Zaburi 71 Nguvu Zinapopungua na Tumaini…

Nguvu zinapopungua, tunawezaje kuendelea kuimba tumaini na kulikabidhi kizazi kijacho?

Muhtasari

Kimbilio la maisha yote na ushuhuda kwa kizazi kijacho

“Usinitupe wakati wa uzee, wala usiniache nguvu zangu zinapopungua.” Zaburi 71:9, Neno: Biblia Takatifu

Mkono wa mtu aliyezeeka unaweza kutetemeka unapokishika kikombe. Lakini sala inayotoka midomoni mwake inaweza kubeba historia ndefu ya kumtumaini Mungu. Zaburi 71 inauliza kama Mungu aliyetushikilia mwanzoni ataendelea kuwa kimbilio letu nguvu zinapopungua.

1.0 Utangulizi

Kuongezeka kwa umri kunaweza kuamsha hofu inayokwenda ndani zaidi kuliko udhaifu wa mwili. Je, bado tutasikilizwa? Watu waliotutegemea watakaa karibu nasi tunapohitaji msaada wao? Tutaendelea kuwa na mchango uwezo tuliouzoea unapoanza kupungua?

Zaburi 71 inayapeleka maswali haya katika sala. Mwombaji anakumbuka kumtegemea Mungu tangu kuzaliwa, anataja kufundishwa naye tangu ujana, na anatazama hali ya kutokuwa na nguvu nyingi uzeeni. Lakini kumbukumbu za kutunzwa na Mungu zinasimama pamoja na tishio la sasa: adui wanatafsiri udhaifu wake kama ushahidi kwamba Mungu amemwacha.

Mwombaji anaomba kuokolewa na pia kupata muda wa kukisimulia kizazi kingine matendo ya Mungu. Zaburi hii inatoka katika utegemezi wa maisha yote, inapita katika hofu ya kuachwa, na kuelekea tumaini linalofanywa upya pamoja na ushuhuda. Uaminifu wa Mungu unampa mtu anayepungua nguvu mahali pa kukimbilia na sauti inayostahili kusikilizwa.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Zaburi 71 iko katika Kitabu cha Pili cha Zaburi, yaani Zaburi 42–72. Karibu na mwisho wa mkusanyiko huu, sala ya kumtegemea Mungu katika maisha yote inasimama pembeni ya Zaburi 72, inayomwombea mfalme awatetee walio dhaifu. Tukizisoma pamoja, sala hizi zinaunganisha hitaji la mtu binafsi na wajibu wa jamii kuwalinda wasioweza kujitetea (BibleProject, bila tarehe, 2–3, 14–15).

Maandishi ya Kiebrania hayana kichwa kinachomtaja mwandishi au tukio lililozaa sala hii. Lugha inayofanana na Zaburi za Daudi na mapokeo ya baadaye vimewafanya baadhi ya wasomaji waihusishe naye. Hata hivyo, hatuwezi kuthibitisha mwandishi au tukio maalumu. Mwombaji anaweza kuwa tayari ni mzee, au anatazama uzee unaomkaribia (Kidner 2014, 269; Goldingay 2007, 365–66, 371).

Hii ni sala ya maombolezo iliyofumwa pamoja na imani na sifa zinazotazamiwa. Mwanzo wake unafanana sana na Zaburi 31:1–3; kumbukumbu za kuzaliwa na maombi ya msaada zinakumbusha Zaburi 22; na ombi la haraka katika mstari 12 linarudia mwangwi wa Zaburi 70:1. Mwombaji anatumia lugha ya sala ambayo Israeli ameirithi kueleza hitaji lake binafsi.

Kutajwa mara kwa mara kwa haki ya Mungu, tumaini linalodumu, na sifa za mchana kutwa kunaunganisha shairi hili. Sehemu tatu pana, mistari 1–8, 9–16, na 17–24, kila moja inaongoza sala kuelekea sifa (Goldingay 2007, 365–67).

