Zaburi 142 — Unapokosa wa Kusimama Pembeni…

Unapohisi hakuna anayejali maisha yako, sala kutoka pangoni inawezaje kukusaidia kuomba msaada?

Muhtasari

Kujifunza kumwambia Mungu maumivu ya upweke, kuomba msaada, na kutumaini ushirika utakaorejeshwa

Andiko kuu — Zaburi 142:5–7 (tafsiri ya kimaana kwa ajili ya uchambuzi): “Nimekulilia wewe, BWANA. Nimesema: Wewe ndiwe kimbilio langu, fungu langu katika nchi ya walio hai. Sikiliza kilio changu, kwa maana nimelemewa sana. Uniokoe na wanaonifuatilia, kwa sababu wana nguvu kuliko mimi. Unitoe katika kifungo hiki ili nilipe jina lako sifa; wenye haki watanizunguka kwa furaha kwa sababu utanitendea mema.”

Mtu anaweza kuishi katikati ya watu wengi, akawa na simu yenye majina mengi na akaendelea kutimiza majukumu yake, lakini moyoni akajisikia kwamba hakuna mtu anayejua anachopitia. Mfanyakazi anaposingiziwa, wenzake wanaogopa kusimama naye. Familia inapopata tatizo, marafiki waliokuwa karibu wanaanza kujitenga. Mtu anayewafariji wengine kila siku anakosa wa kumsikiliza wakati naye anahitaji faraja. Mara nyingine, uchungu mkubwa si hatari inayotukabili pekee; ni kugundua kwamba wale tuliowategemea wameondoka.

Zaburi 142 inatupa lugha ya kuomba katika hali hiyo. Kichwa chake kinatukumbusha Daudi akiwa pangoni. Msemaji anaeleza jinsi anavyofuatiliwa na watu wenye nguvu kuliko yeye, alivyoelemewa rohoni na jinsi asivyomwona mtu anayejali maisha yake. Hata hivyo, sala hii haijajengwa juu ya kujifanya kwamba mambo yote yako sawa. Inakiri mahitaji halisi, inalia kwa Mungu na inatazamia siku ambayo aliyeachwa peke yake ataweza kusimama tena katikati ya watu wenye haki.

Huu ndio mwendo wa Zaburi hii: kutoka sauti ya mtu anayelia katika upweke hadi tumaini la watu watakaomzunguka kwa shukrani. Pango halifanywi mahali pa kuvutia ili kupunguza uchungu wake. Sala pia haisemi kwamba kumwamini Mungu kunamaanisha kutohitaji msaada wa wanadamu.

1.0 Utangulizi

Zaburi 142 ni sala ya maombolezo yenye mistari saba. Kichwa chake kinaihusisha na Daudi, kinaiita maskil, na kinaongeza kwamba iliombwa “alipokuwa pangoni.” Maana sahihi ya neno maskil si ya uhakika. Watafsiri wengine wamelihusisha na wimbo wa hekima, tafakari au utunzi wenye ustadi. Kwa vyovyote vile, Zaburi hii imekuwa lugha ya kuombea nyakati ambazo njia za kawaida za kupata msaada zimeonekana kufungwa.

Maswali yake yanagusa maisha ya watu wengi. Tunasemaje mbele za Mungu tunapoishiwa nguvu? Ni nini maana ya kusema “BWANA anajua njia yangu” wakati hatuoni njia ya kutokea? Je, Mungu kuwa “fungu langu” kunamaanisha kwamba chakula, ulinzi, matibabu au rafiki mwenye huruma havina umuhimu? Na tunawezaje kutumaini bila kujipa uhakika wa uongo kwamba hali itabadilika mara moja?

Sala inasonga katika hatua nne. Kwanza, msemaji anatangaza kwamba atamwita BWANA kwa sauti (mst. 1–2). Pili, anaeleza uchovu wa ndani, mitego iliyo mbele yake na kukosekana kwa watu wa kumsaidia (mst. 3–4). Tatu, anamwambia Mungu kwamba yeye ndiye kimbilio na fungu lake (mst. 5). Mwishoni, anaomba kuokolewa na kufunguliwa ili aweze kumsifu Mungu pamoja na wenye haki (mst. 6–7).

