Kwa nini mwandishi wa Wafalme anarudi kwenye Kutoka na sauti za manabii baada ya kusimulia kuanguka kwa Samaria?
Muhtasari wa somo
Milango inaweza kuvunjwa kwa mashine za vita; taifa huvunjika pia wakati ukweli unapoachwa nje ya lango kwa vizazi vingi.
Juu ya vilima vya Samaria, vumbi linapaa. Askari wanakuja; akina mama wanakumbatia watoto. Hazina na wafalme havizuii upepo wa Ashuru. Lakini kabla ya mlio wa mwisho wa lango, kulikuwa na sauti za manabii zilizolia. Kulikuwa na miito ya kutenda haki, na maonyo ya kuacha madhabahu za uongo. Wakati taifa linapopelekwa mbali, swali linabaki kwenye udongo wa nyumbani: Ni nani aliyesikiliza Neno la Mungu? Na je, tumaini la agano linaweza kuota tena katika ardhi iliyopasuka kwa hukumu?
- Andiko la msingi:
- 2 Wafalme 17:1–41.
- Swali linaloongoza:
- Samaria ilipoanguka, je, Ashuru ilishinda kwa sababu ya nguvu za jeshi pekee, au mwandishi anatuelekeza kuona uharibifu wa muda mrefu wa uaminifu wa agano?
- Wazo kuu:
- 2 Wafalme 17 inaonyesha jinsi kuvunja agano kwa muda mrefu—kuabudu miungu mingine, kuwapuuza manabii na kuacha njia za BWANA—kulivyofikia kilele chake katika anguko la ufalme wa Israeli. Hata hivyo, hukumu hiyo haimaanishi kwamba Mungu amepoteza uwezo wa kutimiza ahadi; inafungua swali la jinsi watu watakavyorudi kusikia, kuamini na kuishi chini ya utawala wa Mungu.
Utangulizi — Ukuta Ulianza Kupasuka Kabla ya Jeshi Kufika
Ukuta wa nyumba ya kijijini unapopasuka, wapita njia wanaweza kuona ufa mkubwa baada ya mvua ya kwanza. Mwenye nyumba anayefahamu historia ya nyumba anajua tofauti: ufa ulianza muda mrefu uliopita. Maji yalikuwa yanaingia taratibu; maonyo ya mafundi hayakusikilizwa; msingi uliachwa uharibike. Mvua haikubuni ufa. Mvua iliufanya ufa wa zamani usificheke tena.
2 Wafalme 17 ni simulizi la ukuta uliopasuka kwa vizazi. Katika 2 Wafalme 15, wafalme wa Israeli walibadilishana madaraka kwa mapinduzi na mauaji huku Ashuru ikichukua watu na maeneo (15:19–20, 29). Katika 2 Wafalme 16, Ahazi wa Yuda alitafuta msaada kwa Ashuru, akatoa fedha za hekalu na kubadili mpangilio wa ibada. Sasa hadithi inarudi Samaria, mji mkuu wa ufalme wa kaskazini.
Hoshea anakuwa mfalme wa mwisho wa Israeli. Ufalme unajaribu kuishi kati ya malipo ya ushuru kwa Ashuru na jaribio la kutafuta msaada Misri. Ashuru inajibu kwa nguvu. Samaria inazingirwa, inatekwa, na wananchi wanapelekwa mbali. Haya ni matukio ya kisiasa yanayoweza kusimuliwa katika lugha ya vita, diplomasia na sera za dola.
Lakini mwandishi wa Wafalme anaweka historia hiyo mbele ya mahakama nyingine: agano la BWANA na Israeli. Badala ya kusimulia kuanguka kwa ukuta pekee, mwandishi anafungua kumbukumbu ya miaka mingi ya ibada iliyopotoka na maonyo yaliyokataliwa. Sura inahusu kusikia kunakokataliwa mpaka taifa linakosa njia ya kurudi. Ni sura yenye uchungu; lakini pia ni onyo la upendo kwa jamii inayodhani mafanikio ya jana yatatosha kulinda kesho.
Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi — Historia Inapopelekwa Mbele ya Agano
Vitabu vya Wafalme vinaandika historia kwa kutumia kipimo cha agano. Mfalme hapimwi kwa ukubwa wa jeshi, majengo au mapato pekee; mfalme hupimwa kwa uaminifu kwa BWANA (Kum. 17:14–20). Mungu aliyewatoa Israeli Misri aliwaita waabudu BWANA peke yake, walinde haki na waishi kama watu wa agano (Kut. 20:1–6; Kum. 6:4–9; 12:1–14). Katika Kum. 28–30, baraka, hukumu, uhamisho na uwezekano wa kurudi vimewekwa ndani ya historia ya agano.
Baada ya kifo cha Sulemani, Yeroboamu I alisimamisha vituo vya ibada huko Betheli na Dani kwa hofu kwamba wananchi wangerudi Yerusalemu (1 Fal. 12:26–33). Tangu hapo, simulizi la wafalme wa kaskazini linarudia kosa la Yeroboamu kama kipimo cha kuporomoka kwa ibada. Eliya, Elisha na manabii wengine walionyesha kwamba BWANA hakuwa ameachana na taifa, lakini wito wa kurudi uliendelea kupuuzwa. Katika karne ya nane kabla ya Kristo, Hosea na Amosi pia walikemea ibada isiyoaminika na maisha ya kijamii yaliyopotoka (Hos. 4:1–3; Amo. 5:21–24).
Katika eneo la kimataifa, Ashuru ilikuwa dola yenye uwezo wa kuteka miji, kutoza ushuru na kuhamisha wananchi. 2 Wafalme 17:3–6 inamtaja Shalmaneseri wa Ashuru katika mwanzo wa mgogoro na kisha inasimulia kutekwa kwa Samaria na "mfalme wa Ashuru." Katika marejeo ya kihistoria, mwisho wa Samaria kwa kawaida huwekwa karibu 722/721 KK; Shalmaneseri V na Sargoni II wanahusishwa na hatua tofauti za kuanguka na kudhibiti eneo hilo. Maandishi ya Wafalme hayalazimishi kutaja mteka-mji mmoja kwa uhakika zaidi kuliko habari inayotolewa (Provan 1995, 247–51; Brueggemann 2000, 475–86).
Sura ina sehemu tatu kubwa: anguko la Samaria (17:1–6), maelezo ya kiagano kuhusu anguko (17:7–23), na wakazi wapya pamoja na ibada iliyochanganywa (17:24–41). Kwa Brueggemann (2000, 475–86), maelezo marefu katikati ya sura ni mahali ambapo msomaji anaitwa kuona historia katika mwanga wa wajibu wa agano. Leithart (2006) anasisitiza kwamba onyo linawahusu Yuda pia, kwa sababu 17:19 linaonyesha kwamba Yuda ilikuwa inafuata njia za Israeli.
Tahadhari: Maandishi yanatoa tafsiri ya kitheolojia ya historia ya Israeli. Tafsiri hiyo si ruhusa ya kuwaambia wahanga wa vita, njaa au uhamisho wa leo kwamba mateso yao ni hukumu binafsi ya Mungu. Yesu anakataa hoja rahisi inayowafanya waliopatwa na maafa kuwa wakosaji kuliko wengine (Luka 13:1–5; Yoh. 9:1–3).
Kutembea Katika Simulizi — Sauti Iliyokataliwa na Lango Lililofungwa
Wakati Mfalme wa Mwisho Anapojaribu Kutafuta Mlango Mwingine (17:1–6)
Hoshea, mwana wa Ela, anatawala Samaria miaka tisa. Mwandishi anasema Hoshea alitenda maovu, ingawa si kwa kiwango kilekile cha wafalme waliomtangulia (17:1–2). Kauli hiyo inashangaza: kiwango fulani cha kupungua kwa uovu hakizuii mwisho wa mfumo uliokuwa umejengwa juu ya uasi kwa vizazi.
