Kuzaliwa Upya Ni Halisi Leo: Sababu Kumi…

Je, mwanadamu anaweza kweli kufanywa mpya kutoka ndani?

Utangulizi

Ukibadili nguo, lakini hofu ile ile ikabaki moyoni, nini hasa kimebadilika?

Maisha yanaweza kuanza upya bila kuifuta miaka uliyokwisha kuishi?

Baada ya kukosea, mtu husema, “Kuanzia leo nitakuwa tofauti.” Wakati mwingine anamaanisha kwa moyo wote. Lakini asubuhi fulani ya kawaida inafika, na hofu, kiburi au hamu ya kukubaliwa inarudi kama mgeni anayejua njia ya nyumbani. Ratiba mpya inaweza kusaidia; haiwezi peke yake kufika kila mahali ambako moyo umejifunza kuikwepa njia ya upendo.

Yesu alimwambia Nikodemo, mwalimu wa dini, kwamba anahitaji kuzaliwa kutoka juu (Yohana 3:1–8). Alikuwa akizungumzia uzima anaoutoa Mungu kwa Roho wake, si sifa mpya ambayo mtu anajinunulia. Kuzaliwa upya hakufuti kumbukumbu, hakuleti ukomavu wa mara moja, wala hakufanyi kila jeraha lipotee. Ni kazi ya Mungu inayoweza kuanza sasa: kutuleta katika maisha ya Kristo, kufanya upya tunachotamani, na kutufundisha kuishi kwa kutazamia uumbaji mpya. Hizi ni sababu kumi za kuamini kwamba mwanzo huo ni wa kweli.

Sababu kumi za kuamini

1. Yesu alimwita kuzaliwa upya hata mtu mwenye heshima ya kidini

Nikodemo alimjia Yesu usiku. Aliyajua Maandiko na alikuwa mwalimu wa Israeli, lakini Yesu akamwambia mtu hawezi kuuona ufalme wa Mungu asipozaliwa kutoka juu (Yohana 3:1–3, 10). Mazungumzo hayo hayadharau elimu yake. Yanaonyesha mpaka wake. Kujua habari za Mungu hakuumbi uzima wa Mungu ndani ya mtu, kama kujua mengi kuhusu mvua kusivyoweza kuifanya mbegu iote.

Ujumbe huu unamfikia anayekaa kanisani miaka mingi na ambaye hajawahi kuingia humo. Jina la familia linaloheshimika halimalizi swali hili, wala historia yenye aibu haimfungii mtu mlango. Sote tunahitaji uzima ambao hatuwezi kuutengeneza kwa mikono yetu. Nikodemo aliuliza hilo linawezekanaje; Yesu akamwelekeza kwa kazi ya Roho wa Mungu (Yohana 3:4–8).

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Mpelekee Yesu maswali na historia yako yote; uzima mpya hauhifadhiwi kwa wenye wasifu fulani.

2. Mungu aliahidi kuubadili moyo, si kuongeza sheria nje yake

Manabii waliona Israeli ikijua amri za Mungu lakini ikiendelea kugeuka mbali naye. Yeremia alitangaza kwamba Mungu angeandika mafundisho yake mioyoni mwa watu na kuwasamehe dhambi (Yeremia 31:31–34). Ezekieli aliona watu wakisafishwa, wakipewa moyo mpya na kuongozwa na Roho katika njia za Mungu (Ezekieli 36:25–27). Ahadi ilitoka kwa Mungu ambaye hakutaka kuwaacha watu wake pale makosa yao yalipowafikisha.

Fikiria unajua unapaswa kuomba msamaha, lakini njia nzima ya kurudi nyumbani unajiandalia visingizio. Sheria inaweza kukuambia useme nini; haiwezi yenyewe kukupa moyo mkweli na wenye huruma. Tumaini la manabii haliondoi umuhimu wa kuomba msamaha. Linatupa msaada kwenye chanzo ambako maneno na matendo huzaliwa. Kuzaliwa upya kuna mizizi katika ahadi hii ya zamani ya Mungu kuifanya ndani yetu upya.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Mwombe Mungu agusie mahali ambako nia zako njema zimekuwa zikikwama.

