Zaburi 72 Mfalme Anayesikia Kilio cha…

Utawala wenye haki unatambuliwaje kwa namna unavyowasikiliza na kuwalinda maskini?

Muhtasari

Sala kwa ajili ya utawala wa haki na dunia iliyojaa utukufu wa Mungu

“Atawaokoa kutoka uonevu na ukatili, kwani damu yao ni ya thamani machoni pake.” Zaburi 72:14, Neno: Biblia Takatifu

Mtu analia akiomba msaada, lakini hana rafiki mwenye ushawishi wa kuwafanya wengine wamsikilize. Zaburi 72 inaonyesha tumaini la kuwa na mfalme anayesikia kilio hicho na kuchukua hatua. Nguvu ya ufalme wake inaonekana katika usalama wa watu ambao wangeweza kusahauliwa.

1.0 Utangulizi

Tunapaswa kumwomba Mungu ampe nini kiongozi? Mara nyingi tunafikiria hekima, nguvu, mafanikio, na maisha marefu. Zaburi 72 inakusanya matumaini hayo na kuyaelekeza kwenye jambo linalotugusa dhamiri: je, mtawala atawalinda wale ambao hawana wa kuwasaidia?

Sala hii inatazamia ufalme ambamo haki inaleta amani, ardhi inazaa, na mataifa yanapata baraka. Maono yake ni mapana, lakini mara kwa mara yanarudi kwa watu wanaotishiwa na umaskini, ukatili, na unyonyaji. Ukuu wa mfalme unakuja pamoja na wajibu wa kusikia vilio vyao.

Zaburi inamwomba Mungu auunde utawala wa mfalme kwa haki yake, ili walio katika mazingira magumu wapate ulinzi na dunia nzima ishiriki katika baraka. Sifa za mwisho zinatuelekeza kwa Mungu ambaye utukufu wake unapaswa kuijaza dunia. Sala hii inatupa namna ya kupima mamlaka, kuwaombea viongozi, na kutazamia utawala ambao watawala wa kibinadamu hawajawahi kuutimiza kikamilifu.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Zaburi 72 ni sala ya kifalme inayotokana na maisha ya Israeli chini ya utawala wa wafalme. Kichwa chake kinaihusisha na Sulemani, lakini maneno ya Kiebrania yanaweza kueleweka kuwa zaburi ya Sulemani au sala kwa ajili yake. Inawezekana kuisoma kama sala ya baba kwa ajili ya mwanawe atakayekuwa mfalme; hata hivyo, kichwa hakithibitishi kwamba Daudi ndiye mwandishi au kwamba iliandikwa kwa sherehe fulani ya kutawazwa (Kidner 2014, 273; Goldingay 2007, 381–83).

Mwanzo unamwelekea Mungu na kuomba uwezo wa mfalme kutawala kwa haki. Matamanio ya utawala wa kudumu, ardhi yenye mazao, na heshima kutoka mataifa mengine yanakuza ombi hilo. Shairi linachanganya maombi na matarajio yenye tumaini, likitumia lugha pana ya kifalme kuonyesha utawala unaotamaniwa.

Mistari ya mwisho pia inahusu mpangilio wa kitabu cha Zaburi. Mistari 18–19 inafunga Kitabu cha Pili, yaani Zaburi 42–72, kwa sifa; mstari 20 unaweka mwisho wa mkusanyo unaohusishwa na Daudi. Zaburi nyingine za Daudi zinapatikana baadaye, hivyo taarifa hii haimaanishi kwamba kila sala yake inaishia hapa (Goldingay 2007, 395–96).

Nafasi yake baada ya Zaburi 71 inatualika kutafakari. Mwabudu ameomba ulinzi wa Mungu nguvu zake zinapopungua; sasa jamii inaomba mfalme atakayewalinda walio katika mazingira magumu. Haja ya mtu binafsi na wajibu wa kutenda haki kwa jamii vinakutana katika sala (BibleProject, bila mwaka, 14–15).

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Mamlaka yanaanza kwa kipawa kutoka kwa Mungu

Zaburi 72:1–4

Mfalme anahitaji haki ya Mungu na uwezo wa kufanya maamuzi ya haki kabla hajaweza kutawala vizuri. Watu, wakiwamo maskini, ni wa Mungu. Kwa hiyo, mamlaka ya kifalme yanabeba wajibu wa kutoa hesabu kwa Yule ambaye watu hao ni wake.

Haki inafika mahali ambapo nguvu zinaweza kutumiwa vibaya kwa urahisi. Mtawala anapaswa kuwatetea maskini, kuwaokoa watoto wa wahitaji, na kuvunja nguvu ya mwonevu. Ukali wa mstari 4 una maana: huruma inahitaji kuambatana na hatua zinazokomesha unyonyaji.

