Zaburi 95 — Ibada Inapogeuka Wito wa Kusikiliza

01

Muhtasari

Mfalme aliyeumba dunia anawaita watu wake kuimba, kusujudu, na kuitikia sauti yake leo

Andiko kuu — Zaburi 95:7–8 (maana yake): Leo, mkiisikia sauti yake, msiifanye mioyo yenu kuwa migumu kama ilivyokuwa jangwani.

Waumini wanainuka kuimba. Sauti zinajaa katika nyumba ya ibada. Watu wanaimba juu ya ukuu wa Mungu, ulinzi wake, na uwezo wake juu ya viumbe vyote. Lakini katikati ya shangwe hiyo, swali linajitokeza: Je, tunamsikiliza Mungu ambaye tumekuja kumsifu?

Zaburi 95 inaanza kwa mwaliko wa kuimba kwa furaha. Inamalizia kwa onyo kuhusu kizazi kilichoona matendo makuu ya Mungu lakini kikakataa kuamini na kutii njia zake. Mwisho huu wa ghafla si kosa la shairi. Ndiyo changamoto yake. Mungu tunayemwimbia pia anazungumza—na ibada yetu inakuwa pungufu tunapoipokea sauti yake katika nyimbo lakini kuikataa katika maisha.

02

1.0 Utangulizi

Zaburi 93 ilitangaza kwamba Bwana anatawala. Zaburi 94 ikamwomba adhihirishe haki yake dhidi ya uonevu na mamlaka yaliyopotoka. Sasa Zaburi 95 inalielekezea kanisa, na kila jamii inayomwabudu Mungu, swali linalofuata: Ikiwa huyu ndiye Mfalme wetu, tunapaswa kuja mbele zake kwa namna gani?

Zaburi inatoa majibu matatu yanayohusiana. Tunakuja kwa furaha, tukimtukuza Mwamba wa wokovu wetu (mst. 1–2). Tunakuja kwa unyenyekevu, tukisujudu mbele ya Muumba na Mchungaji wetu (mst. 3–7a). Na tunakuja tukiwa tayari kuitikia, tukisikiliza sauti yake badala ya kurudia kutokuamini kwa kizazi cha jangwani (mst. 7b–11).

Mpangilio huu una maana. Ibada si tukio la kujifurahisha pekee, wala utii si ada tunayolipa ili Mungu atukaribishe. Watu wanaoitwa kusikiliza tayari wanatajwa kuwa watu wake, kondoo walio katika mkono wake. Uhusiano na Mungu unatangulia mwito wa utii, lakini uhusiano huohuo ndio unaoufanya mwito wa kusikiliza uwe wa muhimu.

Ujumbe mkuu wa Zaburi 95 ni kwamba ibada ya kweli huunganisha sifa zenye furaha, unyenyekevu wa moyo, na utayari wa kuitikia sauti ya Mungu leo.

03

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Katika maandishi ya Kiebrania yanayojulikana kama Masoretic Text, Zaburi 95 haina kichwa kinachomtaja mwandishi au tukio la kihistoria lililoisababisha. Tafsiri ya kale ya Kigiriki inaihusisha na Daudi. Waebrania 4:7 nayo inataja maneno hayo “katika Daudi”, lakini kauli hiyo haitoshi kuthibitisha kwamba Daudi binafsi ndiye aliyeitunga. Tunajua ilitumiwa katika ibada, lakini hatujui kikamilifu mazingira ya ibada yake ya mwanzo (Kidner 2014, 375–76; Goldingay 2008, ufafanuzi wa Zaburi 95).

Onyo kuhusu jangwani linaweza kufaa katika sherehe ya kukumbuka safari ya kutoka Misri, labda Sikukuu ya Vibanda au Vibanda vya Majani (Walawi 23:39–43). Derek Kidner anaona mazingira hayo kuwa yanayowezekana. John Goldingay anatahadharisha kwamba zaburi yenyewe haitaji sikukuu maalumu wala kutupatia mpangilio wa ibada uliothibitishwa kihistoria. Hatupaswi, kwa hiyo, kudai uhakika ambao maandishi hayautoi.

