Zaburi 90 — Maisha Yanapokuwa Mafupi…

Kuzihesabu siku zetu kunatufundishaje kuishi kwa hekima na kufanya kazi yenye kudumu?

Muhtasari

Mungu wa milele, uzito wa siku zetu zinazopita, na sala ya kuifanya kazi yetu idumu

Mstari wa msingi — Zaburi 90:12 (tafsiri ya kujifunzia): “Tufundishe kuzihesabu siku zetu, ili tupate moyo wenye hekima.”

Nyumba inaweza kupotea. Ufalme unaweza kuanguka. Kizazi kinaweza kutumia nguvu zake kujenga jambo ambalo kizazi kinachofuata kitakumbuka kwa shida. Hatimaye, hata watu waliofanya kazi hiyo wanaondoka duniani. Ni nini kinachobaki wakati maeneo tuliyoyategemea, nafasi tulizozishikilia, na miaka tuliyokuwa nayo haviwezi tena kutuhifadhi?

Zaburi 90 haitufariji kwa kujifanya kwamba maisha ya mwanadamu ni marefu au salama wakati wote. Inatuonyesha jambo la ndani zaidi: Mungu aliyekuwako kabla ya milima, anayejua udhaifu wetu, na ambaye bado tunaweza kumwomba, “Uithibitishe kazi ya mikono yetu.”

1.0 Utangulizi

Tunawezaje kuishi kwa hekima wakati siku zetu ni chache, mateso ni halisi, na matokeo ya juhudi zetu hayana uhakika?

Zaburi 89 inakifunga Kitabu cha Tatu kwa picha ya taji lililoanguka na swali lenye maumivu kuhusu ahadi ya Mungu kwa Daudi. Zaburi 90 inafungua Kitabu cha Nne (Zaburi 90–106) kwa kuturudisha nyuma ya kila jumba la kifalme na kila kizazi: Bwana mwenyewe amekuwa makao ya watu wake. Mgeuko huu hauyafuti maswali kuhusu kuanguka kwa ufalme wa Daudi. Unayaweka katika historia ndefu zaidi, ambamo watu wa Mungu walimtegemea hata kabla hawajapata mfalme au nchi ya kukaa kwa utulivu.

Kisha zaburi inatazama ukweli wa kifo bila kuficha uzito wake. Wanadamu hurudi mavumbini; miaka elfu mbele za Mungu ni kama siku iliyopita; maisha yanachipua na kunyauka kama majani. Lakini shairi haliridhiki kutuambia, “Kubali kwamba maisha ni mafupi.” Waombaji wanakiri taabu zao, wanaomba hekima, wanatamani kujazwa fadhili za Mungu, na wanaomba juhudi zao za muda mfupi ziwe na matokeo yatakayodumu kwa neema yake.

Ujumbe mkuu: Kwa kuwa maisha yetu yana mipaka na yameguswa na dhambi pamoja na mateso, hatuhitaji mbinu za kupanga muda pekee. Tunamhitaji Mungu wa milele atufundishe hekima, atugeukie kwa rehema, na aipe thamani inayodumu kazi ya mikono yetu.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Kichwa cha Zaburi 90 kinaiita “Sala ya Musa, mtu wa Mungu.” Hii ndiyo zaburi pekee katika vichwa vya mkusanyo wa Zaburi inayohusishwa moja kwa moja na Musa. Kauli hiyo inatukumbusha Kumbukumbu la Torati 33:1 na nafasi ya Musa katika kuwaombea Waisraeli walipotenda dhambi (Kutoka 32:11–14). Maombi kwamba Mungu ageuke na awahurumie watumishi wake yanalingana vizuri na taswira ya Musa akiwa mwombezi.

