Zaburi 148 — Mbingu na Nchi Zinapojiunga Katika Wimbo Mmoja

01

Muhtasari

Ukuu wa Muumba, thamani ya uumbaji wote, na tumaini la Mungu kuwainua watu wake

Andiko kuu — Zaburi 148:13–14 (tafsiri ya kimaana kwa ajili ya uchambuzi): “Walitukuze jina la BWANA, kwa maana yeye pekee ndiye aliye juu kuliko wote. Utukufu wake unapita mbingu na nchi. Amewainulia watu wake pembe ya nguvu na kuwapa sababu ya kumsifu—Israeli, watu walio karibu naye. Haleluya!”

Mtoto anasikia sauti ya mvua ikigonga paa. Mkulima anaangalia mawingu baada ya siku nyingi za jua. Mtu aliyebeba huzuni anatazama nyota usiku, huku akijiuliza kama Mungu anayevijua vitu hivyo vyote anaweza pia kumwona yeye. Je, matukio haya yanaweza kuwa sehemu ya ibada moja?

Zaburi 148 inatukaribisha kuusikia ulimwengu wote kama mwaliko wa kumsifu Muumba. Haianzi na kanisa, hekalu wala kiongozi wa ibada. Inaanza juu kabisa, katika mbingu. Kisha inashuka baharini, katika milima na misitu, kwa wanyama na ndege, mpaka kwa wafalme na watoto. Hakuna aliye mkubwa mno hata asihitaji kumwabudu Mungu; hakuna aliye mdogo mno hata asiwe na nafasi katika wimbo huu.

Lakini mwisho wa zaburi hii unatuletea jambo la kushangaza. Baada ya kuita ulimwengu wote umsifu Mungu, mtunga-zaburi anataja Israeli, watu ambao Mungu amewainulia “pembe.” Kwa nini wimbo wa ulimwengu mzima uishie kwa habari ya taifa moja? Swali hilo linatufikisha kwenye kiini cha zaburi: Mungu aliyeumba vyote ndiye anayekumbuka ahadi zake na kutenda kwa ajili ya watu wake.

Zaburi 147 ilitukumbusha Mungu anayezihesabu nyota na kuponya mioyo iliyovunjika. Zaburi 148 inapanua taswira hiyo. Inatuonyesha kwamba utukufu wa Mungu hauishii katika nyumba ya ibada, na kwamba matumaini ya watu wake hayawezi kutenganishwa na makusudi yake kwa uumbaji mzima.

02

1.0 Utangulizi

Zaburi 148 ni mojawapo ya zaburi tano za mwisho, Zaburi 146–150, ambazo kila moja inaanza na kuishia kwa mwaliko wa haleluya. Neno hili linatokana na Kiebrania hallelu-yah, yaani, “Msifuni Yah,” jina fupi la BWANA. Hivyo Haleluya si neno la kueleza furaha yetu tu; kwanza ni mwaliko kwa wengine kujiunga katika sifa.

Zaburi hii ina mistari kumi na minne na sehemu kuu mbili. Mistari 1–6 inaziita mbingu na vyote vilivyomo kumsifu BWANA. Mistari 7–14 inaiita nchi na viumbe vyote vilivyomo. Katika kila sehemu tunaona mwaliko wa kusifu na sababu ya kusifu: BWANA ndiye aliyetoa amri vitu vikaumbwa, naye ndiye aliye juu ya vyote na anayewatendea watu wake kwa uaminifu.

Mpangilio huu unatufundisha jambo muhimu. Mwanadamu ni wa thamani mbele za Mungu, lakini si kiumbe pekee mwenye thamani. Kabla wafalme hawajaitwa kumsifu BWANA, majoka ya bahari, upepo, milima, miti na ndege tayari yameitwa. Zaburi inatutoa katika tabia ya kufikiri kwamba kila kitu kilichoumbwa kipo kwa ajili yetu peke yetu.

Katika uchambuzi huu tutauliza maswali matatu: Viumbe visivyo na uwezo wa kusema vinamsifu Mungu kwa namna gani? Kwa nini zaburi ya uumbaji wote inamalizia kwa habari ya Israeli? Na tunapolisoma neno “pembe” katika mwanga wa Agano Jipya, tunawezaje kumwelewa Kristo bila kuupoteza ujumbe wa kwanza wa zaburi?

03

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

2.1 Kilele cha sifa katika Kitabu cha Zaburi

Zaburi 148 iko katikati ya mfululizo wa mwisho wa Haleluya. Zaburi 146 inatuonya tusizifanye mamlaka za wanadamu kuwa tumaini letu la mwisho, kwa sababu BWANA anawatetea wanaoonewa. Zaburi 147 inamsifu Mungu anayejenga upya Yerusalemu, kuwatunza viumbe na kuwapa watu wake neno lake. Zaburi 148 inapanua wito huo hadi ulimwengu wote. Zaburi 149 itarejea kwa watu wa Mungu na wito wao maalumu; Zaburi 150 itafunga kitabu kwa mwaliko wa kila chenye pumzi kumsifu BWANA.