Shalmaneseri wa Ashuru anamshambulia Hoshea, na Hoshea anakuwa mtumishi mwenye kulipa ushuru (17:3). Baadaye, Hoshea anaacha kutoa ushuru na kutafuta msaada kwa So, mfalme au kiongozi anayehusishwa na Misri (17:4). Utambulisho sahihi wa "So" unabaki kuwa jambo linalojadiliwa; sura haiuhitaji msomaji kujua utambulisho huo ili kuona hatari ya maamuzi ya Hoshea. Ashuru inamfunga mfalme na kuuzingira Samaria kwa miaka mitatu (17:4–5).
Katika mwaka wa tisa wa Hoshea, Samaria inatekwa. Wakazi wa Israeli wanapelekwa uhamishoni na kuwekwa Hala, katika eneo la Habori na mto Gozani, na miji ya Wamedi (17:6). Maneno hayo yana maana zaidi ya ramani. Nyumba zinatenganishwa na familia; mashamba yanabaki bila wenyewe; watu wanakuwa wageni katika nchi zisizofahamika. Sura haisemi kwamba kila Mwisraeli aliondolewa, lakini inasimulia kuvunjika kwa ufalme wa kaskazini kama taasisi ya kisiasa.
Ashuru ina sababu za kijeshi na kisiasa; mwandishi anaendelea kuuliza swali jingine: kwa nini taifa la agano lilifika katika hali hiyo?
Wakati Ibada Inapojengwa Kimya Kimya Juu ya Vilima (17:7–12)
Mwandishi anarudi mbali kuliko Hoshea. Sababu ya msingi inaelezwa kuanzia Kutoka: Israeli walimtenda dhambi BWANA aliyewatoa Misri kutoka chini ya mamlaka ya Farao (17:7). Hapo ndipo kipimo kinapowekwa. Tatizo halikuwa kukosa ulinzi wa mfalme mkubwa, bali kusahau Mungu aliyekuwa amewakomboa kutoka kwa mfalme mkubwa wa zamani.
Israeli waliiga desturi za mataifa, wakaendeleza ibada kwenye mahali pa juu, wakasimamisha nguzo na sanamu za Ashera, na kufukiza uvumba kwa miungu mingine (17:8–12). Mstari wa 9 unataja vitendo vilivyofanywa kwa siri au kwa namna ya kupotosha mbele za BWANA; ibada iliyochanganyika haikuhitaji tangazo la kitaifa ili kupenya maisha ya kawaida.
Miungu ya makazi, vilima, na miti inaonekana kuwa karibu. Lakini ukaribu wa sehemu takatifu hauwezi kuchukua nafasi ya uaminifu kwa Mungu wa Kutoka. Watu walikuwa wamepewa ardhi ili waishi ndani ya agano, kisha wakaitumia ardhi kujenga mifumo ya kuabudu miungu mingine. Hilo ndilo geuko la kutisha: baraka ya mahali ikawa uwanja wa kusahau Mtoaji wa baraka.
Wakati Manabii Wanapoita, Lakini Masikio Yanapofungwa (17:13–18)
BWANA aliwaonya Israeli na Yuda kwa njia ya manabii na waonaji: waache njia mbaya na washike maagizo yaliyotolewa kupitia watumishi wa Mungu (17:13). Hivyo, hukumu haiji bila maonyo. Manabii si sauti za pembeni za kujaza historia; ni mashahidi wa agano wanaoeleza kwamba maisha ya watu na ibada ya taifa vinapaswa kuongozwa na Neno la Mungu.
Lakini watu hawakusikiliza. Mwandishi anasema mioyo ilikaza shingo kama vizazi vya zamani vilivyokataa kuamini (17:14). Israeli waliikataa sheria, agano na shuhuda; wakafuata "ubatili" na wakawa wabovu katika mwenendo (17:15). Hapa hadithi inafunua mabadiliko ya ndani: kile jamii inachoabudu huanza kuitengeneza jamii hiyo. Sanamu isiyo na uhai haiwezi kuzaa jamii iliyojaa uhai, haki na huruma (Zab. 115:4–8; linganisha Hos. 4:1–3).
