Wokovu Ni Zawadi ya Neema ya Mungu: Sababu…

Je, jitihada za mwanadamu zinaweza kumfanya akubalike mbele za Mungu?

Utangulizi

Matendo mema mangapi yanahitajika kufuta jeraha moja tulilomsababishia mtu?

Na kama hatuwezi kuirudisha jana kwa nguvu zetu, maisha mapya yanaanzia wapi?

Jioni inapofika, mtu anaweza kuanza kujipima kama mfanyabiashara anayehesabu bidhaa: leo nilimsaidia jirani; jana nilimdanganya rafiki; nilisali; nilikasirika na kumuumiza mtoto. Labda, tunajifariji, upande wa mema utakuwa mzito zaidi. Lakini jirani aliyedhulumiwa anahitaji zaidi ya hesabu iliyo sawa. Nasi tunahitaji zaidi ya kanuni mpya ya kufuatwa ili mioyo yetu ibadilike.

Neema ni swala la Mungu kutenda kwa wema kwa ajili ya watu wasioweza kujitengenezea njia ya kurudi kwake. Wokovu unahusu kusamehewa, kuachiliwa kutoka nguvu ya dhambi, kuingizwa katika watu wa Mungu, na kupewa tumaini la uumbaji kufanywa upya. Hii haifanyi matendo yetu yasiwe na maana. Inatuonyesha mwanzo wake: Mungu hututangulia kwa rehema; tunampokea Kristo kwa imani, kisha tunajifunza kuishi katika upendo.

Sababu kumi za kuamini

1. Matendo mema hayawezi kufuta yote tuliyoharibu

Mtunga zaburi anauliza: Bwana akihesabu maovu, nani atasimama? Tumaini lake linageukia msamaha wa Mungu (Zaburi 130:3–4). Paulo pia anasema kwamba Wayahudi na watu wa mataifa mengine wote wanahitaji rehema ya Mungu (Warumi 3:9–24). Tukijitazama kwa uaminifu, tutaona mema tuliyofanya, lakini pia tutakutana na maneno tuliyosema ambayo hatuwezi kuyarushisha tena mdomoni.

Dereva akivunja ukuta wa jirani, miaka yake ya kuendesha gari kwa uangalifu haiujengi upya ukuta huo. Ni vizuri akakiri kosa na kulipia matengenezo. Licha ya hayo, swali kuhusu moyo wake mbele za Mungu linabaki palepale. Inatupasa kurekebisha makosa tuliyofanya kadri ya uwezo wetu, lakini hatuwezi kujisamehe au kubadili mioyo yetu kwa kujaribu tu kufanya mambo mazuri. Hapo ndipo neema inapotukuta.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Kukiri makosa yako ni ujasiri, lakini usikubali kamwe makosa hayo yawe hukumu ya mwisho juu ya hatima yako.

2. Ahadi kwa Abrahamu ilianza kwa wema wa Mungu

Kabla Israeli haijawa na mfalme au hekalu, Mungu alimwita Abrahamu na kuahidi kwamba mataifa yangebarikiwa kupitia uzao wake (Mwanzo 12:1–3). Abrahamu aliiamini ahadi hiyo, na imani yake ikahesabiwa kuwa haki (Mwanzo 15:6). Paulo anarejea habari hii kueleza kwamba kukubaliwa na Mungu kunaanza kwa ahadi yake na kuipokea kwa imani (Warumi 4:1–5, 13–16).Ni kweli Abrahamu alisafiri; alitoka nyumbani kwake na kujifunza utiifu akiwa safarini. Lakini si safari yake iliyompa haki ya kupata ahadi ya Mungu. Fikiria msafiri anayepanda gari kwa sababu barabara tayari imejengwa, na si kwa sababu yeye mwenyewe ameijenga; vivyo hivyo, mwito wa Mungu unatutaka tuenende, huku tukitambua kuwa Yeye ndiye aliyeandaa njia ya neema. Wokovu hauanzi kwa sababu mwanadamu amefaulu mtihani wa matendo mema.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Chukua hatua ya uaminifu leo, ukimtegemea Mungu aliyekutangulia kwa ahadi yake.

