Zaburi 69 — Maji Yanapoinuka Na Bidii Kwa…

“Unijibu, Ee Bwana, kwa maana upendo wako thabiti ni mwema; kwa wingi wa rehema zako, unigeukie.”

Somo Kuhusu Mateso, Aibu, Bidii kwa Mungu, Maombi ya Hukumu, na Tumaini la Kutetewa

Fungu Kuu “Unijibu, Ee Bwana, kwa maana upendo wako thabiti ni mwema; kwa wingi wa rehema zako, unigeukie.” — Zaburi 69:16

Wazo Kuu

Zaburi 69 ni sala ya mwabudu mwaminifu lakini aliyejeruhiwa sana, ambaye anajisikia kana kwamba anazama.

Maji yameinuka. Hakuna mahali imara pa kusimama. Koo lake limekauka kwa kulia, macho yake yamechoka kwa kusubiri, maadui wanaongezeka, mashtaka ya uongo yanaenea, jamaa wanajitenga naye, na kujitoa kwake kwa Mungu kumekuwa sababu ya kudhihakiwa.

Hata hivyo, Zaburi haibaki ndani ya kukata tamaa.

Mara kwa mara mwenye kuomba anamgeukia Mungu:

Wewe unajua. Wewe unaona. Wewe ni mwaminifu. Upendo wako thabiti ni mwema. Nikaribie. Nikomboe.

Zaburi hii pia ni mojawapo ya maandiko muhimu ya Agano la Kale katika kuelewa mateso ya Yesu. Agano Jipya linasikia mwangwi wa Zaburi 69 katika bidii ya Yesu kwa nyumba ya Mungu, katika shutuma anazobeba, katika chuki anayoipokea bila sababu, na katika kinywaji kichungu alichopewa msalabani.

Lakini Zaburi 69 pia ina maombi makali ya hukumu. Mistari hiyo lazima ichukuliwe kwa uzito. Inafunua hasira ya kimaadili ya mtu aliyejeruhiwa anayetaka uovu ujibiwe. Hata hivyo, Wakristo tunaisikia mistari hiyo kutoka upande wa msalaba, ambapo Yesu anabeba uadui, anawaombea maadui zake, na kuiacha hukumu ya mwisho mikononi mwa Mungu.

Kwa hiyo Zaburi 69 inatufundisha kuleta maumivu yasiyovumilika mbele za Mungu bila kujifanya, huku tukiruhusu hadithi ya Yesu ibadilishe tunachofanya na hasira yetu.

1. Zaburi 69 Katika Kitabu cha Pili cha Zaburi

Zaburi 69 iko katika Kitabu cha Pili cha Zaburi (Zaburi 42–72).

Inafuata Zaburi 68, wimbo uliojaa ushindi wa Mungu, maandamano, nguvu, na sifa. Zaburi 69 ghafla inatuingiza katika ulimwengu mwingine wa hisia.

Badala ya kutembea kwa ushindi, mwabudu anazama.

Badala ya maadui kutawanyika, wanaonekana kuongezeka.

Badala ya ushindi wa hadharani, kuna aibu ya hadharani.

Badala ya maandamano ya sifa, kuna watu wanaomdhihaki langoni mwa mji na walevi wanaotunga nyimbo juu yake.

Mabadiliko haya makali yanatukumbusha kwamba Kitabu cha Zaburi hakitoi lugha moja tu ya kihisia kwa imani.

Kuna siku za Zaburi 68:

Mungu anainuka.

Na kuna siku za Zaburi 69:

“Niokoe, kwa maana maji yanainuka.”

Zote zina nafasi katika sala.

2. Zaburi ya Malalamiko, Maombi, na Tumaini

John Goldingay anaieleza Zaburi 69 kama sala yenye tabaka nyingi za malalamiko na maombi, ambayo hatimaye inaelekea kwenye tumaini na sifa.

Mwendo wake unaweza kufupishwa katika sehemu nne kubwa.

Mistari 1–5 — Maji Yanainuka

Mtunga-zaburi anaelezea taabu inayomzidi, mashtaka ya uongo, na uchovu wa kusubiri.

Mistari 6–21 — Bidii, Aibu, na Kilio cha Ukaribu

Mateso yanakuwa ya wazi na ya kidini. Mtunga-zaburi anadhihakiwa kwa sababu ya kujitoa kwake kwa Mungu na anaomba upendo wa uaminifu wa Mungu ujibu.

Mistari 22–29 — Maombi ya Hukumu

Mwabudu aliyejeruhiwa anamwomba Mungu atende dhidi ya watesi na asiruhusu uovu wao ubaki bila jibu.

Mistari 30–36 — Sifa, Wahitaji, na Sayuni

Zaburi inageukia shukrani. Sifa inakuwa yenye thamani kuliko dhabihu, wahitaji wanatiwa moyo, na upeo unapanuka kuelekea Sayuni na watu wa Mungu.

