Uchambuzi wa 2 Wafalme

2 Wafalme 1: Mfalme, Moto na Neno

Uchambuzi wa 2 Wafalme 1 — Mfalme Aliyeanguka, Moto Ulioshuka, na Sauti Isiyoweza Kufungwa

Kwa nini jemadari aliyepiga magoti alipata njia ya usalama ambayo amri za mfalme hazikufungua?

Jemadari wa tatu amepiga magoti mbele ya Eliya kilimani, huku askari wakisubiri nyuma.

Anza hapa

Ujumbe mkuu kwa ufupi

2 Wafalme 1 inaendeleza mgogoro wa nyumba ya Ahabu kutoka uwanja wa vita hadi kitanda cha Ahazia. Baada ya kuanguka na kuumia, Ahazia anatuma wajumbe kwa Baal-zebubu wa Ekroni kutafuta habari kuhusu kupona. Safari ya wajumbe inafunua tatizo la uaminifu: mfalme wa Israeli anatafuta mamlaka ya mwisho kwa mungu mwingine. Eliya anakatiza safari kwa neno la BWANA. Kutafuta tiba na ushauri halali wa kitaalamu hakulinganishwi na uamuzi wa Ahazia wa kuhamisha uaminifu wa kiroho.

Amri za kifalme zinaposhindwa kunyamazisha neno, Ahazia anatuma askari kumleta Eliya. Makundi mawili yanateketezwa na moto; simulizi linaonyesha hukumu nzito na gharama ya kiburi cha viongozi kwa maisha ya askari. Jemadari wa tatu anapiga magoti na kusihi maisha ya kundi yahesabiwe kuwa ya thamani. Rehema inafungua njia ya usalama, na Eliya anashuka kwa ruhusa ya Mungu. Hata hivyo, kuokoka kwa kundi la tatu hakufuti hukumu dhidi ya mfalme. Ahazia anakufa kulingana na neno lililotangazwa.

Hoja kuu inahusu mamlaka yanayokataa kusikiliza: cheo hakiwezi kuandika upya ukweli wa Mungu. Kumtambua nabii hakutoshi bila kupokea neno. Katika Luka 9, Yesu anakataa pendekezo la kuangamiza Wasamaria kwa moto; kwa hiyo hukumu ya Eliya haifanywi kuwa mfano wa kisasi cha kanisa. Kristo anafunua ufalme wa ukweli, rehema, msalaba na ufufuo. Tumaini la Kikristo linakaa katika Mfalme anayekuja kuokoa na kuleta haki, huku viongozi wakibaki chini ya wajibu wa kusikiliza ukweli na kulinda uhai.

Mambo matatu ya kubeba maishani
  • Unganisha maombi na huduma halali ya kitabibu wakati wa ugonjwa; kataa utabiri unaotumia hofu ya wagonjwa.
  • Tenga nafasi salama ya kupokea ushauri mgumu kabla ya kutoa maagizo yanayobebesha wafanyakazi au majirani gharama.
  • Kataa kutumia simulizi la moto kuhalalisha vitisho dhidi ya wakosoaji; linda maisha ya watu walio chini ya mamlaka.
Maneno ya kukusaidia kusoma
Usomaji wa kikanoni
Kusoma kifungu kwa kukihusisha na kitabu chake na Biblia kwa ujumla.
Endelea na uchambuzi kamili →
Katika makala hii
Kwa nini jemadari aliyepiga magoti alipata njia ya usalama ambayo amri za mfalme hazikufungua?

Muhtasari wa somo

Ugonjwa wa Ahazia, swali la Eliya, na mamlaka ya neno la BWANA

Jana, mshale ulipenya vazi la mfalme vitani. Leo, mfalme mwingine amelala kitandani. Jana, Ahabu alitamani unabii unaopendeza. Leo, Ahazia anatamani taarifa inayotuliza hofu. Wajumbe wanaelekea Ekroni, lakini neno la Mungu linawahi njia. Amri inapanda kilimani; moto unashuka. Hatimaye, mtu anapiga magoti, na mlango wa kuishi unafunguliwa kwa kundi la askari. Swali bado linasikika: Je, hakuna Mungu katika Israeli?

