Zaburi 113 — Mungu Aliye Juu Anayewainua…

Kwa nini Mungu aliye juu ya mbingu anawainua watu ambao dunia imewasahau?

Muhtasari

Kwa nini BWANA aliyetukuka juu ya mbingu anawakaribia watu ambao dunia imewasahau

Andiko kuu — Zaburi 113:5–8 (tafsiri ya kimaana kwa ajili ya uchambuzi): Ni nani aliye kama BWANA Mungu wetu, anayeketi juu na kuinama kutazama mbingu na nchi? Humwinua maskini kutoka mavumbini na kumtoa mhitaji katika jalala, ili akae pamoja na wakuu wa watu wake.

Kwa kawaida, tunapima ukuu wa mtu kwa umbali uliopo kati yake na watu wa kawaida. Watu wenye vyeo vikubwa hukaa nyuma ya milango inayolindwa. Ili kuwaona, unaweza kuhitaji kibali, utambulisho au miadi. Majina yao yanajulikana, lakini maisha ya watu wengi walio pembeni mwa jamii hayapewi nafasi katika habari za kila siku.

Zaburi 113 inatubadilishia mtazamo. Inaanza juu kuliko mbingu na kuishia ndani ya nyumba ambamo mwanamke aliyekuwa amehuzunishwa na kukosa mtoto anaonekana akifurahia maisha na nafasi yake katika familia. Katikati ya picha hizo mbili, maskini aliyeonekana kana kwamba hana thamani anainuliwa kutoka mavumbini na kuketishwa pamoja na watu wenye heshima.

Jambo la kushangaza si kwamba Mungu ana nguvu nyingi tu. Ni kwamba Mungu asiye na wa kulinganishwa naye anatumia nguvu zake kuwatambua, kuwainua na kuwarejeshea heshima watu ambao jamii imewasukuma pembeni. Ndiyo maana zaburi hii inaanza na kuishia kwa mwito: Haleluya!

1.0 Utangulizi

Zaburi 113 inafungua kundi la nyimbo zinazojulikana kwa jina la Hallel ya Misri (Zab. 113–118). Katika ibada ya Kiyahudi ya baadaye, nyimbo hizi zilihusishwa na sikukuu kubwa, hasa Pasaka, iliyokumbusha ukombozi wa Israeli kutoka Misri. Lakini kabla ya kusimulia bahari inayofunguka au taifa linalokombolewa, wimbo huu unaanza na swali la karibu sana na maisha yetu: Mungu aliye juu ya vyote anawaonaje watu ambao dunia imewaacha chini?

Zaburi inasonga katika hatua tatu:

- Mistari 1–3 — Mwito wa sifa: Watumishi wa BWANA wanaalikwa kulisifu jina lake wakati wote na katika kila mahali. - Mistari 4–6 — Tangazo la ukuu wa Mungu: BWANA ametukuka juu ya mataifa na mbingu, lakini anaelekeza macho yake kwa walioko chini. - Mistari 7–9 — Tabia ya utawala wake: Mungu anawainua maskini na wahitaji, na anauona uchungu wa mwanamke aliyekuwa hana mtoto. Mwisho wa wimbo unarudia mwito wa mwanzo: Msifuni BWANA.

Neno “Haleluya”, kwa Kiebrania hallelu-yah, linafungua na kufunga zaburi. Huu ni mpangilio wa kifasihi unaoitwa inclusio, yaani maneno yanayounda fremu ya ujumbe. Ndani yake, tunakutana na mbingu na nchi, wenye mamlaka na wasio na sauti, utukufu na uchungu wa moyoni.

Goldingay ameupa uchambuzi wake kichwa chenye maana ya “BWANA Anaketi Juu, Anatazama Walio Chini.” Anaonesha kwamba, tofauti na baadhi ya zaburi jirani zinazozungumzia uumbaji au matendo makubwa katika historia ya Israeli, zaburi hii inasisitiza matendo ya Mungu katika maisha ya kawaida ya watu wenye mahitaji halisi (Goldingay 2008, maelezo ya Zaburi 113). Kidner naye anaonesha kwamba ukuu wa Mungu hauwezi kutenganishwa na namna anavyowajali watu wanaoonekana kuwa wadogo machoni pa wengine (Kidner 2014, uk. 435–37).

