1 Nyakati 12: Njia Zinapogeuka Meza

Muhtasari wa somo

Kutoka ngome ya jangwani, hatua za wapiganaji zinasikika. Wengine wanatoka ukoo wa mpinzani; wengine wanavuka mto uliofurika. Hebroni, njia za makabila zinakutana, vyakula vinaandaliwa, na furaha inarudi katika Israeli.

Andiko: 1 Mambo ya Nyakati 12:1–40

Taswira inayoongoza: Njia nyingi zinazoishia kwenye meza ya pamoja Hebroni

Swali la moyo: Jumuiya iliyogawanyika inaweza kuunganishwaje bila kuacha ukweli, busara na uwajibikaji?

Utangulizi: Wakati Watu Wanapopaswa Kuchagua Njia

Familia zinabeba majeraha ya zamani, viongozi wanadai uaminifu, na makundi yanapima urafiki kwa pande za migawanyiko badala ya kusudi la pamoja.

Sura ya 12 inaonyesha mwelekeo mwingine. Daudi akiwa bado anakimbia vitisho vya Sauli, mashujaa wanaacha nafasi salama na kumfuata. Baada ya kifo cha Sauli, watu kutoka makabila mengi wanakusanyika Hebroni. Simulizi halimalizii kwenye mapigano, bali kwenye chakula, ushirika na furaha (12:38–40).

Ni uaminifu wa aina gani unaoweza kuponya mgawanyiko bila kuzaa upendeleo wa kikundi kingine?

Andiko hili linahusu uaminifu uliogawanyika kuwa umoja wa moyo wote chini ya Neno la Bwana. Njia zinazoelekea Hebroni zinakutana kwenye meza inayohitaji ujasiri, busara, ukarimu na ibada.

Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Ufalme Kabla ya Hekalu

Sura za 1–9 zinahifadhi utambulisho wa Israeli kupitia kumbukumbu za koo. Sura ya 10 inaeleza kuanguka kwa Sauli kwa kutokuwa mwaminifu kwa Bwana (10:13–14). Sura ya 11 inaonyesha Daudi akitawazwa na kukalia Yerusalemu kwa kutimiza Neno la Mungu (11:1–9). Sura ya 12 inarudi katika siku za ukimbizi wa Daudi, kisha inaonyesha makabila yakimuunga mkono kwa pamoja.

Mpangilio ni wa kiteolojia, si kalenda: Siklagi inakumbusha ukimbizi wa Daudi (1 Sam. 27:1–7); Wafilisti kumrudisha kunakumbusha 1 Samweli 29; Hebroni inaungana na 2 Samweli 5:1–3.

Mwandishi anasisitiza Israeli wote, hata watu wa Benyamini, ukoo wa Sauli (12:2, 16, 29). Kwa waliopitia uhamisho, kumbukumbu hizi zinatangaza tumaini la kuanza tena. Hata hivyo, umoja peke yake hautoshi. Sura inayofuata itaonyesha hatari ya sherehe bila utiifu kwa maagizo ya Mungu (1 Nya. 13:7–12; 15:13–15). Sailhamer (1983) anasisitiza ushiriki wa makabila na utimilifu wa ahadi ya Mungu kwa Daudi.

Kutembea Katika Andiko

Ndugu wa Sauli Wanapovuka Upande wa Zamani (12:1–7)

Mashujaa wa kwanza wanamjia Daudi Siklagi wakati vitisho vya Sauli vinaendelea (12:1). Jambo la kushangaza ni kwamba wapiga mishale hawa wanatoka Benyamini, kabila la Sauli. Wapiganaji wanaweza kutumia mkono wa kulia au wa kushoto kurusha mawe na mishale (12:2). Majina ya watu hao yanatunzwa moja baada ya jingine (12:3–7).

Daudi bado hajawa mfalme mwenye mamlaka thabiti. Kuungana na Daudi kuna gharama. Mwandishi anavunja wazo kwamba undugu wa damu lazima uamue kila msimamo wa dhamiri. Lakini simulizi halihimizi mtu kuwasaliti ndugu ovyo. Msisitizo ni kuweka uaminifu chini ya uchaguzi na Neno la Mungu (11:3; 12:23).

Uponyaji wa taifa unaanza pale uhasama uliorithiwa unapoacha kuamuru kesho.

Ujasiri Unapovuka Yordani Iliyofurika (12:8–15)

Mashujaa wa Gadi wanamfuata Daudi katika ngome ya jangwani. Wana uhodari wa vita; sura zao zinafananishwa na simba, mwendo na swala wa milimani (12:8). Viongozi kumi na mmoja wanatajwa kwa majina na nafasi (12:9–14).

Taswira ya kuvutia inatokea mstari wa 15: mashujaa wanavuka Yordani mwezi wa kwanza, wakati maji yamefurika kingo zote. Hatua hiyo inakumbusha mto uliokuwa umefurika wakati wa Yoshua (Yos. 3:15), ingawa matukio ni tofauti. Moyo wa kujitoa unaonekana katika safari yenye gharama.

