Ahadi za Biblia Zinafunua Uaminifu wa…

Je, Tunaweza Kuamini Ahadi Zilizonenwa Maelfu ya Miaka Iliyopita?

Utangulizi

Sehemu ya Tatu — Maandiko, Injili, na Kuaminika kwa Simulizi la Mungu

Imani Iliyojengwa Juu ya Ukweli — Kupitia Kristo, Kupitia Maandiko, kwa Ajili ya Maisha

Ahadi ya kale ina thamani gani wakati anga la leo ni jeusi na kesho imefichika? Je, maneno yaliyosemwa kwa Abrahamu, wahamishwa, manabii, na makanisa yaliyoteswa yanaweza bado kubeba tumaini nyumbani, hospitalini, na ndani ya sala zetu zinazongojea jibu?

Ni rahisi kutoa ahadi wakati barabara ni tambarare.

Uzito wake huonekana barabara inapoingia nyikani.

Biblia imejaa ahadi, lakini hazitolewi kama kauli tamu zinazoelea juu ya maumivu ya kawaida. Zinatolewa kwa wanandoa wasiokuwa na mtoto wakitazama uzee, kwa watumwa wanaotengeneza matofali chini ya himaya, kwa taifa linalouona mji wake ukiteketea, kwa manabii waliozungukwa na kutokuamini, kwa wanafunzi walioogopa msalaba, na kwa makanisa yanayojaribu kubaki waaminifu chini ya shinikizo.

Ahadi za Biblia huzaliwa mahali nguvu za mwanadamu zinapofikia mwisho.

Ndiyo maana pia ni rahisi kuzielewa vibaya. Ahadi ya Biblia si hundi iliyo wazi kwa kila tunachotamani. Si kila neno lililosemwa kwa mtu fulani katika Maandiko linakuwa moja kwa moja ahadi binafsi kwa kila mwamini. Ahadi kwa Abrahamu lazima isomwe kama ahadi kwa Abrahamu; ahadi kwa Daudi inakaa ndani ya simulizi la agano la Israeli; ahadi za manabii lazima zisikike ndani ya hukumu, uhamisho, urejesho, Masihi, na uumbaji mpya.

Kwa hiyo swali si tu, “Naweza kupata mstari unaonitia moyo?”

Swali la ndani zaidi ni hili: Je, Mungu anayenena katika Maandiko ameonyesha uaminifu wake katika safari ndefu ya simulizi la Biblia?

Hizi ni sababu kumi za kuamini kwamba amefanya hivyo.

1. Ahadi za Mungu Zinaaminika kwa Sababu Zinategemea Tabia Yake

Ahadi za wanadamu huvunjika kwa sababu tunazozijua vizuri. Tunabadilisha mawazo. Tunasahau. Hatuna uwezo wa kutimiza tulichosema. Wakati mwingine tulizungumza bila kukusudia kutenda.

Tumaini la Biblia linaanzia mahali pengine—katika tabia ya Yule anayenena.

Mungu anapojifunua kwa Musa, anajieleza kuwa mwenye rehema na neema, si mwepesi wa hasira, mwingi wa upendo wa agano na uaminifu [Kutoka 34:6–7]. Kumbukumbu la Torati linamwita Mungu mwaminifu, anayelishika agano na upendo wake kwa vizazi [Kumbukumbu la Torati 7:9]. Zaburi zinarudia tena na tena kwamba uaminifu wake hudumu [Zaburi 100:5; 117:2].

Hili ni muhimu kwa sababu wengi wanaopokea ahadi zake si watu wa kuvutia sana. Abrahamu anasita. Yakobo anadanganya. Israeli anaasi. Daudi anaanguka. Wanafunzi wanakimbia.

Biblia haituiti tuweke tumaini letu katika nguvu za wapokeaji wa ahadi. Inatuita tumtumaini Mtoa-ahadi.

