Zaburi 100 — Mlango Uko Wazi: Ingia kwa Shukrani

01

Muhtasari

Dunia nzima inapoalikwa kumshangilia Mungu aliyetuumba, anayetuchunga, na anayedumu kuwa mwaminifu kizazi hata kizazi

Andiko kuu — Zaburi 100:3–5 (tafsiri ya kimaana kwa ajili ya uchambuzi): Tambueni kwamba BWANA ndiye Mungu. Yeye ndiye aliyetuumba, nasi ni wake; sisi ni watu wake, kondoo wa malisho yake. Ingieni malangoni mwake kwa shukrani na nyuani mwake kwa sifa. Kwa maana BWANA ni mwema; upendo wake wa kudumu hauna mwisho, na uaminifu wake unaendelea kizazi baada ya kizazi.

Kuna milango ambayo tunaingia tukiwa na wasiwasi. Tunajiuliza kama tunatarajiwa, kama tuna nafasi, au kama mwenye nyumba atatusimamisha na kutuuliza tumefikaje hapo. Lakini kuna milango mingine inayofunguliwa kwa ukarimu kiasi kwamba mtu aliyekuwa akijiona mgeni huanza kujisikia amekaribishwa.

Zaburi 100 inatuchorea picha ya aina hiyo ya pili: malango yako wazi, watu wanamwimbia Mungu, na mwaliko unavuka mipaka ya wale waliokusanyika tayari. Hata hivyo, hii si nyimbo ya kutufanya tujisikie vizuri. Furaha yake imejengwa juu ya ukweli unaodai mwitikio wa maisha yote: BWANA ndiye Mungu, nasi ni wake.

Mungu anayeialika dunia kuimba si mtazamaji aliye mbali. Yeye ndiye Muumba, Mchungaji na Bwana mwaminifu wa watu wake. Zaburi hii ina mistari mitano tu, lakini mwaliko wake unaenea dunia nzima, na tumaini lake linafika kizazi hata kizazi.

02

1.0 Utangulizi

Zaburi 100 ni kilele cha kundi la nyimbo zinazotangaza utawala wa BWANA katika Kitabu cha Nne cha Zaburi (hasa Zab. 93; 95–100). Zaburi 95 iliita watu waabudu kwa shangwe, kisha ikawatahadharisha wasifanye mioyo yao migumu. Zaburi 96 iliyaalika mataifa kutangaza utukufu wa Mungu. Zaburi 97 iliunganisha ufalme wake na haki. Zaburi 98 ilituonesha mito na milima ikishangilia. Zaburi 99 ilituita tusujudu mbele ya Mfalme aliye mtakatifu na mwenye uadilifu. Sasa Zaburi 100 inakusanya sauti hizo katika mwaliko mfupi lakini wenye nguvu: njooni kwa furaha, mtambueni BWANA alivyo, na msifuni kwa uaminifu wake.

Mpangilio wa zaburi unaonekana wazi:

- Mistari 1–3: Wito wa kumwabudu Mungu kwa furaha, ukifuatiwa na sababu yake: BWANA ndiye Mungu; amewaumba na kuwachunga watu wake. - Mistari 4–5: Wito mwingine wa kuingia kwa shukrani, ukifuatiwa na msingi wa tumaini: wema, upendo wa kudumu, na uaminifu wa Mungu vinavuka mipaka ya kizazi kimoja.

John Goldingay anaonesha kwamba zaburi hii ina vipande viwili vyenye mwendo unaofanana: kwanza watu wanaitwa kumsifu Mungu, kisha wanaambiwa kwa nini wanapaswa kufanya hivyo. Pia anaonesha jambo la kuvutia: mwaliko unaelekezwa kwa dunia nzima, lakini ushuhuda wa kuwa watu wa Mungu unatokana na historia maalumu ya Israeli (Goldingay 2008, uchambuzi wa Zaburi 100). Derek Kidner anaiita zaburi hii kilele chenye furaha cha nyimbo za ufalme wa Mungu zilizotangulia, baada ya kusikia kwa zamu shangwe na maonyo mazito (Kidner 2014, uk. 388–90).