Kwa hiyo mwendo wa Zaburi ni huu:

kuzama → aibu → sala → hasira → hukumu → sifa → tumaini la jumuiya

KUTEMBEA NDANI YA ZABURI

3. “Niokoe, Ee Mungu, Maana Maji Yamefikia Maisha Yangu”

Zaburi 69:1–2

Zaburi inaanza na maji.

Si maji ya kuburudisha.

Si vijito vya Zaburi 1.

Si maji ya utulivu ya Zaburi 23.

Maji haya yanatishia uhai.

Mtunga-zaburi anajisikia kama anazama kwenye tope au maji ya kina pasipo mahali pa kukanyaga.

Mkondo una nguvu kuliko yeye.

Picha hii ni sehemu ya ulimwengu mpana wa Biblia ambapo maji ya kina yanaweza kuwakilisha machafuko, hatari, kifo, na nguvu zinazopita uwezo wa mwanadamu.

Hoja si tu:

“Nina tatizo.”

Ni:

“Sina mahali pa kusimama.”

Ndiyo maana neno la kwanza ni sala:

Niokoe.

Maombolezo ya kibiblia hayasubiri mateso yawe yamepangwa vizuri ndipo yaelezwe.

Yanaomba yakiwa ndani ya mafuriko.

4. “Nimechoka kwa Kulia” — Sala Inapoonekana Kutopata Jibu

Zaburi 69:3

Mtunga-zaburi hajakaa kimya.

Ameita mpaka koo lake likakauka.

Ametazama mpaka macho yake yakachoka.

Amemngojea Mungu na bado hajaona jibu kwa macho.

Hii ni mojawapo ya picha za kweli zaidi katika Biblia kuhusu sala ya muda mrefu.

Tatizo si kwamba mwabudu alisahau kuomba.

Tatizo ni kwamba ameomba kwa muda mrefu sana.

Zaburi 69 inatupa lugha ya kukaa katika nafasi chungu kati ya ombi na jibu.

Wakati mwingine imani lazima iishi hapo.

Zaburi haimkemei mwenye kuomba kwa kuchoka.

Inaacha uchovu wenyewe uwe sala.

5. “Wanaonichukia Bila Sababu” — Maumivu ya Mashtaka ya Uongo

Zaburi 69:4–5

Sasa mafuriko yanapata sura.

Ni maadui.

Ni wengi.

Uadui wao ni wa uongo.

Mtunga-zaburi anajisikia kama analazimishwa “kurudisha” kitu ambacho hakuiba—kukubali kosa ambalo hakulifanya.

Haya ni mateso ya aina ya pekee.

Mashtaka yanapokuwa ya uongo, hata kuomba msamaha kunaweza kuwa uongo.

Kwa hiyo mwabudu analeta dhamiri yake mbele za Mungu.

Hadai kwamba hana dhambi kabisa.

Anasema kwa maana hii:

“Mungu, wewe unajua upumbavu wangu wa kweli na dhambi zangu za kweli. Hakuna kilichofichwa kwako. Lakini pia unajua mashtaka haya ni ya uongo.”

Hii ni sala iliyokomaa.

Haihitaji kujifanya mtu hana kosa lolote katika maisha yote ili kupinga udhalimu katika jambo hili maalumu.

Tunaweza kukiri yaliyo yetu bila kubeba yasiyo yetu.

6. “Wanaokutafuta Wasiaibike kwa Sababu Yangu”

Zaburi 69:6

Sasa wasiwasi wa mtunga-zaburi unapanuka.

Hafikirii sifa yake mwenyewe tu.

Anahofia mateso yake yanaweza kuwafanya watu wengine wanaomtumaini Mungu kuvunjika moyo.

Ikiwa yeye ni kiongozi au mtu anayewakilisha wengine, kuanguka kwake hadharani kunaweza kuathiri jumuiya nzima.

Kwa hiyo anaomba:

“Usiruhusu mateso yangu yawe kikwazo kwa wale wanaokutafuta.”

Hii ni sala ya mtu anayejua kwamba imani ni ya binafsi lakini si ya mtu binafsi pekee.

Maisha yetu yanawaathiri wengine.

Makosa yetu yanaweza kuwaumiza wengine.

Uaminifu wetu chini ya shinikizo unaweza kuwaimarisha wengine.

Kwa hiyo mtunga-zaburi haombi aokolewe peke yake, bali imani ya wale walio karibu naye ilindwe.

7. “Kwa Ajili Yako Nimebeba Aibu”

Zaburi 69:7–8

Sasa mateso yanaunganishwa wazi na uaminifu kwa Mungu.

Mtunga-zaburi amebeba aibu kwa sababu ya kujitoa kwake kwa Yahweh.

Hata mahusiano ya kifamilia yameathirika.

Anajisikia kama mgeni kati ya ndugu zake mwenyewe.

Hii haimaanishi lazima kwamba familia yote ilimwacha kihalisi. Maombolezo ya kishairi mara nyingi hutumia lugha kali kuelezea upweke wa kihisia na kijamii.