Andiko la msingi:
2 Wafalme 1:3–4, 13–15.
Swali linaloongoza:
Mwanadamu anatafuta usalama wapi wakati nguvu, cheo na mipango vinaposhindwa?
Wazo kuu:
Ugonjwa wa Ahazia unafichua kwamba tatizo la ndani la ufalme si kukosa taarifa kuhusu kesho, bali kukataa kumsikiliza Mungu anayesema leo.

Utangulizi — Kitanda Kinapokuwa Kiti cha Maamuzi

Kuna nyakati ambazo madaraka hukoma kuwa kinga. Mlango wa chumba cha hospitali unapofungwa, jina kubwa, cheo kikubwa na mali nyingi haviwezi kuamuru mwili uponyeke. Magonjwa hayapigi hodi kwa heshima ya vyeo. Wakati huo, swali la kwanza huwa rahisi: Nitaishi? Lakini chini ya swali la uhai mara nyingi kuna swali jingine: Nitamtegemea nani?

Ahazia, mwana wa Ahabu, anakutana na wakati huo. Mfalme ameanguka kutoka chumba cha juu cha jumba la kifalme. Jeraha linafanya mustakabali wa utawala kuwa wa mashaka. Badala ya kumgeukia BWANA, Mungu wa agano la Israeli, Ahazia anatuma wajumbe kwa Baal-zebubu, mungu wa Ekroni, ili kuuliza kama mfalme atapona (2 Fal. 1:2).

Hapo ndipo Eliya anarudi mbele ya simulizi. Nabii haji na jeshi, silaha au mazungumzo ya siri ya ikulu. Nabii anakuja na swali. Swali linaweka hadharani kile ambacho safari ya wajumbe imejaribu kuficha: mfalme wa Israeli anaishi kana kwamba Mungu wa Israeli hayupo.

Hii ni habari ya kutafuta uhakika unaopendeza na kukutana na ukweli unaodai uaminifu. Mfalme anataka kujua matokeo ya ugonjwa, lakini BWANA anataka kufunua hali ya moyo wa ufalme. Moto, askari na maombi ya jemadari wa tatu haviko hapo kwa ajili ya maajabu pekee. Vinatualika kujiuliza kama mamlaka yanaweza kutubu, kama nguvu zinaweza kujinyenyekeza, na kama rehema inaweza kuonekana katikati ya hukumu.

Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi — Baba Alikataa Neno; Mwana Anakataa Chanzo

Mpaka kati ya 1 Wafalme na 2 Wafalme ni mpaka wa vitabu vya Biblia za kisasa, si mwisho wa hadithi ya kifalme. Katika mapokeo ya awali, vitabu vya Wafalme vilikuwa simulizi moja. Mwandishi anaangalia tawala za Israeli na Yuda kwa kipimo cha agano: si mafanikio ya vita au ukuu wa ikulu pekee, bali ibada ya kweli, utii wa Torati na haki kwa watu (Kum. 17:14–20; 1 Fal. 12–22; Provan 1995, utangulizi).

Katika 1 Wafalme 22, Ahabu alitafuta ujumbe wa ushindi dhidi ya Aramu huko Ramothi-gileadi. Manabii wengi walimpa mfalme maneno yaliyopendeza; Mikaya alitoa neno lisilopendeza. Ahabu alimfunga shahidi wa ukweli, akajificha vitani, lakini hakujificha mbele ya neno la BWANA (1 Fal. 22:5–38). Sura hiyo ikafungwa kwa taarifa kwamba Ahazia alifuata njia za Ahabu, Yezebeli na Yeroboamu, na akaendelea kumtumikia Baali (1 Fal. 22:51–53).