Maelezo ya kujifunza ya BibleProject, Visual Commentary: Psalm 148, yanaonyesha jinsi zaburi hii inavyounganishwa na simulizi kubwa la Kitabu cha Zaburi: maisha yanayoongozwa na Mungu katika Zaburi 1, mfalme aliyetiwa mafuta katika Zaburi 2, maombolezo na kuanguka kwa ufalme, na tumaini la urejesho linalofikia kilele katika sifa. Huo ni mtazamo wa kufuatilia mpangilio wa kitabu kizima. Hata hivyo, haupaswi kuchukuliwa kuwa uthibitisho kwamba zaburi hii iliandikwa tangu mwanzo ikiwa na nafasi hiyo hiyo.

Zaburi 148 haina kichwa kinachomtaja mtunzi, mwaka wa kuandikwa wala tukio maalumu. Inaweza kusomwa kwa maana kubwa na jamii iliyowahi kupitia uhamisho na kutamani kurejeshwa. Lakini maandishi yenyewe hayaturuhusu kutangaza kwa uhakika kwamba iliandikwa wakati fulani mahsusi.

2.2 Sehemu mbili zinazojibu mwaliko mmoja

Muundo wake unaweza kufuatiliwa hivi:

• Mbingu, mistari 1–6: sehemu za juu, malaika, majeshi ya mbinguni, jua, mwezi, nyota, mbingu za mbingu na maji yaliyo juu yake. Sababu ya kusifu ni kwamba BWANA ameviumba na kuviwekea utaratibu.
• Nchi, mistari 7–14: vilindi vya bahari, viumbe vikubwa vya majini, hali ya hewa, milima, miti, wanyama, viongozi na watu wa kila kizazi. Sababu ya kusifu ni ukuu wa BWANA na uaminifu wake wa kuwatendea watu wake.

Mpangilio huo unakumbusha Mwanzo 1. Kuna sehemu za uumbaji na viumbe vinavyozijaza. BibleProject inaonyesha kufanana kwa lugha ya anga na mianga na ile ya nchi, miti, samaki, ndege, wanyama na watu. Huu ni mwangwi wa kifasihi na kitheolojia; si lazima kila kipengele kifuate siku za uumbaji kwa mpangilio uleule.

2.3 Lugha ya ushairi na taswira ya ulimwengu wa kale

Kauli “maji yaliyo juu ya mbingu” katika mstari wa 4 inatoka katika namna ambayo watu wa kale walieleza ulimwengu, kama tunavyoona pia katika Mwanzo 1:6–8. Si busara kulazimisha maelezo hayo kuwa kitabu cha sayansi ya anga ya kisasa. Lakini pia si sahihi kuyapuuza kwa sababu yanatumia picha ya ulimwengu wa kale. Lengo la kishairi ni kutangaza kwamba hakuna sehemu ya uumbaji inayojitawala bila Muumba wake.

John Goldingay anaeleza kwamba zaburi inavipa viumbe na vitu uwezo wa kuitikia mwaliko wa sifa kwa njia ya lugha ya kishairi. Derek Kidner anakazia upana wa waimbaji hawa na kutukumbusha kwamba malaika na nyota wenyewe wanaalikwa kumsifu Mungu; kwa hiyo hawapaswi kuwa miungu ya kuabudiwa.

04

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Zaburi 148:1 — Wimbo unaanzia juu kuliko sisi

“Msifuni BWANA kutoka mbinguni; msifuni katika mahali palipo juu.” Huu ni mwanzo unaovunja mazoea yetu. Kwa kawaida tunafikiria ibada inaanza pale watu wanapokusanyika na kuanza kuimba. Lakini zaburi hii inatufundisha kufikiri kwa upana zaidi: ulimwengu wa Mungu ni mkubwa kuliko sauti zinazotoka katika nyumba zetu za ibada.

Tukiwa waaminifu kwa maana yake, hatusemi kwamba nyota na anga zinaimba kwa midomo kama binadamu. Tunasema kwamba uwepo wao, uzuri wao na utaratibu wao ni sababu inayostahili kumfanya kila anayevitazama kumtukuza Muumba. Ibada yetu inaingia katika sifa kubwa zaidi kuliko sisi.

3.2 Zaburi 148:2 — Malaika na majeshi ya mbinguni

Mtunga-zaburi anawaita malaika na “majeshi” ya Mungu kumsifu. Neno majeshi linaweza kuleta taswira ya kundi kubwa lenye utaratibu na nguvu. Lakini nguvu zao hazipewi nafasi ya mwisho. Hata viumbe vya mbinguni vilivyo na utukufu mkubwa vinaitwa kumwabudu BWANA.