Hilo halifanyi mwitikio wetu kutokuwa muhimu. Agano linaita imani, uaminifu, toba, na utii. Lakini tumaini letu si kwamba mikono inayotetemeka haitatetemeka tena. Ni kwamba Mungu anabaki mwaminifu hata tunapogundua udhaifu wetu.

Jambo la Kubeba: Imani yako inapohisi ndogo, tazama kwanza tabia ya Yule unayemwamini, si ukubwa wa imani uliyo nayo.

2. Ahadi kwa Nuhu Inaonyesha Kwamba Mungu Hajautelekeza Uumbaji

Baada ya gharika, ulimwengu bado umejeruhiwa. Ukatili wa wanadamu haujatoweka, na Mwanzo yenyewe inasema moyo wa mwanadamu bado unaelekea kwenye uovu [Mwanzo 8:21].

Hata hivyo Mungu anaweka agano na Nuhu, wazao wake, na “kila kiumbe chenye uhai” [Mwanzo 9:8–17].

Hilo ni muhimu.

Ahadi ya Mungu haiwahusu watu wa dini tu. Inaikumbatia dunia yenyewe. Kupanda na kuvuna, baridi na joto, kiangazi na masika, mchana na usiku vitaendelea [Mwanzo 8:22]. Upinde wa mvua unakuwa ishara iliyotandazwa juu ya ulimwengu ambao bado unaweza kuumia, lakini bado unashikiliwa ndani ya rehema ya Mungu.

Kila alfajiri haithibitishi kwamba hakuna lililovunjika. Inatukumbusha kwamba Mungu hajaitupa dunia.

Manabii baadaye wanatumia agano la Nuhu kuzungumzia rehema ya Mungu inayodumu [Isaya 54:9–10], na Agano Jipya linaelekeza kwenye kupatanishwa kwa “vitu vyote” ndani ya Kristo [Wakolosai 1:15–20].

Jibu la Muumba kwa ulimwengu ulioharibika si kuutupa, bali kuuhifadhi kwa subira akiupeleka kwenye kufanywa upya.

Jambo la Kubeba: Alfajiri nyingine, msimu mwingine, na mbegu nyingine inayopasua udongo vinaweza kutukumbusha kwamba Mungu hajaukataa ulimwengu wa mikono yake.

3. Ahadi kwa Abrahamu Inaonyesha Kwamba Kuchelewa Si Sawa na Kusahau

Mungu anawaita Abrahamu na Sara wakati wakati wao ujao unaonekana kufungwa.

Hawana mtoto. Hawana nchi yao iliyokaa kwa uthabiti. Lakini Mungu anamwahidi Abrahamu familia, nchi, na wito: kupitia yeye jamaa zote za dunia zitabarikiwa [Mwanzo 12:1–3; 15:1–6; 17:1–8].

Ahadi hiyo inachelewa kwa namna inayoumiza.

Miaka inapita. Abrahamu na Sara wanazeeka. Majaribio yao ya kuilazimisha ahadi yanazalisha maumivu zaidi. Hata baada ya Isaka kuzaliwa, ahadi kubwa bado haijakamilika.

Lakini simulizi la Biblia linaendelea kuibeba.

Isaka anakuja. Yakobo anakuwa Israeli. Israeli anapita utumwa, jangwa, ufalme, mgawanyiko, uhamisho, na kurudi. Kisha Agano Jipya linamtambulisha Yesu kama mzao wa Abrahamu na kuona baraka iliyokuwa imeahidiwa ikitiririka kuelekea mataifa kupitia yeye [Mathayo 1:1; Wagalatia 3:6–9, 14–16].

Kati ya hema la Abrahamu na familia ya mataifa ndani ya Kristo kuna barabara ndefu.

Barabara yenyewe inakuwa somo.

Kuchelewa kwa Mungu si lazima kuwe kutokuwepo kwake. Mbegu inaweza kuwa hai chini ya udongo muda mrefu kabla kijani hakijaonekana.

Jambo la Kubeba: Utimilifu unapochelewa, usikimbilie kusema Mungu amesahau; baadhi ya ahadi hukua ndani ya misimu ambayo bado hatuwezi kuielewa.