Kwa hiyo dirisha la mwisho wa 1 Wafalme 22 linatimia moja kwa moja: baba alitamani utabiri mzuri kuhusu vita; mwana anatafuta uhakika wa afya kutoka kwa mungu mwingine. Tatizo limehamia kutoka uwanja wa vita hadi kitandani, lakini swali la uaminifu halijabadilika.

Sura inaanza kwa taarifa fupi kwamba Moabu iliasi baada ya kifo cha Ahabu (2 Fal. 1:1). Taarifa hiyo itaendelezwa katika 2 Wafalme 3; hapa inaonyesha ufalme unaopoteza uthabiti wa nje wakati ndani uko katika mgogoro wa ibada. Kisha mfalme anaanguka kupitia sehemu ya kimiani ya chumba cha juu. Ufalme unaotikiswa nje sasa unatikiswa ndani.

Ekroni ulikuwa mji wa Wafilisti. Jina Baal-zebubu linaweza kueleweka kama “bwana wa nzi.” Watafiti wengine wanaona uwezekano wa jina kuwa namna ya kudharau jina jingine la Baali, ingawa maelezo hayo hayawezi kuthibitishwa bila shaka (Provan 1995, maelezo ya 2 Fal. 1:2). Kwa simulizi lenyewe, hoja si asili ya jina bali uchaguzi wa mfalme: kwa nini mtawala wa watu wa BWANA anatafuta jibu kwa mungu wa Ekroni?

Torati ilikuwa imekataza kutafuta uaguzi na kujitengenezea vyanzo vya ufunuo vinavyopingana na BWANA (Kum. 18:9–15). Hili si katazo la kumwona daktari au kutumia tiba. Tatizo la Ahazia ni kutafuta mamlaka ya kiroho ya mungu mwingine badala ya kumtumaini Mungu wa agano. Uandishi wa sura unarudia wajumbe, neno, kupanda na kushuka ili kuonyesha kwamba mfalme mwenye uwezo wa kutuma watu hana uwezo wa kudhibiti sauti ya Mungu (Leithart 2006, maelezo ya 1 Fal. 22:41–2 Fal. 1:18).

Kutembea Katika Simulizi — Njia Tano za Kufunuliwa kwa Uaminifu

Wakati Mfalme Anaanguka na Moabu Inaasi (1:1–2)

Maneno ya kwanza hayataji Eliya wala ugonjwa. Moabu inaasi. Taifa lililokuwa chini ya ushawishi wa Israeli linaanza kujiondoa. Kisha simulizi linaingia kwenye jumba la mfalme: Ahazia anaanguka kutoka chumba cha juu huko Samaria na kuumia. Habari ya taifa linaloyumba na habari ya mfalme aliyejeruhiwa zinakutana.

Ahazia anafanya jambo linaloonekana la busara kwa juu juu: kutafuta taarifa kuhusu hali ya ugonjwa. Lakini swali limepelekwa kwa Baal-zebubu wa Ekroni. Mjumbe wa kifalme anakuwa ishara ya imani ya kifalme. Safari ya kuulizia matokeo ya ugonjwa inafunua chanzo ambacho mfalme amekipa mamlaka juu ya maisha na kifo.

Tofauti na mfalme, msomaji tayari anafahamu kwamba Mungu wa Israeli ndiye aliyethibitisha neno la Mikaya katika kifo cha Ahabu (1 Fal. 22:28, 34–38). Kwa hiyo hatua ya Ahazia haionekani kuwa upungufu wa habari kuhusu BWANA; inaonekana kama mwendelezo wa kukataa ukweli uliofunuliwa.

Neno Linawahi Njia ya Wajumbe (1:3–8)

Malaika wa BWANA anamwagiza Eliya awapokee wajumbe kabla hawajafika Ekroni. Hapa kuna mchezo wa maana katika lugha ya Kiebrania: Ahazia ametuma wajumbe; BWANA anamtuma mjumbe wa Mungu kwa nabii. Ikulu ina mpango, lakini mbingu ina neno linalokatiza mpango huo.