Lakini maumivu ni ya kweli.

Uaminifu wa kidini unaweza wakati mwingine kugharimu nafasi ya kukubalika.

Mtunga-zaburi anagundua kwamba kujitoa kwa Mungu hakuhakikishi kukubalika na jamii.

Wakati mwingine huleta kinyume chake.

8. “Bidii kwa Nyumba Yako Imenila”

Zaburi 69:9

Huu ni mmoja wa mistari maarufu zaidi katika Zaburi.

Mwabudu ameliwa na bidii kwa ajili ya nyumba ya Mungu.

Anajali sana heshima ya Mungu, ibada ya Mungu, na maisha ya jumuiya ya agano.

Matusi yanayomlenga Mungu yanamwangukia yeye kwa sababu amejihusisha kwa karibu sana na kazi ya Mungu.

Injili ya Yohana inatumia lugha hii kwa Yesu anapokabiliana na matumizi yaliyopotoka ya hekalu (Yohana 2:13–17).

Hii haimaanishi Zaburi 69 haikuwa na maana kabla ya Yesu.

Kwanza inaelezea gharama ya bidii ya mwabudu wa Israeli.

Lakini katika Yesu, muundo huu unakuwa mkubwa zaidi.

Kujitoa kwake kwa nyumba na utume wa Baba kunamweka katika mgongano wa moja kwa moja na mamlaka za kidini zilizopotoka.

Bidii ya Zaburi 69 inakuwa sehemu ya hadithi ya Masihi.

9. Kufunga Kunageuzwa Kuwa Dhihaka

Zaburi 69:10–12

Mtunga-zaburi analia.

Anafunga.

Anavaa gunia.

Hizi zilikuwa ishara za kawaida za huzuni na toba katika ulimwengu wa Biblia.

Lakini kujitoa kwake kunageuzwa silaha dhidi yake.

Badala ya kuheshimiwa, anafanywa mzaha.

Watu langoni mwa mji wanazungumza juu yake.

Walevi wanatunga nyimbo juu yake.

Lango la mji lilikuwa mahali pa mazungumzo ya hadharani, biashara, na maamuzi. Kuwa mada ya mazungumzo ya langoni kulimaanisha sifa yako ya umma iko hatarini.

Dhihaka inamfikia katika jamii yenye heshima na katika vikao vya walevi.

Hawezi kulidhibiti simulizi linalosimuliwa juu yake.

Hili ni maumivu yanayotambulika sana hata leo.

Sifa ya mtu inaweza kuharibiwa katika vyumba ambavyo hakuwapo, mazungumzo ambayo hajasikia, na mitandao ambayo hawezi kuiongoza.

Zaburi 69 haiahidi udhibiti wa simulizi.

Inatupa mahali pa kuleta aibu.

10. “Lakini Mimi, Sala Yangu Ni Kwako”

Zaburi 69:13

Hapa kuna sehemu ya kugeukia.

Wengine wanazungumza.

Mtunga-zaburi anamgeukia Mungu.

“Lakini mimi…”

Tofauti hiyo ina maana.

Hawezi kudhibiti wanachosema.

Anaweza kuchagua maneno yake mwenyewe yataelekezwa wapi.

Anakata rufaa kwa upendo thabiti wa Mungu na wokovu wake wa uaminifu.

Sala haijengwi juu ya uwezo wa mtunga-zaburi kumshawishi Mungu.

Inajengwa juu ya tabia ya Mungu.

Hii ni mojawapo ya nidhamu kubwa za maombolezo:

Mazingira yanapotunyima sehemu imara ya kusimama, tunasimama juu ya tunachojua kuhusu Mungu.

11. “Niokoe Kutoka Tope”

Zaburi 69:14–15

Picha ya maji inarudi.

Mtunga-zaburi anamwomba Mungu asiruhusu mafuriko yameze wala shimo lifunge kinywa juu yake.

Kurudiwa huku kuna maana.

Sala haikui kila wakati kwa mstari ulionyooka.

Wakati mwingine tunarudi kwenye hofu ileile baada ya kudhani tumekwisha kuipita.

Sala ya Biblia inaruhusu hilo.

Tofauti ni kwamba sasa hofu imezungukwa na lugha yenye nguvu zaidi kuhusu uaminifu wa Mungu.

Maji hayajabadilika bado.

Lakini sala inajifunza mahali pa kutia nanga.

12. “Upendo Wako Thabiti Ni Mwema”

Zaburi 69:16–18

Katikati ya ombi kuna tabia ya Mungu.

Upendo wako thabiti ni mwema. Rehema zako ni nyingi. Unigeukie. Nikaribie. Nikomboe.

Neno “kukomboa” linaingia katika lugha ya jamaa wa karibu ambaye anaingia kati ili kumwokoa ndugu aliye katika shida.

Kwa hiyo mtunga-zaburi haombi Mungu atume msaada tu kutoka mbali.