John Goldingay anaona katika Zaburi hii utegemezi uliofikia hali ya mwisho: msemaji hana mahali pengine pa kuelekea. Derek Kidner, anayeipa sehemu yake ya uchambuzi maana ya mtu aliyebanwa pande zote, anaonesha imani ambayo imesukumwa karibu na kikomo chake lakini haijakata tamaa (Goldingay 2008, maelezo ya Zab. 142; Kidner 1975, maelezo ya Zab. 142). Hatujifunzi kuusifu uchungu wenyewe. Tunajifunza kwamba uchungu mkubwa unaweza kusemwa mbele za Mungu kwa ukweli.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

2.1 “Alipokuwa pangoni”: simulizi la Daudi na mipaka ya tunachojua

Kichwa cha Zaburi kinatukumbusha nyakati za Daudi alipokuwa akikimbia hatari. Simulizi mbili zinavutia zaidi. Katika 1 Samweli 22:1–2, Daudi alijificha katika pango la Adulamu na baadaye watu wa familia yake pamoja na walioelemewa na maisha walimkusanyikia. Katika 1 Samweli 24, Daudi alikutana na Sauli katika pango karibu na En-gedi. Haya ni mazingira yanayoweza kutusaidia kuelewa picha ya mtu anayefuatiliwa, lakini Zaburi yenyewe haitaji pango gani wala tarehe yake. Hatupaswi kuitumia kama shajara ambayo kila tukio lake tunalijua.

Kidner anaiunganisha Zaburi 142 na Zaburi 57, kwa kuwa zote zina kichwa kinachohusisha Daudi na pango. Anaona kwamba katika Zaburi 57 Daudi anaonekana mwenye ujasiri mkubwa, wakati hapa anaonekana amebanwa sana. Hisia hizo mbili zinaweza kumpata mtu yuleyule katika kipindi cha majaribu. Kidner pia anaona kukusanyika kwa ndugu wa Daudi katika 1 Samweli 22 kuwa mwangwi mzuri wa tumaini la mstari wa 7. Hata hivyo, kufanana huko hakuthibitishi kwamba mstari wa 7 ulikuwa unabashiri mkusanyiko huo maalumu.

Goldingay anakuwa mwangalifu zaidi kuhusu kutumia vichwa vya Zaburi kuthibitisha mazingira ya asili ya kila utunzi. Anatambua misemo inayofanana na simulizi za Daudi, kama watu kumfuatilia na mtu kufungwa mikononi mwa adui, lakini anaacha wazi uwezekano kwamba sala hii iliandikwa kwa kutumia mfano wa Daudi ili watu wengine waweze kuiomba. Kwa njia zote mbili, udhaifu wa Daudi katika kumbukumbu ya Biblia unawapa waabudu wengine lugha ya kueleza hofu na tumaini (Goldingay 2008; Kidner 1975).

2.2 Nafasi yake kati ya Zaburi 140–143

Zaburi 140 inaomba ulinzi dhidi ya watu wenye jeuri na maneno yenye sumu. Zaburi 141 inaomba Mungu alinde hata kinywa na moyo wa mwombaji mwenyewe, asije akashiriki katika uovu anaoupinga. Zaburi 142 inatupeleka hatua nyingine: mtu anayehitaji kuendelea kuwa mwaminifu anahisi kwamba hakuna anayesimama pamoja naye. Huu ni mtiririko wenye maana, lakini haumaanishi kwamba Zaburi hizo tatu ni taarifa za matukio yaliyotokea siku tatu mfululizo.

Zaburi 143 itaendeleza lugha ya roho kuzimia na kufuatiliwa na maadui. Kisha itaongeza ombi la kuoneshwa njia na kufundishwa mapenzi ya Mungu. Kwa hiyo, Zaburi hizi hazituambii kwamba kila tatizo linaisha haraka. Zinatufundisha jinsi ya kuomba ulinzi, uadilifu, msaada wa watu na uongozi wa Mungu katikati ya hali zinazodumu.

2.3 Muundo wa sala na maneno yanayojibizana

Mstari wa kwanza unarudia “kwa sauti yangu,” na mstari wa tano unaendeleza kitendo cha kumlilia BWANA. Katika mstari wa 3, Mungu anaijua njia ya mwombaji, ingawa njia hiyo ina mitego. Mstari wa 4 unaonesha kwamba kimbilio la kibinadamu limetoweka; mstari wa 5 unajibu, “Wewe ndiwe kimbilio langu.” Mstari wa 4 unasema hakuna anayemjali msemaji; mstari wa 7 unatazamia wenye haki wakimzunguka.

Haya si maneno yaliyokusanywa bila mpangilio. Ni sala inayoweka ahadi za imani karibu na hali ambayo kwa macho ya kawaida inaonekana kuzipinga. Pia, mwisho wake unaelekea kwenye ibada ya pamoja. Msemaji hatamani kupata amani ya peke yake tu. Anatarajia kuweza kumsifu Mungu mbele za wengine. Kwa hiyo, Zaburi inatufundisha kumtegemea Mungu bila kudharau thamani ya ushirika wa watu wake.

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Zaburi 142:1 — “Kwa sauti yangu nimemlilia BWANA”

Sala inaanza kwa kurudia msisitizo wa sauti. Msemaji analia na kuomba rehema kwa BWANA. Hii si hotuba iliyopangwa ili kuvutia watu. Ni sauti ya mtu anayehitaji msaada. Katika lugha ya Kiebrania, maombi yake yanahusishwa na kutafuta neema au huruma ya Mungu, si kutangaza kwamba anastahili kusaidiwa kuliko wengine.