Katika Kitabu cha Nne cha Zaburi (Zaburi 90–106), shairi hili ni sehemu ya ujumbe unaosisitiza utawala wa Yahwe baada ya maswali mazito kuhusu ufalme wa Daudi katika Zaburi 89. Zaburi 95:3 inatangaza ukuu wa Mungu kama Mfalme, huku Zaburi 96 na zinazofuata zikiendeleza tangazo hilo. Onyo la kusikiliza pia linakumbusha Zaburi 81, ambamo sherehe ya ibada iligeuka kuwa mwito wa Mungu kwa watu wake watimize wajibu wa agano.

Muundo wa Zaburi 95 unaweza kufuatiliwa kwa hatua nne:

- Mistari 1–2: Mwaliko wa kumsifu Mungu kwa shukrani na furaha. - Mistari 3–5: Sababu ya kumsifu: Bwana ni Mfalme juu ya uumbaji wote. - Mistari 6–7a: Mwaliko wa kusujudu mbele ya Muumba ambaye pia ni Mchungaji wa watu wake. - Mistari 7b–11: Onyo la kusikiliza sauti yake leo na kutorudia ukaidi wa jangwani.

Goldingay anaonyesha kwamba sehemu ya kwanza ina mialiko miwili ya ibada, na kila mwaliko una sababu zake. Mwaliko wa kwanza unaleta sauti kubwa za sifa na kutangaza utawala wa Mungu juu ya dunia. Wa pili unaleta kusujudu na kukiri uhusiano wa karibu kati ya Mungu na watu wake. Kisha sauti inabadilika: kutoka “njoni, tu…” kwenda “ninyi…”; kutoka kuimba kwenda kusikiliza (Goldingay 2008, Zaburi 95, Interpretation). Kidner naye anasisitiza kwamba mwisho huu wa tahadhari ni sehemu ya ujumbe wa shairi, si kipande kilichoongezwa bila sababu (Kidner 2014, 375–79).

04

3.0 Kutembea Katika Maandiko

3.1 Zaburi 95:1–2 — Njoni kwa furaha mbele ya Mwamba wa wokovu wetu

Zaburi inaanza kwa mwaliko wa pamoja: Njoni, tumwimbie Bwana. Kisha inaimarisha mwito huo kwa lugha ya kushangilia, kutoa shukrani, na kuimba kwa sauti. Hakuna dalili kwamba mwaliko huu ni wa waimbaji wachache tu au watu waliokomaa kiroho. Watu wa Mungu wanahimizana kushiriki pamoja.

Bwana anaitwa Mwamba wa wokovu wetu. Mwamba unakumbusha uthabiti, mahali pa usalama, na nguvu za kumlinda aliye katika hatari. Israeli haikumjua Mungu kama nguvu isiyo na uhusiano na maisha; ilimjua kama Mkombozi aliyewatendea watu wake mambo makuu. Shukrani inakumbuka matendo hayo, na wimbo unayatangaza hadharani.

Goldingay anaeleza kwamba vitenzi vya Kiebrania vinahimiza ushiriki wa pamoja wenye nguvu, si hisia zilizofichwa moyoni pekee. Kidner anakumbusha kwamba furaha ni namna ya kuonyesha upendo, ingawa Biblia ina nafasi pia kwa ibada ya ukimya na sala yenye machozi (Goldingay 2008, Zaburi 95:1–2; Kidner 2014, 376). Hii ni muhimu kwa waumini wanaokuja kwenye ibada wakiwa na hali tofauti. Zaburi 95 inatuhimiza kumsifu Mungu kwa moyo wote, lakini haitulazimishi kujifanya kwamba huzuni imekwisha.

Rudia kusikia neno hili: tu-. Tumwimbie, tushangilie, tuje mbele zake. Ibada si tamasha ambalo wachache wanafanya na wengine wanatazama. Ni mwito kwa jamii nzima kuitikia pamoja.

