Zaburi 134 — Safari Inapogeuka Baraka…

Safari ya ibada inageukaje kuwa baraka tunayoibeba hata katika usiku wa maisha?

Muhtasari

Mwisho wa Nyimbo za Kupaa, watumishi wa BWANA, na baraka inayotoka Sayuni

Andiko kuu — Zaburi 134:1–3 (tafsiri ya kimaana kwa ajili ya uchambuzi): “Njoni sasa, mbarikini BWANA, enyi watumishi wote wa BWANA, mnaosimama katika nyumba ya BWANA wakati wa usiku. Inueni mikono yenu kuelekea mahali patakatifu, mkambariki BWANA. BWANA akubariki kutoka Sayuni, yeye aliyezifanya mbingu na nchi.”

Tunapofikiria safari ya ibada, mara nyingi tunakumbuka furaha ya kuwasili. Baada ya kutembea umbali mrefu, watu wanaingia mahali walipokuwa wakipatarajia, wanakutana na ndugu zao na kujiunga na nyimbo za sifa. Lakini sikukuu ikiisha, nini hufuata? Wageni wanarudi kwao. Sauti za watu zinapungua. Taa zinazimwa. Wanaobaki kuilinda na kuitunza nyumba ya ibada wanaendelea na wajibu wao.

Je, sifa za Mungu zinaishia pale ambapo mkusanyiko umemalizika?

Zaburi 134 inajibu kwa maneno machache sana. Inawaita watumishi wa BWANA wamsifu hata usiku. Kisha inatoa baraka kutoka Sayuni kwa jina la Mungu aliyezifanya mbingu na nchi. Ni wimbo mfupi, lakini unafanya mambo mawili yenye uzito: unatuongoza kutoka ibada tunayomtolea Mungu hadi baraka tunayoipokea kutoka kwake, na kutoka mahali pa kukusanyika hadi maisha yanayoendelea nje yake.

Tunapombariki Mungu, tunautangaza wema wake. Mungu anapotubariki, anatupatia mema ambayo hatuwezi kujipatia kwa nguvu zetu wenyewe. Hapo ndipo safari ya mahujaji inapata mwisho wake wenye maana—na maisha mapya yanayoanza baada ya ibada.

1.0 Utangulizi

Zaburi 134 ni ya kumi na tano na ya mwisho katika Nyimbo za Kupaa (Zaburi 120–134). Mfululizo huu ulianza kwa kilio cha mtu aliyekuwa mbali na amani, amezungukwa na maneno ya uongo na uhasama (Zab. 120). Tumemsikia msafiri akitafuta msaada kwa Muumba wa mbingu na nchi, tumeingia naye Yerusalemu, tumeomba rehema, tumeona picha za kuokolewa katika hatari, na tumejifunza kuhusu kazi, familia, kusubiri, agano, na umoja. Sasa, mwishoni, tunasikia mwaliko mmoja wa kumsifu BWANA.

Mazingira ya wimbo yanaonekana kuwa ya ibada. Watumishi wa BWANA wamesimama katika nyumba yake usiku. Kuna sauti inayowaalika wamsifu Mungu. Kisha mtu anabarikiwa: “BWANA akubariki kutoka Sayuni.” Mistari miwili ya kwanza inazungumza na kundi, lakini mstari wa tatu unamzungumzia mtu mmoja. Kwa sababu hiyo, wataalamu wengi wanaona uwezekano wa wimbo uliokuwa na sauti mbili—labda mahujaji wanaowaaga makuhani na Walawi, kisha watumishi hao wanawatakia baraka waabudu wanaoondoka.

Hilo ni wazo lenye mvuto, lakini Zaburi yenyewe haituelezi kwa uhakika nani alisema kila sehemu wala sherehe iliyotumika kuiimba. Tunapaswa kuifanya tofauti hiyo iwe wazi.

Goldingay anabainisha kwamba Zaburi 134 inaishia kwenye mwaliko wa sifa bila kuongeza orodha ndefu ya matendo ya Mungu. Anapendekeza kwamba huenda sababu za kumsifu Mungu tayari zimetolewa katika nyimbo kumi na nne zilizotangulia. Kidner naye anaona uzuri wa mfululizo ulioanza kwa kutangatanga katika mazingira ya uhasama na kuishia kwa ibada mbele za BWANA.

Kwa hiyo, zaburi hii ina hatua tatu: wito wa kumbariki BWANA, ishara ya kuinua mikono katika ibada, na baraka inayotamkwa kwa jina la BWANA. Lakini uhusiano huo si biashara ya pande mbili zenye uwezo sawa. Mungu hahitaji tuongeze utukufu wake kana kwamba alikuwa na upungufu. Sisi ndio tunaohitaji rehema na uzima wake. Tunamsifu kwa sababu yeye ni mwema; tunapokea baraka kwa sababu yeye ni mkarimu.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

2.1 Wimbo wa mwisho wa mahujaji

Kichwa cha Zaburi 134 kinasema tu, Wimbo wa Kupaa. Hakimtaji Daudi wala Sulemani kama baadhi ya zaburi nyingine za mfululizo huu. Hatuna ushahidi wa kutosha kujua mwaka ilipoandikwa, mwandishi wake, au utaratibu kamili wa ibada uliokuwa ukiandamana nayo. Inaweza kuwa iliimbwa na mahujaji waliokuwa wamefika hekaluni, watu waliokuwa wakiaga ili warudi kwao, au kundi lililowaelekeza watumishi wa hekalu kuendelea na sifa usiku.