Mwandishi anataja ndama wawili, Ashera, jeshi la mbinguni, Baali, kupitisha watoto motoni, uganga na uaguzi (17:16–17). Haya ni makosa mazito ya ibada na maisha; si tofauti ndogo za mtindo wa ibada. Hasa kuhusu watoto, maandiko hayaruhusu kutafsiri ukatili wa kidini kuwa sadaka ya uaminifu (Law. 18:21; Yer. 32:35). Mstari wa 18 unatangaza matokeo: BWANA alikasirika na kuwaondoa Israeli mbele zake, huku Yuda ikibaki kwa muda.
Kuwaondoa mbele zake ni lugha ya hukumu ya agano, si ushahidi kwamba BWANA aliacha kutawala dunia au kwamba ahadi zote zimefutwa. Kukaa kwenye ardhi hakukuwa leseni ya kuvunja agano bila mwisho.
Wakati Yuda Nayo Inaingia Katika Kioo cha Hukumu (17:19–23)
Mwandishi hajengi jukwaa la Yuda kujiona bora. Mstari wa 19 unaonya wazi kwamba Yuda nayo haikuyashika maagizo ya BWANA, bali ilifuata desturi zilizotengenezwa na Israeli. Rehema ya kucheleweshwa kwa hukumu isigeuke kujiona kuwa taifa lisiloweza kuanguka.
Maelezo yanarudi kwenye kugawanyika kwa ufalme: BWANA alipoitenganisha Israeli na nyumba ya Daudi, Israeli ilimfanya Yeroboamu kuwa mfalme; Yeroboamu akawaelekeza watu katika dhambi kubwa (17:21). Vizazi vilifuata njia hiyo mpaka uhamisho ulipotokea, kama ilivyotangazwa kupitia manabii (17:22–23; linganisha 1 Fal. 14:15–16).
Hapa mwandishi hapunguzi sababu zote za historia hadi mtu mmoja pekee. Yeroboamu anatajwa kama mwanzilishi wa mfumo; watawala waliomfuata na taifa waliendeleza mfumo huo. Dhambi ya umma inaweza kujenga taasisi zinazofundisha kizazi kingine kuirudia. Wakati mipaka inaporekebishwa na ufalme unapoporomoka, mwandishi anatualika kuhoji malezi ya kiroho yaliyopatikana katika vizazi vilivyotangulia.
Wakati Watu Wapya Wanapoingia Katika Nyumba Zilizoachwa (17:24–33)
Mfalme wa Ashuru anahamisha watu kutoka Babeli, Kutha, Ava, Hamathi na Sefarvaimu, kisha kuwaweka katika miji ya Samaria kuchukua nafasi ya baadhi ya waliokuwa wakazi (17:24). Sera ya uhamisho na upangaji upya wa watu inavunja mizizi ya jamii; mahali pa nyumba panaweza kubaki, lakini kumbukumbu za familia zinakuwa zimejeruhiwa.
Simulizi linasema simba waliwashambulia baadhi ya wakazi wapya. Kulingana na maelezo ya watu wa utawala wa Ashuru, wakazi hawakujua desturi za "mungu wa nchi" (17:25–26). Huu ni mtazamo wa eneo: kana kwamba kila ardhi ina mungu anayepaswa kutulizwa ili maisha yawe salama. Mfalme anaagiza kuhani mmoja wa waliokuwa wamehamishwa arudishwe. Kuhani huyo anakaa Betheli na kuwafundisha wakazi namna ya kumcha BWANA (17:27–28).
Hata hivyo, wakazi wapya wanaendelea kutengeneza miungu yao na kuweka ibada hizo katika nyumba za mahali pa juu (17:29–31). Wanamcha BWANA kwa namna fulani, lakini pia wanaitumikia miungu yao (17:32–33). Mwandishi hataki msomaji afikiri kwamba kufahamu jina la BWANA na kuongeza tambiko moja ni sawa na uaminifu wa agano.
Tahadhari muhimu: 2 Wafalme 17 inatoa mtazamo wa mwandishi wa kale kuhusu wakazi waliohamishwa na namna ya ibada zao. Si halali kuchukua maelezo haya na kuyaweka moja kwa moja juu ya kila Msamaria wa karne za baadaye. Katika Yohana 4, Yesu anaongea na mwanamke Msamaria kama mtu mwenye hadhi na nafasi ya kusikia habari njema, si kama mtu anayefafanuliwa tu na historia ya mababu.