Hata hivyo, kichwa hicho peke yake hakithibitishi tarehe au mazingira ambayo shairi lote liliandikwa. John Goldingay anabainisha kwamba jamii ya kipindi cha baadaye ingeweza kuomba kwa kutumia lugha inayohusishwa na Musa, hasa ilipokuwa inapitia mateso ya muda mrefu. Kwa hiyo hatuwezi kuthibitisha kwamba zaburi hii ilitungwa katika tukio moja mahususi la safari ya jangwani au baada ya uhamisho (Goldingay 2008, uchambuzi wa Zaburi 90).

Inawezekana kuwa ni sala ya jamii iliyochoshwa na matatizo yaliyoendelea kwa miaka mingi: juhudi zisizozaa matunda yaliyotarajiwa, misukosuko ya maisha, au kipindi kirefu cha kuvunjika moyo. Hakuna adui anayetajwa kwa jina, wala hakuna tarehe inayotolewa. Kurudiwa kwa maneno “sisi,” “tu-,” na “yetu” kunathibitisha kwamba hapa si tafakari ya mtu mmoja kuhusu kuzeeka tu. Ni kilio cha watu wanaojua kwamba wanashiriki udhaifu na wanahitaji rehema pamoja.

Mahali pa zaburi hii katika Kitabu cha Zaburi ni muhimu. Zaburi 89 imeuliza kwa nini kiti cha enzi cha Daudi, ambacho kilikuwa kimewekewa ahadi, kimeanguka. Zaburi 90 inamkumbuka Musa na maisha ya jangwani, wakati ambao Israeli ilikuwa tayari watu wa Mungu bila kuwa na ufalme wa Daudi. Hii haimaanishi kwamba ahadi kwa Daudi haikuwa muhimu. Inaonyesha kwamba hata ufalme ukiporomoka, historia ya Mungu na watu wake haijaanza wala haijaishia katika jumba la mfalme.

Derek Kidner anasisitiza tofauti kubwa kati ya umilele wa Mungu na udhaifu wa wanadamu, akiona mwangwi wa Mwanzo 1–3 na Isaya 40. Goldingay anaonya kwamba tukitumia zaburi hii kwa ajili ya kutafakari kifo pekee, tunaweza kukosa lengo lake la mwisho: sala ndefu inayotaka maisha ya jamii yabadilishwe na kubarikiwa tena katika mistari 13–17 (Kidner 2014, 359–63; Goldingay 2008, “Interpretation” ya Zaburi 90).

Tunaweza kuifuata kwa hatua nne:

Mistari 1–2: Mungu amekuwa makao ya watu wake tangu zamani, hata kabla ya uumbaji.

Mistari 3–6: Maisha ya wanadamu ni mafupi yakilinganishwa na muda wa Mungu wa milele.

Mistari 7–12: Jamii inatafakari dhambi, miaka ya taabu, na umuhimu wa kupata moyo wenye hekima.

Mistari 13–17: Watu wanamwomba Mungu awageukie, awajaze fadhili, awarudishie furaha, awaonyeshe watoto wao matendo yake, na aithibitishe kazi ya mikono yao.

Hatua ya mwisho ni ya msingi. Zaburi haisemi tu kwamba kila kitu tunachofanya kitatoweka. Inamwomba Mungu akipe thamani kinachotoka katika mikono yetu, hata kama maisha yetu ni mafupi.

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Kabla ya milima na falme, Mungu alikuwa makao ya watu wake

Zaburi 90:1–2

Zaburi haianzi na kifo. Inaanza na mahali pa kuwa nyumbani. Bwana amekuwa makao ya watu wake kizazi baada ya kizazi. Huu ni ushuhuda wa kushangaza kwa taifa lililopitia kuhama, utumwa, safari ya jangwani, vita na uhamisho. Makao yake yenye uhakika zaidi hayakuwa jengo au ardhi fulani, bali Mungu aliyeliunganisha taifa hilo na maisha yake.

