–26).

Matumizi Katika Maisha: Fungua Milango, Washa Taa

1. Tambua milango iliyofungwa. Kagua usomaji wa Biblia, sala, malezi ya kiroho, ulinzi wa watoto na haki katika usimamizi wa fedha (29:5–7).
2. Anzia kwa viongozi. Waombe wachungaji, wazee na wasimamizi wachunguze uadilifu, upendeleo na utayari wa kukosolewa kabla ya kuanzisha programu za uamsho (29:5, 15).
3. Ondoa uchafu kwa vitendo. Zuia vitendo vya unyanyasaji, rudisha fedha zilizotumiwa vibaya, na tafuta haki kwa wahanga; usifiche uovu kwa rangi mpya ya jengo (29:16–19).
4. Thamini wafanyakazi wasioonekana. Wape vifaa na mafunzo wahudumu wa usafi, waimbaji, walimu na watunzaji wa watu; huduma inahitaji maandalizi (29:12–16).
5. Unganisha ibada na upatanisho. Wimbo na mahubiri yaambatane na kuungama, kuomba msamaha na kutengeneza uhusiano uliovunjika (29:20–30).
6. Simamia matoleo kwa uwazi. Himiza utoaji wa hiari, taarifa za fedha zinazoeleweka na maandalizi ya watumishi wa kutosha (29:31–34).
7. Linda mwendelezo wa uamsho. Baada ya sherehe, weka ratiba ya Neno, sala, uwajibikaji na huduma kwa wenye shida (29:35–36).

Maswali ya Tafakari

1. Ni milango gani ya ibada, huduma au haki imefungwa kimya kimya katika jamii yetu?
2. Ni uchafu gani wa kiroho au kitabia unaohitaji kuungamwa badala ya kufichwa kwa sherehe?
3. Ni nani aliye tayari kubeba kazi ngumu ya kusafisha na kurekebisha bila kusifiwa?
4. Je, nyimbo za ibada zinaenda pamoja na upatanisho, au zinatumika kuficha majeraha yaliyopo?
5. Ni mazoea gani yatakayozifanya taa za uaminifu ziendelee kuwaka baada ya furaha ya uamsho?

Sala ya Mwitikio

Ee Bwana wa nyumba na agano, fungua milango iliyofungwa na uzembe, hofu na uasi. Tupe ujasiri wa kukiri yaliyoharibika na mikono ya kuyaondoa. Wasafishe viongozi kwa kweli yako; waponye walioumizwa na makosa ya watumishi. Rudisha heshima ya Neno, usafi wa moyo, upatanisho na haki. Tusaidie kuimba kwa furaha isiyoficha dhambi. Kwa Yesu Kristo, Mwana mwaminifu wa Daudi na hekalu la kweli, mwanga wa rehema yako uendelee kuwaka miongoni mwetu. Amina.

Dirisha la Sura Inayofuata

Milango ya hekalu imefunguliwa, madhabahu imeandaliwa na waimbaji wamepata tena sauti. Lakini uamsho hauwezi kuishia Yerusalemu. Katika 2 Mambo ya Nyakati 30, Hezekia atatuma wajumbe kwa watu wa Yuda na Israeli kuwaalika kuadhimisha Pasaka. Wengine watadhihaki; wengine watajinyenyekeza na kurudi. Je, watu waliotenganishwa na historia ya uasi watakubali mwaliko wa kukutana tena mbele za Bwana?

Orodha ya Vyanzo Yenye Maelezo

1. Dillard, Raymond B. 2 Chronicles. Word Biblical Commentary 15. Waco, TX: Word Books, 1987. Anaeleza nafasi ya utakaso wa hekalu na ibada katika masimulizi ya Hezekia.
2. Hill, Andrew E. 1 & 2 Chronicles. NIV Application Commentary. Grand Rapids: Zondervan, 2003. Anaunganisha huduma iliyopangwa vizuri na uwajibikaji wa jamii ya imani.
3. Japhet, Sara. I & II Chronicles: A Commentary. Old Testament Library. Louisville: Westminster John Knox, 1993. Anachambua msisitizo wa Nyakati kuhusu uamsho na kurudi kwenye agano.
4. Klein, Ralph W. 2 Chronicles: A Commentary. Hermeneia. Minneapolis: Fortress, 2012. Anasaidia kuelewa historia, matumizi ya maneno na tofauti za kazi za makuhani na Walawi.
5. Sailhamer, John. First and Second Chronicles. Everyman's Bible Commentary. Chicago: Moody Press, 1983. Anaonyesha tofauti kati ya Ahazi aliyefunga hekalu na Hezekia aliyefanya urejesho wa ibada kuwa kipaumbele.
6. Williamson, H. G. M. 1 and 2 Chronicles. New Century Bible Commentary. Grand Rapids: Eerdmans, 1982. Anaweka kazi za Hezekia katika kumbukumbu ya agano na tumaini la jamii ya baada ya uhamisho.