Wakati Kumcha Mungu Kunapobaki Mdomoni Lakini Sio Katika Uaminifu (17:34–41)
Maandishi yanasema kwa namna inayoonekana kupingana: watu "wanamcha BWANA" (17:33), halafu "hawamchi BWANA" kwa maana ya agano (17:34). Mvutano huo ndiyo hoja ya mwandishi. Inawezekana kufanya vitendo vya kidini kwa hofu ya madhara na bado kukataa kumtii Mungu kwa moyo wote.
Aya za 35–39 zinarudia agano la BWANA: msifuate miungu mingine; mkumbuke Mungu aliyewatoa Misri; mshike maagizo; mtegemee BWANA pekee. Waabudu wapya hawawezi kuiweka BWANA kwenye orodha ya miungu ya eneo. Kama Israeli wa zamani, wanaitwa kusikiliza; lakini mstari wa 40 unasema hawakusikiliza.
Mwisho wa sura ni wa kutia huzuni: kila kundi linaendelea katika desturi zake, hata kwa watoto na wajukuu (17:41). Kizazi kinafundisha kizazi kingine namna ya kuishi. Uamsho wa kweli hauishii kujua jina la Mungu; unaonekana katika uaminifu unaorithishwa kwa matendo ya haki, ibada na upendo. Mwandishi anaacha msomaji akiwa na swali: mafunzo gani yatapokelewa na kizazi kijacho?
Tafakari ya Kitheolojia — Nchi, Neno, Agano, na Tumaini
Nchi ni zawadi ya agano, si kinga dhidi ya uasi
Israeli walikombolewa kabla ya kupewa nchi (Kut. 20:2). Uhusiano na Mungu uliweka maana ya ardhi, si kinyume chake. Ahadi ya nchi haikuwa ruhusa ya kupuuza uaminifu na haki (Kum. 28:58–64). Katika 2 Wafalme 17, kuondolewa nchini kunaelezwa kama matokeo ya muda mrefu ya kuvunja agano. Lakini hukumu haimaanishi kufutwa kwa huruma ya Mungu: katika 2 Wafalme 13:23, BWANA bado anakumbuka agano kwa Ibrahimu, Isaka na Yakobo. Tofauti hii lazima ihifadhiwe. Ardhi inaweza kupotea huku ahadi ya Mungu ikiendelea kumwita mwanadamu kutubu na kuamini (Kum. 30:1–6).
Kukataa manabii ni kukataa nafasi ya kurekebishwa
Andiko linarudia kwamba BWANA alituma manabii, lakini taifa lilikaza shingo (17:13–15). Maonyo yalikuwa sehemu ya rehema. Kwa hiyo, jamii inayojifunga dhidi ya ukweli inaharibu uwezo wa kusahihisha makosa kabla ya madhara kuwa makubwa. Wajibu wa manabii ulijumuisha ibada na haki ya jirani: Amosi anakemea matambiko yanayoendelea pamoja na ukosefu wa haki (Amo. 5:21–24). Sauti ya Mungu haiji ili kutukuza kiongozi; inakuja ili kuokoa jamii kutokana na uongo unaojipamba kama mafanikio.
Ibada ya sanamu na mfumo wa uongo huzaa matunda ya kijamii
Ndama za Yeroboamu zilianza kama mpango wa kulinda mamlaka ya kisiasa (1 Fal. 12:26–33), kisha zikawa urithi wa vizazi. Katika 2 Wafalme 17, ibada na siasa haziwezi kutenganishwa. Kile kinachoonekana kuwa desturi ya kawaida kinaweza kuzoesha jamii kukubali uongo, kumwaga damu au kupuuza maskini. Si kwamba kila msiba hutokana na kosa la mtu mmoja; bali tabia za muda mrefu zinaweza kuunda miundo ya maisha inayowajeruhi wengi. Hapo ndipo Torati inavyoendelea kuwa kipimo cha viongozi na jamii.