4. Kutoka Kunaonyesha Kwamba Mungu Anakumbuka Ahadi Zake Katika Kilio cha Wanaodhulumiwa

Mungu alimwambia Abrahamu kwamba wazao wake watapitia ukandamizaji na baadaye watatolewa humo [Mwanzo 15:13–16].

Vizazi baadaye, Israeli anaugua chini ya Farao.

Kutoka inasema Mungu anasikia kilio chao, anakumbuka agano lake, anaona mateso yao, na anayajua [Kutoka 2:23–25]. “Kukumbuka” hapa hakumaanishi kwamba Mungu alikuwa amesahau. Kunamaanisha uaminifu wa agano sasa unaingia katika matendo.

Farao anaona wafanyakazi.

Mungu anaona watu wake.

Himaya inaona matofali.

Mungu anasikia kuugua.

Kutoka linakuwa kumbukumbu kuu ya Israeli kuhusu uaminifu wa Mungu. Zaburi zinaliimba. Manabii wanatumia lugha yake wanapotangaza ukombozi mpya kutoka uhamishoni [Isaya 40:1–5; 43:16–21]. Agano Jipya linaweka kifo na ufufuo wa Yesu ndani ya lugha ya Pasaka na Kutoka [Luka 22:14–20; 1 Wakorintho 5:7].

Mfumo unapanuka zaidi ya Misri: Mungu anasikia, anakabiliana na utumwa, anafungua njia, na kuunda watu waliowekwa huru.

Jambo la Kubeba: Majira ya Mungu yanaweza kubaki fumbo, lakini mateso hayapiti nje ya masikio yake, na hakuna Farao mwenye neno la mwisho.

5. Ahadi kwa Daudi Inanusurika Magofu ya Ufalme Ulioshindwa

Mungu anamwahidi Daudi kwamba nyumba yake ya kifalme itakuwa na wakati ujao wa kudumu [2 Samweli 7:12–16].

Kwa muda, ahadi inaonekana kwa macho katika jumba, nasaba, na hekalu.

Kisha mambo yote yanaanza kupasuka.

Ufalme unagawanyika. Wafalme wanaharibika. Yerusalemu unaanguka. Hekalu linachomwa. Wazao wa Daudi wanapoteza kiti cha enzi. Zaburi 89 yenyewe inathubutu kuuliza kilichotokea kwa agano ambalo Mungu alimwapia Daudi [Zaburi 89:38–52].

Kama uaminifu wa Mungu ungemaanisha kuhifadhi kila taasisi katika umbo lilelile, ahadi ingeonekana imekufa.

Badala yake, manabii wanaangalia zaidi ya wafalme walioshindwa kuelekea mtawala mwenye haki anayekuja. Isaya anaona mfalme wa ukoo wa Daudi ambaye utawala wake utaleta haki na amani [Isaya 9:6–7; 11:1–10]. Yeremia anazungumzia Chipukizi la haki [Yeremia 23:5–6]. Ezekieli anaona mchungaji mmoja juu ya watu wa Mungu waliorejeshwa [Ezekieli 34:23–24].

Kisha Injili zinamtambulisha Yesu kama Mwana wa Daudi [Mathayo 1:1; Luka 1:31–33].

Lakini kiti chake cha enzi kina sura tofauti. Anatawala kwa kutumikia, anavaa taji ya miiba, anakufa chini ya maneno “Mfalme wa Wayahudi,” kisha Mungu anamthibitisha katika ufufuo [Marko 10:42–45; 15:16–39; Matendo 2:29–36].

Mungu anaitimiza ahadi si kwa kuhifadhi kila umbo lililovunjika, bali kwa kumleta Mfalme wa kweli kupitia magofu.

Jambo la Kubeba: Miundo uliyoizoea inapoanguka, uaminifu wa Mungu unaweza kuwa wa kina kuliko kuendeleza umbo ulilotarajia alihifadhi.