Neno la Kiebrania maʿôn linaweza kuonyesha makao au mahali salama pa kujificha. Tunakutana na picha inayofanana katika baraka ya Musa: Mungu wa milele ndiye makao ya Israeli (Kumbukumbu la Torati 33:27). Kauli hiyo inasema zaidi ya kwamba Mungu anaweza kutujengea nyumba salama. Mungu mwenyewe ndiye kimbilio. Watu wake hawahitaji kusubiri mpaka hali zao zote ziwe zimetulia ndipo waone kwamba wana mahali pa kukimbilia (Kidner 2014, 359–60).

Mstari 2 unaturudisha hata kabla ya kumbukumbu za zamani kabisa za Israeli. Kabla milima haijatokea, kabla ya dunia kuumbwa, Mungu alikuwa Mungu. Kauli ya “tangu milele hata milele” inazungumzia uwepo wake usioweza kupimwa kwa vipimo vyetu vya muda. Huu si ufafanuzi wa kisayansi kuhusu jinsi ulimwengu ulivyoanza. Ni ushuhuda kwamba uumbaji wenyewe unamtegemea Muumba aliyekuwako kabla yake.

Lakini kuna mvutano wa ndani. Watu wanaosema Mungu alikuwa makao yao sasa wanalia kwa sababu wanahitaji kuyaona tena matendo yake ya ulinzi na upendo. Kumbukumbu ya makao ya zamani haiondoi mateso ya sasa; inakuwa msingi wa kumwomba Mungu awageukie (Goldingay 2008, Zaburi 90:1–2).

3.2 Maisha yetu yanapita haraka; Mungu hayapimi kama sisi

Zaburi 90:3–6

Katika mstari 3, Mungu anamrudisha mwanadamu kwenye hali ya udongo uliosagika au mavumbi. Neno la Kiebrania hapa si lilelile linalotumiwa katika Mwanzo 3:19, lakini mwangwi wa simulizi hilo uko wazi. Mwanadamu hana uhai anaouzalisha na kuudumisha mwenyewe. Hata pumzi inayotuwezesha kupanga kesho ni zawadi.

Kisha shairi linatoa ulinganisho unaoweza kueleweka vibaya: miaka elfu mbele za Mungu ni kama siku ya jana iliyopita au kama zamu moja ya ulinzi usiku. Hii ni lugha ya kishairi kuhusu tofauti ya mitazamo ya muda, si kanuni ya kubadilisha miaka elfu kuwa siku moja kwa ajili ya kufanya hesabu za unabii. Kutajwa kwa zamu fupi ya usiku kunalifanya jambo hilo kuwa wazi zaidi. Muda unaoonekana mkubwa mno kwetu ni mdogo katika upeo usio na mwisho wa Mungu (Kidner 2014, 360–61; linganisha 2 Petro 3:8).

Taswira zinabadilika haraka. Maji yanabeba watu na kuwatowesha; usingizi au ndoto inapita; majani yanastawi asubuhi na kunyauka jioni. Kuna ugumu fulani wa maneno ya asili katika mstari 5, na tafsiri mbalimbali zinapanga picha hizi kwa namna tofauti. Hata hivyo, ujumbe unaojirudia ni mmoja: mwanzo unaweza kuwa wenye matumaini makubwa, lakini mwisho unaweza kufika mapema kuliko tulivyotarajia.

Hili si fundisho la kudharau uhai. Majani ni sehemu nzuri na halisi ya uumbaji wa Mungu. Uzuri wake ndio unaotufanya tuhisi zaidi kwamba maisha yanapita. Kuwa na muda mfupi si sawa na kutokuwa na thamani. Tatizo huanza tunapotegemea kitu cha muda mfupi kitubebee mzigo ambao Mungu wa milele pekee anaweza kuubeba.