Goldingay anaona kwamba katika mistari 1–2 msemaji kwanza anaeleza anachokusudia kufanya katika sala kabla hajaingia kikamilifu katika mwito wa moja kwa moja unaosikika mstari wa 5. Huenda maelezo haya yanawashirikisha pia waabudu wanaomsikiliza. Kidner anasisitiza umuhimu wa kukataa kukaa kimya kwa sababu ya kukata tamaa. Hii haimaanishi kwamba sala za kimya hazisikiki; Hana aliomba kwa moyo hata midomo yake iliposogea bila sauti kusikika (1 Sam. 1:12–13). Hapa Biblia inatupa ruhusa ya kulia kwa sauti tunapozidiwa na maumivu.

Kwa mtu aliyekuwa amezoea kuwa tegemeo la wengine, kukiri “Mimi pia ninahitaji kusaidiwa” kunaweza kuwa vigumu. Lakini maungamo hayo si kushindwa. Ni mwanzo wa kusimama katika kweli.

3.2 Zaburi 142:2 — “Ninamwaga malalamiko yangu mbele zake”

Neno “malalamiko” linaweza kusikika kana kwamba msemaji ni mtu wa kunung'unika bila sababu. Katika Zaburi hii linaonesha fikira nzito zinazomsumbua mtu, mashaka na uchungu unaohitaji kusemwa. Msemaji anamimina mambo hayo mbele za Mungu. Hajifichi nyuma ya lugha nzuri ili Mungu asiguse yale yanayomuumiza. Anaeleza shida yake kwa uwazi.

Lugha hii inakumbusha Zaburi 77:1–3, ambamo mwombaji anapitia wakati wa kutatanika na kuhangaika. Goldingay anaonesha jinsi mtu anayeishi na maneno ya Zaburi anavyoweza kuyatumia katika sala yake mwenyewe bila kuwa mwigaji asiye na hisia. Maandiko yanatupa msamiati wa kuzungumzia mambo ambayo mara nyingi hatuwezi kuyaeleza kwa maneno yetu wenyewe.

Kumimina maumivu mbele za BWANA hakuzuii kumweleza mtu wa kuaminika, mshauri, daktari, mchungaji au mtaalamu mwingine. Zaburi haitulazimishi kuchagua kati ya sala na msaada wa kibinadamu. Inatufundisha kutoyaficha maumivu mbele za Mungu.

3.3 Zaburi 142:3 — “Roho yangu inapozimia, wewe unaijua njia yangu”

Katika mstari huu, matatizo ya ndani na ya nje yanakutana. Ndani yake, msemaji amechoka kiasi cha kuhisi roho yake inazimia. Nje yake, watu wameficha mtego katika njia anayopita. Siyo huzuni ndogo inayotatuliwa na sentensi moja ya kumtia moyo. Ni kulemewa kwa kweli, wakati mtu anashindwa kuona njia iliyo salama.

Hata hivyo, anasema Mungu anaijua njia yake. Haimaanishi kwamba mitego imeondoka. Inamaanisha kwamba hali yake haiko nje ya maarifa ya BWANA. Kidner anaona kauli hii kuwa kilele cha kwanza cha imani katikati ya maumivu. Goldingay anaongeza kwamba kujulikana kwa njia ni hoja ya kumsihi Mungu: “Kwa kuwa wewe unajua, BWANA, tafadhali tenda.” Hayo ni mawazo yanayokamilishana. Mungu anayejua ndiye anayeombwa atende.

Hivyo, tusimhukumu mtu anayelemewa kana kwamba amekosa imani. Wala tusimwambie akose tahadhari kwa sababu Mungu anaijua njia yake. Mitego ya kweli inahitaji hekima, uangalifu, msaada wa kuaminika na wakati mwingine hatua za haraka za kujilinda.

3.4 Zaburi 142:4 — “Hakuna anayenijali”

Huu ni mstari wenye uchungu wa kipekee. Msemaji anaangalia upande wa kuume—mahali ambapo msaidizi, mtetezi au rafiki mwenye nguvu angeweza kusimama—lakini hamwoni mtu. Kimbilio limepotea, na hakuna anayetafuta kujua hali ya maisha yake. Haya yanaweza kuwa maelezo ya kuachwa kwa kweli, ya hisia kali za kuachwa, au ya yote mawili. Hakuna sababu ya kudharau maneno hayo kwa kusema tu, “Anawaza vibaya kwa sababu ana huzuni.”

Mwanzoni mwa mstari huu kuna tofauti ndogo ya maandishi. Nakala ya kawaida ya Kiebrania inaweza kueleweka kama mwito kwa Mungu: “Angalia upande wangu wa kuume, uone.” Mapokeo mengine ya kale yana maana ya msemaji mwenyewe kuangalia: “Ninaangalia upande wangu wa kuume, nami naona.” Katika mitazamo yote miwili, ujumbe mkuu unabaki: mtu ambaye angeweza kusaidia hayupo (Goldingay 2008, maelezo ya Zab. 142:4).