Swali la Eliya—ikiwa hakuna Mungu katika Israeli—halidai kwamba BWANA anakaa katika mpaka mmoja wa kijiografia. Linakemea aibu ya watu wa agano kutafuta mamlaka ya kiroho ambayo yanakanusha uaminifu wa agano (Kut. 20:2–3; Kum. 6:4–5).

Wajumbe wanaporudi mapema, Ahazia anauliza kwa nini safari imekatika. Baada ya kusikia maelezo ya mtu aliyewakutana, mfalme anatambua Eliya kupitia maelezo ya mavazi yenye nywele na mkanda wa ngozi (2 Fal. 1:7–8; ling. Zek. 13:4; Mk. 1:6). Mfalme anamjua nabii, lakini kumtambua nabii si sawa na kulisikia neno la Mungu. Hilo ndilo tatizo linalokua: ufahamu bila utii.

Amri za Ikulu Zinapokutana na Moto (1:9–12)

Ahazia anatuma jemadari wa askari hamsini pamoja na askari hamsini kumchukua Eliya. Nabii ameketi juu ya kilima. Jemadari wa kwanza anamwita “mtu wa Mungu,” lakini anafuata jina hilo kwa amri ya mfalme ya kushuka. Maneno yanatambua wito wa nabii; mwenendo unajaribu kuutia wito huo chini ya kiti cha enzi.

Eliya anajibu kwamba ikiwa kweli Eliya ni mtu wa Mungu, moto ushuke kutoka mbinguni. Moto unawateketeza jemadari na kundi la kwanza. Mfalme anatuma kundi la pili; sauti ya amri inakuwa kali zaidi, na hukumu inajirudia. Msomaji anakumbushwa moto wa Karmeli: huko, moto ulifunua BWANA kuwa Mungu dhidi ya Baali (1 Fal. 18:36–39). Hapa, moto unaonyesha kwamba neno la BWANA haliwezi kutekwa na askari wa ikulu.

Hiki ni kipengele kigumu. Vifo vya askari mia moja na majemadari wawili si mandhari ya kushangilia. Simulizi linaonyesha uzito wa hukumu na gharama ya viongozi kutumia watu kutekeleza majivuno ya mamlaka. Halitoi ruhusa kwa viongozi wa dini kuomba moto juu ya wakosoaji, wala kugeuza ukali kuwa alama ya utakatifu. Luka 9:51–56 baadaye itaonyesha Yesu akikataa pendekezo la wanafunzi la kuangamiza kijiji cha Wasamaria kwa moto.

Jemadari Anayepanda Ili Kupiga Magoti (1:13–15)

Mfalme anatuma kundi la tatu, lakini jemadari wa tatu habebi sauti ya jeuri ya wale wawili. Jemadari anapanda kilimani, anapiga magoti mbele ya Eliya na kusihi maisha ya jemadari na askari hamsini yahesabiwe kuwa ya thamani.

Huu ndio mpinduko wa simulizi. Kiongozi wa kijeshi haachi kuwa kiongozi, lakini kiongozi anakubali kwamba uhai wa watu una uzito kuliko kuonyesha uwezo wa kifalme. Jemadari hasemi kwamba hukumu haipo; anasihi rehema ndani ya hali ambayo hukumu tayari imeonekana.

Malaika wa BWANA anamwambia Eliya ashuke pamoja na jemadari bila kuogopa. Nabii anashuka, si kwa sababu nguvu za mfalme zimemshinda, bali kwa sababu BWANA ameruhusu. Maneno ya kupanda na kushuka yanapata maana nyingine: kiburi kinapotaka kumshusha nabii kwa amri, unyenyekevu unafungua njia ya usalama (Mit. 15:33). Hata katika simulizi la moto, kuna kundi linalookoka (Brueggemann 2000, 283–89).