3. Mungu aliwakomboa Israeli kabla ya kuwapa sheria

Waisraeli walipougua chini ya utumwa, Mungu alisikia kilio chao na kukumbuka agano lake (Kutoka 2:23–25). Alianza kuwakomboa kutoka Misri kabla ya kuwapa amri pale Sinai. Hata Amri Kumi zinaanza kwa kujitambulisha kwake kama aliyewatoa katika nyumba ya utumwa (Kutoka 20:1–2). Sheria iliwafundisha watu waliokombolewa jinsi ya kuishi pamoja na Mungu na jirani zao.

Mzazi hamtaki mwanaye alipe kodi ya pango ili astahili kuingia nyumbani kwake. Ni kweli kuwa uana-familia unaambatana na wajibu na mienendo fulani, lakini mtoto hanunui haki ya kuwa mwana kwa kutimiza wajibu huo. Dhambi za Israeli zilizofuata zilikuwa nzito; ukombozi wao haukuhalalisha wala kupunguza uzito wa maasi yao. Hata hivyo, msingi mkuu wa uhusiano wao ulianza na tendo la Mungu la kuwaokoa. Hii inatufundisha kuwa, neema inaipa utiifu nafasi yake inayostahili, lakini haikubali kuugeuza utiifu huo kuwa ndiyo mwokozi.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Mtii Mungu kwa kuwa amekufungulia njia, si ili umshawishi aanze kukupenda.

4. Manabii waliona kwamba moyo mpya ni kazi ya Mungu

Israeli ilipewa mafundisho, ibada, na maonyo mengi, lakini mara kwa mara watu waliendelea kuiacha njia ya Mungu. Yeremia alitangaza kuhusu agano jipya ambamo Mungu angesamehe dhambi zao na kuandika mafundisho yake ndani ya mioyo yao (Yeremia 31:31–34). Ezekieli naye aliona picha ya watu wanaosafishwa, wakipewa moyo mpya, na kuongozwa na Roho wa Mungu ili waishi katika njia zake (Ezekieli 36:25–27). Tumaini lao, basi, halikuwa kupata tu orodha nyingine ya masharti, bali kuona Mungu akifanya kazi ndani ya moyo wa mwanadamu.

Fikiria mtu anayejua kwamba hasira yake inamuumiza mwenzi wake. Ameomba msamaha na kuahidi kubadilika, lakini hofu au maumivu yanapomzidi, maneno yale yale makali hurudi tena. Ushauri unaweza kumsaidia kutambua mifumo yake na kujifunza njia mpya za kuitikia. Lakini mabadiliko ya kudumu yanahitaji kufika ndani zaidi—kwenye chanzo kinachozalisha maneno hayo.

Ahadi ya manabii haiondoi wajibu wetu wa kuomba msamaha, kuwajibika, na kujifunza tabia mpya. Badala yake, inatupa tumaini kwamba Mungu anaweza kugusa mizizi ya kile kinachotokea ndani yetu, huku sisi tukiwajibika kwa matunda yanayoonekana katika maisha yetu.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Mwombe Mungu auguse moyo wako pale ambako azimio lako peke yake limechoka.

5. Yesu aliwakaribisha wenye uhitaji kabla hawajajisafisha wenyewe

Yesu aliketi mezani pamoja na watoza ushuru na wengine waliotajwa kuwa wenye dhambi, jambo lililowafanya viongozi wa dini kunung’unika (Luka 15:1–2). Ndipo akasimulia habari za mchungaji aliyekwenda kumtafuta kondoo aliyepotea, na baba anayemkimbilia mwana anayerejea nyumbani (Luka 15:3–7, 20–24). Katika tukio jingine, Yesu alisema wazi kwamba amekuja kuwaita wenye dhambi watubu (Luka 5:29–32). Kuwakaribisha kwake hakumaanishi kwamba dhambi haikuwa na madhara; kulifungua mlango wa toba, uponyaji, na mwanzo mpya.

Wapo wanaosema, “Nitamrudia Mungu baada ya kujirekebisha kidogo.” Lakini mwezi mmoja hupita, mwingine unafuata, na bado wanasimama mbali na mlango. Katika hadithi za Yesu, aliyepotea anatafutwa, na anayerejea anapokelewa akiwa bado njiani. Mwana anakiri alichofanya, anarejea nyumbani, na hapo ndipo maisha mapya yanaanza. Hakutakiwa kwanza ajitengeneze vizuri kwanza ili baba awe tayari kumpokea.