3.3 Zaburi inayaunganisha maisha mafupi na uwajibikaji wa kimaadili

Zaburi 90:7–9

Sasa sauti ya shairi inakuwa nzito. Jamii inasema imechoshwa na hasira ya Mungu; makosa yake, hata yale yaliyofichika, yapo wazi mbele zake. Hii si tafakari kuhusu kifo kama jambo la kibaiolojia peke yake. Waombaji wanaona katika miaka yao ya mateso suala la agano lao na Mungu pamoja na mwenendo wao wenyewe.

Tunapaswa kuhifadhi mambo mawili kwa wakati mmoja. Kwanza, hatupaswi kuyafuta maneno kuhusu hukumu ya Mungu kwa sababu tu yanatusumbua. Zaburi inakataa kuifanya dhambi kuwa jambo dogo. Hata makosa ambayo watu wanaweza kuyaficha kwa heshima ya nje yako wazi mbele za Mungu.

Pili, hatupaswi kuigeuza zaburi kuwa silaha dhidi ya wanaoteseka. Hapa jamii fulani inakiri hali yake mbele za Mungu. Maandishi haya hayatupi mamlaka ya kutangaza kwamba kila ugonjwa, kifo cha mapema, umasikini au janga ni adhabu kwa dhambi fulani iliyofichika ya mhusika. Biblia yenyewe inapinga hitimisho hilo la haraka (Ayubu 1–2; Yohana 9:1–3; Luka 13:1–5). Goldingay anasisitiza uzoefu halisi wa jamii inayoteseka, badala ya kutafsiri kila kifo kuwa adhabu ya kosa maalumu la mtu aliyekufa (Goldingay 2008, Zaburi 90:7–12).

Mstari 9 unaonyesha miaka inayopita katika huzuni na kufika mwisho kama kuugua kwa mtu aliyechoka. Haya si maneno ya mtu aliyekaa mbali na matatizo na kutoa falsafa ya maisha. Ni kilio cha watu ambao siku zinaongezeka, lakini msaada wanaouomba bado haujaonekana.

3.4 Kuzihesabu siku ni kujifunza hekima ya kuishi

Zaburi 90:10–12

Miaka sabini na themanini inayotajwa katika mstari 10 ni picha ya kawaida ya urefu wa maisha ya mwanadamu, si ahadi kwamba kila mtu ataishi hadi umri huo, wala si mpaka unaowazuia wengine kuishi zaidi. Hoja ni kwamba hata maisha yanayoonekana marefu kwa vipimo vyetu yana mipaka; sehemu ya miaka hiyo pia inaweza kubeba uchovu, taabu na mahangaiko.

Kisha tunafika katika ombi linalojulikana sana: “Tufundishe kuzihesabu siku zetu, ili tupate moyo wenye hekima.” Hili si agizo la kuishi kwa hofu ya kuisha kwa muda. Wala si somo la kupanga ratiba kwa ufanisi pekee. Ni kujifunza kuyapokea maisha jinsi yalivyo: zawadi yenye mipaka, inayopaswa kuishiwa kwa uaminifu mbele za Mungu na kwa kuwajali wengine.

Katika Biblia, moyo ni kitovu cha kufikiri, kutamani, kuamua na kuelekeza maisha. Kwa hiyo, moyo wenye hekima huuliza maswali yanayofaa: Ni jambo gani linastahili muda wangu sasa? Nimempuuza nani? Ninapaswa kukiri kosa gani? Ni kazi gani yenye thamani halisi? Ninawezaje kuwa mwaminifu bila kudhani kwamba kesho ni mali yangu?

Kidner anaeleza ombi hili katika muktadha wa kukabili kifo na kujifunza kumcha Mungu. Goldingay anasisitiza kwamba waombaji wanahitaji kuitazama hali yao halisi kwa uaminifu, badala ya kuitoroka kwa mawazo ya jumla kuhusu umilele (Kidner 2014, 361–62; Goldingay 2008, Zaburi 90:10–12).

Hekima si sanaa ya kubana kila jambo ndani ya maisha mafupi. Ni kujifunza maisha yametolewa kwa ajili ya nini.

