Zaburi 73 Waovu Wanapostawi na Imani…

Waovu wanapostawi, ni nini kinachoweza kuishikilia imani yetu isiteteleke?

Muhtasari

Kutoka uchungu wa kujilinganisha hadi wema wa kumkaribia Mungu

“Hata hivyo niko pamoja nawe siku zote, umenishika mkono wangu wa kuume.” Zaburi 73:23, Neno: Biblia Takatifu

Mtu anachukua njia ya mkato ya udanganyifu na kuwatangulia wale waliobaki kwenye njia ya haki. Mwingine anakataa kumdhuru jirani yake, lakini anaamka na kukutana na siku nyingine ngumu. Zaburi 73 inatoa sauti kwa swali linaloweza kuinuka kati yao: uaminifu una maana gani ikiwa kutenda mabaya kunaonekana kuleta mafanikio?

1.0 Utangulizi

Baadhi ya mapambano huanza kwa kile tunachokiona. Mtu asiye mwaminifu anapata ushawishi. Anayewanyonya wengine anaishi kwa raha. Wakati huohuo, mtu anayejitahidi kubaki mwaminifu anabeba mizigo inayorudi kila asubuhi.

Zaburi 73 inaikabili kwa uzito dunia hii isiyo na usawa. Mwabudu anakiri kwamba kustawi kwa waovu kuliamsha wivu na karibu kuyavuruga maisha yake pamoja na Mungu. Swali kuhusu haki limemgusa binafsi: je, kuweka moyo wake safi kumekuwa juhudi ya bure?

Jibu linajitokeza katika safari yenye uchungu ya kuingia mbele za Mungu. Mwimbaji anapata tena hakika kwamba uovu una mwisho na anatambua kwamba Mungu ameendelea kumshika. Hatuelezwi kwamba hali yake imerekebishwa ghafula, lakini namna anavyoielewa inabadilika. Zaburi inatoka katika wivu na imani iliyo hatarini, kuelekea kumtumaini tena Mungu wa haki anayemtegemeza mwabudu. Inatufundisha kutafuta usalama katika Mungu anayetushika badala ya mafanikio yanayoonekana kutokana na kutenda mabaya.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Zaburi 73 inafungua Kitabu cha Tatu cha Zaburi, yaani Zaburi 73–89. Kichwa chake kinaihusisha na Asafu, ambaye jina lake pia lipo katika vichwa vya Zaburi 50 na 74–83. Mapokeo ya ibada ya Israeli yanamhusisha Asafu na wanamuziki wake, lakini kichwa pekee hakiwezi kuthibitisha tarehe ya shairi hili au tukio maalumu la kihistoria (1 Mambo ya Nyakati 25:1; Kidner 2014, 287).

Kitabu cha Tatu kinatoa nafasi kubwa kwa huzuni ya jamii na maswali kuhusu uaminifu wa Mungu kwa agano lake. Zaburi 73 iko mwanzoni kama pambano la mtu mmoja lenye maana kwa jamii. Baada ya sala ya Zaburi 72 kwa ajili ya mtawala anayekomesha uonevu, sasa tunakutana na dunia ambayo waonevu wanaonekana kuwa na amani (BibleProject, bila mwaka, 14–15; Goldingay 2007, 417–19).

Shairi linaunganisha hekima, maombolezo, ushuhuda, na tumaini. Linaanza kwa hakika iliyofikiwa mwishoni mwa safari yake, kisha linakumbuka pambano lililoijaribu hakika hiyo. Patakatifu katika mstari 17 panaweka alama ya mgeuko mkuu.

Kurudiwa kwa neno moyo kunafuatilia pambano la ndani. Wema unaunganisha mwanzo na mwisho wa shairi katika mistari 1 na 28, huku miguu inayoteleza, mkono unaoshikwa, na Mungu aliye nguvu ya moyo vikionyesha namna mwabudu anavyopata mahali imara pa kusimama.