Neno Lisilobadilishwa na Kifo cha Mfalme (1:16–18)

Eliya anasimama mbele ya Ahazia. Hakuna mashindano mapya, hakuna sharti jipya, hakuna neno la kubembelezwa. Ujumbe unaorudiwa ni uleule ambao wajumbe walisikia: kwa sababu Ahazia amemtafuta Baal-zebubu kana kwamba hakuna Mungu katika Israeli, mfalme hatainuka kutoka kitandani; atakufa.

Ahazia anakufa kulingana na neno la BWANA lililonenwa kwa Eliya. Kwa kuwa Ahazia hana mwana wa kurithi kiti cha enzi, Yehoramu anakuwa mfalme (2 Fal. 1:17–18). Baadaye msomaji atajua kwamba Yehoramu ni ndugu wa Ahazia na mwana mwingine wa Ahabu (2 Fal. 3:1; 9:24). Hukumu iliyoitangazwa nyumba ya Ahabu haijafutwa; utekelezaji wa mwisho bado unasubiri mbele ya simulizi (1 Fal. 21:21–29; Provan 1995, §32).

Neno la BWANA halijageuzwa na jumba la mfalme. Lakini picha ya mwisho haiachi nafasi ya kujisifu kwa walio hai. Inatuacha na swali ambalo Ahazia alikataa kulijibu: nini hutokea watu wanapotambua sauti ya Mungu lakini wakakataa kuisikiliza?

Tafakari ya Kitheolojia — Moto, Neno na Njia ya Ufalme

Kila safari ya ushauri inafunua mahali pa tumaini

Ahazia hajatangaza hadharani kwamba BWANA hayupo. Uchaguzi wa mfalme wa kutuma wajumbe Ekroni umesema jambo hilo kwa vitendo. Imani haipimwi kwa maneno ya ibada pekee; inaonekana pia kwenye chanzo kinachopewa mamlaka ya mwisho katika maamuzi. Kutafuta elimu ya kitabibu, ushauri wa kitaalamu na msaada wa watu wenye ujuzi ni hekima. Lakini uchawi wa kujua kesho, utabiri unaotawala dhamiri na ahadi ya usalama inayochukua nafasi ya Mungu ni suala tofauti (Kum. 18:9–15; Yak. 1:5).

Mfalme yuko chini ya neno, si juu ya neno

Katika 1 Wafalme 22, Ahabu alijaribu kulizima neno la Mikaya kwa kifungo. Katika 2 Wafalme 1, Ahazia anajaribu kumleta Eliya chini ya amri ya jeshi. Maamuzi yote mawili yanadhihirisha udanganyifu uleule: kuchanganya mamlaka ya kushika ofisi na mamlaka ya kueleza ukweli. Torati inamtaka mfalme awe msomaji na mtekelezaji wa maagizo ya Mungu (Kum. 17:18–20). Kiti cha enzi hakipewi ruhusa ya kuandika upya neno la Mungu.

Moto ni hukumu halisi; kuokoka ni rehema halisi

Moto unaoua katika sura hii unaumiza msomaji. Maandiko hayauonyeshi moto huo kuwa mbinu ya kawaida ya kutatua tofauti za kidini. Jemadari wa tatu anaonyesha njia tofauti: kupiga magoti, kutambua thamani ya uhai, na kusihi rehema. Hata hivyo, unyenyekevu wa jemadari haugeuzi hukumu dhidi ya Ahazia kuwa batili. Rehema kwa kundi la tatu na hukumu kwa mfalme vinabaki pamoja bila kufutiana (2 Fal. 1:13–17).