Habari ya uhamisho inatafuta ukamilifu katika Yesu
2 Wafalme 17 inaishia bila ufalme uliorejeshwa. Hata hivyo, manabii wanatangaza moyo mpya, agano jipya na watu wanaokusanywa tena (Yer. 31:31–34; Eze. 36:25–27; 37:15–28). Ahadi hizo zinakuwa njia ya kuelewa huduma ya Yesu, Mfalme anayekusanya watu kwenye uaminifu kwa Baba, anayekemea ibada ya nje isiyo na haki na kuanzisha agano jipya kwa damu yake (Luka 22:20; Yoh. 4:21–24).
Yesu anasemezana na Msamaria na kufungua mlango wa ibada ya kweli kwa Roho na kweli (Yoh. 4:4–26); injili baadaye inafika Samaria (Mdo. 8:4–17). Mahali ambapo historia ilileta kugawanyika, Kristo anafungua mwaliko wa kuabudu Mungu kwa kweli na kuishi katika familia mpya ya imani. Hiyo si kufuta historia ya Israeli wala kudharau Wasamaria; ni kutangaza kwamba utawala wa Mungu unafungua njia ya urejesho kwa neema. Tukio la uhamisho linafanya tumaini la ukombozi wa mwisho lionekane la thamani zaidi.
Matumizi Katika Maisha — Kabla Ukuta Haujaporomoka
- Sikiliza onyo mapema. Kiongozi wa kanisa, familia au taasisi anaposikia maoni kuhusu uonevu, matumizi mabaya ya fedha au upotovu wa mafundisho, hatua ya kwanza isiwe kukataa mkosoaji. Hakiki ushahidi na rekebisha kilichoharibika (2 Fal. 17:13–14; Mit. 12:15).
- Pima urithi unaoachiwa kizazi. Angalia ni mazoea gani watoto wanajifunza kutokana na matendo ya watu wazima: sala, ukarimu na uaminifu au udanganyifu, upendeleo na unyanyasaji (17:22, 41; Kum. 6:6–9).
- Unganisha ibada na haki. Programu za ibada zisiwe kisingizio cha kupuuza watu wenye njaa, wanaodhulumiwa au wasiokuwa na sauti. Tengeneza hatua halisi za kusaidia na kulinda walio hatarini (17:13; Amo. 5:24).
- Usichukulie mafanikio kuwa kibali cha kila uamuzi. Taifa linaweza kupata ushindi wa muda au kanisa likapata rasilimali huku mfumo wa kiroho ukiwa na ufa. Pima tabia kwa Neno, si idadi peke yake (17:7–12; Kum. 17:18–20).
- Wasaidie waliolazimishwa kuhama. Uhamisho unaacha maumivu ya familia, ardhi na utambulisho. Katika jamii ya sasa, wakaribishe waliokimbia vita, wagonjwa na watu waliotengwa kwa huduma ya heshima na msaada wa vitendo (17:6, 24; Math. 25:35–40).
- Kataa kuigeuza dini kuwa mbinu ya kujikinga tu. Kumcha Mungu ni zaidi ya kutumia sala au ibada ili kuzuia madhara. Uaminifu hujidhihirisha katika kweli, haki na upendo hata wakati hakuna faida ya haraka (17:33–39; Yak. 1:22).
- Jenga njia ya toba ya pamoja. Siku ya kutafakari, mazungumzo ya wazi, ukaguzi wa uwajibikaji na kurekebisha mahusiano inaweza kusaidia jamii kusikia kabla ya ufa kuwa mkubwa zaidi (17:15; Kum. 30:1–6; Yak. 5:16).
Maswali ya Kutafakari
- Ni ufa gani wa uaminifu, haki au ibada ambao familia, kanisa au jamii imeuzoea mpaka hauonekani tena kuwa hatari?
- Ni maonyo yapi ya kweli ambayo viongozi wamekuwa wakisikia lakini wakayaahirisha kwa sababu ya kulinda sura au madaraka?
- Ni kwa namna gani desturi nzuri za kidini zinaweza kuishi sambamba na kutowatii Mungu katika matumizi ya fedha, haki na mahusiano?
- Tunawezaje kuzungumza kuhusu hukumu ya Mungu katika historia ya Israeli bila kuhukumu watu wa leo wanaopatwa na vita, maafa au uhamisho?