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Imani iliyojaribiwa na kukiri kwa kweli

Zaburi 73:1–3

Mwanzo unathibitisha wema wa Mungu kwa Israeli na kwa walio safi mioyo. Huu ni ushuhuda wa mtu ambaye imani yake imepitia pambano. Mstari unaofuata mara moja unakiri jinsi alivyokaribia kuanguka.

Anataja wivu kuwa hatari iliyomkabili. Mafanikio ya wenye kiburi yalikuwa yamekuwa kipimo cha kutathmini maisha yake. Mafanikio yao yaliyoonekana yalifanya njia yao ya kuishi ivutie.

Moyo safi hapa unahusu uaminifu wa kweli kwa Mungu. Zaburi itaonyesha jinsi uchungu na kujilinganisha vinavyoweza kuusumbua uaminifu huo. Anaposema ukweli kuhusu wivu wake, mwabudu anaanza kufunua kilichokaribia kumvuta kwenye njia nyingine (Kidner 2014, 288; Goldingay 2007, 401–3).

3.2 Dunia inayoonekana kuupa ukatili mafanikio

Zaburi 73:4–12

Waovu wanaonekana wenye afya, salama, na waliokingwa dhidi ya taabu za kawaida. Kiburi kinaning’inia shingoni mwao kama pambo; ukatili unakuwa vazi lao. Maneno yao yanawatishia wengine na yanaonekana kufika kila mahali.

Tatizo linahusu mwenendo wao. Watu hawa wanatumia nafasi zao kuwatisha na kuwanyanyasa wengine, kisha wanauliza kama Mungu anajali yanayotokea. Utajiri ulioambatana na ukatili unaonekana kustawi bila mtu kutoa hesabu.

Mstari 10 una ugumu wa tafsiri. Kidner anajadili usomaji unaojulikana ambamo watu wanakusanyika kwa waliofanikiwa na kupokea ushawishi wao. Goldingay anaelewa picha hiyo kuwa watu wa Mungu wakipokea mapigo ya kurudia na kunywa uchungu mwingi. Njia zote mbili za kuelewa mstari huu zinaonyesha uzito wa hali hii kwa jamii, ingawa zinaeleza matokeo tofauti (Kidner 2014, 289; Goldingay 2007, 406).

Picha hii inatolewa kutoka ndani ya pambano la mwabudu. Inaeleza maumivu ya kuona waovu wakionekana kuepuka hukumu; haidai kwamba kila mtenda mabaya anaishi maisha rahisi daima. Wivu umeyaelekeza macho yake kwenye mafanikio yanayoonekana kutoweza kuzuiwa.

3.3 Uaminifu unapoonekana kuwa juhudi ya bure

Zaburi 73:13–16

Mwabudu anajiuliza kama kuusafisha moyo wake na kuiweka mikono yake bila hatia kumetimiza chochote. Kila asubuhi inaleta taabu mpya. Tofauti kati ya raha yao na maumivu yake inafanya utii uonekane wa bure.

Lugha hii inakumbusha mikono safi na moyo mweupe wa Zaburi 24:3–4. Amejitahidi kuishi kwa uaminifu, lakini uhusiano unaotarajiwa kati ya kutenda haki na ustawi unaonekana kuvunjika. Hili ni pambano la mtu aliyejeruhiwa akitafuta maana ya maisha yake.

Mstari 15 unaingiza wajibu kwa watoto wa Mungu. Kutangaza hadharani kwamba uaminifu hauna maana kungekuwa kuisaliti jamii ambayo yeye ni sehemu yake. Kujizuia huku kunapaswa kutusaidia kuwajali wengine tunapopambana; uwazi wa zaburi yenyewe unaonyesha kwamba kuwajali kunaweza pia kuhusisha kusema kwa kweli kuhusu mashaka.

Anaendelea kutafuta ufahamu. Mzigo ni halisi, na kuwakumbuka jirani zake hakumletei jibu mara moja. Hata hivyo, uhusiano wao naye unaanza kuvunja upweke wa kujilinganisha (Goldingay 2007, 407–9).

3.4 Patakatifu panafungua mtazamo wa safari nzima

Zaburi 73:17–20

Kuingia patakatifu pa Mungu kunapanua mtazamo wake. Mwabudu anatafakari maisha ya waovu yanaelekea wapi. Mafanikio yao ya sasa hayaelezi tena hadithi yote.