Hata hivyo, mahali pake katika mkusanyiko ni muhimu. Zaburi 133 imezungumzia uzuri wa ndugu kuishi pamoja na kuhitimisha kwa baraka ambazo BWANA ameziagiza Sayuni. Zaburi 134 inarudia wazo la baraka na Sayuni, lakini sasa inatuonesha watu wakimbariki Mungu na mtu akipokea baraka kutoka kwake. Goldingay anashauri kuzisoma Zaburi 133 na 134 kama nyimbo zinazosaidiana: umoja wa waabudu katika ya kwanza unaonekana katika kubadilishana maneno ya sifa na baraka katika ya pili.

Mwisho wa Zaburi 134 pia unakumbusha Zaburi 121:2, ambako msafiri alisema kwamba msaada wake unatoka kwa BWANA, aliyezifanya mbingu na nchi. Mwanzo wa safari, Muumba ndiye msaada wa mahujaji. Mwisho wa safari, Muumba yuleyule ndiye chanzo cha baraka. Mungu aliyekuwa pamoja nasi njiani habaki nyuma tunapomaliza ibada.

2.2 Watumishi wa BWANA wa usiku ni akina nani?

Maneno ya Kiebrania yanawataja watumishi wa BWANA wanaosimama katika nyumba yake wakati wa usiku. Katika mazingira ya hekalu, kusimama mbele ya BWANA kunaweza kumaanisha kuwa tayari kumtumikia, kushughulikia majukumu ya ibada, au kutimiza wajibu wa uangalizi. Hii si taarifa ya namna watu walivyoweka miguu yao pekee; ni lugha ya huduma.

Kidner anaelekeza hasa kwa makuhani na Walawi. Anataja 1 Mambo ya Nyakati 9:33, inayozungumzia waimbaji wa Walawi wenye majukumu ya mchana na usiku, pamoja na 1 Mambo ya Nyakati 23:30 kuhusu kumshukuru na kumsifu BWANA asubuhi na jioni. Kumbukumbu la Torati 10:8 pia inaunganisha Walawi na kusimama mbele za BWANA kumtumikia na kubariki kwa jina lake. Kwa mtazamo huu, mahujaji wanaweza kuwa wanawaaga wale ambao wataendelea kuhudumu wakati wengine wamelala.

Goldingay anatahadharisha tusiyapunguze sana matumizi ya neno watumishi. Katika Biblia neno hilo linaweza kuwahusu Waisraeli kwa ujumla, si makuhani peke yao. Kwa hiyo, anaona uwezekano wa kuwahusu watumishi maalumu wa hekalu, walinzi wa usiku au waabudu waliokuwa wakija kusali mapema. 1 Mambo ya Nyakati 9:27 inataja walinzi waliokaa katika maeneo ya hekalu. Lakini hatuwezi kutokana na mstari huu kudai kwamba kulikuwa na ibada ya hadhara iliyoendelea bila kukoma kila saa ya usiku.

Tunaweza kusema hivi kwa uangalifu: wimbo unawakumbuka watu ambao huduma yao haikuisha mkusanyiko ulipopungua. Hilo lenyewe lina thamani kubwa.

2.3 “Kumbariki” Mungu na Mungu “kutubariki”

Neno moja la Kiebrania, bārak, ndilo kiungo cha zaburi nzima. Katika mistari ya 1 na 2, watumishi wanaambiwa wambariki BWANA. Katika mstari wa 3, BWANA ndiye anayeombwa ambariki mwanadamu. Katika tafsiri nyingi, upande wa kwanza hueleweka kama kumsifu Mungu, na upande wa pili kama kupokea baraka zake.

Maana hizi zinahusiana, lakini hazifanani kabisa. Tunapombariki BWANA, tunakiri alivyo, tunamshukuru na kutangaza utukufu wake. Mungu anapotubariki, anatupatia uzima, neema na mema yanayotokana na uaminifu wake. Kidner anasisitiza tofauti hii: sisi tunamtambua Mungu kwa jinsi alivyo; Mungu anatupatia kile ambacho sisi hatuna.

Hii inaondoa fikra ya kwamba sifa zetu ni malipo tunayompa Mungu ili aturudishie baraka. Ibada si bei ya kununua upendeleo wa Mungu. Ni mwitikio wa shukrani kwa yule ambaye upendo wake unatufikia kwanza.

2.4 Sayuni na Mungu wa ulimwengu wote

Sayuni ni mahali maalumu katika historia ya Israeli, palipohusishwa na uwepo wa BWANA na ibada ya agano. Hekalu lilikuwa sehemu halisi ya kukutana kwa waabudu. Lakini sentensi ya mwisho, “aliyezifanya mbingu na nchi,” inatukumbusha kwamba Mungu si mungu wa eneo dogo mwenye mamlaka yanayoishia Yerusalemu.

Mungu aliyejifunua kupitia historia ya Israeli ndiye Muumba wa vitu vyote. Baraka inatamkwa kutoka Sayuni, lakini nguvu na wema wake havifungiwi katika kuta zake. Hii inatufundisha kuheshimu nafasi ya hekalu katika historia ya wokovu bila kulitendea jengo au viongozi wake kana kwamba wao ndio chanzo cha baraka. Chanzo ni BWANA mwenyewe.