Ujumbe mkuu: Ibada inakuwa ya kweli na yenye furaha tunapotambua kwamba hatukujiumba wala hatumiliki maisha yetu kikamilifu. Muumba wetu amekuwa mwaminifu kwa watu wake, na anaiita dunia nzima iutambue wema wake. Shukrani ni mwitikio unaofaa kwa neema hiyo, na kumtumikia kwa uaminifu ni namna ya kuendeleza mwitikio huo katika maisha ya kila siku.

03

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Kichwa cha Kiebrania kinaiita Zaburi 100 zaburi ya shukrani (mizmor letodah). Neno todah linaweza kumaanisha kushukuru, kukiri hadharani matendo ya Mungu, na wakati mwingine sadaka ya shukrani (Law. 7:12–15). Inawezekana kwamba kichwa hicho kilihusishwa na matumizi ya zaburi katika ibada yenye sadaka ya shukrani. Hata hivyo, mistari yake haielezi sadaka wala haisemi ilitungwa kwa sikukuu gani. Kwa hiyo, hatuwezi kutaja kwa uhakika tukio moja la kihistoria lililoizaa. Goldingay anasisitiza kwamba hata kama zaburi ilitumika pamoja na sadaka hizo, asili ya ujumbe wake ni mwito wa sifa (Goldingay 2008, maelezo ya kichwa cha Zaburi 100).

Zaburi haimtaji mwandishi wala tarehe ya kutungwa kwake. Malango na nyua za mstari wa 4 zinatukumbusha hekalu na ibada ya watu waliokusanyika. Lakini picha hiyo haithibitishi kwamba maneno haya yaliandikwa kwa ajili ya msafara fulani maalumu uliokuwa ukiingia hekaluni Yerusalemu. Lugha ya hekalu inatumika kutoa ujumbe mkubwa zaidi: dunia nzima inaitwa kuja mbele za Mungu ambaye Israeli imemjua katika historia yake.

Hili lina uzito hasa tukikumbuka nafasi ya Zaburi 100 ndani ya Kitabu cha Nne (Zab. 90–106). Zaburi 89 iliishia kwa maumivu na maswali kuhusu kuanguka kwa ufalme wa ukoo wa Daudi. Zaburi 90 ikatuelekeza kwa Mungu wa milele, aliyekuwa makao ya watu wake tangu kizazi hata kizazi. Kadiri Kitabu cha Nne kinavyoendelea, msingi wa tumaini unazidi kuwa wazi: si kiti cha enzi kinachoonekana hapa duniani, bali BWANA mwenyewe anayerehemu, anayetawala, na anayeshika ahadi zake.

Kuna pia uhusiano wa kifasihi na zaburi nyingine. Wito wa mstari wa 1 unafanana na Zaburi 98:4; picha ya kondoo inakumbusha Zaburi 95:7; mwaliko kwa mataifa unarudia wazo la Zaburi 96; na tamko la upendo wa Mungu unaodumu linasikika pia katika Zaburi 106:1, 107:1 na 136:1. Hata kama nyimbo hizi hazikutungwa pamoja, mpangilio wake unatufanya tuzisome katika mazungumzo ya kitheolojia yanayoendelea.

Ni muhimu kutofautisha mambo mawili. Mwaliko ni wa dunia nzima, lakini maneno “alituumba”, “watu wake” na “kondoo wa malisho yake” yanaweza katika muktadha wake wa kwanza kuzungumzia pia jinsi Mungu alivyoifanya Israeli kuwa taifa la agano kwa kuikomboa na kuiongoza (Kum. 32:6; Isa. 43:1; 44:2). Hii haimaanishi kwamba Mungu si Muumba wa wanadamu wengine. Ina maana kwamba dunia inaitwa kumjua Mungu kwa kutazama yale aliyoyafanya katika historia ya Israeli. Historia hiyo ni maalumu, lakini mwaliko unaelekezwa kwa wote.