Kusema “hakuna anayejali maisha yangu” hakumaanishi tu kutosifiwa au kutoonekana hadharani. Kunahusu kukosekana kwa uangalizi unaochukua hatua. Mtu anaweza kusalimiana na waumini kila Sabato na bado asiwe na mtu wa kumtembelea anapougua, anapotishiwa au anapofiwa. Zaburi hii inatuuliza: Ni nani aliyepotea katika uangalizi wetu? Ni nani anayebeba tatizo peke yake?

3.5 Zaburi 142:5 — “Wewe ndiwe kimbilio langu, fungu langu katika nchi ya walio hai”

Mstari wa tano unajibu ukosefu wa msaada wa mstari wa nne. Wakati ngome za kibinadamu zimeonekana kubomoka, msemaji anamwita BWANA kimbilio lake. Kisha anatumia neno “fungu” au “sehemu yangu.” Katika mazingira ya Israeli ya kale, kuwa na fungu la ardhi kulihusiana na makazi, riziki na nafasi ya familia katika jamii. Kusema Mungu ndiye fungu langu ni kusema kwamba usalama na utambulisho wangu wa mwisho vimefungamana naye, hata mambo mengine yanapotikisika (Zab. 16:5; 73:26; 119:57; Omb. 3:24).

Kidner anaonesha kwamba “fungu langu” linakwenda mbali zaidi kuliko “kimbilio langu.” Kimbilio linaeleza mtu anayetafuta usalama; fungu linaeleza pia yule anayemthamini Mungu mwenyewe kama hazina na msingi wa maisha. Goldingay anakumbusha maana halisi ya fungu linalohakikisha nafasi ya kuishi na uzito wa maneno “katika nchi ya walio hai.” Huyu si mtu anayehitaji faraja kuhusu maisha baada ya kifo pekee. Anaomba kuendelea kuishi sasa akiwa katika hatari (Goldingay 2008; Kidner 1975, maelezo ya Zab. 142:5).

Kwa hiyo, kusema “Mungu ndiye fungu lako” hakupaswi kutumiwa kumwambia mwenye njaa kwamba hahitaji chakula, au mwenye hatari kwamba hahitaji mahali salama. Ikiwa Mungu ni kimbilio letu, watu wake wanapaswa kuwa wa kwanza kusaidia wakati makimbilio ya wengine yanapobomoka.

3.6 Zaburi 142:6 — “Uniokoe, kwa maana wana nguvu kuliko mimi”

Ombi lake liko wazi. Msemaji anataka Mungu asikilize kwa sababu ameshushwa sana; wanaomfuatilia wana nguvu kuliko yeye. Hajaribu kujifanya kwamba anaweza kushinda kila tatizo kwa nguvu zake. Anataja kutokuwa na uwiano wa nguvu kati yake na wanaomdhuru. Huu ni ukweli unaostahili kusikilizwa, si aibu.

Zaburi hii ina tofauti moja na sala kali kama Zaburi 137 na 140. Haikazi zaidi katika adhabu inayowapata wanaomfuatilia. Inasisitiza kuokolewa kutoka katika mikono yao. Hiyo haimaanishi kwamba vitendo vya jeuri havipaswi kuchunguzwa au kuwajibishwa. Inamaanisha kwamba katika sala hii, hitaji la kwanza la anayelia ni kupata usalama.

Kwa maisha ya leo, kuomba ukombozi kunaweza kwenda sambamba na kuhamia sehemu salama, kutoa taarifa ya vitisho, kupata huduma za kitabibu, kumtafuta mtaalamu mwenye uwezo au kuomba ulinzi wa mamlaka zinazowajibika. Tusimtumie mtu aliye hatarini ujumbe wa kubaki kwenye mateso ili kuthibitisha imani yake. Zaburi inatufundisha kukiri wakati nguvu zetu hazitoshi na kutafuta msaada bila kujidharau.

3.7 Zaburi 142:7 — “Unitoe kifungoni ili nilisifu jina lako”

Neno linaloweza kutafsiriwa “gereza” au “kifungo” huenda likahusu mtu aliyefungwa mahali halisi. Lakini katika Zaburi hii, linaeleweka vizuri kama picha ya hali ambayo maisha yamebanwa na njia ya kutokea haionekani. Goldingay na Kidner wote wanatahadharisha tusilazimishe maana ya jela yenye vyuma vya milango. Hata pango la kichwa cha Zaburi linaweza kuwa mahali pa kujificha na wakati huohuo kuwa picha ya maisha yasiyo na uhuru. Hofu, udhalimu, kutengwa au kutishiwa vinaweza kumfanya mtu ajisikie amefungwa hata bila kuwa katika chumba cha gereza.