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Zaburi 134:1a — “Njoni sasa, mbarikini BWANA”

Zaburi inaanza kwa mwaliko wa haraka na wa kirafiki. Neno linaloweza kutafsiriwa “Tazama” au “Njoni sasa” linavuta usikivu: kuna jambo linalostahili kufanywa wakati huu. Watu wanaitwa kuzungumza juu ya wema wa BWANA na kumwonesha heshima inayomstahili.

Katika zaburi nyingi, mwaliko wa sifa hufuatiwa na maelezo ya matendo ya Mungu: aliumba, aliokoa, aliongoza na alitunza agano lake. Lakini Zaburi 134 haianzi kuelezea historia yote upya. Goldingay anaona kwamba nyimbo zilizotangulia tayari zimewapa mahujaji sababu nyingi za kumsifu. Waliokuwa na hofu walijifunza kumtumaini; waliojeruhiwa walimlilia; waliookolewa walimshukuru; waliokuwa wakisubiri waliona sababu ya kuendelea kuwa na tumaini.

Tunapoifikiria safari nzima, maneno “Mbarikini BWANA” yanakuwa muhtasari wa ushuhuda mrefu. Hata sisi tunaweza kufika wakati ambao hatuna maelezo mapya ya kutoa. Tunaweza kukumbuka tu kwamba Mungu alikuwa pamoja nasi na kusema kwa unyenyekevu: BWANA, tunakushukuru.

3.2 Zaburi 134:1b — “Enyi watumishi wote wa BWANA”

Mwaliko unaelekezwa kwa watumishi wengi, si mtu mmoja. Ikiwa walikuwa makuhani, Walawi, waimbaji au walinzi, jambo la kwanza linalotajwa kuhusu wao si ukuu wa vyeo vyao, bali uhusiano wao na Mungu. Ni watumishi wa BWANA.

Hapa kuna fundisho kwa uongozi wa kiroho. Mtu anayeongoza ibada si mmiliki wa uwepo wa Mungu. Hafai kutumia huduma yake ili watu wamwogope, wamwabudu au waamini kwamba baraka zote zinapaswa kupitia kwake. Cheo cha kiroho ni wito wa kuwajibika chini ya mamlaka ya Mungu, si kibali cha kutawala dhamiri za wengine.

Katika Biblia, jina mtumishi wa BWANA linaweza pia kutumiwa kwa watu na makundi tofauti. Yoshua 1:1 linamkumbuka Musa kama mtumishi wa BWANA; Isaya 41:8–9 inaiita Israeli mtumishi wa Mungu. Katika Agano Jipya, waumini wanaitwa kumtumikia Kristo katika kazi zao (Kol. 3:23–24). Mifano hii haimaanishi kwamba kila mtumishi wa Mungu alikuwa mlinzi wa hekalu usiku. Inatukumbusha tu kwamba thamani ya huduma haitokani na watu wangapi wanatuona.

3.3 Zaburi 134:1c — “Mnaosimama katika nyumba ya BWANA wakati wa usiku”

Kwa nini usiku umetajwa? Huenda ni kwa sababu sehemu ya huduma ya hekalu iliendelea baada ya shughuli nyingi za mchana. Kidner anakumbusha kuhusu waimbaji wa Walawi wenye majukumu ya mchana na usiku. Goldingay anapendekeza pia ulinzi wa hekalu, maandalizi ya ibada ya asubuhi au watu waliokuwa wakisali kabla ya alfajiri. Hatuna maelezo ya kutosha kuamua aina moja ya shughuli kwa uhakika.

Lakini picha inatugusa. Wakati wengi wamelala, baadhi ya watu bado wanaendelea kutumikia. Ibada haionekani tu kwenye jukwaa lililojaa waimbaji. Pia kuna utulivu wa mtu anayejitolea kwa uaminifu bila watazamaji.

Zaburi 121 inasema kwamba Mlinzi wa Israeli hasinzii wala halali. Zaburi 130 inazungumzia walinzi wanaongoja asubuhi. Sasa Zaburi 134 inatuonesha watu wanaoendelea kumwelekea BWANA wakati wa usiku. Hatuambiwi kwamba giza limeondoka. Tunaambiwa kwamba hata giza halizuii kumsifu Mungu.

Hilo ni faraja kwa wanaoishi katika nyakati za upweke na kusubiri. Lakini pia ni muhimu kueleza kwamba zaburi haimwamrishi kila muumini kukesha usiku kucha. Mungu yuleyule anapokea ibada yetu na hutupatia pumziko (Zab. 127:2). Kudumu katika uaminifu hakumaanishi kuuchosha mwili bila mipaka.

3.4 Zaburi 134:2a — “Inueni mikono yenu”

Kuinua mikono ni ishara ya mwili inayoweza kuonesha sala, utegemezi, ombi au baraka. Zaburi 28:2 inaonesha mtu akiinua mikono kuelekea patakatifu akiomba msaada. Zaburi 63:4 inahusisha kuinua mikono na kulibariki jina la Mungu. Walawi 9:22 inaonesha Haruni akiinua mikono ili kuwabariki watu.

Goldingay anasisitiza kwamba ishara hii mara nyingi ni ya kumwelekea Mungu kwa uhitaji, badala ya kuwa kitendo cha shangwe pekee. Kidner anakazia umuhimu wa utakatifu unaohusika katika namna tunavyoabudu. Tunaweza kuunganisha mawazo hayo bila kulazimisha kila mtu aone jambo moja tu: mikono iliyoinuliwa inaonesha kwamba mwanadamu anajielekeza kwa Mungu ambaye anamtegemea.