Anamwomba Mungu atende kama Mlinzi aliye karibu kabisa.

Nikaribie.

Huenda hii ndiyo sala ya ndani zaidi katika Zaburi.

Mgogoro ni mchungu.

Lakini jambo lisilovumilika zaidi ni kujisikia umeachwa katikati yake.

Mtunga-zaburi anaomba uwepo wa Mkombozi.

13. “Aibu Imevunja Moyo Wangu”

Zaburi 69:19–20

Jeraha si la mwili tu.

Ni la kijamii na kihisia.

Matusi yamevunja moyo.

Aibu imekuwa nzito.

Mtunga-zaburi anatafuta mtu wa kusikitika naye na faraja lakini anajisikia hakumpata.

Kidner anasisitiza jinsi aibu ya hadharani ilivyoweza kuwa yenye kuumiza katika jamii ya karibu ya Agano la Kale.

Wasomaji wa leo pia hawapaswi kupunguza uzito wa jambo hili.

Wanadamu ni viumbe wa mahusiano.

Kudhihakiwa hadharani, kushtakiwa kwa uongo, kutengwa, au kutendewa kama mtu wa aibu kunaweza kumjeruhi mtu kwa kina.

Zaburi 69 inalipa maumivu hayo nafasi ya kiroho.

Mungu hajali hatari ya mwili tu.

Anaiona pia aibu.

14. “Katika Kiu Yangu Walinipa Siki”

Zaburi 69:21

Mtunga-zaburi alitarajia faraja lakini akapokea uchungu.

Chakula kinakuwa sumu.

Kinywaji kinakuwa kichungu.

Badala ya huruma, mateso yanaongezwa.

Injili baadaye zina mwangwi wa mstari huu katika masimulizi ya kusulubiwa, Yesu anapopewa divai chungu au siki (Mathayo 27:34, 48; Yohana 19:28–29).

Tena, usomaji wa Kikristo haupaswi kufuta mateso ya awali ya mtunga-zaburi.

Lakini muundo unafikia kina cha ajabu msalabani.

Mwenye haki anateseka.

Anadhihakiwa.

Ana kiu.

Amezungukwa na uadui.

Na walio karibu naye hawaondoi maumivu.

Zaburi 69 inawapa Wakristo wa kwanza lugha ya kutambua kile kinachotokea kwa Yesu.

SEHEMU NGUMU: MAOMBI YA HUKUMU

15. “Meza Yao Iwe Mtego”

Zaburi 69:22–28

Sasa Zaburi inakuwa ngumu.

Mteswa anamwomba Mungu awahukumu watesi kwa ukali.

Anaomba usalama wao ushindwe, nguvu zao zipungue, makao yao yaachwe, na majina yao yaondolewe katika kitabu cha walio hai.

Hatupaswi kuyapooza maneno haya mpaka yakose maana.

Yana hasira.

Yana ukali wa kimaadili.

Yanatoka kwa mtu aliyedhihakiwa, kushtakiwa kwa uongo, kuaibishwa hadharani, na kuachwa bila faraja.

Sala inasema:

“Mungu, usiuchukulie uovu huu kana kwamba hauna maana.”

Kilio hicho cha haki ni muhimu.

Waathiriwa wa uovu hawapaswi kuambiwa kwamba utakatifu ni kujifanya hakuna kilichotokea.

Lakini pia Wakristo hatupaswi kugeuza mistari hii kuwa ruhusa ya kibinafsi ya kuwalaani maadui.

Biblia yenyewe inatupeleka mbele zaidi.

16. Wakristo Waombaje Maombi ya Hukumu?

Agano Jipya lenyewe linatumia lugha ya hukumu ya Zaburi 69.

Paulo ananukuu Zaburi 69:22–23 katika Warumi 11:9–10, na Matendo 1:20 yanatumia Zaburi 69:25 kuhusiana na Yuda.

Kwa hiyo Agano Jipya halifuti imani kwamba Mungu anahukumu uovu.

Hata hivyo, Yesu pia anabadilisha msimamo wa watu wa Mungu kwa maadui.

Anaamuru:

“Wapendeni adui zenu, waombeeni wanaowaudhi” (Mathayo 5:44).

Msalabani, Yesu anawaombea msamaha wale wanaomwua.

Tofauti si kwamba haki imekuwa jambo lisilo muhimu.

Msalaba unaonyesha jinsi Mungu anavyouchukulia uovu kwa uzito.

Lakini katika Yesu, hukumu na rehema zinakutana kwa namna mpya.

Kwa hiyo Mkristo anaweza kuomba moyo wa kimaadili wa maombi haya:

“Mungu, komesha uovu. Fichua uongo. Watetee walio dhaifu. Wawajibishe wanaokandamiza. Usiruhusu udhalimu ushinde.”

Na wakati huohuo:

“Walete maadui kwenye toba. Zuia chuki isitawale moyo wangu. Usiniache niwe kama walioniumiza. Hukumu ya mwisho ibaki mikononi mwako.”