04

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Zaburi 100:1 — Shangwe ya dunia mbele ya Mfalme

Zaburi inaanza kwa kuiita dunia yote impigie BWANA kelele za shangwe. Neno linalotumika hapa halimaanishi tu hisia nzuri zilizofichwa moyoni. Linakumbusha sauti za watu wanaomkaribisha mfalme au kusherehekea ushindi mkubwa (Zab. 47:1; 66:1; 95:1; 98:4–6). Hii ni ibada inayotangaza hadharani kwamba Mfalme anastahili kusifiwa.

Lakini tusikose maana ya mwaliko huo. Ukubwa wa sauti si kipimo cha utakatifu. Ibada yenye kelele nyingi si lazima iwe na imani zaidi kuliko ibada iliyo tulivu. Wala mtu anayeomba kwa utulivu hawezi kuhesabiwa kuwa hana furaha ya kiroho. Mwandishi anatumia lugha ya shangwe ya jumuiya kumheshimu Mungu, si kutengeneza mashindano ya kuonesha hisia.

Maneno yenye kushangaza zaidi ni “dunia yote.” Israeli haijaalikwa kuifungia sifa za Mungu ndani ya mipaka yake. BWANA si mungu wa sehemu moja anayeishi kwa kutegemea mipaka ya nchi. Yeye ndiye Bwana wa dunia; kwa hiyo, dunia ina sababu ya kumtambua. Zaburi haisemi kwamba mataifa yote tayari yamemkubali, bali inatangaza upeo wa mwaliko wake.

Hapa kuna swali kwa kanisa linalomwabudu Mungu kwa lugha moja au ndani ya utamaduni fulani: Je, tunaposema Mungu ni wa watu wote, namna tunavyowakaribisha wengine inakubaliana na maneno hayo? Mtu kutoka kabila jingine, nchi nyingine, au maisha yenye hali tofauti na yetu anaonja ukarimu wa Mungu anapofika katikati yetu?

3.2 Zaburi 100:2 — Kumtumikia Mungu kwa furaha

Mstari wa 2 unaunganisha mambo matatu: mtumikieni BWANA kwa furaha, njooni mbele zake, na fanyeni hivyo kwa kuimba. Kitenzi cha Kiebrania kinachotafsiriwa “kutumikia” (ʿabad) kina maana pana kuliko kushiriki katika programu ya ibada. Kinaweza kutumika kuhusu kazi, huduma kwa mfalme, au kujitoa kwa Mungu.

Kidner anaunganisha ibada na huduma ya maisha ya kila siku. Goldingay naye anakumbusha kwamba kumtumikia Mungu kunahitaji mtu mzima—mawazo, hisia, maneno na matendo—si dakika chache za ibada tu (Kidner 2014, uk. 389; Goldingay 2008, Zab. 100:1–3).

Hapo ndipo tunapopata jambo la kushangaza. Kumtumikia mtawala wa kibinadamu kunaweza kuwa mzigo unaolazimishwa, lakini zaburi hii inasema: mtumikieni BWANA kwa furaha. Anayeimba haji kama mtazamaji wa onyesho. Anajitoa kwa Mungu ambaye amempa maisha na kumtunza.

Hata hivyo, furaha si silaha ya kumshinikiza mwenye maumivu. Kitabu hiki hiki cha Zaburi kinatunza kilio cha Zaburi 88, maswali ya Zaburi 90, na malalamiko dhidi ya dhuluma katika Zaburi 94. Mtu aliyefiwa, aliyechoka, au ambaye bado anasubiri jibu la sala hahitaji kuambiwa kuwa hana imani kwa sababu hawezi kuimba kwa tabasamu. Wakati mwingine kusanyiko linaimba kwa niaba ya ndugu ambaye kwa sasa hana nguvu za kuimba. Mungu anayesikia sifa anasikia pia kilio (Zab. 56:8).

Furaha ya Zaburi 100 si kukana kwamba kuna maumivu. Ni kutambua kwamba maumivu si jambo pekee linalotueleza Mungu ni nani.

3.3 Zaburi 100:3 — Tambueni kwamba BWANA ndiye Mungu

Mstari wa 3 unatoa sababu ya kwanza ya kumsifu: “Jueni kwamba BWANA ndiye Mungu.” Amri ya “kujua” haimaanishi kukariri habari za dini pekee. Katika Biblia, kumjua Mungu ni kumtambua alivyo na kuishi kwa kuitikia ukweli huo. Ni tamko linalokumbusha mafundisho ya Torati na ushuhuda wa Eliya: BWANA ndiye Mungu wa kweli (Kum. 4:35, 39; 1 Fal. 18:39).