Hata hivyo, hatupaswi kugeuza ishara hii kuwa kipimo cha kiwango cha imani. Biblia inatambua pia kusimama, kupiga magoti, kuinama, kuimba na kunyamaza. Mtu anaweza kuinua mikono huku moyo wake ukitafuta sifa za wanadamu; mwingine anaweza kukaa kimya akiwa na unyenyekevu wa kweli. Mungu anataka ukweli wa ndani, si maonesho ya nje pekee.

3.5 Zaburi 134:2b — “Kuelekea mahali patakatifu”

Maneno ya Kiebrania katika sehemu hii ni mafupi, na yana nafasi ya tafsiri zaidi ya moja. Baadhi ya tafsiri yanaelekeza mikono kwenda patakatifu au kuelekea mahali patakatifu. Tafsiri nyingine yanaweza kuhusisha usemi huo na utakatifu wenyewe, kana kwamba wito ni kuabudu kwa mikono yenye utakatifu.

Kidner anataja uwezekano huo na kulinganisha wazo la utakatifu na 1 Timotheo 2:8, ambapo Paulo anataja kuinua mikono mitakatifu katika sala. Hatuwezi kusema kwa uhakika kwamba Paulo alikuwa ananukuu Zaburi 134; huo ni uhusiano unaoweza kusaidia tafakari.

Goldingay anatoa wazo jingine: watumishi waliokuwa katika patakatifu pa duniani wangeweza kuelekeza mikono kwa patakatifu pa mbinguni, ambako Mungu anatawala. Hilo linakumbusha kwamba nyumba yoyote iliyojengwa kwa mikono ya watu haiwezi kumfunga Muumba (1 Fal. 8:27). Lakini kwa sababu wimbo ni mfupi sana, hatuwezi kudai kwamba hii ndiyo maana pekee iliyokusudiwa.

Ujumbe ambao unaweza kusimama katika tafsiri zote ni huu: ibada inaelekezwa kwa Mungu mwenyewe. Jengo na taratibu zake vinaweza kutusaidia kujielekeza kwake, lakini havipaswi kuchukua nafasi yake.

3.6 Zaburi 134:2c — “Mkambariki BWANA”

Mwaliko wa kwanza unarudiwa tena. Mistari miwili ya kwanza inaanza na kumalizia kwa wito huohuo: mbarikini BWANA. Katikati yake kuna kuinua mikono. Urudiaji huo si upungufu wa mawazo. Unamsaidia mwabudu asipoteze lengo la ibada yake.

Katika ulimwengu wa maonesho mengi, tunaweza kudhani kwamba ibada yenye thamani lazima iwe na maneno mapya na mipangilio mikubwa kila mara. Lakini zaburi hii inaonesha kwamba sala fupi inayotoka katika moyo wa kweli inaweza kubeba maana ya safari ndefu ya imani.

Pia, wito wa sifa hautangulizwi kama sharti la Mungu kutimiza kila ombi tunalolitoa. Hatusemi, “Nikimsifu vya kutosha atanipa kile nilichopanga.” Tunamsifu kwa sababu yeye ni BWANA. Baraka inayofuata ni zawadi ya neema yake, si mshahara wa ibada iliyofanywa kwa ustadi.

3.7 Zaburi 134:3a — “BWANA akubariki kutoka Sayuni”

Sasa sauti ya wimbo inabadilika. Badala ya watu kuagizwa kumbariki Mungu, mtu mmoja anabarikiwa kwa jina la BWANA. Kwa Kiebrania, “akubariki” hapa inamwelekea mtu mmoja, ilhali katika mistari miwili iliyotangulia mwaliko umeelekezwa kwa kundi. Goldingay anaona kwamba tofauti hiyo inaunga mkono uwezekano wa sauti mbili zinazojibizana katika ibada.

Tunaweza kuwaza mahujaji wakiwaambia watumishi wa hekalu, “Endeleeni kumbariki BWANA,” kisha watumishi hao wakijibu, “BWANA akubariki kutoka Sayuni.” Lakini hili ni jaribio la kueleza picha, si taarifa iliyothibitishwa ya sherehe ya zamani.

Maneno yanafanana na baraka ya kikuhani katika Hesabu 6:24: “BWANA akubariki na kukulinda.” Pia yanakumbusha Zaburi 128:5, ambayo inaomba baraka zitoke Sayuni. Ndani ya jumuiya kubwa, Mungu hawapotezi watu binafsi machoni pake. Mtu anayesafiri, anayeogopa au aliyechoka anaweza kusikia kwamba yeye pia yuko mbele za Mungu.

Hata hivyo, baraka hii si ahadi ya kwamba kila safari itakuwa bila hatari, kila ugonjwa utapona haraka, au kila familia itapata mali nyingi. Ni sala na tamko la tumaini linaloelekezwa kwa Mungu. Anayetoa baraka kwa jina lake hapaswi kujifanya anaweza kumlazimisha Mungu kutenda alivyopanga yeye.

3.8 Zaburi 134:3b — “Yeye aliyezifanya mbingu na nchi”

Sentensi ya mwisho inaleta upeo mpana. Sayuni ni mahali maalumu katika historia ya Israeli, lakini Mungu anayebariki kutoka hapo ndiye aliyeumba mbingu na nchi. Mamlaka yake hayafungwi na mipaka ya mji. Yeye ni Mungu wa barabara ambazo mahujaji watapita, familia watakazorudia, mataifa yaliyo mbali na maisha yote yanayoendelea baada ya sikukuu.