Kidner anahusisha wito huu na onyo la Agano Jipya dhidi ya kuwaabudu malaika (Kol. 2:18; Ufu. 22:8–9). Funzo ni la msingi: kiumbe anaweza kuwa wa kushangaza, mwenye nguvu au wa heshima, lakini bado si Mungu. Kadiri tunavyostaajabia nguvu za kitu kilichoumbwa, ndivyo tunavyohitaji kukumbuka zaidi tofauti kati ya kiumbe na Muumba.

3.3 Zaburi 148:3–4 — Jua, mwezi, nyota na maji ya juu

Jua, mwezi na nyota zenye nuru zinaitwa kumsifu BWANA. Kisha mwito unafika kwenye “mbingu za mbingu” na “maji yaliyo juu ya mbingu.” Mambo haya yanatukumbusha lugha ya Mwanzo 1.

Katika mazingira mbalimbali ya kale, jua na mwezi vilichukuliwa kuwa miungu au nguvu zinazopanga hatima ya wanadamu. Zaburi 148 inasema jambo tofauti kabisa: mianga ya mbinguni si wenye mamlaka ya mwisho; ni sehemu ya uumbaji unaomsifu Mungu.

Tunaweza kushangazwa na nuru ya jua inayowezesha mazao kukua au na mpangilio wa nyota za usiku, bila kufikiri kwamba vitu hivyo vinaweza kusikia sala zetu au kutawala hatima yetu. Ushairi unavipa sauti ili sisi tuone ukubwa wa Mungu. Na “maji yaliyo juu” yanapaswa kusomwa kama sehemu ya picha ya ulimwengu wa kale, si kama maelezo ya lazima ya anga ya kisasa.

3.4 Zaburi 148:5–6 — Viliumbwa kwa amri, vikawekwa katika utaratibu

Sehemu ya kwanza inafikia sababu yake kuu ya kusifu: BWANA aliamuru, vitu vikaumbwa. Mianga na anga si matokeo ya mamlaka yao wenyewe. Vipo kwa sababu ya mapenzi ya Muumba.

Mstari wa 6 unaongeza kwamba Mungu aliviimarisha na kuvipa amri au mpaka usiopita. Kidner anaonyesha kwamba neno la Kiebrania linaweza kumaanisha amri, sheria au mpaka uliowekwa. Kiini chake ni kwamba uumbaji una utaratibu ambao msingi wake uko kwa Mungu.

Hii si hoja kwamba hakuna kitu katika ulimwengu kinachoweza kubadilika. Biblia yenyewe inazungumza kuhusu uumbaji unaougua na kutazamia kuwekwa huru (Rum. 8:19–23). Ujumbe hapa ni kwamba Mungu si kiongozi anayebadili nia bila mpangilio. Uumbaji unaendelea chini ya uongozi wake mwaminifu.

Hivyo mwanafunzi anapochunguza miendo ya sayari, au mkulima anapojifunza misimu na udongo, si lazima awe anaiweka sayansi dhidi ya imani. Kujifunza namna ulimwengu unavyofanya kazi kunaweza kuongeza shukrani kwa Mungu aliyeuumba.

3.5 Zaburi 148:7 — Vilindi vya bahari na viumbe vinavyotisha

Wimbo unahamia duniani: “Msifuni BWANA kutoka nchi.” Lakini hauanzi kwa mashamba au nyumbani. Unaanza kwa vilindi na viumbe vikubwa vya baharini. Neno la Kiebrania tannînîm linaweza kuashiria viumbe vikubwa vya majini na katika baadhi ya maandiko kuleta taswira ya nguvu za machafuko (Mwa. 1:21; Zab. 74:13–14; Isa. 27:1).

Bahari ya kina inaweza kuwa ya kutisha. Mtunga-zaburi halazimishi bahari ionekane salama wakati wote. Anatangaza kwamba hata kile kinachoonekana cha ajabu na kisichodhibitika hakijawa mungu mwingine anayeshindana na BWANA.

Goldingay anasisitiza kwamba viumbe hivi vinavyoleta wasiwasi vinaingizwa kwenye kundi la wanaomsifu Mungu badala ya kuonekana kama mamlaka za kujitegemea. Huo ndio ushindi wa picha hii: hofu si neno la mwisho kuhusu uumbaji wa Mungu.