Maombi ya hukumu yanakuwa maombi ya haki ya Mungu badala ya mafuta ya kisasi binafsi.

17. “Wanamtesa Yule Uliyempiga”

Zaburi 69:26

Sababu moja ya hasira ya mtunga-zaburi ni kwamba maadui wanaongeza maumivu badala ya kuyapunguza.

Wanaona mtu ambaye tayari anaumia na kuongeza jeraha.

Hii ni kushindwa kwa kina kwa maadili.

Huruma ya kibiblia humsogelea aliyejeruhiwa.

Ukatili huona udhaifu na kuutumia kama nafasi.

Kwa hiyo Zaburi 69 inafichua mojawapo ya aina mbaya zaidi za dhambi:

kuongeza mateso kwa mtu ambaye tayari anateseka.

Mungu wa Zaburi 68 alikuwa Baba wa yatima na Mtetezi wa wajane.

Sasa Zaburi 69 inauliza nini hutokea watu wanapofanya kinyume chake.

Jibu ni hukumu.

18. “Lakini Mimi Ni Maskini na Ninaumia”

Zaburi 69:29

Baada ya maombi marefu ya hukumu, mtunga-zaburi anarudi kwake mwenyewe.

Yeye ni mhitaji.

Anaumia.

Anaomba wokovu wa Mungu umweke mahali salama.

Mstari huu ni muhimu kwa sababu unafunua hali iliyo chini ya hasira.

Msemaji si hakimu asiyehusika.

Ni mtu aliyejeruhiwa.

Mara nyingi chini ya ghadhabu kuna maumivu.

Zaburi haitoi ruhusa kwa kila namna ya hasira, lakini inatusaidia kuelewa chanzo chake.

Mungu anaingizwa katika jeraha lililo chini ya laana.

KUTOKA MAOMBOLEZO HADI SIFA

19. “Nitalisifu Jina la Mungu kwa Wimbo”

Zaburi 69:30

Mabadiliko ni makubwa.

Mazingira hayajaelezwa kuwa yamebadilika kikamilifu.

Lakini sifa inaanza.

Hili linaonekana mara nyingi katika maombolezo ya Biblia.

Sala inaweza kumbadilisha mwabudu kabla mazingira hayajabadilika.

Mtunga-zaburi amemwaga hofu, aibu, malalamiko, huzuni, na hasira.

Sasa anaweza kuifikiria sifa tena.

Hili si kukataa hisia.

Ni matunda ya kusema ukweli mbele za Mungu.

Maombolezo yanafungua nafasi ya sifa kwa sababu hakuna kitu kinacholazimika kubaki kimefichwa.

20. Sifa Bora Kuliko Ng’ombe

Zaburi 69:31

Mtunga-zaburi anasema sifa ya kweli inampendeza Mungu zaidi ya sadaka ya mnyama wa gharama.

Hii haimaanishi dhabihu za Israeli hazikuwa na maana.

Inamaanisha ibada ya nje haikuwa ukweli wa ndani zaidi.

Mungu alitaka waabudu ambao mioyo yao inamgeukia kweli.

Zaburi 50 ina wazo linalofanana.

Manabii pia.

Utendaji wa kidini hauwezi kuchukua nafasi ya uhusiano wa kweli.

Wimbo unaotoka katika moyo uliopita kwenye mateso na bado unamgeukia Mungu unaweza kuwa na uzito mkubwa wa kiroho kuliko dini yenye kuvutia kwa nje.

21. “Wahitaji Wataona na Kufurahi”

Zaburi 69:32–33

Sifa ya mteswa mmoja inakuwa faraja kwa wengine.

Wahitaji wanaona na kufurahi.

Wanaomtafuta Mungu wanapata moyo.

Kwa nini?

Kwa sababu:

“Bwana huwasikia wahitaji wala hawadharau waliofungwa.”

Huu ni mmoja wa hitimisho kuu za kitheolojia za Zaburi 69.

Mteswa aliyekuwa na hofu ya kupuuzwa anagundua kwamba Mungu ndiye hasa Mungu anayewasikia wahitaji.

Jamii inaweza kuwadharau wafungwa.

Mungu hawadharau.

Watu wanaweza kuwadhihaki wanyonge.

Mungu anawasikia.

Zaburi inahama kutoka:

“Je, utanisikia?”

kwenda:

“Mungu huwasikia watu kama mimi.”

Wokovu binafsi unakuwa tumaini la jumuiya.

22. Mbingu, Dunia, na Bahari Ziingie Katika Sifa

Zaburi 69:34

Sifa inapanuka.

Mbingu inaingia.

Dunia inaingia.

Bahari zinaingia.

Kila kinachotembea ndani yake kinaingia.

Mateso ya mtu mmoja yamefunguka kuwa sifa ya ulimwengu.

Huu ni mgeuko mkubwa kutoka mwanzo wa Zaburi.