Usemi huu unarudia mwangwi wa Zaburi 121:2. Mwanzoni mwa safari tulijiuliza msaada wetu unatoka wapi. Mwishoni tunakumbushwa kwamba baraka zetu zinatoka kwa Muumba yuleyule. Hivyo, wimbo wa mwisho hautupi picha ya kufungiwa hekaluni milele. Unatutuma kurudi katika maisha tukimtegemea Mungu aliye hai.

Zaburi haielezi kilichofuata baada ya baraka kutamkwa. Hilo linafaa kabisa. Neno lake la mwisho linatuacha mikononi mwa BWANA. Tunaweza kutoka mahali pa ibada, lakini hatuwezi kutoka katika ulimwengu ambao Mungu ndiye Muumba na Mlinzi wake.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Ibada ya kweli humweka Mungu katikati

Hakuna mstari wa Zaburi 134 unaomsifu kiongozi kwa uwezo wake, jengo kwa uzuri wake, au kundi kwa ukubwa wake. BWANA ndiye anayestahili baraka na sifa. Huu ni ukumbusho muhimu kwa makanisa yanayoweza kuvutwa na mashindano ya umaarufu, hadhi na maonesho ya nguvu.

Mhubiri, mwimbaji na msimamizi mwenye kipawa bado ni mtumishi wa Mungu. Heshima ya huduma haimaanishi kwamba mtu anatakiwa kutazamwa kama chanzo cha neema. Ibada inayomweka Mungu katikati huwasaidia viongozi kuwa wanyenyekevu na watu kuwa huru kumtegemea BWANA moja kwa moja.

4.2 Uaminifu una nafasi hata pasipo watazamaji

Picha ya watumishi wa usiku inatukumbusha kazi nyingi zinazofanywa bila watu kuziona. Kuna muuguzi anayekesha kumtunza mgonjwa, mzazi anayembeba mtoto mwenye homa, mlinzi anayelinda mali za wengine, na mtu anayewasaidia wazee wakati familia nyingine imelala. Hizi ni mifano ya matumizi ya leo, si madai kwamba Zaburi 134 ilitaja kazi hizo moja kwa moja.

Lakini tunapaswa kuwa waangalifu. Kumtumikia Mungu hakumaanishi kukubali kufanyishwa kazi kupita kiasi au kunyimwa mapumziko. Kanisa linalothamini huduma ya usiku linapaswa pia kuthamini malipo ya haki, usalama wa watumishi, mgawanyo mzuri wa majukumu na muda wa kupumzika. Mungu wa ibada ni Mungu wa pumziko pia.

4.3 Sisi tunamsifu Mungu; yeye ndiye anayetoa uzima

Neno bārak linaporudiwa linajenga uhusiano mzuri kati ya sifa na baraka. Lakini si uhusiano wa kibiashara. Hatuwezi kumnunulia Mungu upendo kwa nyimbo, sadaka au muda mrefu wa maombi. Tunachofanya ni kuitikia rehema ambazo zimetutangulia.

Kwa hiyo, viongozi wa kiroho wasidai kwamba wanaweza kuuza baraka, kuzipima kwa ukubwa wa sadaka au kuwanyima watu kwa sababu hawajawaunga mkono binafsi. Baraka ya Mungu hutoka kwa Mungu. Wajibu wetu ni kuielekeza jumuiya kwake kwa uaminifu.

4.4 Ibada ya pamoja haipaswi kuwasahau watu mmoja mmoja

Mistari miwili ya mwanzo inaelekezwa kwa kundi; mstari wa mwisho unamzungumzia mtu mmoja. Hii inatukumbusha kwamba Mungu anaijali jumuiya nzima, lakini pia anamwona kila mshiriki. Katika mikusanyiko mikubwa, wajane, wageni, wagonjwa, watu wenye ulemavu au wanaopitia huzuni wanaweza kujisikia kana kwamba wamepotea kati ya umati.

Baraka inayotamkwa kwa watu inapaswa kutuongoza kuwajali kwa matendo. Kuombea mtu ni vizuri; kumsikiliza, kumtembelea na kumsaidia kwa heshima kunaweza kufanya maombi hayo yawe na mwili. Lakini pia hatupaswi kufanya baraka kuwa kitu cha mtu binafsi tu. Mungu anatuita kujenga jumuiya inayowajibika kwa ustawi wa wengine.

4.5 Sayuni ni mahali pa agano, si gereza la Mungu

Katika simulizi la Israeli, Sayuni ina uzito kwa sababu Mungu aliifanya sehemu ya ibada na kumbukumbu ya uwepo wake. Hatupaswi kuifuta historia hiyo tunaposoma zaburi kama Wakristo. Wakati huohuo, Mungu aliyezifanya mbingu na nchi hawezi kumilikiwa na jengo, mji au dhehebu. Hata Sulemani alikiri kwamba mbingu haziwezi kumtosha Mungu (1 Fal. 8:27).

Kanisa linapodai kwamba neema ya Mungu inaweza kupatikana kupitia mtu mmoja au kituo kimoja tu, linakuwa limepoteza mwelekeo wa zaburi hii. Baraka inatamkwa kutoka Sayuni, lakini chanzo chake ni BWANA aliye mkuu kuliko Sayuni.