Msemaji anaomba kufunguliwa ili alisifu jina la Mungu. Katika mwisho wa mstari, wenye haki wanamzunguka. Kitenzi cha Kiebrania cha “kuzunguka” kimefanya watafsiri wengine kufikiria pia picha ya kuvikwa taji au kuheshimiwa. Lakini katika mtiririko wa sala, maana iliyo wazi zaidi ni watu waaminifu kumkusanyikia mwombaji—kinyume kabisa cha upweke wa mstari wa 4. Kidner anataja uwezekano wa ibada ya shukrani pamoja na watu na pia ushirika wa picha hii na tumaini la Daudi. Goldingay anasisitiza kugeuka kwa hali kutoka kutengwa hadi kuzungukwa na wenye haki.

Zaburi haisemi, “Tayari nimefunguliwa.” Bado inaomba. Kwa hiyo imani inatazamia ushirika unaowezekana hata pale ambapo hali ya sasa inaonekana kuwa upweke mtupu. Sala haiukatai ukweli wa pango; inaweka maneno ya tumaini ndani yake.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Mungu anapokea sala isiyoficha hali halisi

Zaburi haianzi kwa kueleza kwa nini mateso ni mazuri. Inaanza kwa kilio. Msemaji anamwambia Mungu kwamba hali yake imekuwa nzito sana. Huu ni uhusiano wa kweli, si upungufu wa ibada. Yeremia anahuzunika, Ayubu anauliza maswali magumu, na Zaburi nyingi zinaleta malalamiko mbele za Mungu (Zab. 13; 42–43; 77). Kukomaa kiroho kunajumuisha sifa na shukrani, lakini pia uhuru wa kusema, “Hili linaniumiza.”

4.2 Mungu anayejua ndiye tunayeendelea kumwomba

Mungu anaijua njia ya msemaji (mst. 3), lakini mtu huyo bado analia, anaomba na kutaka kusikilizwa. Ujuzi wa Mungu hauondoi umuhimu wa sala. Sala pia si mbinu ya kumdanganya au kumjulisha Mungu jambo ambalo hakulijua. Ni njia ya mahusiano, ambamo watu wake huweka mahitaji yao halisi mbele zake na kumwomba atende. Sala ya Zaburi 142 ni ya karibu, ya wazi na yenye mambo mahususi.

4.3 Mungu kuwa kimbilio hakuondoi wajibu wa watu kuwa msaada

Mstari wa 4 unaumiza kwa sababu msaada wa watu una thamani. Mstari wa 5 haumkemei msemaji kwa kuwakosa marafiki. Maandiko yanakiri uaminifu wa Mungu pamoja na wajibu wetu wa kubeba mizigo ya wengine. Mungu anaposema yeye ni fungu letu, pia anatuita kuonesha ukarimu, kutetea haki na kuwajali wanaohitaji msaada (Law. 19:18; Isa. 58:6–10; Gal. 6:2; Yak. 2:14–17).

Kanisa lisipotee katika kusema tu, “Omba zaidi,” wakati mtu ameachwa peke yake. Watu wanaosali wanapaswa pia kutembelea, kusikiliza, kulinda, kusaidia mahitaji ya msingi na kuwaunganisha wengine na msaada unaofaa.

4.4 Kukosa nguvu si kukosa thamani

“Nimelemewa sana” na “wana nguvu kuliko mimi” ni maneno ya mtu anayeitambua hali yake. Si maungamo ya kwamba hana thamani. Mazingira fulani yanaweza kuwalemea hata watu wenye hekima na ujasiri. Zaburi inampa aliye hatarini ruhusa ya kuomba msaada bila kulazimika kwanza kuonesha kwamba yeye ni shujaa asiyohitaji mtu.

4.5 Sala haiahidi ukombozi wa papo hapo

Mstari wa mwisho unabaki ukiangalia wakati ujao. Kuna ombi la kufunguliwa, kusudi la kutoa sifa na tumaini la watu kukusanyika. Lakini hakuna taarifa kwamba kuokolewa kumekwisha kutokea. Tunapaswa kutofautisha uaminifu wa Mungu na madai ya kujua tarehe ambayo kila jaribu litaisha. Tofauti hiyo ni muhimu kwa walio wagonjwa kwa muda mrefu, wanaongojea haki mahakamani, waliotengwa, wafungwa, waliofiwa au wanaopitia uhusiano mgumu.

4.6 Tumaini lina sura ya ushirika unaorejea

Badiliko la kina zaidi katika Zaburi si kutoka mtu asiye na mamlaka hadi mwenye cheo kikubwa. Ni kutoka “hakuna anayejali maisha yangu” hadi “wenye haki watanizunguka.” Ukombozi unaohitajika unajumuisha kurudi katika mahusiano, kushuhudia na kutoa sifa. Jumuiya si mapambo ya mwisho wa sala. Ni sehemu ya maisha ambayo msemaji anatumaini kuipata tena.