6. Manabii Wanaonyesha Kwamba Hukumu Haifuti Ahadi ya Mungu ya Kurejesha

Ahadi za Biblia si maneno laini yanayotulinda dhidi ya kuwajibika.

Manabii wanaonya Israeli kwamba ibada ya sanamu, unyonyaji, vurugu, na kuvunja agano vitaleta hukumu. Yeremia anasimama karibu na hekalu na kuwaambia watu kwamba jengo takatifu haliwezi kuilinda dhuluma [Yeremia 7:1–15]. Mika anatangaza kwamba hata Sayuni inaweza kulimwa kama shamba viongozi wanapotumia dini kuficha uovu [Mika 3:9–12].

Kisha hukumu inakuja.

Yerusalemu unaanguka. Uhamisho unaanza.

Lakini manabii hawaishii hapo.

Isaya anatangaza Kutoka mpya [Isaya 43:16–21]. Yeremia anaahidi agano jipya ambalo maagizo ya Mungu yataandikwa moyoni na dhambi kusamehewa [Yeremia 31:31–34]. Ezekieli anaahidi utakaso, moyo mpya, Roho mpya, na bonde la mifupa mikavu kurudi katika uhai [Ezekieli 36:24–28; 37:1–14].

Hapa tunaona jambo muhimu kuhusu uaminifu.

Uaminifu wa Mungu si kuendekeza. Hauiti giza kuwa nuru ili mambo yaonekane mazuri. Lakini hukumu yake pia si kutelekeza. “Hapana” yake kwa kile kinachoharibu hutumikia “Ndiyo” yake ya kina kwa uponyaji, utakatifu, na urejesho.

Jambo la Kubeba: Kusahihishwa na Mungu hakumaanishi kusudi lake la ukombozi limeshindwa; wakati mwingine hukumu husafisha ardhi kwa ajili ya kufanywa upya kwa kina.

7. Ahadi za Mungu Zinapata “Ndiyo” Yake Hai Katika Yesu

Yesu haji tu kutimiza orodha ya utabiri wa kale.

Anaikusanya ndani yake simulizi ya agano.

Anatambulishwa kama mwana wa Abrahamu na mwana wa Daudi [Mathayo 1:1]. Anatangaza ufalme wa Mungu. Anatenda kwa mamlaka juu ya dhambi na magonjwa. Anazungumza kuhusu mwili wake kwa lugha ya hekalu [Yohana 2:19–21]. Anaadhimisha Pasaka na kueleza kifo chake kama agano jipya katika damu yake [Luka 22:14–20].

Ndiyo maana Paulo anasema kwamba ahadi zote za Mungu zinapata “Ndiyo” katika Kristo [2 Wakorintho 1:20].

Lakini “Ndiyo” hiyo inakuja kwa namna isiyotarajiwa.

Mfalme aliyeahidiwa anavaa miiba. Ushindi unapitia kitu kinachoonekana kama kushindwa. Masihi anasulubiwa. Kisha Mungu anamfufua.

Ufufuo huo unabadilisha namna tunavyosikia kila ahadi iliyotangulia. Uaminifu wa agano umepitia kifo na kutoka upande mwingine. Ahadi si wino kwenye ngozi tu; ina uso wa mwanadamu na mwili uliofufuka.

Jambo la Kubeba: Pima uaminifu wa Mungu kwa Yesu aliyesulubiwa na kufufuka, si kwa kiwango ambacho mazingira yako ya sasa yanalingana na matarajio yako.

8. Kipawa cha Roho Kinaonyesha Kwamba Mungu Tayari Ameanza Kutimiza Ahadi ya Kufanywa Upya

Manabii walitazamia siku ambayo Mungu angefanya zaidi ya kurekebisha miundo ya nje.

Angebadilisha mioyo.

Yeremia anaahidi maagizo ya Mungu kuandikwa ndani [Yeremia 31:31–34]. Ezekieli anaahidi moyo mpya na Roho mpya [Ezekieli 36:25–27]. Yoeli anazungumzia Roho kumwagwa kwa vijana na wazee, wanaume na wanawake, watumwa na watu huru [Yoeli 2:28–32].