4.6 Ibada inaendelea baada ya kusanyiko

Mwisho wa Nyimbo za Kupaa si mwisho wa maisha ya mahujaji. Baada ya baraka, kuna safari ya kurudi. Watu watakutana tena na majukumu, migogoro, kazi na watu wenye uhitaji. Wimbo unatufundisha kwamba ibada haipimwi na kile tunachosema ndani ya jengo pekee, bali pia na namna tunavyoishi baada ya kuondoka.

Ikiwa tunamsifu Mungu lakini tunawadanganya wateja, tunawadharau wafanyakazi, tunawanyanyasa walio dhaifu au tunaficha maovu katika jumuiya yetu, maisha yetu yanapingana na ibada yetu. Wimbo wa usiku unatualika kufanya shukrani iwe tabia inayodumu hata tunapokuwa mbali na macho ya watu.

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

5.1 Safari ya Zaburi 120–134 inapofika mwisho

Zaburi 120 inasema kuhusu mtu anayetamani amani katikati ya uongo na uhasama. Zaburi 121 inatupa tumaini katika Muumba anayelinda. Zaburi 122 inafurahia Yerusalemu; Zaburi 123 inaomba rehema; zaburi zinazofuata zinakumbuka ukombozi, zinaonya kuhusu udhalimu, zinathamini familia na kazi, na zinafundisha kusubiri msamaha na urejesho. Zaburi 131 inaonesha moyo uliotulia; Zaburi 132 inakumbuka ahadi za Mungu kwa Daudi; Zaburi 133 inaadhimisha umoja.

Sasa Zaburi 134 inakusanya mambo hayo yote katika wito wa kumsifu BWANA na kupokea baraka yake. Goldingay analinganisha nafasi yake na Zaburi 150, ambayo itamalizia mkusanyiko mzima wa Zaburi kwa wito wa sifa. Katika yote mawili, hitimisho si kwamba matatizo yote yamekwisha, bali ni kwamba Mungu bado anastahili kusifiwa.

5.2 Walawi, ukuhani na baraka ya Israeli

Hesabu 6:22–27 inaweka baraka ya kikuhani ndani ya maisha ya Israeli. Kumbukumbu la Torati 10:8 linaonesha Walawi wakihudumu mbele za BWANA na kubariki kwa jina lake. 1 Mambo ya Nyakati 9:33 na 23:30 zinataja huduma za waimbaji wa hekalu na sifa za asubuhi na jioni. Haya yanatupa mazingira ya kuelewa wimbo huu, bila kudai kwamba yanauthibitisha mpangilio maalumu wa ibada ya usiku.

Huduma ya hekalu ilihusisha watu wengi. Wapo walioimba, walioandaa na waliolinda. Wapo walioonekana mbele ya hadhara na waliotenda kazi kimyakimya. Kila huduma ilikuwa na nafasi, lakini hakuna mtumishi aliyekuwa chanzo cha baraka. Watumishi walielekeza watu kwa BWANA.

5.3 Kutoka Sayuni ya kihistoria hadi ibada kwa njia ya Kristo

Yesu alipozungumza na mwanamke Msamaria, alielekeza macho kwenye ibada kwa Roho na kweli, huku akisisitiza kwamba wokovu unatoka kwa Wayahudi (Yoh. 4:21–24). Hatupaswi kutumia maneno hayo kuidhihaki historia ya Israeli. Tunatambua kwamba Mungu aliijenga hadithi ya wokovu kupitia watu wake na kwamba katika Yesu historia hiyo imefikia hatua mpya.

Waebrania 12:22–24 inaelezea waumini wanaoukaribia Mlima Sayuni wa mbinguni, Yerusalemu wa mbinguni, na Yesu, mpatanishi wa agano jipya. Kidner anaunganisha tumaini hilo na baraka ya Zaburi 134. Hii ni tafakari ya Kikristo inayofuata simulizi pana la Biblia, si madai kwamba mwandishi wa Zaburi 134 alikuwa tayari akieleza kila neno la Waebrania 12.

5.4 Yesu anawabariki wanafunzi wake wanapoendelea na safari

Luka 24:50–53 inasimulia kwamba Yesu aliyefufuka aliinua mikono na kuwabariki wanafunzi wake. Walimwabudu na kurudi Yerusalemu wakiwa na furaha, wakimsifu Mungu. Picha hii ina uhusiano wa kuvutia na Zaburi 134: mikono iliyoinuliwa, baraka, ibada na watu wanaoendelea na maisha.

Luka hasemi kwamba Yesu alikuwa akinukuu Zaburi 134, kwa hiyo tusilazimishe uhusiano wa moja kwa moja. Lakini tunaweza kuona namna ujumbe wa Biblia unavyolingana: Mungu anawakaribisha watu wake katika ibada, anawapa baraka, kisha wanarudi katika ulimwengu huku wakimtumaini yeye.

5.5 Yesu kama Kuhani Mkuu na huduma ya kanisa

Waebrania 7:23–28 na 10:11–14 zinamweleza Yesu kama Kuhani Mkuu aliye hai na mwenye huduma ya kipekee ya upatanisho. 1 Petro 2:9–10 inawaita waumini ukuhani wa kifalme ili watangaze matendo makuu ya Mungu. Hayo ni maendeleo ya mafundisho ya Agano Jipya, si tafsiri ya moja kwa moja ya utambulisho wa watumishi wa usiku katika Zaburi 134.

Lakini yanatuonesha wajibu wa kanisa: kumwabudu Mungu, kusali, kushuhudia, kusaidiana na kuhudumia waliovunjika moyo. Viongozi wa Kikristo hawapewi haki ya kumiliki baraka za Mungu. Wanaitwa kutumikia kwa uwajibikaji, wakimtazama Yesu kama kiongozi na Kuhani Mkuu wa kweli.