Ujumbe mkuu: Utukufu wa Mungu haumfanyi kuwa mbali na mahitaji ya wanadamu. Ukuu wake unaonekana katika kuwajali maskini, waliofedheheshwa na watu walio na huzuni ambayo wengine hawaioni. Sifa za kweli zinapaswa kutufundisha kuwaheshimu wale ambao Mungu anawaona.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Katika maandishi ya Kiebrania, Zaburi 113 haina jina la mwandishi wala tarehe ya kutungwa kwake. Hatuwezi kusema kwa uhakika iliandikwa katika kipindi gani au kwa ajili ya ibada gani. Maneno yake kuhusu mamlaka ya BWANA juu ya mataifa na huruma yake kwa walio chini yanaweza kueleweka katika vipindi mbalimbali vya historia ya Israeli.

Lakini mahali pake katika mpangilio wa Kitabu cha Zaburi panatufundisha mengi. Zaburi 111 ilimsifu Mungu kwa matendo na tabia yake ya haki. Zaburi 112 ikamwonesha mtu anayemcha Mungu na ambaye maisha yake yanatambulika kwa ukarimu na uadilifu. Zaburi 113 sasa inamwelekeza msomaji kwa Mungu mwenyewe, ambaye anawainua maskini. Hivyo, nyimbo hizi zinaunganisha mambo mawili: sisi tunapaswa kuwatunza wahitaji, lakini pia tunakiri kwamba Mungu ndiye chanzo kikuu cha neema na urejesho.

Zaburi 113–118 zilikuja kuitwa Hallel ya Misri kwa sababu ya matumizi yake katika sherehe za ukombozi. Katika desturi za Kiyahudi za baadaye, Zaburi 113–114 ziliimbwa kabla ya chakula cha Pasaka, na Zaburi 115–118 baada yake. Muktadha huo unatusaidia kuelewa matumizi ya nyimbo hizi, lakini hauthibitishi kwamba Zaburi 113 iliandikwa tangu mwanzo kwa ajili ya Pasaka. Marko 14:26 unasema Yesu na wanafunzi waliimba wimbo baada ya chakula chao cha mwisho. Inawezekana wimbo huo ulikuwa sehemu ya Hallel, lakini Marko hataji Zaburi 113 moja kwa moja.

Kuna nyimbo mbili za awali zinazotusaidia sana. Katika Kutoka 15:11, Israeli inauliza ni nani aliye kama BWANA baada ya kuvushwa salama baharini. Katika 1 Samweli 2:1–10, Hana anamsifu Mungu anayebadilisha hali za watu waliokuwa dhaifu na waliokuwa na nguvu. Maneno ya Zaburi 113:7–8 yanafanana kwa karibu na 1 Samweli 2:8. Kutajwa kwa mwanamke aliyekuwa hana mtoto katika mstari wa 9 kunaturudisha kwenye historia ya Hana mwenyewe (1 Sam. 1:1–20). Habari za Sara nazo zinatoa mfano mwingine wa furaha iliyokuja baada ya muda mrefu wa kutokuwa na mtoto (Mwa. 18:9–15; 21:1–7).

Tuelewe pia mazingira ya kijamii. Umaskini haukuwa tatizo la kukosa chakula pekee; uliweza kumwondolea mtu heshima na nafasi ya kusikilizwa. Kutokuwa na mtoto kulileta maumivu na, katika mazingira ya jamii iliyothamini sana uzazi, baadhi ya wanawake walikabiliwa na fedheha, kutengwa au usalama mdogo katika familia. Zaburi inataja hali zote mbili. Inazungumzia zaidi ya mahitaji ya mwili: inazungumzia kurudishwa kwa heshima na nafasi katika jamii.

Wimbo huu si wasifu wa mtu mmoja. Unatumia picha zinazotambulika katika historia ya Israeli kutueleza tabia ya BWANA. Tunapoziimba sifa zake, tunaitwa kuwatazama wale ambao yeye anawatazama.