Kisha tunakutana na tofauti ndogo lakini muhimu katika maandishi ya Kiebrania. Mstari huu unaweza kusomwa kwa namna mbili:

- “Yeye ndiye aliyetuumba, nasi ni wake”—usomaji wa mapokeo ya matamshi ya Kiebrania unaofuatwa na tafsiri nyingi za kisasa. - “Yeye ndiye aliyetuumba, wala si sisi wenyewe”—usomaji unaoakisi namna maneno yalivyoandikwa katika ushahidi fulani wa maandishi ya Kiebrania na tafsiri nyingine za zamani.

Tofauti inatokana na maneno mawili ya Kiebrania yenye sauti inayofanana: lô, “wake,” na lōʾ, “si.” Kauli zote mbili zina maana inayolingana na Biblia: hatukujiumba, nasi ni mali ya Mungu. Kidner anaona kwamba usomaji wa “nasi ni wake” unaendana kwa urahisi zaidi na sentensi inayofuata, “watu wake na kondoo wa malisho yake” (Kidner 2014, uk. 389–90). Kwa hiyo, hatuna sababu ya kuficha tofauti hiyo au kuitumia kuanzisha mabishano yasiyo ya lazima.

Kauli “alituumba” inaweza kutukumbusha uumbaji wa mwanadamu kwa ujumla. Lakini ndani ya mstari huu inahusiana pia na Israeli kuwa watu wa Mungu kwa sababu ya wito, ukombozi na agano lake (Kut. 19:4–6; Kum. 32:6). Goldingay anasisitiza kwamba matendo ya Mungu kwa Israeli ndiyo ushuhuda unaotoa msingi wa mwaliko unaoelekezwa kwa dunia (Goldingay 2008, Zab. 100:1–3).

Mwisho wa mstari una picha yenye ukaribu: “kondoo wa malisho yake.” Kondoo hawajajitengenezea malisho, wala hawawezi kujitegemea bila mipaka. Wanaishi kwa kutunzwa na mchungaji. Picha hii haidhalilishi thamani ya mwanadamu. Inatuonesha kwamba kutegemea Mchungaji mwaminifu si kupoteza utu; ni kuwa katika mikono inayojua kutunza (Zab. 23; Eze. 34).

Mstari huu unapingana na fikra mbili zinazoweza kututesa. Ya kwanza ni kiburi cha kudhani kwamba kila kitu tulicho nacho ni matokeo ya nguvu zetu pekee. Ya pili ni kukata tamaa kwa kudhani kwamba hatuna thamani tukishindwa kutimiza malengo tuliyojiwekea. Zaburi inatupa msingi mwingine: maisha ni zawadi, na kuwa wa Mungu ni jambo kubwa kuliko orodha ya mafanikio yetu.

3.4 Zaburi 100:4 — Ingieni malangoni mwake kwa shukrani

Mwandishi anarudia mwaliko wa kuja mbele za Mungu, lakini sasa anataja malango na nyua zake. Hii ni lugha ya mahali pa ibada, ambako watu wanakusanyika katika uwepo wa BWANA. Wanakuja si kujitukuza, bali kumtambua mwenye nyumba na Mfalme anayewakaribisha.

Neno linalotafsiriwa “shukrani” linahusisha pia kukiri na kutangaza yale ambayo Mungu amefanya. Goldingay anaonya kwamba tukisikia “shukuruni” kama amri ya kujisikia vizuri tu, tunaweza kufanya hisia zetu kuwa kiini cha ibada. Lakini shukrani za kibiblia zinamhusu Mungu: tunasema yeye ni nani na amefanya nini (Goldingay 2008, Zab. 100:4–5).