5.6 Mungu asiyechoka kulinda na tumaini la uumbaji mpya

Zaburi 121 inasema kwamba Mlinzi wa Israeli hasinzii wala halali. Zaburi 134 inawataja watumishi wanaokesha usiku, lakini haimaanishi kwamba Mungu anahitaji watu wamkumbushe awe macho. Yeye ndiye anayelinda na kuendeleza uhai hata watu wanapokuwa wamelala.

Ufunuo 7:15 unaonesha watu wakimtumikia Mungu mbele ya kiti chake cha enzi, na Ufunuo 21:1–5 unatupa picha ya Mungu anayekaa pamoja na wanadamu katika uumbaji mpya. Katika mtazamo wa Kikristo, ibada ya Zaburi 134 inaweza kuwa dalili ndogo inayotuelekeza kwenye tumaini hilo la mwisho: maisha ambayo uwepo wa Mungu hauzuiliwi na hofu, dhambi au mauti. Hata hivyo, maana ya kwanza ya zaburi inabaki kuwa ibada ya Israeli na baraka inayotamkwa kutoka Sayuni.

6.0 Matumizi Katika Maisha

Malizia mikusanyiko ya ibada kwa baraka yenye maana. Usifanye maneno ya mwisho ya ibada kuwa ishara ya kuondoka tu. Waumini waelewe kwamba wanaondoka kwenda kuishi mbele za Mungu katika ulimwengu wa kawaida.
Tambua huduma zisizoonekana. Washukuru wanaofanya usafi, kuandaa vifaa, kulinda maeneo, kufundisha watoto, kutembelea wagonjwa na kusaidia wengine kwa ukimya. Shukrani ziambatane na haki na uangalizi mzuri kwao.
Jenga utaratibu rahisi wa shukrani jioni. Kumbuka rehema moja ya siku, kosa moja la kuungama na jambo moja la kumkabidhi Mungu kabla ya kulala. Sala fupi inaweza kuufundisha moyo kutulia.
Thamini pumziko katika huduma. Usitumie aya hii kuwalazimisha watu kufanya kazi bila usingizi. Panga majukumu kwa usawa, heshimu afya na usalama, na kumbuka kwamba Mungu pia ndiye anayetoa pumziko.
Fanya ibada ya pamoja iwafikie watu binafsi. Tafuta namna ya kuwajali wageni, wajane, watu wenye ulemavu, wahudumu wanaochoka na wale ambao hawawezi kuhudhuria kutokana na ugonjwa au majukumu ya uangalizi.
Mweke Mungu, si mwanadamu, katikati ya ibada. Angalia kama nyimbo, mahubiri na uongozi vinamwelekeza mtu kwa BWANA au vinawafanya watu wamtegemee kiongozi mmoja bila kumuuliza maswali.
Kataa biashara ya baraka. Hakuna sadaka, malipo ya heshima au utii kwa kiongozi unaoweza kununua baraka kutoka kwa Mungu. Toa kwa ukarimu na uadilifu, si kwa kutishwa au kudanganywa.
Fanya mikono ya ibada iwe mikono ya huduma. Ikiwa tunainua mikono kumsifu Mungu, mikono hiyo hiyo iwe tayari kufanya kazi kwa haki, kusaidia mwenye uhitaji na kutengeneza tulichoharibu.
Wakumbuke wasioweza kuwa katika kusanyiko. Wasiliana na wagonjwa, waliofungwa gerezani, wazee na wanaohudumia ndugu zao nyumbani. Kadiri hali inavyoruhusu, peleka kwao huduma na ushirika bila kuvunja utu na usiri wao.
Chukua baraka kwenda katika maisha ya kila siku. Jiulize utakavyoonesha uaminifu wa Mungu shuleni, kazini, sokoni, nyumbani, hospitalini au katika mkutano wa majirani katika siku zinazofuata.

7.0 Maswali ya Tafakari

Kwa nini Zaburi 134 ni hitimisho linalofaa kwa mfululizo wa Nyimbo za Kupaa?
Zaburi 133 na 134 zinahusianaje katika mada ya Sayuni, umoja na baraka?
Ni ushahidi gani unaounga mkono kwamba “watumishi wa BWANA” wa usiku walikuwa makuhani au Walawi? Kwa nini hatupaswi kuifanya tafsiri hiyo kuwa ya lazima?
Kuna tofauti gani kati ya sisi kumbariki Mungu na Mungu kutubariki sisi?
Kwa nini matumizi ya “akubariki” kwa mtu mmoja katika mstari wa tatu ni muhimu kwa wazo la mwitikio wa sauti mbili katika ibada?
Kidner na Goldingay wanasisitiza mambo gani yanayotofautiana kidogo kuhusu watumishi wa usiku?
Ni tafsiri zipi zinazowezekana kuhusu kuinua mikono “kuelekea mahali patakatifu”? Tunapaswa kuzishughulikia kwa uangalifu gani?
Zaburi 121:2 inatusaidiaje kuelewa sentensi ya mwisho ya Zaburi 134?
Kwa nini baraka ya Mungu haipaswi kutafsiriwa kama ahadi kwamba kila mwamini atakuwa tajiri au hatapatwa na mateso?
Kuna uhusiano gani unaoweza kujengwa kwa uangalifu kati ya Zaburi 134, Luka 24:50–53 na Waebrania 12:22–24?
Ni watu gani wanaofanya huduma muhimu lakini zisizoonekana katika familia, kanisa au jamii yako? Unawezaje kuwathamini na wakati huohuo kulinda mapumziko yao?
Maisha yako yangebadilikaje kama ungechukulia baraka ya mwisho ya ibada kuwa mwaliko wa kuishi kwa uaminifu baada ya kutoka kanisani?