3.6 Zaburi 148:8 — Upepo na dhoruba zinazotii neno lake

Moto au umeme, mvua ya mawe, theluji, moshi au ukungu, na upepo wa dhoruba vyote vinaitwa kumsifu BWANA. Kuna tofauti za kutafsiri neno linalohusishwa na moshi, ukungu au mawingu. Hata hivyo, maana kuu haibadiliki: hali ya hewa si mungu mwingine wa kuogopwa au kutegemewa badala ya Muumba.

Maneno kwamba upepo “hutimiza neno lake” hayapaswi kutumiwa kuwalaumu waliopatwa na maafa. Hatutoi kutoka mstari huu ruhusa ya kusema kwamba kila mafuriko, ukame au dhoruba ni adhabu maalumu ya Mungu kwa watu walioathirika. Zaburi inatangaza mamlaka ya Mungu, si uwezo wetu wa kufahamu sababu ya kila janga.

Watu wanaoishi kwa kutegemea kilimo wanajua jinsi mvua inaweza kuwa baraka, na jinsi mvua hiyo hiyo inapozidi inaweza kuleta maangamizi. Sifa kwa Muumba inaweza kuambatana na kilio kwa waathirika. Biblia ina nafasi ya sifa na maombolezo. Kumcha Mungu katika hali hiyo kunapaswa kutusukuma kuwasaidia waliopata madhara badala ya kuwahukumu.

3.7 Zaburi 148:9–10 — Milima, miti, wanyama na ndege

Sasa mtunga-zaburi anataja milima na vilima, miti ya matunda na mierezi, wanyama wa porini na mifugo, viumbe vitambaavyo na ndege warukao. Hakuna kiumbe kilicho kizuri mno hadi kichukue nafasi ya Mungu; hakuna kilicho cha kawaida mno hadi kisitambulike katika wimbo huu.

Mierezi inayovutia kwa ukubwa wake na miti inayotoa matunda kwa familia ni sehemu ya uumbaji uleule. Ndege wa angani na mifugo ya nyumbani wote wana nafasi. Zaburi inatufundisha kutazama uumbaji bila kuugawa katika vitu vyenye thamani kwa sababu vinatuletea fedha na vingine visivyo na maana kwa sababu havitunufaishi moja kwa moja.

Lakini mti unamsifuje Mungu? Maelezo ya BibleProject yanapendekeza kwamba kiumbe kinapotekeleza kusudi lake la kuumbwa—kukua, kutoa matunda, na kuendelea kuishi—kinaonesha sifa za Muumba. Goldingay anaongeza taswira ya miendo na sauti za uumbaji: matawi yanayoyumba, ndege wanaolia, na maji yanayotiririka. Hizo ni njia mbili zinazohusiana za kuelewa lugha ya kishairi; si lazima kusema kwamba miti ina ufahamu uleule wa kuabudu kama mwanadamu.

Kutoka hapa tunaweza kujifunza wajibu wa kutunza miti, udongo, maji na wanyama. Uumbaji una thamani mbele za Mungu hata kabla hatujaupima kwa faida yetu. Somo hili linasaidiwa pia na Mwanzo 2:15 na Zaburi 104. Ni matumizi ya kitheolojia yanayotokana na picha ya zaburi, si madai kwamba mtunga-zaburi aliandika sera ya kisasa ya mazingira.

3.8 Zaburi 148:11–12 — Wafalme, vijana, wazee na watoto

Hatimaye binadamu wanaitwa kujiunga: wafalme na watu wa mataifa yote, wakuu na waamuzi, vijana wa kiume na wa kike, wazee pamoja na watoto. Orodha hii inavunja ubaguzi wa hadhi, jinsia na umri katika suala la kumwabudu Mungu.

Mfalme hawezi kudai yuko juu mno hata asihitaji kupiga magoti mbele ya Muumba. Mtoto hawezi kuambiwa kwamba hana maana kwa sababu hajafikia umri wa kufanya maamuzi makubwa. Wazee hawatupwi pembeni kwa sababu nguvu zao zimepungua. Wanawake na wanaume wote wanaitwa katika sifa moja.

Kidner anaona hapa uhusiano wenye uwezo wa kuwaunganisha watu ambao kwa kawaida hutenganishwa na mamlaka au hali zao: kumwelekea Mungu kwa pamoja. BibleProject pia inasisitiza namna orodha hii inavyohusisha watu wa aina zote.

Lakini umoja huo haupaswi kutafsiriwa kuwa kimya mbele ya udhalimu. Kama mtawala na mtu dhaifu wana Muumba mmoja, basi mamlaka yanapaswa kutumiwa kwa haki. Ibada inayompa mfalme heshima lakini inayofumba macho mbele ya walioumizwa na mfalme haijaelewa wimbo huu.