Pentekoste, Petro anasema ahadi hiyo imeanza kutimia [Matendo 2:1–21].

Roho haonyeshwi kama wakati ujao wote uliokwisha kukamilika. Paulo anamwita Roho “malimbuko,” muhuri, na arabuni ya urithi ambao bado unakuja [Warumi 8:22–27; Waefeso 1:13–14].

Arabuni si nyumba nzima.

Lakini pia si kitu kidogo.

Roho anapozalisha upendo, subira, ujasiri, utakatifu, upatanisho, sala, na ushuhuda wa uaminifu, ulimwengu wa kesho unaanza kuota mizizi ndani ya leo.

Mungu ameweka pumzi ya wakati ujao ndani ya watu dhaifu wa sasa.

Jambo la Kubeba: Kila tendo la upendo, kweli, ujasiri, na utakatifu linalozaliwa na Roho ni ishara ndogo kwamba Mungu hajausahau wakati ujao alioahidi.

9. Ahadi za Biblia Zinawategemeza Watu Katika Mateso Badala ya Kuahidi Kuwakwepa

Ahadi huwa hatari tunapoigeuza kuwa hirizi dhidi ya maumivu.

Maandiko hayafanyi hivyo.

Yusufu anateseka kabla ya kuokolewa. Israeli anaondoka Misri lakini anaingia jangwani. Daudi anapokea ahadi ya kifalme lakini anakimbia kwa miaka. Wahamishwa wanasubiri. Yesu anabeba msalaba. Paulo anaomba mateso yaondoke, lakini wakati mwingine anapokea neema ya kumtegemeza badala ya kuondolewa kwake [2 Wakorintho 12:7–10].

Kwa hiyo tumaini la Biblia si matumaini mepesi.

Zaburi 23 haisemi hakuna bonde; inasema Mungu yupo ndani yake [Zaburi 23:4]. Isaya haisemi hakuna maji wala moto; inasema Mungu atakuwa pamoja na watu wake wanapopita humo [Isaya 43:1–3]. Warumi 8 haisemi waamini hawatapitia dhiki; inasema hakuna chochote katika uumbaji kinachoweza kuwatenga na upendo wa Mungu ulio katika Kristo [Warumi 8:31–39].

Nanga haizuii dhoruba.

Inazuia dhoruba isiimiliki meli.

Jambo la Kubeba: Shikilia ahadi ya Mungu katika mateso si kwa kuikana dhoruba, bali kwa kuamini kwamba dhoruba haitaandika sura ya mwisho.

10. Ufufuo Unahakikisha Kwamba Ahadi Kuu za Mungu Bado Zina Wakati Ujao

Ahadi za Biblia mwishowe zinapanuka zaidi ya familia moja, nchi moja, ufalme mmoja, au kizazi kimoja.

Zinaifikia dunia yenyewe.

Isaya anaona mauti ikimezwa, majangwa yakichanua, mataifa yakipatanishwa, na mbingu mpya pamoja na nchi mpya [Isaya 25:6–9; 35:1–10; 65:17–25]. Ufunuo unakusanya matumaini hayo katika maono ya Mungu akikaa pamoja na wanadamu, akifuta machozi, akishinda kifo, na kufanya vitu vyote kuwa vipya [Ufunuo 21:1–5; 22:1–5].

Ufufuo wa Yesu ndiyo dhamana kwamba wakati huo ujao si shairi la kutuliza moyo tu.

Paulo anamwita Kristo “malimbuko” ya wale waliolala [1 Wakorintho 15:20–23]. Limbuko ni mwanzo wa mavuno. Mganda wa kwanza una maana kwa sababu mengine yanakuja.

Kwa hiyo tumaini la Kikristo haliishii na roho kukimbia uumbaji. Muumba aliyemfufua Yesu anakusudia kuikomboa miili, jumuiya, na dunia aliyoiumba.

Kaburi tupu ni sahihi ya Mungu chini ya ahadi ya uumbaji mpya.