3.2 Zaburi 95:3–5 — Mfalme anayeshikilia vilindi, milima, bahari, na nchi

Sababu ya kumsifu Mungu inafika mbali kuliko matatizo ya Israeli ya wakati huo. Bwana ni Mungu mkuu, Mfalme aliye juu ya miungu yote. Lugha hii inatoka katika ulimwengu ambamo mataifa mbalimbali yalitambua miungu na nguvu nyingi za kiroho. Mtunga zaburi hakubali kumfanya Yahwe awe mungu mdogo wa eneo fulani. Anatangaza ukuu wake juu ya vyote.

Picha nne zinaonyesha wazo hilo. Vilindi vya dunia vimo mkononi mwake. Vilele vya milima ni mali yake. Bahari ni yake, kwa sababu ameiumba. Naye nchi kavu ameiumba kwa mikono yake. Hizi si taarifa za kuchora ramani. Ni picha za kishairi zinazoonyesha kwamba hakuna sehemu ya uumbaji iliyoko nje ya mamlaka yake.

Bahari ina maana ya pekee. Katika mashairi mengi ya Biblia, maji makuu yanaweza kuwa picha ya vurugu au nguvu zinazotisha (Zaburi 93:3–4). Hapa bahari haishindani na Mungu: yeye ndiye aliyeiumba. Dunia inaweza kuonekana kubwa na isiyotabirika, lakini si nguvu huru inayoweza kumpinga Muumba wake bila mwisho.

Kwa waabudu wa zamani, sifa hizi zilipunguza madai ya watawala na miungu iliyowatia watu hofu. Kwetu pia, zinapinga tabia ya kuupima ukuu wa Mungu kwa kasi ya kuondoka kwa matatizo yetu. Bwana anastahili sifa kwa sababu yeye ni Muumba na Mfalme, hata wakati watu wake bado wanahitaji msaada.

3.3 Zaburi 95:6–7a — Inamisha mwili mbele ya Muumba ambaye pia ni Mchungaji

Baada ya kushangilia kwa sauti, mwaliko unabadilika: Njoni, tusujudu. Maneno matatu yanayohusu kuinama na kujishusha yanasisitiza heshima kubwa mbele za Mungu. Waliokuwa wanashangilia ukuu wake sasa wanakubali nafasi yao mbele zake.

Mabadiliko haya hayatoki katika ukaribu kwenda katika uhasama. Bwana ni Muumba wetu, nasi ni watu wa malisho yake, kondoo wa mkono wake. Mkono uleule unaoshikilia vilindi vya dunia unawatunza pia kondoo dhaifu. Utawala wa Mungu juu ya ulimwengu na uangalizi wake kwa watu wake havipingani.

Kidner anasisitiza kwamba ibada yenye uchaji si maonyesho tupu ya kidini. Watu hawa si wageni wanaopeleka zawadi kwa mfalme aliye mbali; ni kondoo wa Mchungaji anayewajali (Kidner 2014, 377). Goldingay anaonyesha mabadiliko kutoka kwa Mungu aliyeumba viumbe vyote kwenda kwa Mungu aliyeingia katika uhusiano wa agano na watu maalumu (Goldingay 2008, Zaburi 95:6–7).

Picha ya kondoo ina upendo, lakini pia swali. Kondoo wanahitaji kuongozwa. Tukimwita Mungu Mchungaji wetu, lakini tukakataa uongozi wake, tunafanya ungamo letu zuri kuwa na mgongano wa ndani. Mstari unaofuata unalenga jambo hilo hasa.

3.4 Zaburi 95:7b — Leo, mkiisikia sauti yake

Hapa ndipo kiini cha mabadiliko ya zaburi. Baada ya kuimba na kusujudu, wito mpya unasikika: sikilizeni. Neno leo linaleta wajibu wetu katika wakati huu. Matukio ya jangwani yalitokea zamani; nafasi ya kuitikia ni ya sasa.