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Zaburi 113:1 — Sifa zinaanzia kwa watumishi wa BWANA

Zaburi inaanza kwa neno “Haleluya!” Kwa asili, ni mwito unaomaanisha “Msifuni Yah,” jina la kifupi la BWANA. Si sauti ya msisimko tu; ni mwaliko wa kuwaambia wengine wajiunge kumsifu Mungu.

Kisha mwandishi anarudia: Msifuni BWANA, enyi watumishi wake; lisifuni jina lake. Marudio haya si kupoteza maneno. Yanatukumbusha ni nani anayesifu na ni kwa nini. Waabudu ni watumishi wa BWANA. Si wateja wanaokuja kuangalia onyesho kisha kuamua kama wamefurahishwa. Ni watu wanaokiri kwamba maisha yao yanapaswa kuwa chini ya uongozi wake.

Kulisifu jina la Mungu ni kumtambua kwa tabia na matendo yake. Si kurudia maneno ya kidini kana kwamba matamshi yenyewe yana nguvu ya kimiujiza. Katika Kutoka 34:5–7, jina la Mungu linahusishwa na rehema, uaminifu na haki. Zaburi 113 itaonesha tabia hizo kupitia jinsi Mungu anavyowatendea maskini na walio katika huzuni.

Hapo ndipo tunapoanza kujichunguza. Kama sisi ni watumishi wa BWANA, namna tunavyowatendea watu haiwezi kutenganishwa na sifa tunazompa. Kusanyiko linalolitukuza jina lake lakini likawadhalilisha maskini halijaupokea vizuri ujumbe wa wimbo wake lenyewe.

3.2 Zaburi 113:2–3 — Sifa zisizo na mipaka ya wakati na mahali

Sasa wito wa sifa unapanuka. Jina la BWANA lisifiwe “tangu sasa na hata milele” (mst. 2), tena “toka maawio ya jua hata machweo yake” (mst. 3).

Maneno ya kwanza yanavuka mipaka ya wakati. Kumwabudu Mungu si jambo la hisia za saa moja au ibada ya sikukuu moja. Maneno ya pili yanavuka mipaka ya mahali: kutoka mashariki hadi magharibi, na pengine pia katika saa zote za siku. Hii ni lugha ya kishairi inayotangaza kwamba hakuna wakati au eneo linaloweza kuuwekea mwisho utukufu wa BWANA.

Kwa hiyo, kusanyiko dogo la Israeli linaimba wimbo wenye mwaliko mkubwa kuliko mipaka yake. Malaki 1:11 pia inatazamia jina la BWANA likiheshimiwa miongoni mwa mataifa. Hatuambiwi kuisahau historia maalumu ya Israeli, bali kutambua kwamba Mungu aliyejifunua katika historia hiyo anastahili kujulikana duniani kote.

Tunaweza kumsifu kwa Kiswahili, Kiingereza, lugha nyingine, au kwa sala ya utulivu. Hakuna kusanyiko lenye haki ya kujifanya linamiliki njia pekee ya kumsifu Mungu. Wimbo wake unavuka mipaka ya taifa na urefu wa maisha ya mwimbaji mmoja.

3.3 Zaburi 113:4 — BWANA ametukuka juu ya mataifa na mbingu

Sababu ya kumsifu inaanza kwa tangazo kubwa: BWANA ametukuka juu ya mataifa yote, na utukufu wake uko juu ya mbingu.

Mfalme wa kibinadamu anaweza kutawala nchi fulani. Lakini BWANA si mtawala mwingine mwenye eneo kubwa zaidi. Ukuu wake unapita mipaka ya serikali, miungano ya kisiasa na hata vitu vinavyoonekana mbinguni. Hakuna dola, taasisi ya dini au kiumbe chochote kinachoweza kuufunga ufalme wake ndani ya mipaka yake.

Ujumbe huu una maana ya kimaadili. Taifa linapokuwa na nguvu halimaanishi kwamba kila uamuzi wa viongozi wake una kibali cha Mungu. Vilevile, taasisi ya dini inapofanikiwa haimaanishi kwamba kila linalofanywa na viongozi wake ni mapenzi ya Mungu. BWANA yuko juu ya mamlaka hayo; kwa hiyo, anaweza kuyapima kwa haki yake.