Kwa hiyo, shukrani zinaweza kuwa ushuhuda wenye maelezo halisi. Kusanyiko linaweza kukumbuka jinsi Mungu alivyowapa watu nguvu wakati wa msiba, kuwasaidia kupinga dhuluma, kuwaunganisha waliokuwa wametengana, au kuwapa ujasiri wa kuendelea. Hata hivyo, ushuhuda mzuri hauhitaji kutia chumvi. Haupaswi kutoa ujumbe kwamba ambaye bado anateseka hajui kuomba au hana imani ya kutosha.

Pia malango ya Mungu yanatukumbusha kujiuliza: Ni nani anayesimama mlangoni mwa makusanyiko yetu na kujisikia hastahili kuingia? Katika mazingira ya kwanza ya Israeli, ibada ya patakatifu ilikuwa na mipaka na kanuni zake; mwaliko wa dunia nzima hauifuti historia hiyo. Lakini upeo wa maneno ya zaburi hii unatufanya tujiulize kama umaskini, ulemavu, asili ya mtu, hadhi yake ya kijamii au historia yake vinatumika bila sababu ya haki kumzuia kupata nafasi katika jumuiya ya waamini.

3.5 Zaburi 100:5 — Wema unaodumu kuliko miaka yetu

Mstari wa mwisho unataja mambo matatu kuhusu BWANA: ni mwema, upendo wake wa kudumu ni wa milele, na uaminifu wake unaendelea kizazi hata kizazi.

Neno la Kiebrania ḥesed, linalohusishwa na upendo wa kudumu, linabeba wazo la wema wenye kujitoa, rehema na uaminifu wa agano. Si hisia inayobadilika kila siku. Neno ʾĕmûnâ, hapa uaminifu, linaonesha ukweli na kutegemeka. Mungu ni mwema si kwa sababu ya bahati nzuri ya leo tu, bali kwa sababu tabia yake haibadiliki kama hali zetu zinavyobadilika (Kut. 34:6–7; Omb. 3:22–23).

Zaburi ilianza kwa upana wa dunia yote; sasa inaishia kwa urefu wa kizazi hata kizazi. Hili linatukumbusha kwamba ibada ya Mungu si mali ya kundi moja la umri. Watoto wanapokea hadithi ambayo hawakuianzisha. Wazee wanashuhudia neema ambayo hawataweza kuieleza yote katika maisha yao. Shukrani zinakuwa urithi unaopitishwa kwa mafundisho, ushuhuda, maisha ya haki, na upendo wa kila siku.

Lakini kusema Mungu ni mwema si kusema kwamba kila kinachotutokea ni kizuri. Biblia yenyewe inasikitikia njaa, ukatili, magonjwa, uhamisho na haki inayochelewa. Zaburi 100 haikuja kuzifuta zaburi za kilio. Inasimama kando yake na kusema kwamba mateso ya sasa hayawezi kuwa maelezo kamili ya tabia ya Mungu.

Ndiyo maana zaburi inaweza kuishia kwa kauli rahisi yenye uzito mkubwa: BWANA ni mwema; upendo wake na uaminifu wake vinadumu.

05

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Ibada huanza kwa kumtambua Mungu, si kwa kujionesha sisi

Amri mbili zinazoongoza zaburi ni “njooni” na “jueni.” Tunaalikwa kuja kwa sababu BWANA ndiye Mungu. Hii inatusaidia kuondoa kishawishi cha kuifanya ibada kuwa onyesho la ustadi wetu. Muziki, mahubiri, sala na uzuri wa mazingira vina thamani, lakini havichukui nafasi ya anayesifiwa. Mungu ndiye kiini cha kusanyiko.

Kumtambua Mungu kunagusa pia maadili. Kama kumtumikia kunahusisha maisha yote, haiwezekani kumwimbia Mchungaji halafu tukawapuuzia kondoo wake. Ibada inapoteza uaminifu wake pale viongozi wanapotumia vibaya mamlaka, wafanyakazi wanapodhulumiwa au wenye majeraha wanapoachwa bila msaada (Isa. 1:10–17; Amo. 5:21–24). Furaha ya Zaburi 100 haipaswi kutenganishwa na haki iliyosisitizwa katika Zaburi 99.