3. Ufufuo wa Yesu unafungua wakati ujao ulio mpya kweli

Petro anasema Mungu ametuzaa upya tupate tumaini lililo hai kwa njia ya ufufuo wa Yesu Kristo (1 Petro 1:3). Paulo anasema aliye ndani ya Kristo ni uumbaji mpya (2 Wakorintho 5:17). Hii ni zaidi ya kupata msisimko wa muda. Yesu alipita katika mauti na akafufuliwa; hivyo Mungu amefungua kesho ambayo kushindwa kwa mwanadamu na kifo visingeweza kuifungua vyenyewe.

Maamuzi yako ya zamani huenda bado yanahitaji uombe msamaha, urudishe ulichochukua, au ujenge uaminifu kwa muda mrefu. Ufufuo hauyaondoi majukumu hayo. Unasema yaliyopita hayapaswi kuandika kila ukurasa unaofuata. Unaweza kutengeneza madhara uliyoleta huku ukijifunza kuishi kama mtu aliyeunganishwa na Kristo aliyefufuka. Huo ni mwanzo wa kina zaidi kuliko kujifanya jana haikuwahi kuwepo.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Yesu aliyefufuka akupe ujasiri wa kukabili yaliyopita bila kuyakabidhi kesho yako yote.

4. Neno la Mungu linatualika kulipokea kwa imani

Yohana anasema wanaompokea Kristo na kuliamini jina lake huwa watoto wa Mungu; kuzaliwa kwao ni kwa Mungu, si kwa kutegemea ukoo au juhudi za kibinadamu (Yohana 1:12–13). Yakobo anasema Mungu alituzaa kwa neno la kweli (Yakobo 1:18). Petro pia anaunganisha kuzaliwa upya na neno la Mungu linalodumu (1 Petro 1:23–25). Habari njema husikika, hufikiriwa na kupokewa. Si siri inayofikiwa tu na watu wenye ushuhuda wa kutikisa umati.

Kwa mwingine, imani huanza akisoma Injili polepole akiwa ndani ya basi la kurudi nyumbani. Kwa mwingine, mazungumzo ya subira na rafiki yanampa maneno ya kuuliza kuhusu tumaini alilokuwa akilikwepa. Kusikia habari hakumaanishi tayari amemwelewa Mungu kikamilifu. Kumtegemea kunaanza tunapomgeukia Kristo ambaye habari hiyo inamtangaza na kumwomba afanye tusichoweza kujifanyia.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Soma habari za Yesu ukiwa na swali la kweli: Kumtegemea huyu ninayemwona hapa kungemaanisha nini?

5. Roho hutupa uzima kwa namna tusiyoweza kuigiza

Yesu anazungumzia kuzaliwa kwa maji na Roho, kisha anailinganisha kazi ya Roho na upepo: tunauona mwendo wake, lakini hatuuamrishi upite wapi (Yohana 3:5–8). Paulo naye anamweleza Roho kama anayetoa uzima na kuwavuta waamini katika uhusiano mpya na Mungu (Warumi 8:9–16). Mungu ndiye anayefanya kazi hii, ingawa anatuita tuitikie.

Wengine wanakumbuka siku maalumu waliyomgeukia Kristo. Wengine hutambua baada ya miezi kwamba wanasali kwa uaminifu zaidi, wameacha uongo fulani, au wanamjali jirani waliyekuwa wakimkwepa. Tusifanye simulizi ya kundi moja kuwa kipimo cha kila mtu. Hisia zinaweza kuwa kali na baadaye kupungua. Kazi ya Roho inaonekana vizuri zaidi kadiri imani, kusema kweli na upendo vinavyokua kwa muda kuliko kwa kuigiza uhakika mbele ya watu.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Itambue kazi ya Roho hata ikiwa ni ya taratibu; safari yako haihitaji kufanana na ya mwingine.