Lakini sehemu yenye kushangaza zaidi bado inakuja. Mwandishi ametufikisha juu kabisa, ili sasa tuone Mungu huyu mkuu anavyoelekeza macho yake chini.

3.4 Zaburi 113:5–6 — Ni nani aliye kama BWANA anayetazama walio chini?

Swali la mstari wa 5 lina jibu moja: “Ni nani aliye kama BWANA Mungu wetu?” — Hakuna. Ni swali linalofanana na lile la Israeli baada ya ukombozi wa Bahari ya Shamu (Kut. 15:11). Hapa, upekee wa Mungu unaelezwa kwa picha mbili: anaketi juu, lakini pia anainama na kutazama yaliyo chini.

Tafsiri mbalimbali zinatofautiana kidogo kuhusu mpangilio wa maneno ya mstari wa 6. Baadhi zinasema Mungu anajishusha kutazama yaliyo mbinguni na duniani. Nyingine zinaonesha kwamba yeye aliye juu anatazama walio chini, au zinaunganisha maneno “mbinguni na duniani” na swali la nani anayeweza kulinganishwa naye. Goldingay anazungumzia mpangilio huu wa Kiebrania na kuonesha kwamba mshairi anatumia maelezo ya kuwa juu na kushuka kuleta tofauti yenye maana (Goldingay 2008, Zab. 113:5–6). Hatupaswi kuchukua taswira hii kama maelezo ya mahali ambapo Mungu ameketi kimwili.

Maana yake ni nzuri zaidi kuliko mchoro wa umbali: Mungu si mkuu kiasi cha kushindwa kuona mambo ambayo dunia inayadharau. Katika taasisi zetu, kadiri mtu anavyopanda cheo ndivyo anavyoweza kuwa mbali na watu wenye shida. Lakini katika Zaburi 113, utukufu wa Mungu hauwi sababu ya kutowasikiliza walio chini.

Na kutazama kwake si jambo la kufahamu tu. Mistari inayofuata inatuambia anachofanya kwa wale anaowaona.

3.5 Zaburi 113:7–8 — Kutoka mavumbini hadi kuketi na wenye heshima

Mungu humwinua maskini kutoka mavumbini na kumtoa mhitaji katika jalala, kisha humketisha pamoja na wakuu wa watu wake. Hapa tunaona mabadiliko ya hali ya maisha na pia mabadiliko ya hadhi katika jamii.

Maneno ya Kiebrania yanayoelezea maskini na mhitaji yanahusiana na ukosefu wa mali na rasilimali za kujikimu. Mavumbi na jalala vinaweza kuwa picha za kishairi za fedheha; lakini pia vinatukumbusha mazingira halisi ambayo watu wengine wanaishi pembezoni mwa miji na jamii. Kumsaidia mtu wa aina hiyo kunahitaji zaidi ya kumpa chakula kwa siku moja. Kuna haja ya usalama, nafasi ya kupata riziki, kuondolewa kwa unyonyaji, na kuheshimiwa kama mwanajamii mwenye sauti.

Mabadiliko yenyewe ni makubwa: aliyekuwa anadharauliwa sasa anaketi pamoja na watu wanaoheshimiwa. Hiyo ni picha inayofanana na wimbo wa Hana (1 Sam. 2:8). Pia inakumbusha jinsi Zaburi 107:41 na 109:31 zinavyoonesha Mungu akiwajali wenye shida.

Goldingay anaonesha kwamba sehemu nyingi za Biblia zinawaagiza wanadamu kuwasaidia maskini, lakini Zaburi 113 inazungumza moja kwa moja kuhusu Mungu anayewainua. Hayo si mawazo yanayopingana. Mungu anaweza kuleta msaada kupitia majirani, familia, makanisa na taasisi zenye uwajibikaji. Hata hivyo, zaburi inatukumbusha kwamba chanzo cha mwisho cha tumaini si uwezo wetu bali BWANA, ambaye hawasahau maskini.