Kauli mkiisikia sauti yake ni mwito wa kuisikia kwa makini. Katika Biblia, kusikia mara nyingi kunajumuisha kuitikia na kutii (Kumbukumbu la Torati 6:4–6; 1 Samweli 15:22). Ibada inapaswa kuonekana pia katika maamuzi tunayofanya baada ya kutoka mahali pa ibada.

Goldingay anaonyesha kwamba sentensi hii ya Kiebrania haitulazimishi kuisoma kama tamanio lisilo na tumaini, kana kwamba Mungu anasema, “Laiti mngeweza kusikia!” Badala yake, inawaweka waabudu mbele ya uamuzi wa kweli. Neno leo linakumbusha namna mafundisho ya agano yalivyozifikia kizazi baada ya kizazi (Goldingay 2008, Zaburi 95:7–8). Kosa la mababu si hadithi ya watu wengine tu; nasi tunapaswa kujitathmini.

Inawezekana kumwimbia Mchungaji kwa sauti nzuri huku tukikataa sauti yake. Zaburi inauliza kama moyo wetu unalingana na matendo yetu ya nje.

3.5 Zaburi 95:8–9 — Msigeuze mahitaji halisi kuwa sababu ya kukataa kumwamini Mungu

Sauti ya Mungu sasa inakumbusha Meriba na Masa, majina yanayohusiana na malalamiko na kumjaribu Mungu jangwani (Kutoka 17:1–7; linganisha Hesabu 20:1–13). Waisraeli walikuwa na kiu ya kweli. Haja yao ya maji haikuwa ya kubuniwa wala jambo la aibu. Lakini namna walivyokabiliana na tatizo ilifunua uamuzi wa kumpima Mungu kwa masharti yao wenyewe, licha ya kuwa walikuwa wameona matendo yake ya ukombozi.

Tofauti hii ni ya muhimu. Zaburi haikatazi kuuliza maswali, kutaja maumivu, au kuomba msaada. Kitabu cha Zaburi kina sala nyingi za kuuliza, “Hata lini?” Onyo lake linahusu moyo unaojifunga dhidi ya Mungu, unataka Mungu athibitishe uaminifu wake kwa masharti yake yenyewe, na unakataa kujifunza kutokana na matendo ambayo tayari umeyaona.

Majina yenyewe yanatufundisha: Meriba linahusiana na kubishana; Masa linahusiana na kujaribu au kupima. Zaburi 95 inachukua tukio la zamani na kuliweka mbele ya waabudu wa sasa. Kidner anaeleza kwamba tatizo kuu ni kukataa kuliamini neno la Mungu. Goldingay naye anaonyesha mgongano kati ya watu kuona matendo ya Mungu na kuendelea kumpima kana kwamba hawajamjua (Kidner 2014, 378; Goldingay 2008, Zaburi 95:8–9).

Kuuliza kwa uchungu kunaweza kuwa tendo la imani. Ugumu wa moyo huanza pale maumivu yanapogeuka uamuzi wa kudumu wa kutosikiliza.

3.6 Zaburi 95:10–11 — Msiba wa kukosa kuingia katika pumziko la Mungu

Onyo linakuwa kali. Kwa miaka arobaini Mungu alikabili mwenendo wa kizazi kilichopotoka mioyoni. Watu walikuwa wameyaona matendo yake, lakini hawakuzikubali njia zake. Miaka arobaini inakumbusha kizazi cha jangwani na matokeo ya muda mrefu ya kutokuamini kwao (Hesabu 14:20–35; Kumbukumbu la Torati 1:34–35).

Kauli ya mwisho inasema kwamba hawakuingia katika pumziko la Mungu. Katika mazingira ya kwanza ya historia ya Israeli, pumziko hilo hasa lilihusiana na kuingia katika nchi ya ahadi na kuishi kwa utulivu badala ya kutangatanga jangwani. Linaweza pia kukumbusha mahali pa ushirika na ibada ambapo Mungu huwapa watu wake usalama (Kumbukumbu la Torati 12:9–11; Zaburi 132:13–14). Zaburi yenyewe haitoi maelezo yote ya maisha yajayo wala mafundisho kamili kuhusu namna ya kushika Sabato.