8.0 Sala ya Mwitikio

Ee BWANA, Muumba wa mbingu na nchi, tunakushukuru kwa kutuongoza katika safari zenye mashaka, nyakati za huzuni na siku za furaha. Asante kwa jumuiya ambazo tumekutana nawe katika ibada, na kwa watumishi ambao kazi zao mara nyingi hazionekani. Tusamehe tunapogeuza ibada kuwa maonesho, baraka kuwa biashara, au huduma kuwa njia ya kutafuta utukufu wetu wenyewe. Tufundishe kuinua mikono yenye unyenyekevu mbele zako na kuitumia mikono hiyo kwa haki, huruma na kazi ya uaminifu. Walinde wanaohudumu usiku; wape pumziko waliochoka na ushirika walio wapweke. Tunapotoka katika maeneo ya ibada, baraka yako iende pamoja nasi katika majukumu ya kawaida. Kwa njia ya Yesu Kristo aliyefufuka, tufanye watu wanaolibariki jina lako na kuupeleka ulimwenguni ushuhuda wa rehema zako. Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 134 inahitimisha Nyimbo za Kupaa kwa mwendo mfupi lakini wenye uzito: watumishi wanaalikwa kumbariki BWANA hata usiku, kisha mtu anapokea baraka kutoka Sayuni kwa jina la Muumba wa mbingu na nchi. Safari iliyoanza katika Zaburi 120 kwa kilio kutoka mazingira ya uhasama inaishia kwa ibada na ahadi ya neema kwa maisha yanayoendelea.

Zaburi 135 inachukua mwaliko huo na kuupanua. Inawaita tena watumishi wa BWANA walio katika nyumba yake na nyua zake walisifu jina lake (Zab. 135:1–2). Lakini safari hii wimbo unaendelea kueleza kwa nini: BWANA ni mwema, amewachagua watu wake, anatawala uumbaji, anatenda katika historia na ni tofauti kabisa na sanamu zisizo na uwezo wa kuokoa.

Kwa hiyo, Zaburi 134 inatupa baraka ya mwisho ya mahujaji; Zaburi 135 inatukaribisha kuyakumbuka na kuyatangaza matendo ya Mungu. Waliobarikiwa na Muumba wanaalikwa kurudi katika maisha wakiwa mashahidi wa wema wake.

10.0 Orodha ya Vyanzo

Maandiko Matakatifu: Kutoka 15; Kumbukumbu la Torati 10:8; Hesabu 6:22–27; Walawi 9:22; 1 Wafalme 8:22–30; 1 Mambo ya Nyakati 9:27, 33; 23:26–30; 25; Zaburi 28:2; 63:4; 120–135; 150; Isaya 41:8–10; Yohana 4:21–24; Luka 24:50–53; Warumi 12:11; Waefeso 4:11–16; Wakolosai 3:23–24; 1 Timotheo 2:8; Waebrania 7:23–28; 10:11–14; 12:22–24; 1 Petro 2:9–10; Ufunuo 7:15; 21:1–5.
Goldingay, John. 2008. Psalms, Volume 3: Psalms 90–150. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic. Maelezo ya Zaburi 134, “The Reciprocity of Praise and Blessing.” Chanzo muhimu kuhusu uhusiano wa Zaburi 133 na 134, uwezekano wa sauti mbili katika ibada, watumishi wa usiku, ishara ya mikono iliyoinuliwa, baraka kwa mtu mmoja, na uhusiano kati ya Sayuni na mamlaka ya Muumba wa mbinguni.
Kidner, Derek. 1975. Psalms 73–150: A Commentary. Tyndale Old Testament Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Maelezo ya Zaburi 134, “Unceasing praise,” uk. 489–490. Chanzo muhimu kuhusu huduma ya Walawi, uwezekano wa mahujaji kuagana na watumishi wa hekalu, maana za “mahali patakatifu,” tofauti kati ya kumsifu Mungu na kupokea baraka yake, na uhusiano wa tafakari na Waebrania 12.
BibleProject. The Book of Psalms. Nyenzo za jumla kuhusu muundo wa kitabu cha Zaburi, Nyimbo za Kupaa, na mwendo wa sifa katika simulizi pana la Biblia. Imetumiwa kwa uelewa wa muktadha wa Biblia nzima, si kama chanzo maalumu cha uchambuzi wa kila mstari wa Zaburi 134. Tanbihi ya tafsiri na uchambuzi: Andiko kuu ni tafsiri ya kimaana kwa ajili ya kujifunza, si nukuu ya neno kwa neno ya toleo maalumu la Biblia. Utambulisho wa wasemaji, mazingira kamili ya matumizi ya wimbo na maana ya maneno yanayohusu “mahali patakatifu” vina nafasi ya kujadiliwa. Katika maelezo haya, tumetofautisha kile ambacho zaburi inasema, mapendekezo ya wataalamu kuhusu historia yake, na matumizi yake katika mtazamo wa Agano Jipya na Kristo.

Zaburi 134 — Safari Inapogeuka Baraka: Ibada Inayoendelea Hata Usiku