Picha hii inakemea desturi ya kupima thamani ya mtu kwa mshahara wake, mavazi, elimu, au majina ya watu anaowafahamu. Mungu anataka heshima ya yule ambaye jamii ilianza kumwona kana kwamba hana maana irejeshwe.

3.6 Zaburi 113:9 — Mwanamke anapopata furaha na nafasi katika familia

Sasa wimbo unahama kutoka katika picha ya umaskini wa hadharani na kuingia nyumbani. Mungu anamfanya mwanamke aliyekuwa hana mtoto awe mama mwenye furaha katika nyumba yake. Picha hii inatukumbusha Hana, lakini pia inatulazimisha kutambua maumivu ambayo familia nyingine huyaficha nyuma ya milango yao.

Katika mazingira ya Israeli ya kale, kukosa mtoto kulikuwa na uwezekano wa kuleta huzuni kubwa na kutengwa kwa mwanamke. Jamii yenye mfumo wa kuwapa wanaume mamlaka makubwa mara nyingi iliupima vibaya utu wa mwanamke kwa uwezo wake wa kuzaa. Hana alijua maumivu hayo; alilia na kumwomba Mungu (1 Sam. 1:6–11). Sala yake ilipojibiwa, alimsifu Mungu anayebadilisha hali za waliodhalilishwa (1 Sam. 2:1–10).

Lakini tusitumie vibaya mstari huu. Thamani ya mwanamke haitokani na kuwa mama. Vilevile, Zaburi 113:9 si ahadi kwamba kila mwanamke asiye na mtoto atazaa iwapo ataomba vya kutosha. Biblia inatambua pia maumivu ya kusubiri kwa muda mrefu. Kumpa mtu ushauri wa haraka au kumlaumu kwa hali yake kunaweza kuongeza jeraha badala ya kuleta faraja.

Kidner anaonesha kwamba mstari wa mwisho unaweza kuonekana kama jambo dogo baada ya maelezo ya Mungu aliyetukuka juu ya mbingu na maskini anayeketi na wakuu. Lakini huo ndio uzuri wa ujumbe wake: utukufu wa Mungu hauonekani katika matendo makubwa ya hadharani tu; unaonekana pia anapomjali mtu mmoja aliye na huzuni (Kidner 2014, uk. 436–37).

Zaburi inahitimishwa pale ilipoanzia: “Haleluya!” Tumetoka juu ya mbingu, tumeshuka katika mavumbi ya maskini na kuingia katika nyumba yenye huzuni, kisha tunarudi kwenye kusanyiko la sifa. Ukuu wa Mungu na huruma yake vimekuwa sehemu ya wimbo mmoja.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Mungu aliyetukuka si Mungu asiyejali

Watu wanaweza kudhani kwamba kadiri kiongozi anavyokuwa mkuu, ndivyo anavyopaswa kuwa mbali na wengine. Zaburi 113 inavunja fikra hiyo. Mara baada ya kusema BWANA ametukuka juu ya mataifa na mbingu, inasema anawatazama na kuwainua walio chini. Utakatifu wa Mungu haumfanyi apuuze mahitaji ya wanadamu, kama ambavyo kiburi cha kibinadamu kinaweza kuwafanya viongozi kuwa wasioweza kufikiwa.

Hii haimaanishi kwamba Mungu ni mtazamaji mwenye huruma tu. Zaburi inamwonesha kama Bwana mwenye uwezo wa kurejesha maisha na heshima. Huruma yake ina matokeo; ukuu wake una maana kwa watu wanaohitaji msaada.

4.2 Ibada na utu wa maskini haviwezi kutenganishwa

Zaburi 112 ilimsifu mtu anayetoa kwa ukarimu; Zaburi 113 inamsifu Mungu anayewainua maskini. Kwa pamoja, zinatuzuia kufanya makosa mawili. Hatuwezi kusema tunampenda Mungu huku tukikubali dhuluma dhidi ya wahitaji. Wala hatupaswi kudhani kwamba kila kitu kinategemea juhudi zetu pekee, kana kwamba Mungu hana nafasi katika urejesho wa maisha.