Mwanzoni maji yalikuwa yanammeza mwabudu.

Sasa bahari zenyewe zinaalikwa kumsifu Mungu.

Machafuko yaliyokuwa yanaonekana kutishia uhai hayana neno la mwisho.

Uumbaji ni wa Mungu.

23. Mungu Ataiokoa Sayuni

Zaburi 69:35–36

Zaburi inaishia kwa kupanuka kutoka mtu mmoja kwenda kwa jumuiya.

Mungu ataiokoa Sayuni.

Miji ya Yuda itajengwa.

Watu watakaa salama.

Wazao wa watumishi wa Mungu watarithi.

Mwisho huu unatukumbusha kwamba wokovu wa kibiblia mara nyingi hauishii kwa mtu mmoja.

Sala ya mtu mmoja iko ndani ya hatima ya watu wa Mungu.

Mteswa hataki faraja binafsi tu, bali jumuiya iliyorejeshwa ambapo watumishi wa Mungu wanaweza kuishi na kuwa na makao.

Kwa hiyo mwendo wa mwisho ni:

kutoka kuzama peke yako hadi kukaa pamoja.

ZABURI 69 NA YESU

24. Zaburi Ambayo Agano Jipya Liliisikia Katika Hadithi ya Yesu

Zaburi 69 ni mojawapo ya Zaburi zinazopata mwangwi mara nyingi katika Agano Jipya.

Miunganiko yake ni pamoja na:

kuchukiwa “bila sababu” na upinzani anaoupokea Yesu (linganisha Zaburi 69:4 na Yohana 15:25),

bidii kwa nyumba ya Mungu (Zaburi 69:9; Yohana 2:17),

kubeba matusi yanayomlenga Mungu (Zaburi 69:9; Warumi 15:3),

picha ya kinywaji kichungu na siki (Zaburi 69:21; Mathayo 27:34, 48; Yohana 19:28–29),

lugha ya hukumu inayotumika baadaye katika Warumi 11:9–10 na Matendo 1:20.

Miunganiko hii isigeuze Zaburi 69 kuwa orodha ya siri ya unabii wa mistari mmoja mmoja.

Kwanza Zaburi ni ya uzoefu wa mteswa mwaminifu katika Israeli.

Lakini Yesu anaingia kikamilifu ndani ya ulimwengu huo wa Maandiko kiasi kwamba kanisa la kwanza linaona muundo huo ukifikia kina chake kikubwa ndani yake.

Yeye ni Mwisraeli mwaminifu.

Ana bidii kwa nyumba ya Baba yake.

Anabeba aibu.

Anateseka kwa uadui wa uongo.

Ana kiu.

Anaachwa.

Lakini anafanya jambo ambalo pia linabadilisha namna Zaburi inavyosomwa:

anabeba laana badala ya kuituma tu kwa wengine.

Msalabani, mateso ya mwenye haki na rehema ya Mungu vinakutana.

25. Msalaba Haufanyi Udhalimu Kuwa Jambo Dogo

Kuisoma Zaburi 69 kupitia Yesu hakupaswi kumaanisha kuwaambia waliojeruhiwa:

“Usikasirike. Samehe tu.”

Msalaba haupunguzi uzito wa uovu.

Unafunua gharama yake.

Msamaha wa Yesu si kukataa kilichotokea.

Majeraha yanabaki kuwa halisi.

Kusulubiwa kunaonyesha kwamba Mungu anaichukulia jeuri, udhalimu, aibu, na dhambi kwa uzito kiasi kwamba ukombozi unapita katikati yake badala ya kujifanya havina madhara.

Kwa hiyo msamaha wa Kikristo haumaanishi:

“Hakuna kilichotokea.”

Unamaanisha:

“Kilichotokea hakitamiliki wakati wangu ujao, na hukumu ya mwisho ninaiweka mikononi mwa Mungu.”

Zaburi 69 inatupa lugha ya kusema ukweli.

Yesu anatupa njia ya kuubeba ukweli huo bila kutawaliwa na kisasi.

MADA KUU ZA KITHEOLOJIA

1. Maombolezo Ni Tendo la Imani

Mtunga-zaburi analalamika kwa Mungu kwa sababu bado anaamini Mungu ndiye anayestahili kuambiwa.

Maombolezo si kinyume cha imani.

Ni imani inayokataa kuteseka bila kuleta mateso hayo ndani ya uhusiano na Mungu.

2. Tunaweza Kukiri Dhambi Halisi Bila Kubeba Hatia ya Uongo

Zaburi 69:5 ina uaminifu mkubwa.

Mtunga-zaburi anakiri kwamba Mungu anajua upumbavu wake wa kweli.

Lakini bado anakataa mashtaka ya uongo.

Unyenyekevu wa kiroho hauhitaji tukubali uongo kuhusu sisi.

3. Aibu Ni Aina Nzito ya Mateso

Zaburi inataja tena na tena matusi, fedheha, dhihaka, na kutengwa.