Zaburi haielezi kwa undani namna ufahamu huu ulivyokuja: kwa ibada, tafakari, au mazungumzo. Jambo kuu ni kuimarika kwa tumaini lake alipofika hapo. Mungu atachukua hatua, na nguvu za waovu zinazovutia zitadhihirika kuwa dhaifu (Goldingay 2007, 409–11).

Katika tafsiri inayojulikana ya mstari 18, sasa mahali pa utelezi ni pao. Mtu ambaye miguu yake karibu iliteleza anaona kwamba uonevu hauna msingi wa kudumu. Kudumu kwao kunakoonekana kunaweza kutoweka kama ndoto mtu aamkapo.

Picha hizi kali zinaonyesha kuamini hukumu ya Mungu. Hazitoi ratiba ya kuanguka kwa mwonevu wala ruhusa ya kulipiza kisasi. Mwimbaji anamkabidhi Mungu siku zijazo, yule Mungu ambaye wenye nguvu walimdharau.

3.5 Mkono wa Mungu unabaki katika uchungu

Zaburi 73:21–24

Sasa mwabudu anakiri jinsi uchungu ulivyopotosha mwitikio wake kwa Mungu. Kujilinganisha kwake na mnyama asiye na ufahamu kunakiri hali ya kinyongo ambamo alikuwa ameanguka bila kufikiri vizuri. Anaweza kutambua kosa lake huku akiendelea kuyataja mabaya yanayomzunguka.

Mstari 23 unaleta ugunduzi wa neema. Katika pambano lote, Mungu ameushika mkono wake wa kuume. Kubaki kwake hai na kurudia kwake kuamini vinategemea msaada wa Mungu ambao ulikuwepo kabla hajautambua kikamilifu.

Mstari 24 unazungumzia uongozi wa Mungu na heshima au utukufu unaofuata. Kidner anaona tumaini lenye nguvu la kupokelewa mbele za Mungu ng’ambo ya kifo. Goldingay anauelewa mstari kuwa kurudishiwa heshima katika maisha ya duniani, akionyesha kwamba Kiebrania hakisemi wazi baada ya kifo au kwenda mbinguni. Mstari unahakikisha kwamba Mungu ataendelea kumtunza, lakini upeo wa ahadi hiyo katika mazingira ya awali ya zaburi bado unajadiliwa (Kidner 2014, 291–92; Goldingay 2007, 413–14).

Namna zote mbili za kuelewa mstari huu zinathibitisha kwamba kudhalilishwa kwa sasa si neno la mwisho kuhusu mwabudu. Kusudi la Mungu linamhifadhia wakati ujao.

3.6 Mungu anakuwa kipimo cha kilicho chema

Zaburi 73:25–28

Tamaa ya mwimbaji inamwelekea Mungu. Mbingu na dunia kwa pamoja zinaonyesha upeo mzima wa maisha yake, na ndani ya upeo huo hapati usalama mkuu zaidi. Kushikamana kwake na Mungu kunabadilisha anachokithamini.

Mwili na moyo vinaweza kushindwa, lakini Mungu anabaki kuwa nguvu na fungu lake. Fungu lilikuwa sehemu aliyogawiwa mtu, mara nyingi ardhi iliyoiwezesha familia kuishi. Kumwita Mungu fungu lake kunaweka tumaini katika uhusiano wenye nguvu ya kumtegemeza hata rasilimali zake zinapoisha (Goldingay 2007, 415).

Mstari 27 unaonya dhidi ya kutokuwa mwaminifu kwa agano. Kuwa mbali na Mungu hapa kunahusu kuacha uaminifu kwake; hakupaswi kuchanganywa na hisia yenye uchungu ya kuwa mbali naye ambayo inaweza kumpata mtu anayeendelea kumtafuta (Goldingay 2007, 416).