4.2 Kuwa wa Mungu ni zawadi, si cheo tunachojinunulia

“Alituumba, nasi ni wake” inatuelekeza mbali na makosa mawili. Kiburi kinatudanganya kwamba thamani yetu yote tumeijenga wenyewe. Kujidharau kunatudanganya kwamba bila mafanikio makubwa sisi si kitu. Zaburi inatuonesha tofauti: maisha yanapokelewa, na Mungu mwenyewe ndiye msingi wa uhusiano unaotupa maana.

Hii haimaanishi kwamba kila mwanadamu anaitwa “watu wa agano” kwa maana ileile iliyotumika kuhusu Israeli katika historia yake. Simulizi la Biblia linaanzia katika wito maalumu wa Abrahamu na Israeli na kusonga kuelekea kusudi la Mungu la kuyabariki mataifa yote (Mwa. 12:1–3; Isa. 49:6). Zaburi 100 inaweka mambo hayo pamoja: dunia inaombwa kuja, na historia ya Israeli inabaki kuwa ushuhuda wa Mungu anayeialika.

4.3 Shukrani ni kumbukumbu inayogeuka kuwa uaminifu

Shukrani za kibiblia haziishii kwenye hisia nzuri. Tunakumbuka zawadi za Mungu, tunamtaja yeye kama Mtoaji, kisha tunaitikia kwa maisha yetu. Kanisa linaloshukuru kwa chakula linaweza kujifunza kugawana na wenye njaa. Familia inayomsifu Mungu kwa uvumilivu wake inaweza kujifunza kuwa na uvumilivu katika mazungumzo magumu. Kiongozi anayeshukuru kwa msamaha wa Mungu anaitwa pia kusema ukweli na kuwajibika (Kol. 3:12–17).

Zaburi hii si mbinu ya kupata utajiri kwa kutoa shukrani. Ahadi yake inahusu tabia ya Mungu, si biashara ambayo mtu humlipa kwa sifa ili apate alichotaka. Tunashukuru kwa sababu yeye ni mwema; hatumfanyi kuwa mwema kwa kushukuru.

4.4 Uaminifu wa Mungu unapita mipaka ya kizazi kimoja

Kauli ya mwisho inatutoa katika maono ya muda mfupi. Nyakati hubadilika. Miji na taasisi hubadilika. Mtindo wa nyimbo hubadilika. Watu wanafika duniani na kuondoka. Lakini Mungu habanwi ndani ya desturi za kizazi kimoja. Hili linahitaji unyenyekevu kwa wazee na subira kwa vijana. Wajibu wetu si kutunza kila desturi bila kuipima, bali kupeleka mbele ushuhuda wa kweli kuhusu Bwana aliye mwema na mwaminifu.

06

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

Kwanza, picha ya Mchungaji ina mizizi katika historia ya Israeli. Zaburi 23 inamwonesha BWANA akimuongoza mtu katika njia za maisha. Zaburi 95:7 inamwita Israeli kundi la malisho yake. Ezekieli 34 inawakemea viongozi wanaojilisha wenyewe huku wakiacha kondoo waumie, na kutangaza kwamba Mungu mwenyewe atawatafuta waliopotea. Kwa hiyo, picha ya Mchungaji katika Zaburi 100 ni faraja na pia kipimo cha namna viongozi wanavyopaswa kuwatunza watu.

Pili, Wakristo wanaisikia picha hii katika maisha ya Yesu. Katika Yohana 10:11–18, Yesu anajiita Mchungaji mwema anayewajua kondoo wake na kutoa maisha yake kwa ajili yao. Huu ni mwendelezo wa picha ya Mungu Mchungaji katika Maandiko ya Israeli, ukipewa maana ya Kikristo kupitia maisha na kazi ya Yesu. Tusifute maana ya kwanza ya zaburi: iliwaita watu kumtambua BWANA na kushangilia kwa sababu ya uaminifu wake wa agano.