4.7 Mungu ni fungu letu hata mambo mengine yanapokosekana

Katika Israeli ya kale, ardhi ya urithi ilimaanisha mahali, usalama na mustakabali. Kumwita Mungu “fungu langu” ni kukiri kwamba thamani yangu ya mwisho haitokani na mali, umaarufu au nguvu za wale wanaosimama upande wangu. Imani hiyo haidharau mahitaji ya kawaida. Inatufundisha kuyapokea kwa shukrani na kuyashirikisha kwa ukarimu, kwa sababu utu wetu haupimwi kwa mali tulizo nazo.

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

5.1 Pango la Daudi na maisha ya mtu mwaminifu aliye hatarini

Tunapoisoma Zaburi 142 pamoja na 1 Samweli 22 na 24, tunaona kwamba njia ya Daudi kuelekea utawala haikuwa safari isiyo na hofu. Yule aliyetiwa mafuta alipitia kukimbia, kutishiwa na mahusiano yenye migongano. Hata hivyo, ufanano kati ya Zaburi na simulizi za Daudi hauwezi kuthibitisha tarehe ya kuandikwa kwake. Katika kitabu chote cha Zaburi, Daudi anakuwa sauti ambayo wengine wanaweza kuitumia kueleza hofu, ukosefu wa msaada na kumtumaini BWANA.

5.2 Yesu alifahamu maumivu ya kuachwa na watu

Injili zinatueleza huzuni nzito ya Yesu kabla ya kukamatwa. Katika bustani ya Gethsemane, aliwaambia wanafunzi walio karibu naye kwamba nafsi yake ilikuwa na huzuni nyingi na akawaomba wakeshe pamoja naye. Walishindwa kukesha (Marko 14:32–42). Wakati wa kukamatwa, wanafunzi walimwacha na kukimbia (Marko 14:50). Yesu alidharauliwa na kuhukumiwa. Hakuna taarifa kwamba Zaburi 142 ilinukuliwa pale kama unabii wa moja kwa moja. Lakini maumivu ya Zaburi yanatusaidia kutambua kwamba Yesu hakuyafahamu mateso kwa kuyatazama kwa mbali. Aliishi maisha ya kibinadamu yaliyoguswa na upweke.

5.3 Msalaba na ufufuo vinatoa tumaini bila kufuta vilio

Akiwa msalabani, Yesu alitumia maneno ya Zaburi 22 kulia kwa Mungu (Marko 15:34). Kufufuliwa kwake hakumaanishi kwamba majeraha na huzuni za msalaba hazikuwa halisi. Ufufuo ni ushindi wa Mungu dhidi ya kifo na mwanzo wa uumbaji mpya (Luka 24:36–43; 1 Kor. 15:20–28). Hivyo, Wakristo wanaweza kuisoma Zaburi 142 kwa tumaini linalozidi kifo, huku wakiheshimu kwamba mwombaji wa kwanza anaomba kuokolewa katika nchi ya walio hai.

5.4 Kanisa kama mwili wa Kristo linapaswa kuwa mahali pa hifadhi

Paulo anapolieleza kanisa kama mwili mmoja, anasema kwamba kiungo kimoja kikiumia, vingine vinaumia pamoja nacho (1 Kor. 12:26). Hiyo inafanya picha ya wenye haki wanaomzunguka aliyeokolewa iwe wito wa vitendo, si hadithi ya kuvutia. Mtu anapotishiwa, kutengwa au kutendewa udhalimu, waumini wanaweza kutoa ushirika, kumsaidia kusema ukweli, kukidhi mahitaji muhimu na kumwezesha kufikia sehemu salama.

Kanisa haliwezi kuahidi kila jambo ambalo Mungu pekee ndiye mwenye mamlaka nalo. Lakini linaweza kukataa kufanya maneno “hakuna anayejali maisha yangu” yawe hali ya kawaida kwa watu waliowekwa chini ya uangalizi wake.

5.5 Tumaini la uumbaji mpya ni la maisha ya pamoja

Maono ya mwisho ya Ufunuo si ya watu kila mmoja akijificha katika usalama wake. Yanazungumzia uumbaji uliofanywa mpya, Mungu akikaa pamoja na wanadamu, machozi yakifutwa na nguvu za uharibifu zikiondolewa (Ufu. 21:1–5; 22:1–5). Tamaa ya Zaburi 142—kutoka kifungoni na kumsifu Mungu kati ya watu wake—inaendana na tumaini hilo la kuishi pamoja na Mungu na jirani zetu. Haimaanishi kwamba tunajua ratiba ya kila ukombozi. Inaonesha kwamba upweke na mauti si kusudi la mwisho la Mungu kwa uumbaji wake.