Mstari wa mwisho unarudi kwenye wema: kuwa karibu na Mungu ni jambo jema kwa mwimbaji. Anamfanya Mungu kimbilio lake na kujiandaa kusimulia matendo yake. Sauti iliyokaribia kutangaza kwamba imani ni ya bure sasa inakuwa shahidi wa neema inayomtegemeza.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Mafanikio yanayoonekana hayawezi kuthibitisha uadilifu

Ustawi unaweza kufunika ukatili, na taabu inaweza kuambatana na uaminifu. Zaburi inatuita kuchunguza mwenendo na matokeo yake badala ya kuchukulia ushawishi au raha kuwa uthibitisho wa kibali cha Mungu. Kuamini kwake hukumu kunahifadhi tumaini kwamba unyonyaji utakabiliwa.

4.2 Neema inamshika mtu ambaye imani yake inayumba

Mkono unaoshikwa unaonekana ndani ya kukiri uchungu. Msaada wa Mungu unamwezesha mwabudu kutambua kosa lake na kurudia kuamini. Muumini anayepambana anaweza kuleta wivu, kinyongo, na maswali yasiyojibiwa ndani ya uhusiano huu na kuomba moyo ubadilishwe.

4.3 Kumkaribia Mungu kunategemeza tumaini la haki halisi

Patakatifu panarudisha hakika kwamba Mungu atatenda katika dunia. Mwimbaji anatafuta kimbilio na kuokolewa pamoja na ufahamu. Ugunduzi wake unapaswa kuimarisha matendo ya uaminifu kwa ajili ya watu wanaoteseka chini ya uonevu, huku ukililinda tumaini wakati matokeo bado hayaonekani (Goldingay 2007, 417–19).

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

Zaburi 73 inazirudia njia mbili za Zaburi 1 chini ya uzito wa mambo yanayotokea maishani. Kama Zaburi 37 na 49, inauliza namna ya kuishi wakati waovu wanaonekana salama. Ayubu 21:7–13 pia inakabili ustawi wao, ikiiruhusu hekima ya Biblia kusema kwa kweli kuhusu dunia ambayo matokeo yake yanayoonekana mara nyingi yanaisumbua imani.

Wakristo wanaisoma sala hii ndani ya simulizi la Yesu. Msalabani, mwenye haki anayeteseka anakutana na ukatili wa wenye nguvu; kwa kumfufua, Mungu anamtetea na kufungua njia ya uzima unaovuka kifo (Warumi 8:34). Uhusiano huu unafuata mwelekeo mpana wa kibiblia wa mateso na kuthibitishwa kuwa mwenye haki, badala ya kuifanya Zaburi 73 kuwa utabiri wa moja kwa moja wa kusulubiwa.

Ahadi ya Yesu kwamba kondoo wake hawawezi kunyakuliwa kutoka mkononi mwake inaangaza lugha ya zaburi kuhusu kushikwa (Yohana 10:27–29). Huu ni uhusiano wa kimaudhui, wala si nukuu ya wazi. Yeye anayetoa uzima pia anawahifadhi watu wake.

Warumi 8 inaunganisha mateso, msaada wa Mungu, na utukufu ujao. Roho anawasaidia waumini katika udhaifu wao, na hakuna kitu, hata kifo, kinachoweza kuwatenga na upendo wa Mungu katika Kristo (Warumi 8:26–39). Tumaini hilo linajumuisha ukombozi wa miili yetu na kuwekwa huru kwa uumbaji kutoka utumwa wa kuharibika (Warumi 8:18–23).

Ufunuo unaifikisha ahadi katika dunia iliyofanywa mpya, ambamo Mungu anakaa pamoja na wanadamu na machozi na kifo vinaisha (Ufunuo 21:1–5). Tumaini la kuwa karibu na Mungu linaelekea kuponywa kwa dunia ambayo ndani yake imani sasa inatetereka.