3.9 Zaburi 148:13 — Jina la BWANA pekee limetukuka

Mstari wa 13 unatoa sababu ya sifa za duniani, kama mstari wa 5 ulivyofanya kwa mbingu. Jina la BWANA pekee ndilo lililotukuka; fahari yake inapita mbingu na nchi. “Jina” hapa linahusu Mungu alivyojifunua na sifa za tabia yake, si silabi zenye nguvu za kichawi.

Neno pekee lina uzito. Nyota zina utukufu, wafalme wana mamlaka, milima ina ukubwa na dhoruba zina nguvu. Lakini hakuna kinachostahili kuchukua nafasi ya Mungu. Kila tunapokifanya kitu kilichoumbwa kuwa msingi wa usalama wetu wa mwisho, tunageuza sifa kuwa ibada isiyoelekezwa mahali pake.

Katika maisha ya sasa, sanamu zinaweza kuwa sifa za mtu, hadhi ya kisiasa, mali, umaarufu au hata kiongozi wa dini. Vyote vinaweza kuwa na nafasi fulani katika maisha, lakini haviwezi kuchukua nafasi ya Muumba.

3.10 Zaburi 148:14 — Pembe iliyoinuliwa na watu walio karibu na Mungu

Baada ya kutaja ulimwengu wote, mtunga-zaburi anatuelekeza kwa Israeli. BWANA amewainulia watu wake “pembe”. Katika lugha ya Biblia, pembe ya mnyama ni picha ya nguvu inayoweza kujilinda au kushinda. Pembe inayoinuliwa inaweza kuwakilisha nguvu iliyorejeshwa, heshima, utawala au ushindi (1 Sam. 2:1, 10; Zab. 89:17, 24; 92:10).

Mstari wenyewe hautaji jina la mfalme maalumu. Goldingay anaacha wazi ikiwa picha inamaanisha nguvu ambazo Mungu amewapa watu wake au nguvu ambazo Mungu mwenyewe ameonyesha kwa kuwatetea. Kidner anaunganisha picha hiyo kwa karibu zaidi na mkombozi mwenye nguvu, na kuonyesha mwangwi wake katika Luka 1:69.

Kuna pia tofauti ya maandishi ya kale. Maandishi ya Kiebrania yanayotumiwa sana yanaonyesha tendo kama lililokwishatokea: Mungu “ameinua” pembe. Katika mapokeo ya tafsiri ya kale ya Kigiriki, kauli hiyo inaweza kusomwa kwa mwelekeo wa wakati ujao: Mungu “atainua” pembe. Usomaji wa kwanza unaimarisha shukrani kwa ukombozi uliotendeka; wa pili unaweka wazi zaidi tumaini la ukombozi unaotazamiwa. Hatupaswi kuficha tofauti hiyo, ingawa kumbukumbu na matarajio yote mawili yana nafasi katika Kitabu cha Zaburi.

Kisha Israeli inatajwa kama watu walio karibu na Mungu. Hiyo ndiyo sehemu ambayo wimbo wa ulimwengu mzima unaingia katika historia ya agano. Mungu alimwita Abrahamu na familia yake ili baraka ziwafikie watu wa mataifa (Mwa. 12:1–3). Ukaribu wa Israeli na BWANA si kibali cha kuwadharau wengine. Ni sehemu ya namna Mungu anavyojifunua na kutimiza makusudi yake kwa ulimwengu.

Kidner anataja pia hoja ya baadhi ya wataalamu kwamba maneno ya mwisho yanayozungumzia watu wa Mungu huenda yalihusiana na Zaburi 149, kwa sababu kuna msamiati wa pamoja. Hata hivyo, anaona kwamba kuyasoma hapa kunatoa hitimisho lenye nguvu kwa Zaburi 148. Kwa hiyo, katika maandishi tuliyo nayo, uumbaji wote unasifiwa pamoja na ushuhuda maalumu wa watu ambao BWANA amewatendea kwa uaminifu.

05

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Mwanadamu ni sehemu ya uumbaji, si mmiliki wa thamani yake yote

Zaburi 148 inatulinda dhidi ya kufikiri kwamba viumbe vingine vipo ili kutuongezea mali au starehe tu. Mbingu, milima, maji na wanyama wote wanaingia katika mwaliko wa sifa kabla wanadamu hawajatajwa. Hii haiondoi hadhi ya pekee ya mwanadamu aliyeumbwa kwa mfano wa Mungu, lakini inaweka hadhi hiyo ndani ya wajibu wa kutunza uumbaji wake.

Mkulima anapojifunza kutegemea mvua, mwanafunzi anapochunguza anga, au familia inapotulia kusikiliza ndege asubuhi, matukio hayo yanaweza kuwa mwanzo wa shukrani. Hatuiabudu mvua wala nyota; tunamwabudu Mungu ambaye ametupa ulimwengu wenye uzuri na utaratibu.

