Mikono inaweza kuoshwa huku nia zikibaki zimefichika. Kinywa kinaweza kuimba huku uaminifu ukiwa umegawanyika. Zaburi 26 inasogea kuelekea madhabahuni ikiomba jambo la ndani zaidi: maisha yaliyo kamili kiasi cha kukubali nuru ya Mungu inayochunguza.
01
1.0 Utangulizi: Je, Tunaweza Kumwomba Mungu Atuthibitishe na Bado Tumwombe Atuchunguze?
Kuna nyakati tunapopaswa kusema, “Sikufanya kile ninachotuhumiwa kufanya.” Kukubali hatia ya uongo si unyenyekevu. Lakini kujitetea kunaweza kugeuka kuwa kujidanganya. Tukishajiaminisha kuwa tuko sahihi, tunaweza kuacha kumruhusu Mungu aangalie sehemu za habari ambazo sisi wenyewe hatuzioni vizuri.
Zaburi 26 inaunganisha sala mbili tunazotenganisha mara nyingi: “Unitetee” na “Unichunguze.” Daudi anadai uadilifu, lakini anaufungua moyo wake kwa uchunguzi wa Yahweh. Anakataa ushirika wa udanganyifu, lakini hajionyeshi kuwa hahitaji msaada. Karibu na mwisho bado anaomba, “Unikomboe, unirehemu.” Ujasiri wake si wa mtu asiye na kosa, bali wa mtu ambaye mwelekeo wake mkuu haujagawanyika na ambaye shauku yake ya ndani ni uwepo wa Mungu.
Andiko hili linahusu uadilifu unaochunguzwa unaogeuka kuwa ibada yenye furaha, kwa sababu anayependa uwepo wa Mungu lazima aruhusu fadhili na kweli za Mungu zichunguze nia za siri, mahusiano ya hadharani, mwenendo wa kila siku, na ibada yake.
Neema haifanyi uadilifu usiwe wa lazima, wala uadilifu haufanyi neema isiwe ya lazima.
02
2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Kutoka Msamaha Hadi Maisha Yanayoundwa
Zaburi 26 inafuata Zaburi 25 kwa karibu. Goldingay anaona mada zinazofanana: uadilifu, tumaini, fadhili za agano, kweli, ukombozi, na rehema. Zaburi 25 inamhakikishia mwenye dhambi kwamba kushindwa hakumzuii kuomba; Zaburi 26 inauliza maisha yaliyoundwa na neema yanaonekanaje yanapoanza kutembea kwa uadilifu.
BibleProject inaweka Zaburi 26 ndani ya Zaburi 25–34, ambako ukombozi wa Daudi unakuwa mfano kwa watu wa Mungu. Zaburi 26–28 hasa zinaendelea kuelekeza macho kwenye nyumba ya Yahweh. Kidner anaiita Zaburi 26 “ibada safi”: uadilifu na furaha katika Mungu vinaungana.
Shairi linatembea kutoka uchunguzi (aya 1–3), kwenda kwenye mahusiano yanayokataliwa (aya 4–5), kisha madhabahu na makao ya Mungu (aya 6–8), ombi la kutotwaliwa pamoja na watu wa jeuri (aya 9–11), na mwisho kusimama katika kusanyiko la ibada (aya 12).
03
3.0 Kutembea Ndani ya Andiko
04
3.1 Zaburi 26:1–3 — “Unitetee” Linapogeuka Kuwa “Unichunguze”
“Unitetee, Ee Yahweh, kwa maana nimetembea katika uadilifu wangu.” Ombi hilo lina sauti ya mtu aliye mbele ya mahakama, halafu linakuwa wazi na dhaifu: “Unijaribu… unipime… uchunguze moyo wangu na nia zangu.” Picha hizi zinaweza kumaanisha chuma kinachopimwa katika moto. Mungu anaalikwa apite nyuma ya sura ya nje na kuingia kwenye tamaa na makusudi ya ndani.