3.0 Kutembea Katika Maandishi

3.1 Kimbilio tunaloweza kurudia kila wakati

Zaburi 71:1–4

Zaburi inaanza kwa uamuzi wa kukimbilia kwa Bwana. Mwombaji anamwomba Mungu asikilize, aokoe, na awe mwamba wa kimbilio. Mwamba huo pia ni makao: mahali anapoweza kurudi tena na tena, penye usalama wa kudumu.

Ombi hili linategemea haki ya Mungu. Katika muktadha huu, haki inahusisha matendo ya Mungu yenye uaminifu na yanayotenda lililo sawa, yakimwokoa anayeteswa kwa uovu. Mwombaji anategemea tabia ya Mungu anayewatendea haki wanaoutafuta msaada wake.

Mstari 4 unaitaja hatari: watu waovu, wasio na haki, na wakatili wamemshika katika nguvu zao. Taswira ya makucha yao inafanya ombi hili lionekane wazi. Anahitaji kulindwa dhidi ya madhara halisi, naye anamkimbilia Mungu kuwa ngome ambayo nguvu zake mwenyewe haziwezi kujenga.

3.2 Kushikiliwa kabla kumbukumbu hazijaanza

Zaburi 71:5–8

Mwombaji anatazama nyuma kutoka ujana hadi kuzaliwa. Kabla hajaweza kuelewa jinsi Mungu alivyomtunza au kusema kwamba anamwamini, maisha yake yalikuwa tayari yakishikiliwa. Kwa hiyo kumbukumbu zake zinapita yale aliyotimiza na kufikia uhai alioupokea. Utegemezi ni sehemu ya historia yake yote.

Mstari 7 unaleta taswira yenye ugumu: amekuwa ishara ya kushangaza kwa watu wengi. Kidner anaelewa mateso yake kama hali inayotazamwa kuwa onyo baya, ambayo huwafanya watu wafikie hitimisho lenye giza. Goldingay anaona kulindwa kwake kama ishara ya nguvu ya Mungu inayookoa. Maelezo yao yanatofautiana, lakini nusu ya pili ya mstari inaweka wazi imani ya mwombaji mwenyewe: Mungu anaendelea kuwa kimbilio lake imara (Kidner 2014, 270; Goldingay 2007, 370).

Tafsiri za watu wengine kuhusu maisha yake haziwezi kuamua maana ya uhusiano wake na Mungu. Jibu lake ni kukijaza kinywa chake sifa. Kutunzwa alikokupokea kunampa maneno wakati hali ya sasa inatishia kumnyamazisha.

3.3 Udhaifu unapogeuzwa kuwa nafasi ya ukatili

Zaburi 71:9–13

Mstari 9 unaitaja hofu ya kutupwa pembeni nguvu zinapopungua. Mistari inayofuata inaonyesha kwa nini ombi hili ni la haraka: adui wanamwangalia, wanazungumza, na wanapanga njama pamoja. Wanadai kwamba Mungu amemwacha mwombaji, kwa hiyo hakuna atakayemwokoa.

Hitimisho lao linageuza udhaifu wake kuwa ruhusa ya kumdhuru. Zaburi inafunua ukatili wa kuyachukulia mateso ya mtu mwingine kuwa ushahidi kwamba Mungu hamjali tena. Mwombaji anayapeleka mashtaka hayo kwa Mungu na kuomba msaada wa haraka.

Katika mstari 13 anaomba washtaki wake waangamie na wakumbwe na fedheha. Ukali huo unaonyesha hatari wanayoleta. Mtu anayetishiwa anakabidhi hukumu kwa Mungu na kuomba mashambulizi yanayoharibu maisha yakome. Sala hii itufundishe kupinga ukandamizaji, huku tukiyaweka matamanio yetu ya kutetewa chini ya hukumu ya Mungu.

3.4 Tumaini linapata maneno kabla shida haijaisha

Zaburi 71:14–16

Mgeuko wenye msisitizo katika mstari 14 unabadilisha mwelekeo wa sala. Adui wanazungumza kuhusu kuachwa, lakini mwombaji anaazimia kuendelea kutumaini na kuongeza sifa. Fikira zake zinatulia katika haki ya Mungu na matendo yake ya wokovu.