Neema haifanyi toba isiwe muhimu; ndiyo inayotengeneza nafasi salama ambamo toba inaweza kuanza. Yesu hatungojei tujisafishe ili tuje kwake. Anatuita tuje kama tulivyo, kwa ukweli, kisha tuanze pamoja naye safari ya kubadilishwa.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Rehema ya Mungu inakupa ujasiri wa kukiri dhambi kwa sababu yeye ameikabili dhambi kwa uzito wake.

6. Msalaba unaonyesha kwamba neema haifumbi macho mbele ya uovu

Msamaha wenye maana hauwezi kujengwa kwa kujifanya kwamba maumivu hayakutokea. Paulo anasema kwamba Kristo alikufa kwa ajili yetu tulipokuwa bado wenye dhambi; hapo ndipo Mungu alipoonyesha kina cha upendo wake kwetu (Warumi 5:6–8). Anaeleza pia kwamba Mungu hushughulikia dhambi kwa haki, huku akiwahesabia watu haki kwa neema kupitia Kristo (Warumi 3:23–26). Wakristo wameeleza kazi ya msalaba kwa picha na mitazamo mbalimbali, lakini kiini chake kinabaki hiki: katika Kristo, Mungu mwenyewe amechukua hatua kuwapatanisha naye wale ambao wasingeweza kujipatanisha wenyewe.

Fikiria nyumba iliyoharibiwa kwa kosa la mmoja wa wakazi wake. Pale mtu anapojitolea kulipia gharama za kurekebisha, kitendo hicho hakifuti ukweli wala uzito wa uharibifu uliokwisha fanyika. Nyufa bado zinahitaji kuonekana, hasara kutambuliwa, na ukweli kusemwa. Vivyo hivyo, msalabani Mungu hakupuuza dhambi kana kwamba haina uzito. Aliingia mwenyewe katika maumivu yanayoletwa na uovu, akachukua hatua ya kutufungulia njia ya msamaha, upatanisho, na amani (2 Wakorintho 5:18–21).

Ndiyo maana neema haitulazimishi kuficha makosa yetu. Kinyume chake, inatupa ujasiri wa kuyataja kwa majina yake, kuyakiri, na kuanza safari ya kurekebisha tulichoharibu. Msamaha wa Mungu haugeuzi jeraha kuwa jambo dogo; unatufungulia njia ya kukabiliana nalo bila kukatishwa tamaa na hatia.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Neema haifuti ukweli wa kosa; inatupa ujasiri wa kuukabili, kuupokea msamaha, na kuanza kutengeneza tulichoharibu.

7. Ufufuo unafungua kesho mpya kwa waliopokea neema

Kama habari za Yesu zingeishia kaburini, eema ingekuwa tu neno la kutufariji bila kuleta mabadiliko yoyote ya kweli duniani. Paulo anaunganisha kifo na ufufuo wa Yesu na Mungu kutuhesabia haki (Warumi 4:24–25). Kisha anasema rehema za Mungu huwapa uzima watu waliokuwa wafu kwa makosa yao na kuwafufua pamoja na Kristo (Waefeso 2:4–6). Yesu aliyefufuka ndiye mwanzo wa uumbaji mpya tunaoutarajia (1 Wakorintho 15:20–23).

Bado tunapambana na dhambi; bado tunazika wapendwa wetu na kuona dhuluma zikifanyika. Kuamini ufufuo hakumaanishi kuyakana maumivu hayo. Kunamaanisha Mungu ana zaidi ya cheti cha msamaha kwa mwenye hatia: kwa Roho wake anaanza kumpa mtu maisha mapya, na ahadi yake ya mwisho inahusu watu halisi katika uumbaji utakaofanywa upya. Neema ina kesho, nayo inaweza kubadilisha namna tunavyoishi leo.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Pokea msamaha kama mwanzo wa kutembea na Kristo, si mwisho wa safari.