Kidner anasisitiza kwamba “uadilifu” hapa ni ukamilifu wa moyo au kutogawanyika, si kutokuwa na kosa kabisa. Daudi hasemi hajawahi kutenda dhambi; Zaburi 25 tayari imeomba msamaha. Anasema mwelekeo wake mkuu ni kwa Yahweh, na yuko tayari Mungu athibitishe dai hilo.
Aya ya 3 inazuia uadilifu huu kugeuka kiburi: “Fadhili zako ziko mbele ya macho yangu, nami nimetembea katika kweli yako.” Daudi hakodolei macho wema wake mwenyewe. Fadhili na uaminifu wa Yahweh vinakuwa upeo wake. Uadilifu ni jibu kwa neema kabla haujawa sifa ya kujivunia.
05
3.2 Zaburi 26:4–5 — Ushirika Unapofunua Uaminifu Wetu
Daudi hakuketi “pamoja na watu wa ubatili” na anakataa “kusanyiko la watenda maovu.” Lugha hii inakumbusha Zaburi 1, ambako mwenye heri anakataa njia na kiti cha waovu.
Aya hizi zinaweza kutumiwa vibaya kuhalalisha kujitenga au kuwadharau wengine. Kidner anaona jambo kuu kuwa ni upande tunaouchagua kiroho. Suala si kuepuka watu wenye majeraha, wasioamini, au walio na maisha magumu. Yesu alikula pamoja na wenye dhambi bila kujiunga na dhambi yao. Swali ni hili: ni maadili ya nani yanayotuumba? Huruma inaweza kuvuka meza bila kuuza uaminifu. Urafiki usigeuke kuwa mafunzo ya udanganyifu.
06
3.3 Zaburi 26:6–8 — Mikono Safi Inaposogea Madhabahuni
“Nitaosha mikono yangu katika kutokuwa na hatia, nami nitaizunguka madhabahu yako, Ee Yahweh.” Picha hiyo inakumbusha kuoshwa kwa makuhani na mikono safi ya Zaburi 24; kimaadili, mwabudu ameizuia mikono yake na matendo ya ufisadi.
Aya ya 10 itaonyesha mikono mingine iliyojaa hila na rushwa. Kwa hiyo ibada haiwezi kutenganishwa na yale mikono yetu inafanya—katika fedha, kazi, mikataba, mamlaka, na namna tunavyowatendea walio dhaifu.
Kando ya madhabahu, mwabudu anafanya shukrani zake zisikike na kusimulia matendo ya ajabu ya Yahweh. Ukombozi wa binafsi unakuwa sifa ya hadharani. Kisha tunafika kwenye moyo wa hisia wa zaburi: “Ee Yahweh, nimependa makao ya nyumba yako, na mahali inakokaa utukufu wako.” Utakatifu huwa na nguvu zaidi unapokuwa si kuchukia uovu tu, bali kupenda makao bora zaidi.
07
3.4 Zaburi 26:9–11 — Uadilifu Unapohitaji Bado Neema
“Usiikusanye nafsi yangu pamoja na wenye dhambi.” Mikono yao ina mipango mibaya, na mikono yao ya kuume imejaa rushwa. Goldingay anaonyesha kwamba jeuri mara nyingi huanza katika njama, fedha, ushawishi, na mifumo kabla damu haijaonekana mikononi mwa mtu.
Daudi hataki kushiriki matendo yao wala mwisho wao. Lakini mara moja anaomba, “Mimi nitatembea katika uadilifu wangu; unikomboe, unirehemu.” Kama uadilifu ungekuwa njia ya kujiokoa, ukombozi na neema visingehitajika. Uadilifu wa kibiblia ni uaminifu wa agano unaoishi chini ya rehema. Tunaweza kusema, “Sikuchagua njia hiyo,” huku bado tukiomba, “Nahitaji uniokoe na unishikilie.”