6.0 Matumizi Katika Maisha

Taja tatizo kwa jina lake. Katika sala au daftari lako, sema kwa uwazi kile kinachokuumiza: hofu, vitisho, uchovu, kuachwa na watu au kutokujua cha kufanya. Kutaja maumivu kwa ukweli ni hatua muhimu kuliko kujilazimisha kusema “niko sawa.”
Omba bila kuvaa sura ya ujasiri usio na maumivu. Kama unahitaji kulia, kuzungumza kwa sauti au kukaa kimya, usione aibu. Kurudiwa kwa “kwa sauti yangu” kunatupa nafasi ya kuyasema yaliyotufika moyoni.
Tambua uliyemtarajia akusaidie. Ni nani aliyekuwa akisimama “upande wa kuume” katika maisha yako? Je, kuna njia salama na ya wazi ya kumwomba msaada mahususi? Watu hawawezi kutambua kila hitaji letu bila kuambiwa.
Tafuta msaada wa kuaminika. Mungu kuwa kimbilio hakuzuii kupata ushauri, matibabu, msaada wa kisheria, ulinzi wa kitaalamu au rafiki wa kuaminika. Unapokabiliwa na hatari, usalama wa haraka ni muhimu.
Mtafute aliyesahaulika. Mzee aliye peke yake, mwanafunzi mwenye shida, mtu aliyefiwa, mgonjwa hospitalini, mfungwa au mfanyakazi aliyefukuzwa anaweza kuhitaji zaidi ya ujumbe mfupi wa kumtia moyo.
Usichanganye umaarufu na ushirika wa kweli. Kuwa na watu wengi kwenye mitandao hakumaanishi kuwa na mtu wa kumwita wakati wa dharura. Jenga mahusiano yanayoweza kusaidiana kwa vitendo na kusemezana kweli.
Usiwalaumu watu wanaoendelea kuteseka. Mtu akibaki mgonjwa, mwenye hofu au aliyetengwa baada ya kuomba, usidai kwamba ameshindwa kwa sababu ya imani ndogo. Zaburi 142 inaishia kwenye ombi, si tangazo la wakati wa kutimia kwake.
Uliza ukombozi utahitaji hatua gani. “Unitoe kifungoni” inaweza kwenda pamoja na makazi salama, taarifa ya ukatili, msaada wa madeni, matibabu, usuluhishi unaofaa au utetezi wa haki. Sala na uwajibikaji havipingani.
Shukuru kwa ukweli. Msaada unapopatikana, mtaje Mungu kwa shukrani na tambua pia watu waliotoa msaada huo. Usiongeze mambo katika ushuhuda ili kuwafanya wanaoendelea kuteseka wajione hawajasikilizwa na Mungu.
Jenga utaratibu wa kuwajali wanaopotea katika ushirika. Makanisa yanaweza kufuatilia wenye shida kwa heshima, kutembelea walio katika mazingira magumu na kuwa na njia salama za kuwasilisha malalamiko na kuomba msaada.
Kumbuka kwamba kiongozi pia anahitaji rafiki. Wachungaji, walimu, walezi na watoa huduma wanaweza kuonekana wana nguvu mbele ya watu huku ndani wakihisi hawana wa kuwasikiliza. Wawe na mahusiano ya kweli yenye uwajibikaji ambapo wanaweza kusema, “Nahitaji msaada.”
Anza kuishi tumaini la mstari wa 7 sasa. Fikiria mtu mmoja anayeweza kujihisi amesahaulika. Mpigie simu, mtembelee, msikilize, mshirikishe chakula au msaidie kupata huduma anayohitaji.
Hatua hizi si mbadala wa neema ya Mungu. Ni namna ya kuonesha kwamba tunapomwomba BWANA awe kimbilio, tunataka pia kutenda kwa uaminifu kwa wale wanaohitaji hifadhi.

7.0 Maswali ya Tafakari

Kuna tofauti gani kati ya kuwa peke yako kimwili na kujisikia kwamba “hakuna anayejali maisha yangu”?
Kichwa cha Zaburi kinachosema “alipokuwa pangoni” kinatusaidiaje, na kwa nini hatupaswi kujifanya tunajua tukio lake hasa?
Kwa nini msemaji anaanza kwa kulia kwa sauti na kumimina malalamiko yake mbele za Mungu?
Kauli “wewe unaijua njia yangu” inakuwaje msingi wa kuomba msaada badala ya sababu ya kuacha kusali?
Picha ya kukosekana kwa msaidizi upande wa kuume inatufundisha nini kuhusu wajibu wetu kwa wengine?
Kusema “Mungu ndiye kimbilio langu na fungu langu” kuna tofauti gani na kusema “sihitaji mtu yeyote”?
Kwa nini ni muhimu kwamba msemaji anakiri wanaomfuatilia wana nguvu kuliko yeye?
Tunawezaje kuelewa “kifungo” katika mstari wa 7 bila kudai kwamba lazima ni gereza halisi?
Wenye haki kumzunguka msemaji kunapinganaje na hali yake ya kuachwa katika mstari wa 4?
Yesu alipowahitaji wanafunzi wakae macho pamoja naye Gethsemane, tunajifunza nini kuhusu umuhimu wa ushirika?
Kanisa letu linaweza kufanya nini kuhakikisha kwamba mtu mwenye matatizo hatoweki bila kutambuliwa?
Ni hatua gani moja ya kutoa au kuomba msaada ninayoweza kuchukua wiki hii?