Kanisa linaweza kushuhudia rehema ya Mungu huku likianzisha huduma zenye uwazi kwa familia zenye njaa, madeni, magonjwa au matatizo ya kijamii. Sala haipaswi kuwa mbadala wa msaada unaowezekana; wala msaada wa vitendo hauhitaji kuondoa imani kwamba Mungu ndiye anayechochea na kutegemeza upendo huo (Kum. 15:7–11; Isa. 58:6–10; Yak. 2:1–9).

4.3 Kuwainua watu ni zaidi ya kuwapa vitu

Kumketisha maskini pamoja na wakuu (mst. 8) si kutangaza mabadiliko ya kiasi cha fedha alicho nacho tu. Ni picha ya kurejeshwa kwa utu, sauti na nafasi ya kushiriki katika jamii. Mtu hajakaribishwa kikamilifu ikiwa anaweza kupokea msaada lakini hana nafasi ya kusikilizwa. Huruma inayomwacha anayesaidiwa akiwa mtu wa daraja la chini daima haijaufikia moyo wa zaburi hii.

Kwa hiyo, swali letu lisiwe tu tumetoa kiasi gani. Tujisaili pia kama tuliyowasaidia wanalindwa, wanaheshimiwa, na wanashirikishwa katika maamuzi yanayogusa maisha yao.

4.4 Huzuni ya mtu mmoja si ndogo mbele za Mungu

Kutoka katika umaskini hadi katika maumivu ya kukosa mtoto kunatukumbusha kwamba si kila uchungu unaonekana hadharani. Wengine wanaweza kuonekana nadhifu, wenye kazi nzuri au wenye tabasamu, lakini ndani yao wakawa wanateseka. Maumivu yao yanaweza kuhusiana na uzazi, kufiwa, kutengwa katika familia, upweke, au matarajio yaliyovunjika.

Zaburi haitoi dhamana ya kwamba kila mtu atapata jibu lilelile. Inafundisha kwamba Mungu anaona yale ambayo wengine wanayapuuza. Huduma ya kichungaji inapaswa kuakisi hilo: tusikilize bila kulazimisha majibu, tulinde utu wa mwenye maumivu na tuendelee kuwa karibu hata pale ambapo hakuna suluhisho la haraka.

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

Wimbo wa Hana ndio mwangwi wa karibu zaidi wa Zaburi 113. Katika 1 Samweli 1–2, mwanamke aliyekuwa hana mtoto analia mbele za Mungu, na baadaye wimbo wake unaeleza jinsi BWANA anavyobadilisha hali za wenye nguvu na wale walio dhaifu. Zaburi 113:7–9 inachukua picha hizo ili ushuhuda wa Hana uwe lugha ya sifa kwa kusanyiko zima. Habari za Sara aliyefurahi baada ya kuzaliwa kwa Isaka (Mwa. 21:6–7) nazo zinaonesha jinsi tumaini linaweza kuchipuka mahali ambapo uwezo wa binadamu unaonekana kuishia.

Kutoka Misri kunatoa muktadha mwingine. Mungu alisikia kilio cha watu waliokuwa watumwa na kuchukua hatua ya kuwakomboa (Kut. 2:23–25; 3:7–10). Hivyo, si ajabu kwamba Zaburi 113 ilikuja kuimbwa katika nyimbo za Pasaka. Ukuu wa Mungu haujulikani kwa nguvu zake zisizo na mipaka tu, bali pia kwa ukombozi anaoleta kwa waliodhulumiwa.

Wimbo wa Mariamu katika Luka 1:46–55 unahusiana kwa karibu na mada hizi. Kama Hana, Mariamu anamsifu Mungu anayeshusha wenye kiburi, anayewainua walio chini, anayewashibisha wenye njaa na anayekumbuka rehema zake. Si lazima kudai kwamba kila sentensi ya Mariamu imenukuliwa moja kwa moja kutoka Zaburi 113. Ni sehemu ya urithi mpana wa nyimbo na matumaini ya Israeli, ambamo Zaburi hii nayo inashiriki.