4.2 Muumba si sehemu nyingine ya uumbaji

Kuna tofauti ya msingi kati ya Mungu na vitu alivyovifanya. Tunaweza kupenda bahari bila kuiabudu; tunaweza kuwaheshimu viongozi bila kuwapa mamlaka ya mwisho juu ya dhamiri zetu. Kutambua tofauti hiyo kunalinda imani yetu dhidi ya sanamu na kunatupa uhuru wa kujifunza uumbaji kwa uaminifu.

Sayansi inapotusaidia kuelewa hali ya hewa, nyota au maisha ya viumbe, hatupaswi kufikiri kwamba maelezo hayo yanamwondoa Mungu. Zaburi inatualika kuuliza pia swali la maana: tunaishije kwa uwajibikaji ndani ya ulimwengu ambao hatukuujenga wenyewe?

4.3 Sifa hazifuti maombolezo

Mtu mwenye huzuni anaweza kusikia mwito wa “Msifuni BWANA” kana kwamba anaambiwa afiche machozi. Lakini Zaburi 148 ni sehemu ya kitabu kilekile chenye Zaburi 137, ambako wahamishwa wanauliza jinsi watakavyoimba katika nchi ya ugeni, na Zaburi 140, ambako mtu anaomba kulindwa dhidi ya jeuri.

Sifa za mwisho hazisemi kwamba uchungu ule haukuwahi kuwepo. Zinatangaza kwamba uchungu na uovu si mwisho wa simulizi la Mungu. Ndiyo maana picha ya pembe iliyoinuliwa ina umuhimu: Mungu wa uumbaji wote hakuwasahau watu wake waliohitaji kutetewa.

4.4 Uaminifu kwa taifa maalumu unaelekea kwenye baraka za wote

Zaburi inataja Israeli mwishoni, na jina hilo halipaswi kufutwa ili kuifanya zaburi ionekane ya ulimwengu mzima. Biblia inaeleza namna Mungu alivyoanza na familia moja ili baraka zifikie mataifa mengi. Ahadi kwa Abrahamu na wito wa Israeli vina nafasi ya kweli katika simulizi hilo.

Kwa hiyo hatupaswi kufanya kosa la kuisoma zaburi kama wimbo wa mazingira bila historia ya agano, wala kosa la kudhani kwamba nafasi ya Israeli mbele ya Mungu inawapa watu wengine thamani ndogo. Mwanzo 12:3 na Isaya 49:6 vinatukumbusha kwamba upendo wa Mungu kwa watu wake unaelekea kwenye makusudi mapana zaidi.

4.5 Nguvu inayotoka kwa Mungu inapaswa kutumiwa kuleta urejesho

Pembe iliyoinuliwa inazungumzia nguvu na ushindi. Kwa watu waliodhulumiwa, habari ya Mungu kuwainua inaweza kuwa ujumbe wa tumaini. Lakini mtu mwenye mamlaka hawezi kutumia mstari huu kujitangaza kuwa mshindi wa Mungu katika kila pambano la kisiasa au kidini.

Tunaposoma kwa mwanga wa Kristo, tunakumbuka Mfalme ambaye ushindi wake ulipitia upendo wa kujitoa, mateso, ufufuo na kutukuzwa. Nguvu inapotumiwa kuwatetea wanyonge na kusimamisha haki, ndipo inapoonyesha jambo la tabia ya Mungu. Ushindi wa mwisho ambao Agano Jipya linatutazama kuuelekea ni pamoja na kuondolewa kwa mauti yenyewe (1 Kor. 15:25–26).

06

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

5.1 Kutoka Mwanzo hadi sifa za viumbe vyote

Mwanzo 1 inamwonyesha Mungu akiufanya ulimwengu kwa neno lake na kuujaza viumbe mbalimbali. Zaburi 148 inavitaja tena viumbe hivyo na kuvialika viitike kwa sifa. Zaburi 8 inatuuliza mwanadamu ni nani hata akumbukwe na Mungu ndani ya uumbaji mkuu namna hii. Zaburi 104 inaonyesha utofauti wa maisha yanayotegemea ukarimu wa Muumba.

Kwa pamoja, maandiko haya yanatufundisha kwamba ibada haitenganishwi na namna tunavyoutazama ulimwengu. Tunapaswa kuwa na shukrani, mshangao na uwajibikaji katika mazingira ambayo Mungu ametuaminisha kuyatunza.

5.2 Pembe ya ushindi na tumaini la Masiya

Katika wimbo wa Hana, Mungu anaelezwa akiinua pembe ya mtiwa-mafuta wake (1 Sam. 2:10). Zaburi 2 inaelekeza macho kwa mfalme wa BWANA. Zaburi 132:17 inasema kwamba Mungu ataifanyia Daudi pembe ichipuke. Haya ni maandiko yanayotusaidia kuielewa lugha ya nguvu na ushindi iliyotumiwa katika Zaburi 148:14.