3.5 “Ee Bwana, rudi”: sala inatoka kuhesabu siku na kuomba maisha yawe tofauti

Zaburi 90:13–15

Zaburi haikomi kwa darasa la hekima. Maneno yanayofuata ni sala yenye ujasiri: “Ee Bwana, rudi! Hata lini?” Kitenzi cha kurudi kinatengeneza mwangwi wa mstari 3. Mungu amemwambia mwanadamu arudi mavumbini; sasa mwanadamu anamwomba Mungu ageuke na kuwahurumia watumishi wake.

Lugha hiyo inakumbusha maombi ya Musa baada ya tukio la ndama wa dhahabu. Musa alimwomba Mungu ageuke katika hukumu na awakumbuke watu wake (Kutoka 32:11–14). Jamii haidai kwamba Mungu ayafumbie macho makosa. Inamwomba Mungu wa agano, ambaye rehema ni sehemu ya tabia yake, alete urejesho baada ya muda mrefu wa mateso.

Ombi la “Utushibishe asubuhi kwa fadhili zako” linageuza picha ya majani. Mwanzoni, majani yalistawi asubuhi na kunyauka jioni (mst. 5–6). Sasa waombaji wanataka asubuhi isilete ahadi ya matumaini yatakayokufa ifikapo jioni. Wanataka siku mpya ianze kwa kujazwa upendo wa Mungu wa agano, unaoitwa ḥesed: fadhili zinazoshikilia uhusiano hata baada ya kushindwa kwa mwanadamu.

Mstari 15 unakwenda mbali zaidi. Watu wanaomba wafurahishwe kwa siku na miaka inayolingana na ile waliyoteseka. Hawasemi kwamba mateso yenyewe yalikuwa mazuri au yanaweza kusahauliwa kwa urahisi. Wanamwomba Mungu ayafanye maisha yao yaliyobaki yasiwe mwendelezo wa huzuni ileile. Goldingay anayaona maneno haya kuwa ombi la kubadilishwa kwa mwelekeo wa siku za watu—si agizo la kukubali uchungu bila kuomba mabadiliko (Goldingay 2008, Zaburi 90:13–15).

3.6 Neno la mwisho si mavumbi, bali sala ya kazi yenye matokeo ya kudumu

Zaburi 90:16–17

Sala ya mwisho inaangalia mbele, hata kwa vizazi ambavyo bado havijafika. Watu wanamwomba Mungu awaonyeshe matendo yake, na utukufu wake udhihirike kwa watoto wao. Ingawa kizazi hakiwezi kujiongezea miaka isiyo na mwisho, kinaweza kuomba Mungu afanye mambo ambayo watoto na wajukuu wake watayashuhudia na kuyafurahia.

Kisha tunasikia ombi la kawaida lakini lenye uzito mkubwa, linalorudiwa kwa msisitizo: “Uithibitishe kazi ya mikono yetu.” Kitenzi cha asili kina maana ya kuimarisha au kufanya kitu kisichukuliwe kirahisi na kuanguka. Kazi hiyo inaweza kujumuisha kilimo, kujenga, kulea, kufundisha, huduma ya ibada, na majukumu mengine yanayowezesha jamii kuishi. Shairi halitaji kazi moja tu, na kwa sababu hiyo wasomaji wa nyakati mbalimbali wanaweza kuleta mbele za Mungu kazi yao ya uaminifu.

Ombi hili halimaanishi kwamba kila mradi tutakaoanzisha lazima ufanikiwe mradi tumeuombea. Wala haliahidi kwamba kila jambo tutakalofanya litaonekana miaka mingi baada ya kufa kwetu. Tunaomba kwamba neema ya Mungu ipe juhudi zetu matokeo mema na thamani inayozidi muda tulio nao. Kidner anaona hapa tofauti kati ya mwanadamu anayepita na uwezekano wa kazi yake kutokuwa bure kwa sababu Mungu ameibariki (Kidner 2014, 362–63).