8.0 Sala ya Mwitikio

BWANA, wewe unaisikia sauti inayoshindwa kupata maneno yanayofaa. Unaijua njia iliyo mbele yangu, hata maeneo ambayo hofu imeyafanya yaonekane yamefungwa. Roho yangu inapozimia, usiniache niamini kwamba hunioni. Pokea malalamiko ninayomimina mbele zako, hata yale ambayo nimejaribu kuwaficha wengine. Palipo na hatari ya kweli, uniongoze kwenye usalama. Palipo na upweke mkubwa, niletee watu wanaoweza kunisikiliza na kunijali. Kama mimi nimekipuuza kilio cha mwingine, nifumbue macho niwe rafiki mwaminifu. Wewe ndiwe kimbilio langu na fungu langu katika nchi ya walio hai. Nifundishe kukutegemea bila kudharau zawadi na wajibu wa ushirika. Wakumbuke waliofungwa na jeuri, udhalimu, hofu, ugonjwa au kuachwa. Wapeleke katika mazingira yenye ulinzi na tumaini. Utujalie shukrani ya kweli msaada unapopatikana na ujasiri wenye subira tunapoendelea kusubiri. Kwa njia ya Yesu Kristo, aliyeonja maumivu ya kuachwa na ambaye ulimfufua katika maisha mapya, utuongoze kwenye siku ambayo watu wako watasimama pamoja kwa furaha. Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 142 inamalizika wakati mwombaji bado anataka kufunguliwa, lakini tayari anaweza kuwaza siku ambayo wenye haki watamzunguka. Tumaini lake halisemi kwamba pango halipo. Linaomba kwamba pango lisiwe maelezo ya mwisho ya maisha yake.

Zaburi 143 inaendeleza kilio cha mtu anayefuatiliwa na ambaye roho yake inadhoofika. Lakini inaongeza ombi jingine muhimu: “Unifundishe kuyafanya mapenzi yako,” na “Roho yako mwema aniongoze” (Zab. 143:10, kwa maana). Mabadiliko hayo yana uzito. Katika Zaburi 142 mwombaji anasema, “Unitoe.” Katika Zaburi 143 anaomba pia, “Unionyeshe njia ya kutembea.” Imani ya Biblia haitafuti tu kutoka katika hatari; inatafuta pia uongozi wa Mungu wa kuishi kwa uaminifu ndani na baada ya shida.

10.0 Orodha ya Vyanzo

Maandiko Matakatifu: 1 Samweli 22:1–2; 23:7–13; 24:1–22; 2 Samweli 22:17–20, 49–50; Zaburi 13; 16:5; 22; 27:13; 57; 73:26; 77:1–3; 91; 109:31; 119:57; 140–143; Mithali 18:24; Isaya 58:6–10; Maombolezo 3:21–26; Marko 14:32–50; 15:34; Luka 24:36–43; 1 Wakorintho 12:12–27; 15:20–28; Wagalatia 6:2; Yakobo 2:14–17; Ufunuo 21–22.
Goldingay, John. 2008. Psalms, Volume 3: Psalms 90–150. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic. Uchambuzi wa Zaburi 142, hasa muundo wa sala, kichwa kinachotaja pango, tofauti ya maandishi katika mstari wa 4 na picha za kimbilio, fungu na kifungo.
Kidner, Derek. 1975. Psalms 73–150. Tyndale Old Testament Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Uchambuzi wa Zaburi 142, “Hemmed in,” hasa mistari 1–3, 3–4, 5–6 na 6–7; umetumiwa katika chapa ya baadaye.
BibleProject. Book of Psalms, muhtasari wa kitabu na nyenzo kuhusu muundo wake. Chanzo hiki kimetumiwa kwa mtazamo mpana wa kitabu cha Zaburi, si kutatua kwa uhakika tofauti za maandishi ya Kiebrania au tarehe ya Zaburi 142. Tanbihi ya tafsiri: Andiko kuu na maneno mafupi ya mistari ni tafsiri za kimaana kwa ajili ya uchambuzi; si nukuu zinazodaiwa kutoka tafsiri rasmi ya Biblia. Katika baadhi ya matoleo, kichwa cha Kiebrania kinaweza kuathiri kuhesabu mistari. Tarehe na mazingira ya kwanza ya utunzi huu hayajathibitishwa kwa uhakika.

Zaburi 142 — Unapokosa wa Kusimama Pembeni Yako: Sala Kutoka Pangoni