Zekaria anapomsifu Mungu katika Luka 1:69 kwa kuinua “pembe ya wokovu” katika nyumba ya Daudi, anatumia picha ya ukombozi uliotolewa na Mungu. Wakristo wanamtambua Yesu kama Masiya ambaye kupitia maisha, msalaba, ufufuo na kutukuzwa kwake, Mungu anatimiza ahadi zake za wokovu.

Huo ni usomaji wa Zaburi 148 katika mwanga wa simulizi nzima ya Biblia. Si madai kwamba mtunga-zaburi alimtaja Yesu kwa jina au kwamba mstari wa 14 ulieleweka kwa namna hiyo hiyo kwa kila mwimbaji wa kwanza. BibleProject inasisitiza tumaini la Masiya katika mpangilio wa Kitabu cha Zaburi; tahadhari ya Goldingay inatusaidia tusipuuze maana ya moja kwa moja ya Mungu kuwainua watu wake.

5.3 Kristo na ukombozi wa uumbaji mzima

Wakolosai 1:15–20 inazungumza kuhusu vitu vyote kuumbwa kwa njia ya Kristo na kwa ajili yake, na kuhusu mapenzi ya Mungu ya kuvipatanisha vyote kupitia yeye. Warumi 8:19–23 inaonyesha uumbaji unaougua, ukitazamia kuachiliwa kutoka utumwani mwa uharibifu. Ufunuo 5:13 unawasilisha picha ya viumbe vyote vikiungana kumsifu Mungu na Mwanakondoo; Ufunuo 21–22 unaelekeza kwenye mbingu na nchi zilizofanywa mpya.

Maandiko hayo yanapanua tumaini la Zaburi 148. Wokovu wa Biblia hauishii kwenye roho zinazokimbia ulimwengu wa kimwili. Tunatazamia Mungu kuurejesha uumbaji wake na kuutimiza utawala wake wa haki. Wimbo wa sasa ni kama mazoezi ya sifa za siku ile ijayo.

Na ikiwa Mungu ameahidi kuurejesha uumbaji, hatupaswi kuharibu kwa makusudi kile anachokithamini sasa. Tumaini la uumbaji mpya linatuita kutenda kwa uaminifu katika ulimwengu wa sasa.

07

6.0 Matumizi Katika Maisha

1. Anza maombi kwa mshangao na shukrani. Kabla ya kuorodhesha mahitaji yako, tazama jambo moja ambalo Mungu amekupa: mwanga wa asubuhi, maji, pumzi, mti au msaada wa mtu mwingine. Mshukuru Muumba, si kukifanya kipawa kuwa mungu.
2. Panua nafasi ya watu wote katika ibada. Wape watoto, vijana, wazee, wanawake na wanaume nafasi ya kushiriki, kuuliza, kuongoza na kuhudumu kulingana na vipawa na wajibu wao. Sifa si mali ya kundi moja la watu.
3. Pima uongozi kwa haki na huduma. Kama wafalme na waamuzi wanaitwa kumsifu BWANA, basi wanawajibika mbele yake. Uliza: Je, viongozi wetu wanawasikiliza na kuwalinda watu wasio na nguvu?
4. Tunza uumbaji kwa matendo madogo yenye maana. Epuka uchafuzi usio wa lazima, linda vyanzo vya maji, tunza miti na tumia rasilimali kwa uangalifu. Haya si matendo ya kujinunulia wokovu, bali ni mwitikio wa shukrani.
5. Usiwalaumu waathirika wa maafa. Mafuriko, ukame na dhoruba zinapotokea, jibu kwa msaada, taarifa sahihi na sala; si kwa kudai bila ushahidi kwamba unaijua hukumu ya Mungu juu ya walioathirika.
6. Sifu huku ukikiri maumivu. Unaweza kumwambia Mungu kwamba unateseka na bado ukamtambua kuwa mwaminifu. Sifa za kweli hazihitaji kuficha hali halisi.
7. Tumia nguvu uliyo nayo kuwainua wengine. Picha ya pembe iliyoinuliwa iwe ukumbusho kwa wenye mali, elimu na mamlaka kwamba nguvu inastahili kuleta ulinzi na urejesho, si kiburi.
8. Unganisha sifa na tumaini la uumbaji mpya. Sala na nyimbo zako zikuongoze kwenye upendo kwa watu, haki katika jamii na uangalizi mzuri wa mazingira.