6. Ubatizo unaonyesha mwanzo mpya mbele ya watu

Watu walipoupokea ujumbe wa Yesu Yerusalemu, walibatizwa na kuanza maisha ya kujifunza pamoja, kushirikiana, kula na kusali (Matendo 2:37–42). Paulo anasema kubatizwa katika Kristo kunahusishwa na kifo na ufufuo wake ili waamini waenende katika upya wa maisha (Warumi 6:3–4). Maji yanaonyesha mtu anamgeukia Yesu na kujiunga na watu wake.

Ubatizo si cheti kwamba majaribu yamekwisha. Wala si medali ya mtu aliyefanikiwa peke yake. Kama kuingia ndani ya mto, unamshirikisha mtu kwa mwili katika habari ya kufa na kufufuka pamoja na Kristo. Jumuiya nzuri humkaribisha aendelee kujifunza, kuuliza na kutembea na wengine. Alama hiyo inaelekeza zaidi ya yenyewe, kwa Bwana aliye hai anayeendeleza kazi yake.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Unapojifunza kumtegemea Kristo, fikiria hatua ya wazi itakayoiweka imani yako kati ya watu wake.

7. Uzima mpya unabadilisha hata yale tunayojifunza kuyatamani

Paulo anatofautisha matendo ya mwili na matunda ya Roho: upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, uaminifu, upole na kiasi (Wagalatia 5:16–23). Anaposema “mwili,” haimaanishi miili yetu ni mibaya. Anazungumzia maisha yanayoikataa njia ya Mungu. Roho hukuza namna nyingine ya kuishi kutoka ndani, mpaka hata tunachokitamani kinaanza kuelekea upendo.

Mtu aliyekuwa lazima ashinde kila mabishano anaweza kuanza kusikiliza. Mwingine anaweza kusema kweli baada ya miaka ya kujificha. Tukisubiri mabadiliko makubwa yanayopigiwa kelele, hatutaona hatua hizo. Lakini ukuaji unahitaji mazoezi. Tunda hukua kwa sababu mti una uhai, nalo huhitaji muda, mvua na kutunzwa. Kuzaliwa upya kunatoa mwanzo wenye uzima, si onyesho la ukamilifu wa ghafla.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Tazama nyakati ndogo ambamo upendo unaanza kuwa muhimu kuliko kushinda au kujificha.

8. Moyo mpya hujifunza tabia mpya katika siku za kawaida

Paulo anawaambia waamini waache uongo na hasira inayoharibu, kisha wajifunze kusema kweli, kutenda wema na kusamehe (Waefeso 4:22–32). Pia anawataka waache mazoea ya zamani na wajivike huruma (Wakolosai 3:9–14). Maagizo haya yasingekuwa na maana kama kuzaliwa upya kungeondoa kila tabia ngumu kwa dakika moja. Zawadi ya Mungu inatuita tutende maamuzi yanayorudiwa.

Huenda ni kukiri uongo kazini, kumpigia simu uliyevunja naye ahadi, au kujizuia kabla hujasambaza uvumi. Baadhi ya mienendo ina mizizi mirefu na inahitaji msaada wa subira kutoka kwa watu wa kuaminika. Si kila tatizo au ugonjwa ni dhambi ya kukemewa. Hoja ni kwamba upya wa ndani hutafuta njia ya kuonekana katika maneno, ratiba, matumizi ya pesa na mahusiano yetu. Neema inatupa sababu ya kuanza kutembea katika njia hiyo.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Chagua tendo dogo la ukweli au rehema ambalo uzima mpya unaweza kuonekana kwalo leo.

9. Kuzaliwa upya kunaonekana katika upendo wetu kwa wengine

Yohana anasema upendo kwa waamini wenzetu ni ishara ya kuvuka kutoka mautini kwenda uzimani. Anamwuliza pia mwenye mali atamwitikiaje ndugu mwenye uhitaji kwa matendo badala ya maneno pekee (1 Yohana 3:14–18). Paulo anaonyesha Kristo akiwafanya watu waliotengana kuwa jamii moja mpya na watu wa nyumba ya Mungu (Waefeso 2:14–22). Kuzaliwa upya huugusa moyo wa mtu, kisha kunaonekana pia katika maisha ya pamoja.