La kushangaza, zaburi inaishia hapo. Hakuna kiitikio cha mwisho cha shangwe ili kupunguza ukali wa onyo. Hilo lina maana: waimbaji wanapaswa kuamua watakachofanya na sauti waliyoisikia. Mtu anaweza kuwapo kimwili katika nyumba ya ibada lakini moyo wake ukawa mbali na Mungu anayemtukuza kwa maneno (Goldingay 2008, Theological Implications).

Mwisho huu ni mzito. Lakini neno leo lililotangulia linaonyesha pia kwamba msomaji bado anaitwa kuitikia. Onyo lenyewe ni mwaliko wa rehema: geuka, sikiliza, kabla ya ukaidi kuwa tabia iliyokita mizizi.

05

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

4.1 Sifa haziwezi kuchukua nafasi ya kusikiliza

Zaburi 95 haitulazimishi kuchagua kati ya ibada yenye furaha na maisha ya utii. Kuimba kuna thamani; kusujudu kuna thamani; kusikia na kuitikia vina thamani. Ibada inapotoshwa pale sauti zinapokuwa nzuri kuliko utayari wa kuipokea kweli ya Mungu (Isaya 1:11–17; Amosi 5:21–24).

4.2 Mfalme wa viumbe vyote ni Mchungaji wa watu

Bwana anamiliki milima na bahari, lakini ukuu huo hauwafanyi watu wake kuwa wadogo mno kuonekana. Uumbaji na agano vinakutana katika mikono yake. Huo ni mwito wa kumheshimu na kumtumaini: anayeshikilia dunia anajali pia mahali kondoo wake wanapopita.

4.3 Ugumu wa moyo ni mwenendo unaokuzwa, si swali moja la imani

Hadithi ya jangwani inachukua muda. Watu wanapokea msaada, wanakutana na tatizo jipya, kisha wanarudia kukataa walichojifunza. Mara nyingi moyo mgumu unajengwa na maamuzi mengi madogo ya kutosikiliza, si tukio moja kubwa. Mwanzo wa badiliko ni kuisikiliza sauti ya Mungu leo.

4.4 Pumziko ni zawadi ya kupokea, si tuzo ya kujinyakulia

Tofauti kati ya kutangatanga jangwani na kuingia katika pumziko la Mungu inaonyesha maisha ambayo Mungu anayakusudia kwa watu wake. Hatuingii humo kwa kuimba kwa sauti kubwa zaidi au kwa kudai kwamba tunastahili. Mungu anatuita tumtumaini na kuitikia uongozi wake. Zaburi inaunganisha baraka na wajibu bila kuigeuza neema ya Mungu kuwa biashara.

06

5.0 Mtazamo wa Biblia Nzima na Kristo

Zaburi 95 ni sehemu ya hadithi kubwa ya uumbaji, Kutoka Misri, safari ya jangwani, agano, na pumziko lililoahidiwa. Ungamo lake kwamba Mungu ameumba nchi na bahari linakumbusha Mwanzo 1 na ukombozi wa Israeli kupitia bahari (Kutoka 14–15). Picha ya Mchungaji inaungana na Zaburi 23, Zaburi 80, na ahadi ya Mungu kwamba mwenyewe atawatafuta na kuwatunza kondoo wake waliotawanyika (Ezekieli 34:11–16).

Yesu anaingia katika hadithi hiyo. Anajitambulisha kuwa Mchungaji mwema anayewajua kondoo wake, anayetoa uhai wake kwa ajili yao, na anayewaita kuitambua sauti yake (Yohana 10:1–18, 27–28). Pia anakataa kumjaribu Mungu kwa kumtaka athibitishe ahadi zake kupitia maonyesho ya hatari (Mathayo 4:5–7; Kumbukumbu la Torati 6:16). Ibada ya Yesu inaunganisha upendo kwa Baba na utii hata wakati wa mateso.