Injili zinamwonesha Yesu akiwa karibu na watu waliokuwa hawaheshimiwi na jamii. Anatangaza habari njema kwa maskini, anawakubali waliotengwa na kufundisha kwamba ukuu wa kweli unaonekana katika kutumikia wengine (Luka 4:16–21; Marko 10:42–45). Anatumia hata mfano wa karamu kufundisha ukarimu unaowafikia wale ambao hawawezi kulipa heshima kwa wenye mali na nafasi (Luka 14:12–14). Katika kifo na ufufuo wake, Wakristo wanaona kwa kina zaidi namna Mungu anavyoleta uzima mahali ambapo watu waliona aibu na kushindwa (Flp. 2:5–11; Efe. 2:4–7).

Huu ni usomaji wa Kikristo kwa kuzingatia Biblia nzima, si sababu ya kufuta maana ya kwanza ya Zaburi 113. Kwanza kabisa, huu ulikuwa wimbo wa Israeli kuhusu BWANA anayewajali maskini na waliodhalilishwa. Wakristo wanaiona tabia hiyo ya Mungu ikifunuliwa kwa ukamilifu katika maisha na huduma ya Yesu, kisha wanaitwa kuiakisi katika uhusiano wao na wengine.

Tujiepushe pia na kutafsiri tumaini hilo kama ahadi kwamba kila muumini atakuwa tajiri, atapata cheo kikubwa, au atakuwa mzazi. Tumaini la Injili ni pana zaidi kuliko kupandishwa hadhi kwa vipimo vya dunia. Linajumuisha utu, upatanisho, ufufuo na uumbaji mpya (Ufu. 21:1–5).

6.0 Matumizi Katika Maisha

Watambue watu wanaopuuzwa kwa urahisi. Katika ibada, mikutano, familia, maeneo ya kazi na jirani zako, mtazame mtu ambaye umaskini, ulemavu, uhamiaji au historia yake ya maisha vimemfanya asiwe na sauti. Jifunze jina lake na msikilize kabla ya kudhani unajua mahitaji yake.
Zifanye sifa kuwa ushuhuda wenye maana. Unaposema Mungu ni mkuu, kumbuka matendo yake ya huruma. Wape watu nafasi kusimulia namna walivyopata faraja na kurejeshewa utu, si hadithi za mafanikio ya mali pekee. Usitie chumvi wala kupima imani kwa matokeo yanayoonekana.
Saidia kwa namna inayorejesha uwezo wa mtu kuamua. Linda siri zake, heshima yake na haki yake ya kushiriki. Ikiwezekana, shughulikia pia mazingira ya unyonyaji yanayosababisha umaskini. Usifanye msaada uwe njia ya kuwalazimisha watu kukubaliana na kiongozi.
Wajali kwa hekima wanaopitia changamoto za uzazi au maumivu ya kifamilia. Toa ushirika bila maswali yanayodhalilisha, ushauri usioombwa, au ahadi ambazo Mungu hakuzitoa. Thamini utu wa kila mtu iwe ana watoto au hana.
Kataa uongozi unaotegemea cheo kuliko huduma. Mchungaji, mzee wa kanisa, mwajiri au mzazi anayemsifu Mungu anayeinama kuwainua walio chini anapaswa kuwa mtu anayeweza kufikiwa, anayeweza kusahihishwa na aliye tayari kuwapa wengine nafasi ya kuheshimiwa.
Panua sifa hadi vizazi na mataifa. Zaburi 113:2–3 inavusha sifa mipaka ya wakati na mahali. Wafundishe watoto ukuu wa Mungu na huruma yake pia; wasikilize watu wa tamaduni nyingine wanaposhuhudia kazi zake.