8. Imani inaipokea zawadi bila nafasi ya kujivuna

Paulo anasema tunaokolewa kwa neema kupitia imani; wokovu ni zawadi ya Mungu, wala hautokani na matendo ili mtu yeyote asijisifu (Waefeso 2:8–9). Kuamini ni kumtegemea Mungu kwa alichofanya katika Yesu, badala ya kudai kwamba sifa zetu zinamlazimisha atukubali. Kuhusu Abrahamu, Paulo anamwelekeza msomaji kwa Mungu anayemhesabia haki mtu anayemtegemea (Warumi 4:4–5). Imani inatufanya tulegeze mikono iliyokuwa imeshikilia kwa nguvu hesabu za matendo yetu wenyewe.

Mwingine huenda akahoji, “Je, imani yenyewe si mtihani mwingine tu ninaopaswa kuufaulu?” Kwa hakika, tunaweza kuipotosha imani na kuigeuza kuwa mzigo huo ikiwa tutawabeza wale wenye maswali mioyoni mwao. Lakini mgonjwa anayekubali dawa si yeye aliyeifanya iwe na nguvu ya kuponya. Imani ni mwitikio wa kweli, wakati mwingine unaoanza kwa sauti ya kutetemeka. Haiigeuzi neema kuwa mshahara. Inatufundisha shukrani na kutupa subira tunapokutana na mtu ambaye bado anasitasita.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Mpelekee Kristo hata maswali yako; unaweza kujifunza kumtegemea ukiwa bado unatafuta kuelewa.

9. Neema inazaa matendo mema badala ya kuyaondoa

Mara tu baada ya kusema kwamba hatuokolewi kwa matendo, Paulo anaongeza kuwa tumeumbwa katika Kristo Yesu kwa ajili ya matendo mema (Waefeso 2:8–10). Tito naye anaeleza kwamba neema ya Mungu haitusamehe tu; inatufundisha kuacha uovu na kuishi maisha ya haki (Tito 2:11–14). Yakobo anauliza wazi: imani inayomwona ndugu au dada mwenye njaa lakini haichukui hatua ya kumsaidia ina faida gani? (Yakobo 2:14–17). Maandiko haya yanaweka matendo mahali pake panapostahili: si gharama tunayolipa ili kupata neema, bali ni matunda ya maisha ambayo neema inaanza kuyabadilisha.

Fikiria mtu mwenye njaa anayepokea chakula. Zawadi hiyo haikomi kuwa zawadi kwa sababu kesho, akiwa amepata nguvu, anaweza kumwandalia mwingine chakula. Vivyo hivyo, mtu aliyeokolewa na Kristo huanza kujifunza kuishi kwa namna mpya: kusema kweli, kurekebisha alichoharibu, kurudisha alichodhulumu, kushiriki mkate wake na mwenye uhitaji, na kupambana na tabia zilizokuwa zikimtawala.

Mabadiliko hayo si mara zote ya ghafla. Wakati mwingine huja kwa hatua ndogo, zenye kujikwaa na kuanza tena. Lakini neema haipambi dhambi yetu kana kwamba haina madhara, wala haitutelekezi tuteketee ndani yake. Neema hutupokea tulipo, kisha huanza kutuongoza kuelekea maisha yanayofanana zaidi na Kristo.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Acha shukrani zako kwa neema ya Mungu zionekane katika maisha ya jirani yako na katika hatua unazochukua kurekebisha pale ulipoumiza.

10. Neema inayoshirikishwa inafungua nafasi kwa tuliowatenga

Hakuna anayepaswa kujisifu kwa sababu ya zawadi aliyopewa. Paulo anaonyesha matokeo ya neema hiyo kwa kusema kwamba, katika Kristo, waliokuwa mbali wameletwa karibu na ukuta uliokuwa ukiwatenganisha umevunjwa (Waefeso 2:13–19). Tito naye anawakumbusha waamini kwamba waliokolewa kwa rehema za Mungu, si kwa sababu ya matendo yao ya haki (Tito 3:3–7). Neema humwinua mtu anayelemewa na historia yake, lakini pia humshusha kutoka kwenye kiti cha kujiona bora yule anayefikiri kwamba maisha yake mazuri yanamweka juu ya wengine.