08
3.5 Zaburi 26:12 — Mguu Unapopata Mahali Palipo Sawa
“Mguu wangu umesimama mahali palipo sawa; katika makusanyiko nitamhimidi Yahweh.” Goldingay anaona tofauti kati ya kusanyiko la waovu lililokataliwa katika aya ya 5 na kusanyiko la waabudu linalokumbatiwa hapa. Swali si kama Daudi atakuwa sehemu ya watu fulani, bali ni watu gani watakaomfundisha kusimama.
Picha ya mwisho inakusanya vitenzi vya zaburi: kutembea, kuketi, kusimama. Kutetewa hakuishii kwenye kujiona bora binafsi; kunaishia kwenye ibada ya pamoja.
09
4.0 Tafakari ya Kitheolojia
10
4.1 Uadilifu Ni Moyo Usiogawanyika, Si Maisha Yasiyo na Kosa
Zaburi 26 inatoa lugha kwa mtu anayehitaji kutetea ukweli bila kujifanya mkamilifu. Uadilifu ni wakati moyo, uaminifu, mwenendo, na ibada vinaelekea upande mmoja.
11
4.2 Neema Huzaa Uzito wa Maadili
Msamaha wa Zaburi 25 hauondolewi na uadilifu wa Zaburi 26; unakomaa ndani yake. Neema inawakomboa watu waingie katika utakatifu bila kujifanya kwamba wamejiokoa wenyewe.
12
4.3 Mahusiano Yetu Hutuumba
“Kusanyiko la watenda maovu” linatukumbusha kwamba dhambi pia ni ya kijamii. Makundi hutufundisha nini tukifanyie mzaha, nini tufiche, na nini tukubali. Malezi ya kiroho yanahitaji kuchunguza marafiki, biashara, vyombo vya habari, na uaminifu wa kisiasa unaofundisha tamaa zetu kimya kimya.
13
4.4 Kupenda Uwepo wa Mungu Huunganisha Ibada na Maadili
Madhabahu, mikono safi, ushuhuda, na makao ya Mungu haviwezi kutenganishwa. Zaburi 26 hairuhusu ibada nzuri kuwa pazia la kuficha ufisadi. Utukufu tunaouimba lazima uwe nuru inayohukumu mikono na ushirika wetu.
14
5.0 Upeo wa Kibiblia na Kikristo: Kutoka Maskani Hadi Yeye Aliyekaa Kati Yetu
Zaburi 26 inaunganika na mikondo kadhaa ya Biblia. Zaburi 1 iko nyuma ya kutembea, kuketi, na kusimama. Zaburi 15 na 24 zinaweka swali la uadilifu mbele ya mahali patakatifu. Kutoka inaeleza makuhani wakiosha kabla ya huduma na utukufu wa Mungu ukijaza maskani (Kut. 30:17–21; 40:34–38). Teolojia ya patakatifu inakuwa malezi ya mtu.
Kidner anaunganisha aya ya 8 kwa njia ya asili na Yohana 1:14: “Naye Neno alifanyika mwili, akakaa kwetu… nasi tukauona utukufu wake.” Mwendo wa kikanoni uko wazi: Mungu anataka kukaa pamoja na wanadamu, na Yesu anaufanya uwepo huo kuwa mwili.
Yesu pia anaonyesha uaminifu usiogawanyika. Anawakaribisha wenye dhambi bila kujiunga na mifumo ya unyonyaji, anakemea unafiki, anakataa falme zinazotolewa kwa njia ya maelewano na uovu, na anajikabidhi kwa Baba. Ufufuo wake unamthibitisha Mwana mwaminifu, lakini kushiriki kwetu katika maisha hayo kunabaki kuwa neema.
Kwa Roho, kanisa linakuwa makao ya Mungu (1 Kor. 3:16; Efe. 2:19–22). Kwa hiyo kusanyiko haliwezi kuimba kuhusu utukufu wa Mungu huku likivumilia rushwa, uongozi wa kunyanyasa, fedha za udanganyifu, au mahusiano ya hila. Makao matakatifu lazima yaonekane katika watu ambao maisha yao ya pamoja yanasema kweli kuhusu Mungu anayekaa kati yao.