Yesu anaonyesha kile ambacho mfalme wa kweli hufanya kwa mamlaka

Hadithi haikomei kwa Eliya. Wanafunzi wa Yesu wanapotaka kuleta moto dhidi ya Wasamaria, Yesu anawakemea (Luka 9:51–56). Yesu hatumii mfano wa Eliya kuwafundisha wafuasi kuangamiza wapinzani. Kristo anaonyesha ufalme unaokabili uovu kwa ukweli, rehema, msalaba na ufufuo (Luka 23:34; Rum. 12:17–21). Injili haisemi kwamba hukumu ya Mungu imetoweka; inasema kwamba Mfalme wa kweli amekuja kuokoa na hatimaye kuleta haki (Yoh. 3:16–17; Mdo. 17:31).

Ni muhimu pia kuona mabadiliko katika swali kuhusu Baal-zebubu. Baadaye, wapinzani wa Yesu watadai kwamba nguvu za Yesu za kuponya na kufukuza pepo zinatoka kwa Beelzebuli. Yesu atajibu kwa kuonyesha kwamba ufalme wa Mungu unawafikia watu kupitia kazi ya Roho wa Mungu (Mt. 12:22–28). Ahazia alitafuta uzima kutoka chanzo cha uongo; katika Yesu, uzima wa Mungu mwenyewe umeikaribia dunia.

Matumizi Katika Maisha — Nini cha Kufanya Wakati Hatuna Udhibiti?

  1. Katika ugonjwa, unganisha imani na tiba yenye ushahidi. Omba, tafuta huduma ya daktari, fuata maelekezo ya kitabibu, na kataa majaribio ya kuwatisha wagonjwa kwa utabiri wa siri. Imani haipingani na tiba (Luka 10:34; Yak. 5:14–16).
  2. Kabla ya uamuzi mkubwa, pima chanzo cha ushauri. Kwa suala la ndoa, fedha, uongozi au huduma, jiulize kama ushauri unaheshimu ukweli, Maandiko na utu wa watu wanaoathirika (Mit. 11:14; Yak. 3:17).
  3. Usitumie cheo kuzima maswali magumu. Kiongozi wa kanisa, familia au taasisi anaweza kutenga muda wa kusikiliza ushauri usiopendeza bila kumwadhibu mtoa ushauri (Mit. 12:15; Kum. 17:20).
  4. Linda watu walio chini ya mamlaka. Kabla ya kutoa agizo hatari, tambua majina, familia na gharama zinazobebwa na wengine. Majemadari wawili waliongoza watu kwenye mauti; jemadari wa tatu aliombea kundi lote uzima (2 Fal. 1:9–14).
  5. Jifunze unyenyekevu kabla ya mzozo kuongezeka. Omba msamaha kwa mtu aliyedharauliwa, rekebisha kauli iliyotolewa kwa kiburi, au simamisha uamuzi wa haraka wenye madhara (Mit. 15:1; 18:13).
  6. Kataa kuhalalisha ukatili kwa jina la Mungu. Simulizi la moto lisitumike kuhalalisha vitisho, kulaani wapinzani au ukatili wa kidini. Mfuate Yesu aliyewakemea wanafunzi walipotaka moto (Luka 9:54–56).
  7. Weka tumaini katika Kristo badala ya udhibiti wa kesho. Fanya mipango kwa uwajibikaji, lakini acha majibu ya mwisho ya uhai, kifo na mustakabali mikononi mwa Mungu (Yak. 4:13–15; Rum. 8:38–39).

Maswali ya Kutafakari

  1. Wakati hali ya afya, kazi au familia inapotikiswa, ni chanzo kipi kinachopewa sauti ya mwisho: hofu, utabiri, cheo, fedha au neno la Mungu?
  2. Kuna tofauti gani kati ya kutafuta msaada halali wa kitaalamu na kukabidhi dhamiri kwa ahadi ya siri ya kujua kesho?
  3. Katika nafasi ya uongozi, ni mtu gani anaogopa kusema ukweli kwa sababu ya namna viongozi wanavyoitikia habari ngumu?
  4. Je, viongozi wanaweza kujifunza nini kutokana na jemadari wa tatu kuhusu thamani ya maisha ya watu wanaoongozwa?
  5. Yesu anapowakemea wanafunzi wanaotaka moto, mfano wa Yesu unarekebishaje namna ya kusoma na kutumia hukumu katika 2 Wafalme 1?