- Ni hatua gani moja ya toba, kurekebisha haki au kulinda watu walio hatarini ambayo tunapaswa kuianza wiki hii?
Sala ya Mwitikio — Tufundishe Kusikia Kabla ya Kuta Kuanguka
Ee BWANA, Mungu aliyewatoa Israeli Misri, tunasoma historia ya Samaria kwa huzuni. Tunakumbuka milango iliyovunjwa, nyumba zilizoachwa na familia zilizotawanyika. Tunakiri kwamba mioyo inaweza kuzoea makosa mpaka maonyo yanakuwa kama upepo unaopita juu ya paa.
Tusiruhusu ibada iwe pazia la kuficha dhuluma. Tufundishe kuheshimu ukweli unaosemwa na manabii, walimu waaminifu na jirani anayelia kwa haki. Wape viongozi ujasiri wa kusikiliza, kukiri kosa na kulinda walio dhaifu. Wafariji watu wanaokimbia vita, wanaopoteza nyumba na wanaotafuta makazi salama.
Bwana Yesu, Mfalme mwaminifu, tusafishe katika ibada ya kujionyesha. Tujalie mioyo mipya na maisha yanayolingana na Neno. Tunapopanda mbegu za uaminifu katika familia na jumuiya, utujalie neema ya kuona haki na huruma vikikua tena. Hata katika magofu, usikivu kwa sauti yako uwe mwanzo wa matumaini. Amina.
Dirisha la Sura Inayofuata — Samaria Imeanguka, Lakini Yerusalemu Bado Inasimama
2 Wafalme 17 imeeleza mwisho wa ufalme wa Israeli ya kaskazini. Ashuru imechukua Samaria; watu wamepelekwa uhamishoni; wakazi wapya wameleta desturi mbalimbali; na mwandishi ameeleza kwa nini kuvunjika kwa agano kulikuwa sehemu ya kusikitisha ya historia hiyo. Lakini mstari wa 19 umeonya kwamba Yuda haikuwa salama kwa sababu ya kuwa Yuda. Nayo ilikuwa na historia ya kusikiliza na kukataa.
2 Wafalme 18 itamtambulisha Hezekia, mwana wa Ahazi, kama mfalme wa Yuda anayechukua hatua tofauti na za baba yake. Hezekia ataondoa mahali pa juu pa ibada, kuvunja sanamu na kutafuta kumshikilia BWANA. Wakati huo huo, nguvu za Ashuru hazijaondoka. Jeshi la dola litaelekea pia Yuda, na swali la kutumaini Mungu litahama kutoka maelezo ya Samaria hadi milango ya Yerusalemu.
Angalia kinachofuata: Je, uaminifu wa Hezekia utamaanisha kutokuwa na mashambulio, au utakuwa njia ya kusimama imara katikati ya tishio ambalo Ahazi alijaribu kulikabili kwa kujisalimisha kwa Ashuru? Baada ya sura ya hukumu, jaribu jipya la imani linaanza.
Orodha ya Vyanzo (SBL Author–Date)
- Brueggemann, Walter. 2000. 1 & 2 Kings. Smyth & Helwys Bible Commentary. Macon, GA: Smyth & Helwys.
- Leithart, Peter J. 2006. 1 & 2 Kings. Brazos Theological Commentary on the Bible. Grand Rapids: Brazos Press.
- Provan, Iain W. 1995. 1 and 2 Kings. New International Biblical Commentary. Peabody, MA: Hendrickson. Imechapishwa tena katika Understanding the Bible Commentary Series.
Tahadhari za usomaji
Dokezo la uhariri: Tarehe ya kuanguka kwa Samaria na jukumu la Shalmaneseri V/Sargoni II ni masuala ya uchunguzi wa kihistoria; maandishi ya 2 Wafalme 17 hayatambui kwa uhakika kila hatua ya utekwaji. Maelezo ya 17:24–41 hayapaswi kutumiwa kupachika hukumu kwa Wasamaria wote wa baadaye au kwa jamii yoyote ya leo.





Kuwa wa kwanza kuacha maoni.