Maneno ya mwisho ya mstari 15 yana ugumu wa kutafsiri. Tafsiri nyingi zinaeleza kutoweza kuhesabu au kupima matendo yote ya Mungu ya kuokoa; Kidner anaunga mkono maana hii. Goldingay anaelewa maneno hayo kama kukiri kutokuwa na ustadi wa kutunga maandishi. Kwa maana yoyote kati ya hizi, ushuhuda unasimama juu ya yale Mungu amefanya, yanayozidi uwezo wa mwombaji kuyahesabu kikamilifu au kuyaeleza kwa ustadi wa kifasihi (Kidner 2014, 271; Goldingay 2007, 373–74).

Mstari 16 unaendeleza wazo hilo. Mwombaji anakuja kuyafanya matendo makuu ya Mungu kuwa kiini cha sifa zake. Azimio lake linachipuka katika utegemezi: ataendelea kuitangaza haki ya Mungu, ambaye matendo yake yanampa sababu ya kuwa na tumaini.

3.5 Maisha yaliyobaki yanakuwa zawadi kwa wengine

Zaburi 71:17–21

Kumbukumbu ya kufundishwa tangu ujana sasa inafungua njia kuelekea kizazi kingine. Mstari 18 unarudia ombi la kutoachwa, ukiweka kusudi lake wazi: mwombaji anataka kuzitangaza nguvu za Mungu kwa watakaokuja baada yake. Anaomba maisha yajayo ambayo miaka iliyobaki inaweza kutoa ushuhuda.

Mkono au nguvu anazotaka kuzitangaza ni za Mungu. Nguvu zake mwenyewe zinapopungua, yule anayemshuhudia anaendelea kuwa wa kutumainiwa. Swali la mstari 19, “Ee Mungu, ni nani aliye kama wewe?”, linakumbusha mshangao wa wimbo wa Israeli baada ya kuokolewa kupitia baharini (Kutoka 15:11).

Mstari 20 unairudisha historia yenye maumivu mbele yetu. Mwombaji anamwambia Mungu kwamba amemwonyesha taabu nyingi na chungu, kisha anaeleza imani kwamba Mungu atamhuisha tena. Sala inaweka mateso na tumaini ndani ya uhusiano uleule, ikiyaacha pia maswali ambayo haijayajibu.

Kuinuliwa kutoka vilindi vya dunia hapa kunaeleweka vizuri zaidi kama kuokolewa kutoka hali inayokaribia kifo. Msisitizo wa karibu ni kurudishiwa uhai, heshima, na faraja. Huu bado si ufafanuzi kamili wa ufufuo wa mwili. Katika simulizi pana la Biblia, tumaini hili la kufanywa hai tena linaweza kufunguka kuelekea ufufuo ambao Mungu ameahidi katika Kristo (Kidner 2014, 272; Goldingay 2007, 375–76).

3.6 Mtu aliyekombolewa anarudi kwenye wimbo

Zaburi 71:22–24

Mistari ya mwisho inaunganisha ala za muziki, midomo, ulimi, na mtu aliyekombolewa katika sifa. Kumwita Mungu Mtakatifu wa Israeli kunaweka ushuhuda huu binafsi ndani ya uhusiano wa Israeli na Mungu. Wokovu wa mwombaji ni sehemu ya historia ya Israeli pamoja na Mungu wao.