08

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Inabadilisha nini katika namna yangu ya kuabudu ninapokumbuka kwamba mimi ni sehemu moja tu ya uumbaji unaoitwa kumsifu Mungu?
2. Je, kuna kitu kilichoumbwa—mali, sifa, mamlaka au kiongozi—ambacho nimeanza kukipa tumaini linalomstahili Mungu pekee?
3. Kwa nini zaburi inawajumuisha viumbe vya baharini vinavyotisha na hali ngumu za hewa? Tunawezaje kuheshimu picha hiyo bila kuyapuuza maumivu ya waathirika wa maafa?
4. Wafalme, watoto, vijana na wazee wanapoitwa pamoja, tunajifunza nini kuhusu heshima na nafasi ya kila mtu katika jamii na kanisa?
5. “Pembe iliyoinuliwa” inawezaje kuwapa watu waliodhulumiwa tumaini? Na mwenye mamlaka anawezaje kuitumia vibaya picha hiyo?
6. Ninawezaje kushikilia pamoja uaminifu wa Mungu kwa Israeli na upendo wake unaoyafikia mataifa yote?
7. Kuna tendo gani moja la kuitunza familia, jamii au mazingira ambalo linaweza kuwa jibu langu la sifa wiki hii?
8. Warumi 8 na Ufunuo 5 zinanisaidiaje kuelewa mustakabali wa uumbaji ambao Zaburi 148 inauimba?

09

8.0 Sala ya Mwitikio

BWANA, Muumba wa mbingu na nchi, ukuu wako unapita nyota zote na milima yote. Tufundishe kusikia mwaliko wa uumbaji wako wa kukusifu. Tusamehe tunapokipa ulichokiumba nafasi inayokustahili wewe pekee. Tupe macho ya kuona thamani ya kila mtu na ya viumbe ulivyovifanya. Wakumbuke waliovunjika moyo, wanaoishi kwa hofu na wanaoteswa na udhalimu. Wainue kwa uaminifu wako. Zifanye nyimbo zetu zigeuke maisha yenye shukrani, haki, huruma na uwajibikaji. Kwa njia ya Yesu Kristo, tumaini letu la uumbaji mpya, utupe nguvu za kuishi leo tukitazamia amani uliyoiahidi. Amina.

10

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 148 inamalizia kwa kumtaja Israeli kama watu ambao Mungu amewakaribia na kuwainulia pembe. Zaburi 149 inaendeleza wazo hilo la watu wa Mungu. Inawaita waimbe wimbo mpya, wafurahi katika Muumba na Mfalme wao, na waone jinsi anavyowapenda wanyenyekevu. Lakini pia inazungumza kwa picha nzito za hukumu ambazo zinahitaji kusomwa kwa makini.

Hivyo mfululizo unasonga kutoka mwaliko wa uumbaji mzima katika Zaburi 148 hadi wajibu wa watu maalumu katika Zaburi 149. Swali linalofuata ni hili: Tunawezaje kuimba kwa furaha, kutenda kwa haki na kutazamia ushindi wa Mungu bila kuyageuza maneno ya hukumu kuwa ruhusa ya kuwatendea wengine ukatili?

11

10.0 Orodha ya Vyanzo

1. Maandiko: Mwanzo 1–2; 12:1–3; 1 Samweli 2:1–10; Zaburi 2; 8; 74; 104; 132; 145–150; Isaya 49:6; Luka 1:69; Warumi 8:19–23; 15:8–12; 1 Wakorintho 15:25–26; Wakolosai 1:15–20; Ufunuo 5:13; 21–22.
2. BibleProject. Visual Commentary: Psalm 148—Study Notes. Hati ya masomo iliyotolewa katika mradi huu; hasa muundo wa sehemu mbili, mwangwi wa Mwanzo 1 na maana ya pembe iliyoinuliwa.
3. BibleProject. Visual Commentary: Psalm 148—Script References. Hati ya mazungumzo na marejeo ya maandiko iliyotolewa katika mradi huu; imetumika kufuatilia uhusiano wa wimbo wa uumbaji na tumaini la Masiya katika Kitabu cha Zaburi.
4. Goldingay, John. 2008. Psalms, Volume 3: Psalms 90–150. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic. Maelezo ya Zaburi 148; hasa lugha ya kishairi ya uumbaji, taswira ya pembe, na tofauti ya maandishi ya Kiebrania na Kigiriki katika mstari wa 14.
5. Kidner, Derek. Psalms 73–150: A Commentary. Tyndale Old Testament Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Maelezo ya Zaburi 148, “Choir of Creation,” pamoja na maelezo ya ziada ya mstari wa 14. Tanbihi ya tafsiri: maneno mafupi ya zaburi yaliyotumiwa katika makala hii ni tafsiri za kimaana kwa ajili ya uchambuzi; si madai ya kunakili neno kwa neno tafsiri fulani ya Biblia. Maana ya kwanza ya kishairi na kihistoria imetofautishwa na usomaji wake wa baadaye katika mwanga wa Kristo.