Milima na vilima vinavyoleta amani vinaonyesha nchi nzima ikishiriki matokeo ya utawala wa haki. Amani ya kibiblia inajumuisha usalama na ustawi ndani ya mahusiano yaliyo sawa. Mtu anayeweza kulala salama, kutendewa haki, na kuilisha familia yake anaanza kuonja kile ambacho sala hii inaomba (Kidner 2014, 274–75).

3.2 Utawala unaoiburudisha nchi

Zaburi 72:5–7

Jua na mwezi vinaipanua sala mpaka vizazi vijavyo. Tafsiri zinatofautiana katika mstari 5: maandishi ya Kiebrania yanazungumzia kumcha Mungu, huku tafsiri ya kale ya Kigiriki ikisisitiza kudumu kwa mfalme. Namna zote mbili za kusoma mstari huu zipo ndani ya kifungu kinachotazamia utawala wa haki unaodumu (Goldingay 2007, 379, 386).

Mvua juu ya nyasi zilizokatwa na manyunyu yanayoilowesha ardhi vinafanya matokeo ya mamlaka yaonekane. Mtawala wa haki anawezesha maisha kustawi. Wenye haki wanachanua, na amani inaongezeka.

Mianga ya angani inayodumu inaonyesha ukubwa wa tumaini hili. Haithibitishi kwamba mfalme wa kawaida ataishi milele. Pia mfano huu hauahidi kwamba kila jamii yenye imani itaepuka ukame au taabu. Unaonyesha namna utawala unaoombewa na Israeli unavyopaswa kuyafanya maisha yasitawi.

3.3 Mamlaka ya dunia nzima na uzito wa wajibu wake

Zaburi 72:8–11

Mtazamo unapanuka kutoka nchi ya Israeli hadi miisho ya dunia. Mto unaotajwa katika mstari 8 kwa kawaida unaeleweka kuwa Frati. Visiwa na pwani za mbali, pamoja na falme za Tarshishi, Sheba, na Seba, vinapanua picha ya mfalme kutambuliwa.

Wafalme wanaleta kodi na kuinama; maadui wanatiishwa. Picha hizi ni sehemu ya lugha ya kifalme ya kale na zinaeleza hali halisi ya kuwa chini ya mamlaka ya mwingine. Hapa kuna swali zito la haki, kwa sababu kodi zinazodaiwa kutoka mataifa yaliyotiishwa zinaweza kuwa mzigo mkubwa kwa maskini wake (Goldingay 2007, 387–90, 394).

Kifungu kinachofuata kinatoa sababu ya kumheshimu mfalme huyu: anawaokoa wahitaji. Kwa hiyo, madai ya ukuu yanapaswa kupimwa kwa jinsi maisha ya walio dhaifu yanavyotendewa. Maono mapana ya zaburi yanatuita kutafuta utawala wa haki na baraka kwa dunia, huku tukiyatazama kwa makini madhara ambayo matumizi ya nguvu yanaweza kuleta.

3.4 Maisha ya maskini yana thamani

Zaburi 72:12–14

Mstari 12 unaunganisha ukuu wa mfalme na kilio cha mtu anayeomba msaada. Mtu huyo anayeteseka hana msaidizi. Hana ulinzi wa kijamii wa kuutegemea, lakini mfalme anamsikiliza na kuingilia kati.

Huruma inaongoza kwenye ukombozi. Mtawala anawalinda watu dhidi ya uonevu na ukatili, akiiona damu yao kuwa ya thamani. Maisha yao hayawezi kutolewa bila kujali kwa ajili ya faida ya mtu mwingine.

Lugha ya kuikomboa nafsi hapa inamhusu mtu aliye hai ambaye maisha yake yako hatarini. Kuokolewa kunamrudishia usalama na nafasi ya kuishi kwa uhuru. Mistari hii ni kiini cha maadili ya sala: mwitikio wa mtawala kwa wasiokuwa na nguvu unaonyesha tabia ya utawala wake.

3.5 Baraka zinaenea katika nchi na mataifa

Zaburi 72:15–17

Jamii inaombea maisha ya mfalme, inampa heshima, na kumbariki daima. Maombezi hayo yanaomba mfalme anayeelezwa katika zaburi hii aendelee kutawala. Yanayaweka mamlaka yake ndani ya matakwa ya sala kuhusu haki.

Mstari 16 unaonyesha ustawi mkubwa, hata juu ya milima, na watu wakistawi katika miji. Kidner anaelewa nafaka kuwa mavuno mengi; Goldingay pia anachunguza uwezekano wa picha hiyo kuhusiana na uzao wa mfalme na kustawi kwa nasaba yake. Msisitizo unaowaunganisha ni maisha yanayoenea kwa wingi chini ya utawala unaotazamiwa (Kidner 2014, 276; Goldingay 2007, 392–93).