Baadhi ya tafsiri zinataja nafsi yake iliyokombolewa katika mstari 23. Hapa neno hilo linamrejelea mtu aliye hai anayefurahi: maisha yake yote yanashiriki katika shukrani. Kufikia mstari wa mwisho, kushindwa kwa adui kunatajwa kama jambo lililotokea. Shairi linafikia sifa zenye uhakika bila kutusimulia jinsi wokovu huo ulivyotokea.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Uaminifu unayakumbatia maisha yote

Kuzaliwa, ujana, na uzee vyote vina nafasi ndani ya uhusiano mmoja na Mungu. Kukumbuka jinsi alivyotutunza hapo zamani kunatupa msingi wa kuomba msaada leo. Kumbukumbu hii pia ina nafasi kwa maombolezo ya kweli: mwombaji anayekumbuka ulinzi wa Mungu bado anaomba msaada anapohisi kuwa hana kinga.

4.2 Haki ya Mungu inaonekana katika matendo ya kuokoa

Haki inatajwa mara kwa mara katika mistari 2, 15, 16, 19, na 24. Inaonyesha Mungu ambaye wema wake unakabili uovu unaomtishia mwombaji. Tumaini linasimama juu ya tabia ya Mungu yenye uaminifu na msaada wake wenye haki, likivuka maoni ya jamii yanayobadilika kuhusu mtu anayeteseka.

4.3 Ushuhuda unaweza kudumu nguvu za shahidi zinapopungua

Mstari 18 unaipeleka sala mbele zaidi ya kuendelea kuishi kwa mtu mwenyewe. Yale Mungu amemfundisha mtu mmoja yanaweza kuwalisha wengine. Kwa kanisa, hili linaleta wajibu wa kuwasikiliza wazee na kuwatunza wenye uwezo wa kuzungumza au kukumbuka unaopungua. Heshima yao inaendelea kutegemea kutunzwa na Mungu, hata wanaposhindwa kuisimulia historia yao.

5.0 Zaburi Katika Simulizi la Biblia na Katika Kristo

Isaya 46:3–4 ni kifungu kinachoandamana kwa karibu na sala hii. Mungu anawaambia Israeli kwamba amewabeba tangu kuzaliwa, naye anaahidi kuendelea kuwatunza mpaka uzeeni na katika mvi. Zaburi 71 inatoa sauti kwa ombi la utegemezi; Isaya anatangaza ahadi ya Mungu inayoufanya utegemezi huo uwe na msingi. Zaburi 78:4–7 pia inaweka ushuhuda wa matendo ya Mungu ndani ya wajibu wa kulea tumaini la kizazi kijacho.

Uhusiano wa Zaburi hii na Zaburi 22 na 31 unafungua pia tafakari ya Kikristo. Msalabani, Yesu anasali kilio cha kuachwa cha Zaburi 22:1, naye anaikabidhi roho yake kwa Baba kwa maneno ya Zaburi 31:5 (Marko 15:34; Luka 23:46). Uhusiano huu unaiweka Zaburi 71 ndani ya lugha ya Maandiko ambayo Yesu anaitumia kueleza mateso na imani. Sala ya mwombaji anayetishiwa inasikika ndani ya simulizi la Masihi anayeteseka na kufufuliwa.

Ufufuo wa Kristo unalipa tumaini la kufanywa hai tena upeo mpana zaidi. Roho wa Mungu ataipa uhai miili yetu inayokufa, na mwili uliokuwa na udhaifu utafufuliwa katika nguvu (Warumi 8:11; 1 Wakorintho 15:42–44). Usomaji huu wa Kikristo unalipeleka mbele tumaini la Zaburi huku ukiheshimu ombi lake la karibu la kuokolewa. Mwili unaopungua nguvu una nafasi ndani ya upya ambao Mungu ameahidi, na kuutunza sasa ni njia inayofaa ya kuonyesha tumaini hilo.