Zaburi inaanza kwa Mungu kuwa makao ya watu wake katika vizazi vyote. Inaisha kwa sala kwamba juhudi za watu hao zishiriki katika jambo lenye thamani zaidi ya maisha yao wenyewe. Watu waliofundishwa kuzihesabu siku hawaambiwi waache kufanya kazi. Wanafundishwa kufanya kazi kwa namna mpya: kwa unyenyekevu, hekima, sala, na upendo kwa vizazi ambavyo huenda hawatakutana navyo.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Umilele wa Mungu ni habari ya uhusiano, si hesabu za muda pekee

Zaburi 90 haimwelezi Mungu wa milele kama fumbo la kimahesabu. Inamwita “makao yetu.” Goldingay anasisitiza kwamba kudumu kwa Mungu kunaonekana katika uwepo wake katika vizazi vyote vya Israeli. Umilele una maana kwa watu wake kwa sababu Mungu anaweza kuwa mwaminifu hata wakati mifumo na ufalme wa wanadamu unaposhindwa. Ukuu wake unapaswa kutufundisha kumtumaini, si kutufanya tuone kwamba maumivu ya wanadamu hayana umuhimu.

4.2 Kujua kwamba tutakufa kunatufundisha unyenyekevu, si kukata tamaa

Sisi ni viumbe; si miungu inayojipa yenyewe uhai. Picha ya majani inatuzuia kujivuna. Sala ya mwisho inatuzuia kukata tamaa. Hatuna uwezo wa kudhibiti kikamilifu urefu wa maisha yetu, lakini muda mfupi tulio nao unaweza kubeba matendo yenye thamani: haki, upendo, uaminifu, malezi, na huduma.

4.3 Hukumu na rehema ni sehemu za mazungumzo yale yale ya agano

Zaburi inataja dhambi na hasira ya Mungu. Pia inamwomba ageuke, ashibishe watu kwa fadhili, na awarudishie furaha. Hatupaswi kuutenganisha upande mmoja na mwingine. Mungu wa agano anayachukulia makosa kwa uzito, lakini pia anasikia kilio cha watumishi wanaoomba huruma. Ufundishaji wa Biblia wenye uwajibikaji hautaiondoa hukumu, wala hautatangaza bila msingi kwamba maafa ya mtu fulani ni adhabu ya Mungu kwa kosa maalumu.

4.4 Sala hii ni ya jamii nzima, si ya mtu mmoja pekee

“Tufundishe,” “utushibishe,” “kazi ya mikono yetu.” Haya ni maombi ya pamoja. Yanaihusu familia, kanisa, na jamii inayopona kutokana na majanga au inayohisi kwamba juhudi zake hazijaacha urithi mzuri kwa watoto. Hekima inahusu jinsi tunavyotumia muda na rasilimali tulizo nazo pamoja, na jinsi mamlaka yetu yanavyowatendea wengine—si namna ya kupanga maisha yetu binafsi tu.

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

Zaburi 90 inazungumza na Mwanzo 1–3, ambapo Mungu anampa mwanadamu uhai na mwanadamu anarudi mavumbini. Pia inakumbusha Kumbukumbu la Torati 32–33, ambamo Musa anazungumzia uaminifu wa Mungu na makao salama kwa Israeli. Isaya 40:6–8 nayo inalinganisha mwanadamu na majani, huku ikisisitiza kwamba neno la Mungu linadumu. Swali la “Hata lini?” linaendeleza kilio kisichopata jibu rahisi katika Zaburi 89 na kufungua njia kwa Kitabu cha Nne kuangazia upya ufalme wa Bwana (linganisha Zaburi 93–99).