Ukweli huo hujaribiwa hasa mlangoni mwa kanisa. Mfanyabiashara anayeheshimika na mtu aliyetoka gerezani jana hawawezi kujifanya kana kwamba historia zao zinafanana. Uaminifu hujengwa kwa muda, mipaka inaweza kuhitajika, na usalama wa walio dhaifu lazima ulindwe. Lakini hakuna anayekaribia zaidi moyo wa Mungu kwa sababu tu ana wasifu unaovutia mbele ya watu.

Jumuiya iliyoguswa na neema haifumbii macho makosa, wala haifungi milango kwa watu kwa sababu ya yaliyopita. Husema kweli, huweka uwajibikaji unaofaa, hulinda walio hatarini, na wakati huohuo huwapa watu nafasi ya kutubu, kujifunza, na kukua. Hapo kanisa linaweza kuwa ishara ndogo ya ulimwengu ambao Mungu ameahidi kuupatanisha na kuuponya.

\\Ujumbe wa Maisha:\\ Mpe mwingine nafasi ya kukua chini ya rehema ile ile ambayo nawe unaitegemea kila siku..

Hitimisho na mwaliko

Makosa yetu ni halisi, na majeraha yanayoachwa nayo ni halisi pia. Biblia haitubembelezi kwa kutuambia kwamba tunaweza kujijengea wokovu kwa mikono yetu wenyewe; wala haitupi njia rahisi ya kupita juu ya maumivu tuliyowasababishia wengine. Badala yake, inatusimulia habari ya Mungu anayekuja kumtafuta mwanadamu katikati ya kuvunjika kwake: Mungu aliyemwita Abrahamu kutoka alikokuwa, aliyewatoa watumwa Misri, aliyeahidi kuondoa moyo wa jiwe na kutoa moyo mpya, aliyewakaribisha waliopotea katika Yesu, aliyekabiliana na uzito wa dhambi msalabani, na aliyemfufua Kristo kama mwanzo wa uumbaji mpya.

Ndani ya habari hiyo, mwenye aibu anaweza kuanza safari ya kurudi nyumbani. Na yule ambaye amechoka kujithibitisha mbele za Mungu anaweza, hatimaye, kuweka chini mzigo wa kujinunulia nafasi. Hakuna anayepaswa kujenga ngazi ya kumfikia Mungu; katika Kristo, Mungu mwenyewe ametujia. Matendo mema hayapotezi thamani yake kwa sababu hiyo. Kinyume chake, ndipo yanapopata mahali pake sahihi: si kama bei ya kununua rehema, bali kama matunda yanayochipuka katika maisha ambayo tayari yamekutwa, yamesamehewa, na kuanza kufanywa mapya na rehema.

Ikiwa umechoka kujitengenezea sababu za kustahili kukubaliwa na Mungu, usianze na ahadi nyingine kubwa kuhusu kile utakachofanya kesho. Anza kwa kusema kweli mbele zake leo. Taja kosa linalokuhitaji ulisitiri kwa jina lake. Mwombe Yesu msamaha na moyo mpya. Na kama kuna mtu umeumiza, usiache toba ibaki kuwa maneno ya sala peke yake; chukua hatua inayowezekana kurekebisha uliyoharibu, kurudisha ulichochukua, au kuomba msamaha bila kujitetea.

Pokea zawadi usiyoweza kujinunulia. Kisha tembea katika njia ambayo zawadi hiyo inafungua mbele yako. Neema haikuiti ukae mahali ulipo; inakupokea hapo, kisha inaanza kukuongoza kuelekea maisha mapya.

Ombi la mwisho

Bwana Yesu, siwezi kujiponya kwa kuhesabu mema yangu. Naleta mbele zako ukweli wa maisha yangu, hata yale niliyotaka kuyaficha. Asante kwa kunipokea kwa rehema. Nisamehe, unifanye upya ndani yangu, na unifundishe kuwafikia wengine kwa neema yako. Amina.

Ikiwa somo hili limekuachia swali, au umeshuhudia neema ikibadili maisha, andika ujumbe mfupi. Ushuhuda na swali lako vinaweza kumsaidia mwingine aanze safari yake.

Wokovu Ni Zawadi ya Neema ya Mungu: Sababu Kumi za Kuamini