6.0 Matumizi Katika Maisha

1. Taja kujilinganisha kunakousumbua moyo wako. Mwambie Mungu mafanikio ya nani yanayoonekana yamekuamshia wivu na unaogopa kupoteza nini. Omba ukweli bila kuigeuza toba kuwa kujihukumu. 2. Chunguza mafanikio yamepatikanaje. Kabla ya kupenda ushawishi au utajiri, angalia ikiwa watu walidhuriwa. Kataa njia ya mkato ya udanganyifu katika uamuzi mmoja ulio mbele yako. 3. Leta maswali katika jamii ya kuaminika. Zungumza na mtu anayeweza kukusikiliza kwa subira na kusoma zaburi hii pamoja nawe. Ruhusu imani mnayoshiriki itoe nafasi kwa kutafuta ukweli kwa uangalifu. 4. Jizoeze ibada inayojumuisha maombolezo. Tenga muda wa kuomba, kusoma, na kukumbuka matendo ya Mungu. Ruhusu swali lisilojibiwa libaki mbele zake unapotafuta uongozi wake. 5. Lifanye tumaini lililohuishwa limfae jirani. Msaidie mtu aliyeathiriwa na kutendewa isivyo haki. Ruhusu kuamini haki ya Mungu kuzae tendo la uaminifu, ulinzi, au kusimama pamoja naye.

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni sehemu gani ya mafanikio ya mwingine ninayoionea wivu, na ni nini ninachokipuuza? 2. Ni lini nimeuchukulia utii kama uwekezaji unaopaswa kunihakikishia raha? 3. Ninawezaje kusema kwa kweli kuhusu mashaka huku nikiwajali wanaonisikiliza? 4. Mungu kuwa fungu langu kunamaanisha nini wakati jambo ninalolitumainia bado halina hakika? 5. Ni wapi ninaweza kuutambua mkono wa Mungu unaonitegemeza na kuitikia kwa tendo moja la uaminifu?

8.0 Sala ya Mwitikio

Mungu unayenishika mkono, unajua kujilinganisha kunakonisumbua na maswali ninayopata shida kuyasema.

Kutenda mabaya kunapoonekana kuleta ustawi, unilinde nisifuate njia yake. Ulete moyo wangu uliojeruhiwa mbele zako.

Nipe ujasiri wa kuutaja uonevu, unyenyekevu wa kukiri wivu, na subira ya kutafuta hekima yako pamoja na wengine.

Uwe nguvu yangu ninapofikia mwisho wa uwezo wangu. Haki yako iwafikie wanaoteseka, nami unifundishe kusimulia matendo yako ya kututegemeza.

Utushike katika tumaini la ufufuo wa Kristo, hadi wema wako uijaze dunia iliyofanywa mpya. Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 73 inapata tumaini jipya patakatifu pa Mungu. Zaburi 74 inakabili uharibifu wa patakatifu hapo na huzuni ya jamii nzima. Mahali panapohusishwa na kurudia kupata ufahamu sasa panasimama ndani ya kilio kikubwa zaidi cha kuomba msaada.

Mgeuko huu unaiacha imani iwe na nafasi ya maombolezo zaidi. Kuupata ukaribu wa Mungu hakufanyi majeraha ya jamii yatoweke; kunayapa majeraha hayo uhusiano ambamo yanaweza kusemwa. Mahali paliposaidia kuitegemeza imani yetu panapokuwa magofu, tutaendeleaje kumtafuta Mungu aliyeushika mkono wetu hapo?

10.0 Orodha ya Vyanzo

Maandiko: Neno: Biblia Takatifu. Zaburi 73 na vifungu vya Biblia vilivyotajwa hapo juu. Zaburi 73. Nukuu fupi imetoka tafsiri hii; maelezo mengine ni ufafanuzi wa makala.

BibleProject. Bila mwaka. The Book of Psalms: Study Notes. Hasa kurasa 14–15. Maelezo ya kujifunzia yaliyotolewa.

Goldingay, John. 2007. Psalms. Volume 2: Psalms 42–89. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids, MI: Baker Academic. Ufafanuzi wa Zaburi 73, kurasa 397–419.

Kidner, Derek. 2014. Psalms 73–150. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Toleo la kwanza lilichapishwa mwaka 1975. Ufafanuzi wa Zaburi 73, kurasa 287–93.

Zaburi 73 Waovu Wanapostawi na Imani Inapotetereka