7.0 Maswali ya Tafakari

Kwa nini inashangaza kwamba zaburi inayoanza juu ya mbingu inahitimishwa ndani ya nyumba ya mwanamke mmoja?
Mistari ya 5–6 inasahihishaje mtazamo wetu kuhusu ukuu, mamlaka na namna viongozi wanavyopaswa kupatikana kwa watu?
Kuna tofauti gani kati ya kumpa maskini msaada na kumrejeshea heshima na nafasi yake katika jamii?
Zaburi 113 inaendelezaje ujumbe wa Zaburi 112 kuhusu ukarimu na uadilifu?
Tunawezaje kuheshimu tumaini la mstari wa 9 na wakati huohuo kuwajali watu ambao sala zao kuhusu kupata watoto bado hazijajibiwa?
Tunapomtazama Yesu kama ufunuo wa Mungu anayewainua walio chini, ibada na uongozi wetu vinapaswa kubadilikaje?

8.0 Sala ya Mwitikio

BWANA Mungu wetu, hakuna aliye kama wewe. Utukufu wako uko juu ya mbingu, lakini huwageuzii kisogo watu ambao sauti zao hazisikiki kwa urahisi. Utusamehe tunapovutiwa na ukubwa wa cheo huku tukipuuza wema wa tabia. Fungua macho yetu tuwaone maskini, waliotengwa na wanaobeba huzuni kwa ukimya. Tupe mioyo inayosikiliza na mikono inayosaidia bila kuwadhalilisha wengine. Fanya ibada yetu iwe ushuhuda wa kweli wa huruma yako. Pale ambapo hatuwezi kuyaondoa maumivu ya mtu, tufundishe kuendelea kuwa karibu naye kwa upendo na uaminifu. Kwa njia ya Yesu Kristo, aliyekuja kwetu kwa unyenyekevu na kutuita kuwatumikia wengine, sifa zako zisikike katika maneno yetu na zionekane katika maisha yetu. Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 113 inauliza: “Ni nani aliye kama BWANA Mungu wetu?” Jibu lake linatutoa juu ya mbingu na kutufikisha katika mavumbi ya maskini na huzuni iliyofichika ndani ya familia. Ukuu wa Mungu unaonekana anapowarejeshea heshima wale ambao hawana nguvu.

Zaburi 114 itapanua picha na kuturudisha katika historia ya ukombozi wa Israeli kutoka Misri. Bahari inakimbia, Yordani inarudi nyuma, milima inarukaruka, na dunia inatetemeka mbele za BWANA. Katika Zaburi 113, Mungu anamwinua aliye chini; katika Zaburi 114, uwepo wa Muumba unafungua njia mbele ya taifa lililokuwa utumwani.

Kwa pamoja, nyimbo hizi mbili zinaanza Hallel kwa ujumbe mmoja: Mungu anayetawala uumbaji si Mungu aliye mbali na wanaohitaji ukombozi. Ana uwezo wa kuisogeza bahari, na pia anaona machozi ya mtu mmoja aliye na uchungu.

10.0 Orodha ya Vyanzo

Maandiko: Zaburi 113; Zaburi 23; 95:7; 107:41; 109:31; 111–114; 118; Mwanzo 18:9–15; 21:1–7; Kutoka 2:23–25; 3:7–10; 15:11; 34:5–7; Kumbukumbu la Torati 15:7–11; 1 Samweli 1–2; Isaya 54; 58:6–10; Malaki 1:11; Marko 10:42–45; 14:26; Luka 1:46–55; 4:16–21; 14:12–14; Waefeso 2:4–7; Wafilipi 2:5–11; Yakobo 2:1–9; Ufunuo 21:1–5. Andiko kuu ni tafsiri ya kimaana kwa ajili ya uchambuzi, si nukuu ya neno kwa neno kutoka tafsiri maalumu ya Biblia.
BibleProject. Bila tarehe. The Book of Psalms: Study Notes. Nyenzo ya mradi kuhusu mpangilio wa Zaburi na mada za ufalme wa Mungu, hekima na haki.
Goldingay, John. 2008. Psalms, Volume 3: Psalms 90–150. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids, MI: Baker Academic. Uchambuzi wa Zaburi 113, “Yhwh Sits on High, Looks Down Low.”
Kidner, Derek. 2014. Psalms 73–150. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Toleo la awali la 1975. Uchambuzi wa Zaburi 113, “Nothing too great for him, no-one too small,” uk. 435–37.

Zaburi 113 — Mungu Aliye Juu Anayewainua Walio Chini