Wakristo huisoma sala hii ya zamani katika mwanga wa Yesu, bila kudai kwamba kila mstari wake ulikuwa unabii wa moja kwa moja kuhusu maisha ya Yesu. Yohana 1:14 inatangaza kwamba Neno wa milele aliingia katika hali ya udhaifu wa maisha ya wanadamu. Waebrania 2:14–18 inasema Yesu alishiriki kweli katika mwili na damu yetu, akakabili mateso na kifo kutoka ndani ya maisha yetu. Katika Gethsemane na msalabani, hakutenda kana kwamba maumivu na kifo havina uzito (Marko 14:32–36; 15:33–39).

Ufufuo wa Kristo unatangaza kwamba kifo hakitakuwa na neno la mwisho (1 Wakorintho 15:20–26). Tumaini hilo halifuti umuhimu wa kutumia siku tulizo nazo kwa hekima. Linauongeza. Ndiyo maana Paulo, katika sura inayozungumzia ufufuo, anaweza kuwaambia waamini kwamba taabu yao katika Bwana si bure (1 Wakorintho 15:58). Ahadi ya uumbaji mpya, ambamo mauti na maombolezo yatakoma (Ufunuo 21:1–5), inatupa upeo mpana zaidi wa kuiombea kazi yetu ya kawaida iwe ya baraka kwa wengine leo.

Hatupaswi kutumia Zaburi 90:4 kutengeneza ratiba ya kubashiri siku ya kurudi kwa Kristo. Kama zaburi yenyewe na 2 Petro 3:8–9 zinavyoonyesha, ulinganisho wa siku moja na miaka elfu unaonyesha tofauti ya mtazamo wa Mungu kuhusu muda na uvumilivu wake, si kanuni ya siri ya kuhesabu tarehe.

6.0 Matumizi Katika Maisha

Kiri jambo ambalo huwezi kulidhibiti. Taja mbele za Mungu eneo moja lenye mashaka kuhusu afya, kazi, familia, au kesho. Usilifiche kwa kujifanya una majibu yote. Kumtumaini Mungu kunaanza tunapoacha kujipa uwezo ambao hatuna.
Pima siku zako kwa uwajibikaji na upendo, si mafanikio binafsi pekee. Weka muda wiki hii kwa mtu ambaye mahitaji yake umekuwa ukiyaahirisha. Thamani ya maisha hupimwa pia kwa upendo tulioutoa.
Yakabili makosa kwa ukweli bila kuwahukumu wanaoteseka. Chunguza mwenendo wako. Kiri kosa linalohitaji kukiriwa na ufanye hatua ya kurekebisha. Lakini usimlaumu mwathirika wa janga kwa dhambi ambazo huna msingi wa kuzihusisha na mateso yake.
Omba rehema ya asubuhi. Anza siku kwa kutafakari Zaburi 90:14. Kabla ujumbe, kazi na hofu za siku havijakuongoza, mwombe Mungu akujaze fadhili zake na akuonyeshe namna ya kuitumia siku kwa uaminifu.
Fanya kazi inayostahili kuachiwa wengine. Mfundishe mtoto, mlelee kijana imani, tengeneza uhusiano uliovunjika, tunza mazingira, au shiriki katika huduma inayojenga jamii. Mwombe Mungu aipe kazi hiyo matunda yatakayozidi muda wako duniani.
Ombea jamii yako, si maisha yako tu. Maneno ya wingi katika Zaburi 90 yanatualika kuwaombea waliopitia miaka ya hasara, changamoto za uchumi, kuhama makazi, au kuvunjika moyo. Usiombe wavumilie tu; omba pia wafunguliwe njia ya kurejeshewa furaha na fursa ya kuishi vizuri.