Waebrania 3:7–4:13 ndiyo tafsiri pana zaidi ya Zaburi 95 katika Agano Jipya. Mwandishi ananukuu onyo kuhusu leo, anaonyesha kwamba ugumu wa moyo na kutokuamini bado ni hatari, na anawasihi waamini kutiana moyo kila siku wakati mwaliko bado upo (Waebrania 3:12–13). Pia anaeleza kwamba pumziko la Mungu haliwezi kumalizwa kwa kusema Israeli iliingia Kanaani chini ya Yoshua (Waebrania 4:6–9). Anaunganisha pumziko lililoahidiwa na pumziko la Mungu baada ya uumbaji (Mwanzo 2:2–3) na anasema kwamba bado kuna pumziko la Sabato kwa watu wa Mungu (Waebrania 4:9–11).

Wakristo wanatofautiana katika kueleza jinsi hoja hii inavyohusiana na Sabato ya siku ya saba na desturi za Agano Jipya. Baadhi wanaona kwamba Sabato ya siku ya saba inaendelea kuwa mpangilio wa maisha unaoshuhudia pumziko la Mungu la wakati ujao. Wengine wanasisitiza zaidi utimilifu wa Sabato katika Kristo na kutofautiana kuhusu wajibu wa kuitunza kwa namna ya kila juma. Lakini kwa mitazamo hiyo tofauti, Waebrania haifanyi Zaburi 95 kuwa ruhusa ya kuipuuza sauti ya Mungu. Inawaita waamini kudumu katika imani na kuelekea pumziko la Mungu lililo kubwa kuliko kumiliki nchi au kuhudhuria ibada pekee.

Pumziko hili halimaanishi kwamba maisha ya leo hayatakuwa na kazi au mateso. Kristo aliyefufuka anawaongoza watu wake kuelekea ukamilifu wa kazi ya Mungu ya kuufanya uumbaji mpya (Mathayo 11:28–30; Ufunuo 21:1–5). Sauti ya Zaburi 95 inaendelea kutuita: leo.

07

6.0 Matumizi Katika Maisha

1. Jifunze kuunganisha furaha na uchaji. Imba kwa shukrani, lakini ruhusu pia nafasi ya kunyamaza, kutubu, na kusikiliza. Hisia kali au ukimya wa nje pekee si kipimo kamili cha ibada.
2. Jiulize ibada yako inahitaji utii gani wiki hii. Taja eneo moja la mafundisho ya Mungu ambalo umekuwa ukilikwepa—huenda ni kusema ukweli, kurejesha ulichomdhulumu mtu, kumtetea aliye dhaifu, au kutafuta upatanisho.
3. Usichanganye maswali ya kweli na uasi. Leta mahitaji na maumivu yako kwa Mungu. Tafuta msaada na ushauri wenye hekima bila kufanya kutopata majibu ya haraka kuwa ushahidi kwamba Mungu hastahili kutumainiwa.
4. Jengeni utamaduni wa kusikiliza pamoja. Katika familia, kikundi cha Biblia, au kanisa, msijadili tu “Andiko hili linamaanisha nini?” Ongezeni pia “Linahitaji tubadili nini katika matendo yetu?” Tiane moyo bila kuwavunjia moyo wanaopambana na mashaka.
5. Fanya pumziko kuwa tendo la kumtumaini Mungu. Tenga muda wa kawaida wa ibada, sala, kupumzika kutokana na mbio zisizoisha za maisha, na huduma yenye rehema. Acha nyakati hizi zielekeze tumaini lako katika uumbaji mpya ulioahidiwa na Mungu.

08

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Kipi ni rahisi zaidi kwangu—kumwimbia Mungu kwa furaha au kumsikiliza anapogusa tabia ninazotakiwa kubadili?
2. Picha za bahari, milima, na mkono wa Mchungaji zinanifundisha nini kuhusu nguvu na upendo wa Mungu?
3. Ninawezaje kutofautisha kilio cha kweli cha kuomba msaada na ukaidi wa kukataa kumwamini Mungu?
4. Neno leo linanitaka nifanye nini ambacho nimekuwa nikiahirisha?
5. Waebrania 3–4 inapanua namna yangu ya kuelewa pumziko la Mungu bila kuondoa maana ya kihistoria ya Zaburi 95 kwa Israeli wa jangwani kwa njia gani?