Baraka za mataifa katika mstari 17 zinakumbusha ahadi ya Mungu kwa Abrahamu kwamba baraka zingefikia jamaa za dunia (Mwanzo 12:2–3). Mfalme wa Israeli yupo ndani ya kusudi hilo pana. Mtazamo wa sala unaendelea kufunguka kuelekea ustawi wa wengine.

3.6 Tumaini la kifalme linakuwa sifa kwa Mungu

Zaburi 72:18–20

Sifa za mwisho zinamtaja Bwana, Mungu wa Israeli, kuwa Yeye anayefanya mambo ya ajabu. Mfalme anaombewa, lakini utukufu wa mwisho unamwendea Mungu. Dunia nzima inakaribishwa katika utukufu huo.

Kurudiwa kwa amina kunathibitisha sifa hizo. Kisha mstari 20 unafunga mkusanyo wa sala za Daudi, ukiweka mpaka wa uhariri ndani ya kitabu kikubwa cha Zaburi (Kidner 2014, 277; Goldingay 2007, 395–96).

Mwisho huu unatusaidia kusoma yote yaliyotangulia. Haki, kuokolewa, amani, na maisha yenye ustawi vinadhihirisha wema wa Mungu. Mfalme anatumika katika kusudi hilo; mafanikio ya ufalme yanawekwa ndani ya kumwabudu Mungu anayefanya baraka ziwezekane.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Haki ya Mungu inapima mamlaka ya kibinadamu

Ombi la kwanza linaongoza shairi lote. Viongozi wanapokea wajibu unaopaswa kutekelezwa kwa kupatana na haki ya Mungu. Kutambuliwa, utajiri, na maisha marefu vina thamani ndani ya utawala unaowalinda watu. Hali ya wale wenye ushawishi mdogo zaidi inakuwa kipimo kinachochunguza mamlaka kwa kina.

4.2 Huruma inajali maisha na heshima ya mtu

Maskini wanahitaji mtu wa kuwasikia, kukomesha ukatili, na kuyalinda maisha yao. Sala inaunganisha huruma kwa mtu na wajibu kwa jamii. Heshima ya binadamu inaonekana katika maisha halisi wakati usalama wake na kutendewa kwake haki vinapokuwa muhimu kiasi cha kubadili wanachofanya wenye mamlaka.

4.3 Baraka zinabeba kusudi kwa dunia nzima

Shairi linatoka kwa watoto wahitaji, linafika kwa mataifa, na hatimaye kwa dunia nzima iliyojaa utukufu wa Mungu. Mitazamo hii inahusiana. Kumjali mtu mmoja aliye hatarini ni kushiriki katika kusudi la Mungu linaloukumbatia uumbaji. Ibada inaliweka kusudi hilo katika kitovu chake kinachostahili: Mungu.

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

Sala ya awali inamhusu mfalme wa Israeli. Historia ya Sulemani inaonyesha uwezo na kushindwa kwa mamlaka ya kifalme: anaomba hekima ili ahukumu kwa haki, lakini utawala wake unaacha mizigo ambayo watu baadaye wanamwomba mwanawe aipunguze (1 Wafalme 3:9; 12:4). Zaburi 72 inatoa kipimo ambacho Sulemani na watawala wengine wanaweza kupimwa nacho.

Wafafanuzi wanatofautiana kuhusu namna ya moja kwa moja ambayo shairi linamwelekea mfalme wa baadaye. Kidner anasisitiza maana yake ya kimasihi katika maono ya utawala usio na mipaka na unaodumu; Goldingay anasisitiza kwamba mwanzoni ni sala kwa ajili ya mtawala halisi. Mitazamo hii haihitaji kufuta mazingira yake ya kwanza (Kidner 2014, 273; Goldingay 2007, 382).

Simulizi pana la Biblia linakuza tumaini hili. Isaya anamwonyesha mtawala wa ukoo wa Daudi anayewahukumu maskini kwa haki (Isaya 11:1–5). Mfalme mnyenyekevu wa Zekaria anatangaza amani kwa mataifa na kutawala kutoka bahari hadi bahari, akiirudia picha pana ya Zaburi 72 (Zekaria 9:9–10).

Wakristo wanalitambua tumaini hili katika Yesu. Anafundisha kwamba mamlaka yanapaswa kutumika kwa kuwatumikia wengine, naye anatoa maisha yake kwa ajili yao (Marko 10:42–45). Mara baada ya hayo, Bartimayo anamlilia akimwita Mwana wa Daudi, na Yesu anasimama ili amsikie na kumponya (Marko 10:46–52). Huu ni uhusiano wa kimaudhui na mfalme anayewasikia wahitaji; Injili hainukuu Zaburi 72 moja kwa moja hapa.