7.0 Maswali ya Tafakari

Ni jambo gani la muda mfupi ambalo nimekuwa nikilitegemea kana kwamba litadumu milele?
Kuzisoma Zaburi 89 na 90 pamoja kunabadilishaje namna ninavyoelewa uaminifu wa Mungu wakati taasisi au viongozi wanashindwa?
Kuna tofauti gani kati ya kuzihesabu siku kwa hekima na kuishi katika hofu ya kuishiwa na muda?
Ninawezaje kuitambua dhambi kuwa jambo zito bila kudai kwamba kila janga ni adhabu kwa kosa la mtu aliyeteseka?
Kama ningeomba “Ee Bwana, rudi—hata lini?” kwa ajili ya familia, kanisa au jamii yangu, ningemtaja Mungu arejeshe nini?
Ni kazi gani ya mikono yangu ninayohitaji sana kuiombea neema ya Mungu kwa sababu thamani yake inaweza kuwafikia hata watu wa vizazi vijavyo?

8.0 Sala ya Mwitikio

Bwana, makao yetu kizazi hata kizazi, miaka yetu inapita kwa kasi kuliko tunavyotamani, na mengi tunayoyajenga yako katika hali ya udhaifu.

Tufundishe kuzihesabu siku zetu, si kwa hofu inayotufunga mikono, bali kwa hekima inayotufundisha kupenda.

Tulipokosea, utupe ujasiri wa kukiri na kutubu. Huzuni ilipoendelea kwa majira mengi, utugeukie kwa huruma zako.

Utushibishe asubuhi kwa fadhili zako. Warudishie waliochoka sababu za kuimba. Waonyeshe watoto wetu wema wako, ili wasisikie habari zako katika hadithi zetu tu, bali wayaone pia matendo yako.

Na uithibitishe kazi ya mikono yetu: huduma tunayotoa, ukweli tunaofundisha, makosa tunayoyarekebisha, mkate tunaoshirikiana. Maisha yetu mafupi yazae matunda yanayodumu, kwa njia ya Yesu Kristo, Bwana aliyefufuka.

Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 90 inatufundisha kuzikabili siku zetu zenye mipaka na kumwomba Mungu wa milele awe makao yetu na aturejeshee nguvu. Zaburi 91 inajibu kwa lugha ya karibu zaidi: makao ya siri, kimbilio, mbawa za ulinzi, ngome, na usalama katikati ya hatari.

Zaburi hizi zinasaidiana, lakini hazipaswi kuunganishwa kwa namna inayofuta tofauti zao. Zaburi 90 inazungumza wazi kuhusu mateso, hukumu na kifo. Zaburi 91 inaimba kuhusu ulinzi wa Mungu. Tukizisoma pamoja, zinatufundisha kuwa na tumaini bila kujifanya kwamba hatuwezi kuumizwa. Ahadi ya imani si kwamba hatuwezi kamwe kupata madhara ya mwili. Ni kwamba Mungu anayezishika siku zetu ndiye tunayemkimbilia hata katika hatari tusizoweza kuzitawala.

10.0 Orodha ya Vyanzo

Maandiko: Zaburi 90; Mwanzo 1–3; Kutoka 32:11–14; Kumbukumbu la Torati 32–33; Isaya 40:6–8; Marko 14–15; Yohana 1:14; Waebrania 2:14–18; 1 Wakorintho 15; 2 Petro 3:8–9; Ufunuo 21:1–5. Mstari wa msingi hapo juu ni tafsiri ya kujifunzia, si dai la kunukuu neno kwa neno tafsiri fulani ya kisasa ya Biblia.

BibleProject. Bila mwaka. The Book of Psalms: Study Notes. Nyenzo za kujifunzia zilizopo katika mradi, hasa maelezo ya mgawanyo wa Zaburi katika vitabu vitano.

Goldingay, John. 2008. Psalms, Volume 3: Psalms 90–150. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids, MI: Baker Academic. Ufafanuzi wa Zaburi 90, “Yhwh and Time.”

Kidner, Derek. 2014. Psalms 73–150. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Toleo la kwanza lilichapishwa mwaka 1975. Ufafanuzi wa Zaburi 90, kurasa 359–63.

Zaburi 90 — Maisha Yanapokuwa Mafupi, Mungu Hubaki Makao Yetu