6.0 Kuishi Ujumbe wa Zaburi

1. Kumbuka matendo maalumu ya kutunzwa. Andika nyakati mbili ambazo Mungu alikushikilia, pamoja na msaada ulioupokea kupitia watu wengine. Ziingize kumbukumbu hizo katika sala yako ya sasa, badala ya kuzifunga katika ukurasa uliopita. 2. Itaje hofu iliyo chini ya kupungua kwa nguvu. Mwambie Mungu kwa ukweli kuhusu kuwategemea wengine, upweke, au kutotiliwa maanani. Mwombe mtu unayemwamini aina moja maalumu ya msaada unaouhitaji. 3. Mlinde anayenyanyaswa kwa sababu ya udhaifu wake. Sikiliza anachosimulia, msaidie kupata msaada wa vitendo, na upinge madai kwamba mateso yanathibitisha kukataliwa na Mungu. Jamii yako iwe njia ya kumwezesha kupata kimbilio. 4. Pitisha ushuhuda wenye ukweli. Msimulie mtu wa kizazi kichanga tukio moja la uaminifu wa Mungu. Jumuisha kungoja na maswali yasiyojibiwa, ili ushuhuda wako umwandae kwa maisha halisi pamoja na Mungu. 5. Wape wazee nafasi katika wiki hii. Tembelea, toa usafiri, shiriki chakula, au sikiliza bila haraka. Wakumbuke pia wasioweza tena kuzungumza vizuri; nafasi yao kati yetu inaendelea kuwa ya thamani.

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni sehemu gani ya hofu ya mwombaji inayofanana zaidi na hofu uliyo nayo leo? 2. Mungu amekufundisha nini katika maisha yako ambacho kizazi kingine kinahitaji kusikia? 3. Umewahi kutafsiri mateso ya mtu mwingine kwa haraka namna gani, na ni nini kitakusaidia kusikiliza kwa makini zaidi? 4. Nyumba au kanisa lako linawezaje kuwa mahali pa kimbilio kwa mzee au mtu aliye katika hali ya udhaifu? 5. Unawezaje kutoa ushuhuda wenye tumaini huku ukisema ukweli kuhusu sala ambayo bado haijajibiwa?

8.0 Sala ya Mwitikio

Bwana, mwamba wangu na makao yangu, umenishikilia katika miaka ninayoikumbuka na siku ambazo siwezi kuzikumbuka.

Nikaribie nguvu zinapopungua na hofu ya kusahauliwa inapoongezeka. Walinde ambao wengine wanataka kuutumia udhaifu wao kuwadhuru.

Nipe maneno ya kusimulia uaminifu wako, na uwape watu wako uvumilivu wa kusikiliza. Tusaidie kuwatunza wale ambao sauti zao zimekuwa kimya.

Ipokee miaka iliyo mbele yangu. Tumaini ulilopanda katika maisha yangu na lizae matunda katika kizazi kingine. Kwa njia ya Yesu Kristo, amina.

9.0 Dirisha la Zaburi Inayofuata

Zaburi 71 inamwomba Mungu amlinde mwombaji aliye dhaifu. Zaburi 72 inamwomba Mungu amuunde mfalme anayewalinda walio dhaifu. Tunapotoka katika sala moja na kuingia katika nyingine, mtazamo wetu unapanuka: kimbilio tunalolitafuta katika sala binafsi linapaswa pia kuonekana katika haki ya jamii. Zaburi inayofuata itachora picha ya mtawala anayewaokoa wahitaji na kukabili ukandamizaji. Kitabu cha Pili kinapokaribia mwisho, tumaini binafsi linatufikisha katika swali pana zaidi: utawala wa Mungu wenye haki unapaswa kuigusa jamii nzima namna gani?

10.0 Bibliografia

Maandiko: Zaburi 71, Neno: Biblia Takatifu, pamoja na vifungu vya Biblia vilivyotajwa katika somo.

Goldingay, John. 2007. Psalms. Volume 2: Psalms 42–89. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids, MI: Baker Academic. Ufafanuzi wa Zaburi 71, 363–78.

Kidner, Derek. 2014. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Ilichapishwa kwa mara ya kwanza 1973. Ufafanuzi wa Zaburi 71, 269–72.

BibleProject. Bila tarehe. The Book of Psalms: Study Notes. Hasa 2–3 na 14–15, kuhusu muundo wa kifasihi wa Zaburi na Kitabu cha Pili.

Zaburi 71 Nguvu Zinapopungua na Tumaini Linapoendelea Kuimba