Ufufuo wa Yesu unalifungua tumaini kuelekea uumbaji mpya. Ufunuo unaonyesha mataifa yakitembea katika nuru ya Mungu na wafalme wakileta utukufu wao katika mji uliofanywa mpya (Ufunuo 21:24–26). Sala kwa ajili ya utawala wa haki inaelekea dunia ambamo utukufu wa Mungu, heshima ya binadamu, na amani vinakaa pamoja.

6.0 Matumizi Katika Maisha

1. Waombee viongozi kwa vipaumbele vya zaburi hii. Mwombe Mungu awape haki, huruma, na ujasiri wa kukomesha unyonyaji. Wataje watu ambao usalama wao unategemea maamuzi ya viongozi hao. 2. Sikiliza sauti inayopuuzwa kwa urahisi. Mpe mtu asiye na ushawishi nafasi ya kueleza hitaji halisi. Msikie kabla ya kuamua msaada unaomfaa. 3. Chunguza mamlaka uliyokabidhiwa. Katika familia, kanisa, au kazi, angalia jinsi maamuzi yako yanavyowaathiri walio na nafasi ndogo zaidi ya kukupinga. Badili jambo moja linalowabebesha mzigo usio wa haki. 4. Ipe huruma sura ya vitendo. Toa muda, rasilimali, ushirika wa karibu, au nafasi ya kusikilizwa kwa haki inayoongeza usalama na heshima ya mtu. Ruhusu hitaji lake halisi liongoze mwitikio wako. 5. Ruhusu ibada ipanue kujali kwako. Ombea jamii zilizo nje ya yako. Unganisha tendo la huduma na tumaini kwamba baraka za Mungu zitayafikia mataifa.

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Kilio cha nani cha kuomba msaada nimezoea kukisikia bila kuchukua hatua? 2. Zaburi 72 inabadilishaje sifa ninazozipenda katika kiongozi? 3. Ni wapi matumizi yangu ya mamlaka yanaongeza usalama wa mwingine, na ni wapi yanamwongezea mzigo? 4. Yesu kumsikiliza Bartimayo kunanifundisha nini kuhusu kuupokea utawala wake na kuishi kulingana nao? 5. Tumaini la dunia iliyojaa utukufu wa Mungu linaweza kubadilishaje uamuzi mmoja nitakaofanya wiki hii?

8.0 Sala ya Mwitikio

Mungu wa haki, wape hekima na ujasiri wale wanaoongoza. Wafundishe kumsikia asiye na msaidizi na kuyalinda maisha yanayotishiwa na ukatili.

Haki yako iziburudishe jamii zetu kama mvua inavyoiburudisha ardhi yenye kiu. Ifanye huruma yetu iwe na subira, ukweli, na matendo.

Bwana Yesu, Mwana wa Daudi, yaumbe matumizi yetu ya nguvu kwa upendo wako wa kutumikia. Ifungue mioyo yetu kwa watu unaowasikia.

Baraka zako ziyafikie mataifa, na dunia nzima ijazwe utukufu wako. Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 72 inafunga Kitabu cha Pili kwa maono ya utawala wa haki na baraka kwa dunia nzima. Zaburi 73 inafungua Kitabu cha Tatu kwa huzuni ya Asafu kuhusu dunia ambayo waovu wanaonekana kustawi. Msomaji anatoka katika kuomba haki na kuingia katika kukabiliana na hali inayoonekana kukosa haki hiyo.

Mfuatano huu unatoa nafasi kwa tumaini na pambano la ndani. Maono ya wema wa Mungu yanaweza kubaki kuwa kweli wakati mambo tunayopitia yanapoibua maswali yenye uchungu. Watu wanaowanyanyasa wengine wanapoonekana kustawi, tutaendeleaje kuleta mashaka yetu na kiu yetu ya haki mbele za Mungu?

10.0 Orodha ya Vyanzo

Maandiko: Neno: Biblia Takatifu. Zaburi 72 na vifungu vya Biblia vilivyotajwa hapo juu. Zaburi 72. Nukuu fupi imetoka tafsiri hii; maelezo mengine ni ufafanuzi wa makala.

BibleProject. Bila mwaka. The Book of Psalms: Study Notes. Hasa kurasa 2–3 na 14–15. Maelezo ya kujifunzia yaliyotolewa.

Goldingay, John. 2007. Psalms. Volume 2: Psalms 42–89. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids, MI: Baker Academic. Ufafanuzi wa Zaburi 72, kurasa 379–96.

Kidner, Derek. 2014. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Toleo la kwanza lilichapishwa mwaka 1973. Ufafanuzi wa Zaburi 72, kurasa 273–77.

Zaburi 72 Mfalme Anayesikia Kilio cha Maskini