Mungu anajali majeraha yanayotokana na kuaibishwa mbele ya jamii.

4. Bidii kwa Mungu Inaweza Kuwa na Gharama

Uaminifu hauleti pongezi kila wakati.

Wakati mwingine kujitoa kwa Mungu humfanya mtu aeleweke vibaya, adhihakiwe, au akataliwe.

Yesu anaingia kikamilifu katika muundo huu.

5. Upendo Thabiti wa Mungu Ndio Msingi wa Sala

Tumaini la mtunga-zaburi halikai juu ya nguvu ya hisia zake.

Linakaa juu ya hesed ya Mungu—upendo wake wa agano wa uaminifu.

6. Hasira Inaweza Kuletwa kwa Mungu

Zaburi 69 haifichi ghadhabu.

Inaiingiza katika sala.

Hilo ni salama kuliko kuacha hasira ibadilike kuwa tendo lisilodhibitiwa.

Sala inampa Mungu mahakama ya mwisho.

7. Yesu Anabadilisha Namna Tunavyobeba Maombi ya Hukumu

Mkristo bado anatamani haki.

Lakini adui si lengo tu la chuki yetu.

Tunaomba uovu ukome, waathiriwa watetewe, wakosaji watubu, na hukumu ya mwisho ibaki kwa Mungu.

8. Sifa Inaweza Kuanza Kabla Mazingira Hayajabadilika Kikamilifu

Zaburi 69 inageukia wimbo kabla kila kitu hakijatatuliwa kwa macho.

Sala inabadilisha upeo wa mwabudu.

9. Mungu Huwasikia Wahitaji

Teolojia ya mwisho ya Zaburi si kwamba watu wenye nguvu walifanikiwa kumfikia Mungu.

Ni kwamba Mungu huwasikia watu maskini, waliofungwa, na wanaoumia.

MIUNGANIKO KATIKA MAANDIKO

Maji ya Kina na Kilio cha Wokovu

Biblia mara nyingi hutumia maji yanayofurika kama picha ya hatari na kifo (Zaburi 18:16; 42:7; Yona 2:3–6).

Katika Zaburi 69, picha hii inakuwa ya binafsi sana: hakuna mahali pa kusimama.

Lakini hadithi kuu ya wokovu wa Israeli tayari ilikuwa hadithi ya Mungu kutengeneza njia katikati ya maji (Kutoka 14–15).

Maji yanayoonekana kushindikana hayako nje ya mamlaka ya Mungu.

Yeremia Katika Tope

Yeremia alishushwa kihalisi ndani ya kisima chenye matope na akazama ndani yake (Yeremia 38:6).

Uzoefu wake unatoa mfano wa kihistoria unaofanana na lugha ya Zaburi 69.

Yeremia na mtunga-zaburi wote wanajua maana ya kuteseka kwa sababu ya uaminifu na kupingwa na watu wanaokataa ujumbe unaohusishwa na Mungu.

Maisha ya kinabii hayalindwi dhidi ya fedheha.

Bidii kwa Nyumba ya Mungu

Yohana 2:17 inanukuu Zaburi 69:9 Yesu anapolitakasa hekalu.

Muunganiko si hisia kali tu.

Bidii ya Yesu inaelekezwa kwenye kurejesha kusudi la hekalu chini ya Mungu.

Bidii hiyo ina gharama kwa sababu mifumo iliyopotoka kwa kawaida haifurahii kufichuliwa.

Zaburi 69 inatusaidia kuona kwamba kujitoa kwa kweli kunaweza kuzalisha upinzani pale dini inapokuwa imepotoka.

Aibu na Masihi

Paulo ananukuu Zaburi 69:9 katika Warumi 15:3:

Kristo hakujipendeza mwenyewe; alibeba matusi.

Paulo anaitumia Zaburi kichungaji.

Mateso ya Masihi mwenye haki yanakuwa mfano kwa jumuiya inayojifunza kutoweka kujilinda yenyewe katikati ya kila jambo.

Kwa hiyo Zaburi inasonga kutoka mateso ya Daudi, kwenda mateso ya Masihi, na kisha kwenda uanafunzi wa Kikristo.

Siki Msalabani

Uchungu wa Zaburi 69:21 una mwangwi katika masimulizi ya kusulubiwa (Mathayo 27:34, 48; Yohana 19:28–29).

Hadithi ya Kikristo inamwona Yesu akiingia katika ulimwengu wa mteswa mwenye haki anayodhihakiwa, mwenye kiu, na kukataliwa.

Injili haipitii pembeni ya maombolezo.

Masihi anaingia ndani yake.

Makao Yaliyoachwa

Matendo 1:20 yanatumia Zaburi 69:25 kuzungumzia Yuda.

Hii inaonyesha kwamba kanisa la kwanza pia lilisikia lugha ya hukumu ya Zaburi kuwa na maana katika usaliti na kuanguka kunakotokana na kupinga kusudi la Mungu.