Jambo la Kubeba: Kwa sababu Yesu amefufuka, kifo si kipimo cha mwisho cha uhalisi, na kazi ya uaminifu inayotolewa kwa Mungu haipotei bure.

Ukweli na Uamuzi Wako: Ikiwa Mungu Ni Mwaminifu kwa Ahadi Zake

Ahadi za Biblia zinavuka karne kwa sababu zimebebwa na Mungu mmoja mwaminifu.

Agano lake linahifadhi uumbaji. Ahadi yake inamwita Abrahamu. Huruma yake inasikia Israeli chini ya Farao. Uaminifu wake unabeba tumaini la Daudi kupitia kuanguka kwa ufalme. Manabii wake wanatangaza urejesho upande wa pili wa hukumu. Ahadi zake zinapata “Ndiyo” yake hai katika Yesu. Roho wake analeta wakati ujao ndani ya sasa. Uwepo wake unawategemeza watu katika mateso. Ufufuo wake unafungua mlango wa kufanywa upya kwa vitu vyote.

Huu si mkusanyiko wa sentensi za kutia moyo.

Ni simulizi.

Na simulizi hilo linatufundisha pia namna ya kushika ahadi kwa uangalifu.

Si kila tamanio ni ahadi. Si kila mstari umeelekezwa kwa kila mtu kwa namna ileile. Si kila kuchelewa ni kukataliwa. Si kila mateso yanamaanisha Mungu amesahau. Ahadi ya Biblia lazima isomwe ndani ya agano, muktadha, Kristo, na simulizi pana la Maandiko.

Huenda leo umebeba ahadi huku umesimama mahali pasipoonekana kabisa kama utimilifu.

Chumba cha hospitali.

Kaburi.

Mgogoro wa familia uliodumu muda mrefu sana.

Sala uliyoiomba mpaka maneno yake yamechakaa mdomoni.

Maandiko hayakutaki uliite giza kuwa nuru. Yanakuita utazame kupitia giza kuelekea Yesu aliyesulubiwa na kufufuka.

Je, utampima Mungu kwa sura ambayo bado haijakamilika mbele yako—au utamwamini Mwandishi ambaye uaminifu wake umeibeba simulizi kupitia gharika, utumwa, jangwa, uhamisho, msalaba, na kaburi, na ambaye ameahidi kuifikisha katika uumbaji mpya?

Ombi la Kufunga

Mungu mwaminifu, umebeba ahadi zako kupitia jangwa, uhamisho, msalaba, na kaburi.

Nifundishe kutofautisha ahadi zako za kweli na matamanio yangu binafsi. Nilinde nisitumie Maandiko kwa uzembe, na nilinde nisikate tamaa utimilifu unapochelewa.

Nikazie macho yangu kwa Yesu, ambaye ndani yake ahadi zako zinapata “Ndiyo.” Ninaposubiri, nipe subira. Ninapoteseka, nipe ujasiri. Maisha yanapokuwa mepesi, niweke mnyenyekevu.

Nijaze Roho wako na uyafanye maisha yangu kuwa ishara ndogo ya ulimwengu ulioahidi kuufanya mpya.

Amina.

Jiunge na Mazungumzo

Ni ahadi gani ya Biblia iliyokubeba katika msimu mgumu? Ni ahadi gani ambayo bado unaona ni ngumu zaidi kuiamini?

Shiriki tafakari, swali, au ushuhuda wako tunapoendelea na mfululizo wa Sababu za Kuamini—Imani Iliyojengwa Juu ya Ukweli, Kupitia Kristo, Kupitia Maandiko, kwa Ajili ya Maisha.

Somo lililotangulia: Biblia Inasimulia Simulizi Moja Yenye Umoja: Sababu Kumi za Kuamini

Somo linalofuata: Biblia Inaaminika Kihistoria: Sababu Kumi za Kuamini

Ahadi za Biblia Zinafunua Uaminifu wa Mungu: Sababu Kumi za Kuamini