Tatu, mwaliko kwa dunia nzima unafunguliwa zaidi katika Agano Jipya. Habari njema za Yesu zinavuka mipaka ya makabila na mataifa. Waefeso 2:11–22 na 3:6 wanaeleza jinsi watu waliokuwa mbali wanavyokaribishwa kuwa washiriki pamoja katika familia ya Mungu. Ufunuo 7:9–12 unaonesha umati wa watu wa mataifa, makabila na lugha mbalimbali wakimsifu Mungu. Huu ni usomaji wa Zaburi 100 katika mwanga wa utimilifu unaooneshwa na Kristo; hatusemi kwamba mwandishi wa zamani alikuwa akitoa maelezo yote ya baadaye ya kanisa.

Nne, picha ya kuingia mbele za Mungu inapata mwangwi mpya. Malango na nyua za Zaburi 100 zinatokana kwanza na mazingira ya ibada ya Israeli. Waebrania 10:19–22 wanawahimiza waamini kumkaribia Mungu kwa ujasiri kwa sababu ya kazi ya Yesu. Hili si dai kwamba jengo la kanisa limechukua nafasi ya Mungu. Ni ushuhuda kwamba Mungu ambaye mbingu na nchi haziwezi kumtosha ametufungulia njia ya kumkaribia kwa neema (1 Fal. 8:27).

Hatimaye, sifa za Zaburi 100 zinatuelekeza kwenye tumaini la uumbaji mpya katika Ufunuo 21–22. Wema wa Mungu si faraja ya mtu binafsi tu. Ahadi ya Biblia ni Mungu kukaa pamoja na wanadamu na kufanya upya vitu vyote. Ibada yetu ya sasa inakuwa kama mazoezi ya furaha ya wakati ujao, wakati tunaendelea kuwahudumia watu wanaoteseka katika ulimwengu wa sasa.

07

6.0 Matumizi Katika Maisha

1. Anza ibada kwa kumtambua Mungu, si kwa kupima kiwango cha burudani. Kabla ya kujiuliza kama nyimbo au mahubiri vitakupendeza, jiulize: Ni ukweli gani kuhusu BWANA ambao tumekuja kuutangaza? Jiandae kusikiliza na kuitikia, si kuimba tu.
2. Panua nafasi ya makaribisho. Chunguza ni nani anayekosekana katika ushirika au anayeonekana kama mgeni wa kudumu. Tafuta namna ya kuwapa nafasi watu wa lugha, makabila, umri, hali za kiuchumi na uwezo tofauti. Ukarimu ni zaidi ya kumwonesha mtu kiti; ni kumtambua kwamba ana utu na sauti yenye thamani.
3. Unganisha ibada ya Sabato na huduma ya siku nyingine. Zaburi inasema mtumikieni BWANA. Shukrani zetu zionekane katika kazi yenye uaminifu, uongozi unaowajibika, utunzaji wa walio dhaifu, na haki katika familia. Ibada isiyogusa mwenendo wa maisha inabaki pungufu.
4. Jifunze kushukuru bila kupotosha ukweli. Taja wema uliouona bila kujifanya kwamba matatizo yote yameisha. Unaweza kusema: “Bado tunaomboleza, lakini hatukuachwa peke yetu”; au “Tatizo halijaondoka, lakini Mungu ametupa nguvu ya leo.” Ushuhuda wa kweli hauhitaji kujisitiri kwa tabasamu la kulazimishwa.
5. Peleka ushuhuda kwa kizazi kinachofuata. Sikiliza simulizi la mwamini mzee kuhusu uaminifu wa Mungu. Pia wasikilize vijana wanapokueleza changamoto zao. Pokezaneni Maandiko, mifano ya huduma, na kumbukumbu zinazosema ukweli; si hisia za kutamani zamani tu.
6. Kumbuka kwamba watu ni kondoo wa Mungu, si mali ya viongozi. Wachungaji, wazee wa kanisa, wazazi na walimu wamekabidhiwa wajibu wa kutunza, si kumiliki watu. Uongozi wao uoneshe uvumilivu, ulinzi, ukweli na uwajibikaji unaolingana na tabia ya Mchungaji (Eze. 34; Yoh. 10).