Hata hivyo, Matendo haigeuzi mstari huo kuwa ruhusa ya kawaida kwa Wakristo kuwalaani wapinzani.

Kanisa linaiacha hukumu kwa Mungu na kuendelea na utume.

Mungu Anayewasikia Wahitaji

Zaburi 69 inaishia kwa kutangaza kwamba Yahweh huwasikia wahitaji.

Imani hiyo inapita katika Maandiko yote.

Mungu anasikia kilio cha Israeli Misri (Kutoka 2:23–25).

Anasikia uchungu wa Hana (1 Samweli 1).

Yesu mara kwa mara anawaendea watu ambao mahitaji yao yanaonekana wazi na yanaonekana kuwakwaza wengine.

Mungu wa Biblia haaibiki na mahitaji.

Mahitaji yanakuwa mahali ambapo rehema inafunuliwa.

MASWALI YA MJADALA

1. Picha ya kuzama katika maji inaeleza nini ambacho maneno ya kawaida ya “msongo” hayawezi kueleza? 2. Zaburi 69 inatusaidiaje kufikiri kuhusu vipindi virefu vya sala ambayo inaonekana haijajibiwa? 3. Kwa nini ni muhimu mtunga-zaburi akiri dhambi halisi huku akikataa mashtaka ya uongo? 4. Ni aina gani za aibu ya hadharani au kuharibiwa kwa sifa ambazo watu wanaweza kupitia leo? 5. “Bidii kwa nyumba yako” inaonekanaje inapokuwa yenye afya badala ya kujiona mwenye haki? 6. Wakristo waeleweje sehemu ya maombi ya hukumu katika Zaburi 69? 7. Kuna tofauti gani kati ya kumwomba Mungu haki na kutafuta kisasi binafsi? 8. Yesu anawezaje kuipa kina zaidi na kuibadilisha mifano ya mateso ya Zaburi 69? 9. Kwa nini sifa inakuwa muhimu kuliko dhabihu karibu na mwisho wa Zaburi? 10. Ina maana gani kwako sasa kuamini kwamba Mungu “huwasikia wahitaji”?

ZOEZI BINAFSI: OMBA ZABURI 69 KATIKA HATUA TANO

1. Taja Maji

“Mungu, hali ambayo ninajisikia sina mahali pa kusimama ni…”

2. Sema Ukweli Kuhusu Aibu

“Kile kilichojeruhi heshima yangu, sifa yangu, au hali yangu ya kuwa sehemu ya wengine ni…”

3. Chunguza Moyo

“Nionyeshe yaliyo yangu kweli ya kukiri, na uniweke huru kutoka hatia ya uongo isiyonihusu.”

4. Mpe Mungu Hasira

“Mungu, komesha uovu. Walinde wanaoumizwa. Usiruhusu chuki initawale. Leta kweli na haki.”

5. Elekea Kwenye Sifa

“Hata kabla kila kitu hakijabadilika, nitakusifu kwa sababu upendo wako thabiti ni mwema.”

Kisha kaa kimya pamoja na sala hii:

“Nikaribie na unikomboe.”

SALA YA KUFUNGA

Mungu, utuokoe maji yanapoinuka.

Tunapokosa mahali imara pa kusimama, koo zetu zinapochoka kwa kuita, macho yetu yanapoumia kwa kusubiri, usifiche uso wako.

Wewe unajua kilicho cha kweli.

Unajua dhambi zetu halisi, na unajua mashtaka yaliyo ya uongo.

Tupe ujasiri wa kukiri yaliyo yetu bila kubeba hatia inayotokana na uongo wa wengine.

Bidii kwa ajili yako inapozalisha kutokueleweka, tudumishe waaminifu bila kutufanya wenye kiburi.

Aibu inapovunja moyo, tukaribie.

Hasira inapowaka, ipokee kabla haijageuka kuwa chuki.

Komesha uovu. Fichua uongo. Watetee waliojeruhiwa. Walete wanaokandamiza kwenye toba au hukumu kwa hekima yako.

Na kupitia Yesu, Mteswa mwaminifu aliyebeba aibu, kiu, dhihaka, na msalaba, tufundishe ushindi mgumu zaidi wa rehema bila kukataa ukweli na haki bila kisasi.

Geuza maombolezo kuwa sifa.

Wahitaji wasikie na kupata moyo.

Mbingu na dunia ziingie katika wimbo.

Na uwaongoze watu wako kutoka maji ya kina kwenda katika makao yaliyorejeshwa ya amani yako.

Amina.

Vyanzo Vilivyotumika

John Goldingay, Psalms, Volume 2: Psalms 42–89, hasa “Psalm 69: When People Mock Zeal for Yhwh’s House.”

Derek Kidner, Psalms 1–72, hasa “Psalm 69: Persecution.”

Maandishi ya Biblia ya Zaburi 69 pamoja na vifungu vingine vya Maandiko vilivyotajwa katika somo.