15
6.0 Matumizi ya Maisha
1. Omba “Unichunguze” kabla ya “Unitetee.” Unapokosolewa, taja unachoamini si kweli, lakini mwombe Mungu afunue kiburi, hofu, kutia chumvi, au kosa unalopaswa kukiri.
2. Weka fadhili za Mungu mbele ya macho yako. Kabla ya uamuzi mgumu, jikumbushe Mungu ni nani kabla ya kuhesabu kitakachokufanya uonekane salama au mwenye mafanikio.
3. Chunguza ushirika unaokuunda. Tambua mahusiano, makundi, au vyombo vya habari vinavyokufundisha kuvumilia uongo, dharau, unyonyaji, au uaminifu uliogawanyika.
4. Leta mikono yako katika ibada. Chunguza namna unavyopata na kutumia fedha, kusaini makubaliano, kutumia mamlaka, na kushughulika na udhaifu wa mwingine.
5. Kataa rushwa katika sura zake zote. Kataa fedha, zawadi, upendeleo, sifa, au shinikizo linalonunua ukimya wako au kupindisha haki.
6. Simulia matendo ya Mungu. Shiriki ushuhuda maalum wa rehema ili kuwa kumbukumbu ya jumuiya, si kujitangaza.
7. Baki katika kusanyiko la waaminifu. Saidia kujenga kanisa ambako kweli, toba, neema, haki, na ibada vinaweza kusimama pamoja.
16
7.0 Maswali ya Tafakari
1. Ni wapi ninamwomba Mungu anitetee huku nikikataa achunguze nia zangu?
2. Ni uhusiano au kundi gani lina nguvu kubwa ya kufanya jambo nililojua kuwa baya lionekane la kawaida?
3. Mikono yangu—fedha, kazi, mikataba, na mamlaka—inasema nini kuhusu ibada ninayotoa kwa kinywa changu?
4. Je, ninapenda uwepo wa Mungu kiasi cha kuuruhusu upinge mahusiano yanayonipa hisia ya usalama?
5. Jumuiya yangu ingebadilikaje kama “mahali inakokaa utukufu wa Mungu” lingekuwa jambo la maadili, si maneno ya ibada tu?
17
8.0 Sala ya Kujibu
Ee Yahweh, Mwamuzi na Mkombozi, fadhili zako zibaki mbele ya macho yangu. Nichunguze chini ya sifa na kujitetea kwangu; pima mahali ninapoweza kujidanganya. Ilinde miguu yangu na njia zinazoufundisha moyo uongo. Safisha mikono yangu kutokana na hila, jeuri, na rushwa. Nipe kuipenda mahali inakokaa utukufu wako, na upendo huo ubadilishe kazi, urafiki, fedha, maneno, na ibada yangu. Unikomboe na unirehemu. Kupitia Yesu, aliyekaa kati yetu katika utukufu wako, utufanye kwa Roho wako kuwa watu wanaosimama mahali palipo sawa na kulibariki jina lako pamoja. Amina.
18
9.0 Dirisha la Kuelekea Kinachofuata
Zaburi 26 inaishia ndani ya kusanyiko kubwa, mguu ukisimama mahali palipo sawa na kinywa kikimbariki Yahweh. Zaburi 27 inaongeza shauku hiyo kwa nyumba ya Mungu: “Neno moja nimelitaka kwa Yahweh… nikae nyumbani mwa Yahweh siku zote za maisha yangu.” Mwabudu anayependa makao ya Mungu atagundua uwepo wake pia kuwa nuru, wokovu, uzuri, na mahali pa kujificha. Mikono safi kando ya madhabahu sasa itageuka kuwa macho yasiyo na hofu yanayotafuta uso wa Mungu.
19
10.0 Bibliografia
BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject.
Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.
Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.
Wright, N. T. After You Believe: Why Christian Character Matters. New York: HarperOne, 2010.
Kuwa wa kwanza kuacha maoni.