08

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Wito kwa “dunia yote” unatusaidiaje kupima mipaka inayoonekana na isiyoonekana katika ushirika wetu?
2. Maisha yangu yanabadilika vipi ninapojua kwamba mimi si matokeo ya mafanikio yangu pekee, bali nimeumbwa na ninatunzwa na Mungu?
3. Kauli “mtumikieni BWANA kwa furaha” inawezaje kubadilisha kazi yangu, mahusiano ya nyumbani, uongozi na namna ninavyowatendea watu?
4. Kanisa linawezaje kutoa shukrani za kweli bila kuwanyamazisha wale wanaoomboleza au ambao sala zao bado hazijajibiwa?
5. Ni ushuhuda gani maalumu wa wema na uaminifu wa Mungu ambao kizazi chetu kinapaswa kuurithisha kwa kizazi kinachofuata?

09

8.0 Sala ya Mwitikio

BWANA Mungu wetu, wewe ni mwema, na uaminifu wako unadumu kuliko miaka tunayoweza kuhesabu. Utusamehe tunapoifanya ibada kuwa njia ya kujionesha, au tunapowatendea watu wako kana kwamba ni mali yetu. Tufundishe kushangilia bila kukana maumivu, na kushukuru kwa kusema ukweli kuhusu matendo yako. Fungua mioyo yetu kwa watu ambao tumewaacha wasimame mlangoni. Ufanye utumishi wetu wa siku za kawaida uendane na sifa tunazokupa tunapokusanyika. Wachunge watoto, vijana, wazee, walio na nguvu na wale ambao kwa sasa hawawezi hata kuimba. Kizazi kinachokuja kipate ndani yetu ushuhuda wa kweli kuhusu upendo wako wa kudumu. Tunaomba kwa jina la Yesu Kristo, Mchungaji wetu mwema. Amina.

10

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 100 inaishia kwa picha ya malango yaliyo wazi na watu wanaotangaza kwamba BWANA ni mwema. Zaburi 101 inabadilisha sauti. Mzungumzaji wake, ambaye kichwa cha zaburi kinamhusisha na Daudi, anaahidi kuishi kwa uadilifu, kuukataa udanganyifu, na kusimamia haki ndani ya nyumba yake na katika mji.

Mpangilio huu unatufundisha jambo muhimu. Kama Zaburi 100 inasema “mtumikieni BWANA kwa furaha,” Zaburi 101 inatuuliza huduma hiyo inaonekanaje wakati mtu ana wajibu wa kuongoza, kufanya maamuzi, kuchagua wasaidizi au kushughulikia makosa.

Hivyo tunasafiri kutoka wimbo wa hadhara wa shukrani hadi maamuzi ya kila siku yanayohitaji uadilifu. Tunachokisherehekea kuhusu tabia ya Mungu kinapaswa kuonekana pia katika tabia ya watu wanaomwabudu.

11

10.0 Orodha ya Vyanzo

1. Maandiko: Zaburi 100; Zaburi 23; 47; 89–99; 101; 106:1; 136:1; Mwanzo 12:1–3; Kutoka 19:4–6; 34:6–7; Walawi 7:12–15; Kumbukumbu la Torati 4:35, 39; 32:6; 1 Wafalme 8:27; 18:39; Isaya 1:10–17; 43:1; 44:2; 49:6; Ezekieli 34; Yohana 10:11–18; Warumi 12:1; Waefeso 2:11–22; 3:6; Wakolosai 3:12–17; Waebrania 10:19–22; Ufunuo 7:9–12; 21–22. Andiko kuu ni tafsiri ya kimaana kwa ajili ya uchambuzi, wala si nukuu inayodaiwa kutoka toleo fulani maalumu la Biblia.
2. BibleProject. Bila tarehe. The Book of Psalms: Study Notes. Nyenzo ya mradi kuhusu mpangilio wa vitabu vitano vya Zaburi, Kitabu cha Nne, na utawala wa Mungu.
3. Goldingay, John. 2008. Psalms, Volume 3: Psalms 90–150. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids, MI: Baker Academic. Uchambuzi wa Zaburi 100, “Summons to All the Earth.”
4. Kidner, Derek. 2014. Psalms 73–150. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Toleo la kwanza 1975. Uchambuzi wa Zaburi 100, “Into his courts,” uk. 388–90.