Ombi la Kujibu Neno

Ee BWANA, Mungu aliye hai, wakati mipango inapoanguka na hofu inapoingia katika vyumba vya maisha, tusaidie kutafuta sauti ya kweli. Usiache mioyo kutangatanga kutoka chanzo kimoja cha ahadi tupu hadi kingine huku Maandiko yakiwa wazi. Tupe hekima ya kupokea msaada sahihi wa kitabibu, ushauri mwaminifu na huduma ya jumuiya ya waamini. Wape viongozi masikio ya kusikia hata ujumbe unaouma. Wape walio chini ya mamlaka ujasiri wa kusema kweli kwa heshima. Linda wagonjwa dhidi ya hofu na unyonyaji. Tufundishe kupiga magoti kama jemadari wa tatu, kuthamini uhai wa wengine na kuomba rehema badala ya ushindi wa kiburi. Katika Yesu Kristo, Mfalme mwenye kweli na rehema, ijenge upya imani ya watu wako. Wakati hatuwezi kutawala kesho, tuongoze kutii leo. Amina.

Dirisha la Sura Inayofuata — Vazi Linapoanguka, Je, Neno Litaendelea?

2 Wafalme 1 inaishia na kifo cha Ahazia, lakini huduma ya Eliya haijaisha. Sura ya 2 itahamisha macho kutoka kitanda cha mfalme kwenda barabara za safari ya mwisho ya nabii: Gilgali, Betheli, Yeriko na Yordani. Elisha atakataa kubaki nyuma. Maji ya Yordani yatagawanyika, Eliya atachukuliwa, na vazi la nabii litabaki mikononi mwa mwanafunzi (2 Fal. 2:1–14).

Angalia tofauti kati ya Ahazia, aliyekuwa na mamlaka lakini akakataa neno, na Elisha, asiye na kiti cha enzi lakini anayetamani kupokea urithi wa utumishi. Sura ya kwanza imeonyesha kwamba mfalme hawezi kumiliki nabii. Sura inayofuata itaonyesha kwamba hata kuondoka kwa nabii hakumaanishi kuondoka kwa Mungu. Je, neno la BWANA litaendelea kutenda wakati mtumishi anayejulikana anaondoka?

Orodha ya Vyanzo (Mtindo wa SBL, Author–Date)

  1. Brueggemann, Walter. 2000. 1 & 2 Kings. Smyth & Helwys Bible Commentary. Macon, GA: Smyth & Helwys.
  2. Leithart, Peter J. 2006. 1 & 2 Kings. Brazos Theological Commentary on the Bible. Grand Rapids: Brazos Press.
  3. Provan, Iain W. 1995. 1 and 2 Kings. New International Biblical Commentary. Peabody, MA: Hendrickson. Toleo la Baker Books, 2012.
  4. BibleProject. n.d. “The Books of Kings.” Mwongozo wa jumla wa 1 na 2 Wafalme.

Tahadhari za usomaji

Dokezo la uhariri: Makala hii ni tafsiri ya kikanoni na ya kichungaji ya 2 Wafalme 1; maelezo yanayowezekana ya jina Baal-zebubu na uhusiano wake na Beelzebuli yamewasilishwa kama maoni ya utafiti, si uhakika wa kisarufi. Maelezo ya tiba yanatofautisha ushauri wa kitabibu na kutafuta ufunuo wa kiibada kwa miungu mingine.

← Soma sura nyingine za 2 Wafalme

Maoni ya wasomaji 0

Kuwa wa kwanza kuacha maoni.

Endelea kujifunza

Makala zinazohusiana