09

8.0 Sala ya Mwitikio

Bwana, Mwamba na Mchungaji wetu, tunakuja mbele zako kwa sauti za shukrani, kwa maana dunia ni yako, na maisha yetu hayajasahaulika mikononi mwako.

Tufundishe kusujudu kwa moyo, si kwa miili tu. Nyimbo zetu ziwe za kweli, shukrani yetu iwe ya dhati, na mioyo yetu ifunguke kuisikia sauti yako.

Pale ambapo maumivu yametufanya tujitetee kwa hasira, tupe ujasiri wa kusema kweli mbele zako. Pale ambapo kiburi kimetufanya wakaidi, tupe neema ya kusikiliza na kugeuka. Pale ambapo tumejua neno lako lakini tukaahirisha kulitii, tukumbushe kwamba mwaliko wako ni wa leo.

Tuongoze katika majangwa yetu bila kutufundisha kuwadharau wanaotembea pamoja nasi. Jenga subira katika jamii zetu, utii unaotokana na upendo, na pumziko linalotuwezesha kuwahudumia wengine.

Kwa njia ya Yesu Kristo, Mchungaji mwema, utushikilie katika uaminifu hadi utakapotimiza kazi yako ya kuufanya uumbaji mpya, na viumbe vyote vifurahie amani yako.

Amina.

10

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 95 inawaita watu wa Mungu kumshangilia Mfalme mkuu, kisha inauliza kama wataisikiliza sauti yake. Zaburi 96 itapanua mwaliko huo hadi nje ya jamii moja: mwimbieni Bwana wimbo mpya, yatangazeni mataifa wokovu wake, na simulia utukufu wake kwa watu wote (Zaburi 96:1–3, kwa maana).

Mtiririko huu una ujumbe. Jamii inapaswa kwanza kumsikiliza Mungu inayemwabudu; ndipo sifa zake ziwe ushuhuda wa kweli mbele ya dunia. Zaburi 96 itapanua pia maono ya ufalme wa Mungu kwa kutangaza kwamba Bwana anakuja kuihukumu dunia kwa haki na uaminifu. Ibada haifungwi ndani ya jengo moja; mataifa na hata uumbaji wote yanaalikwa kufurahia utawala wake.

11

10.0 Orodha ya Vyanzo

1. Maandiko: Zaburi 95; Mwanzo 1:1–2:3; Kutoka 14–17; Walawi 23:39–43; Hesabu 14:20–35; 20:1–13; Kumbukumbu la Torati 1:34–35; 6:4–16; 12:9–11; Zaburi 23; 80; 81; 89; 93–96; 132:13–14; Isaya 1:11–17; Ezekieli 34:11–16; Amosi 5:21–24; Mathayo 4:5–7; 11:28–30; Yohana 10:1–18, 27–28; Waebrania 3:7–4:13; Ufunuo 21:1–5. Andiko kuu hapo juu ni uwasilishaji wa maana, si nukuu halisi inayodaiwa kutoka tafsiri fulani ya Kiswahili yenye hakimiliki.
2. Goldingay, John. 2008. Psalms. Volume 3: Psalms 90–150. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids, MI: Baker Academic. “Psalm 95: Praise, Prostration, Obedience.”
3. Kidner, Derek. 2014. Psalms 73–150. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: InterVarsity Press. Toleo la kwanza 1975. “Psalm 95: The Way to Worship,” kurasa 375–79.
4. BibleProject. Bila mwaka. The Book of Psalms: Study Notes. Rasilimali ya mradi kuhusu muundo wa vitabu vitano vya Zaburi na mada ya ufalme wa Mungu katika Kitabu cha Nne.