Hakumpi mtu nafasi ya kusema, “Mimi nimebadilika,” kisha aendelee kumwacha jirani akiwa na njaa au kudharau kundi lingine. Hata hivyo, huduma kwa wengine isiwe mashindano ya kuthibitisha nani amezaliwa upya zaidi. Watu wanaposhiriki chakula, kuwalinda walio dhaifu na kuketi pamoja kuvuka mipaka ya zamani, tunapata mwonjo wa dunia mpya ya Mungu. Upendo haununui kuzaliwa upya; unaonyesha uzima huo umeanza kuchipua.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Hebu mtu mwingine apate wema wa kweli kutokana na uzima ambao Mungu anakuza ndani yako.

10. Uzima mpya ni halisi leo, lakini ukamilifu wake bado unakuja

Paulo anasema waamini tayari wana Roho, lakini bado wanaugua wakisubiri ukombozi wa miili yao (Warumi 8:23–25). Anaamini Mungu ataendeleza kazi njema aliyoianza (Wafilipi 1:6). Yohana anatazamia siku ambayo Mungu atavifanya vyote vipya (Ufunuo 21:1–5). Zawadi ya leo na ahadi ya kesho zinashikana.

Hilo linatuzuia kusema kila kujikwaa ni ushahidi kwamba hakuna kilichobadilika. Linatuzuia pia kujitangaza tumefika, wakati wengine bado wanaumia kwa sababu ya matendo yetu. Mche una uhai hata kabla haujawa mti mkubwa. Lakini bado unahitaji mwanga, maji na muda. Ukijikwaa, kiri kosa na anza tena; ukiwa umekua, shukuru bila kujivuna. Ahadi ya Mungu ya baadaye inafanya subira ya leo iwe na maana.

\\\\\\Ujumbe wa Maisha:\\\\\\ Thamini uzima ambao Mungu ameanza, bila kujifanya kazi yake ndani yako imekwisha.

Hitimisho na mwaliko

Yesu alizungumza juu ya kuzaliwa kutoka juu na mwalimu ambaye tayari alijua mambo mengi ya kweli kuhusu Mungu. Manabii walikuwa wameahidi moyo mpya; ufufuo wa Kristo ukafungua kesho mpya; na sasa Roho anatoa uzima unaoanza kuonekana katika imani, ubatizo, tabia zinazobadilika na upendo wenye gharama. Hakuna anayehitaji ushuhuda mkamilifu usio na maswali. Tunaitwa kuitikia ahadi ya Mungu, kutambua uzima anaoutoa, na kufuata mwelekeo wake.

Kama unatamani mwanzo mpya, mwambie Yesu ukweli kuhusu maeneo ambako nguvu zako zimeishia. Soma mazungumzo yake na Nikodemo katika Yohana 3. Mwombe Roho akupe uzima, chukua hatua moja ya uaminifu kuelekea imani, na tafuta watu watakaokusaidia kujifunza njia ya Kristo. Huhitaji kujifanya umeshakuwa mtu mzima kiroho ili uruhusiwe kuanza.

Ombi la mwisho

Bwana Yesu, unajua sehemu za maisha yangu ambazo siwezi kuzifanya mpya kwa azimio langu pekee. Nipe uzima uliomweleza Nikodemo. Roho wako aingie katika hofu na tamaa zangu; nifundishe kukutegemea, kusema kweli na kuwapenda jirani zangu. Mwanzo unaonipa ukue ndani yangu kwa subira. Amina.

Kama somo hili limekuachia swali au una simulizi ya mabadiliko, tuandikie ujumbe mfupi. Mwanzo wako wa taratibu unaweza kumsaidia mwingine kuwa na tumaini tena.

Kuzaliwa Upya Ni Halisi Leo: Sababu Kumi za Kuamini