Vita hivi vya Israeli ya kale si ruhusa kwa Wakristo kutumia silaha kutatua tofauti. Uaminifu huvuka hofu bila kuacha dhamiri.

Uaminifu Unapopimwa, Amani Inapotangazwa (12:16–18)

Watu wengine wa Benyamini na Yuda wanapomjia Daudi, Daudi haamini kila tabasamu bila kuuliza. Daudi anauliza wazi kama wageni wamekuja kwa amani au usaliti, na anamwita Mungu wa baba zao kuwa shahidi (12:16–17).

Ndipo Roho anamjia Amasai; lugha ya Kiebrania inaweza kueleweka kama Roho kumvika Amasai. Amasai anatangaza uaminifu kwa Daudi, anarudia salamu ya amani na anakiri msaada wa Mungu (12:18; ling. Amu. 6:34). Daudi anawapokea wageni na kuwapa majukumu.

Mpangilio ni muhimu: swali la kweli, tamko linaloongozwa na Roho, mapokezi na wajibu. Amani si kujifanya kwamba usaliti hauwezekani. Umoja wa kweli unaweza kushughulikia hofu kwa uaminifu na kufungua mlango wa maridhiano. Amani ya shalom inazungumzia maisha yanayopata mwelekeo mzuri chini ya msaada wa Mungu.

Msaada Unapoongezeka Siku Baada ya Siku (12:19–22)

Baadhi ya watu wa Manase wanajiunga na Daudi katika kipindi cha kutatanisha: watawala wa Wafilisti wamemrudisha Daudi kutoka jeshi lililokuwa likielekea kupigana na Sauli; Daudi hashiriki katika shambulio hilo (12:19; 1 Sam. 29:1–11). Viongozi wa Manase baadaye wanasaidia kupambana na makundi ya wavamizi (12:20–21).

Kifungu kinahitimisha kwa picha ya ukuaji: kila siku watu wanakuja kumsaidia Daudi mpaka jeshi linakuwa kubwa sana, likifananishwa na jeshi la Mungu (12:22). Uaminifu unaongezeka kwa hatua nyingi za kujitoa, si tangazo moja kubwa.

Kufananishwa na jeshi la Mungu hakumaanishi kila hatua ya kijeshi ilikuwa takatifu. Mwandishi anasisitiza utekelezaji wa kusudi la Mungu, wala si kuabudu nguvu za silaha (11:9; 12:23).

Kila Kabila Linapopata Nafasi Katika Mkusanyiko (12:23–37)

Hebroni inakuwa kitovu cha mkusanyiko. Lengo linaelezwa wazi: kuuhamishia ufalme kwa Daudi sawasawa na Neno la Bwana (12:23). Yuda, Simeoni, Walawi, viongozi wa uzao wa Haruni—akiwemo Yehoyada na Sadoki—wanatajwa (12:24–28). Benyamini inashiriki ingawa wengi wa kabila hilo hapo awali walikuwa upande wa nyumba ya Sauli (12:29). Efraimu, Manase, Isakari, Zabuloni, Naftali, Dani, Asheri na makabila ya ng’ambo ya Yordani pia yanatajwa (12:30–37).

Idadi kubwa inazua maswali kuhusu hesabu za kale. Andiko halitoi mbinu ya sensa ya kisasa; hoja ni mkusanyiko wa kitaifa.

Isakari inatajwa kwa viongozi wanaozifahamu nyakati na kujua Israeli inapaswa kufanya nini (12:32). Busara si kutabiri kwa siri; ni kutambua hali na kutenda kwa usahihi. Zabuloni inatajwa kwa utayari na nia moja (12:33). Jumuiya inahitaji busara ya kupambanua na moyo wa kutekeleza. Hamasa bila busara huharibu; maarifa bila matendo hayaijengi jamii.

Njia Zinapoishia Kwenye Meza ya Pamoja (12:38–40)

Mwisho wa sura unabadilisha picha ya safu za wapiganaji kuwa familia zinazoandaa chakula. Watu wanakuja kwa moyo wote, na Israeli wengine wanakuwa na nia moja ya kumweka Daudi kuwa mfalme (12:38). Kwa siku tatu, watu wanakula na kunywa. Jamaa na majirani wanaleta unga, mikate ya tini, zabibu kavu, divai, mafuta na mifugo kwa wingi (12:39–40).

Si kila mshiriki ameshika silaha. Wengine wanabeba chakula, wanaandaa sehemu ya kulala na kutunza wageni. Hata huduma isiyoonekana inauwezesha mkusanyiko. Kauli ya mwisho ni fupi lakini nzito: kulikuwa na furaha katika Israeli (12:40).

Umoja wa kweli si kuvaa sare moja. Umoja unaonekana pale watu wanaposhiriki wajibu, mkate na tumaini. Hata hivyo, furaha ya sura ya 12 inapaswa kuongozwa na utakatifu wa sura ya 13.

Tafakari ya Kiteolojia: Moyo Mmoja Unajengwaje?

Neno la Mungu Linaongoza Umoja

Mwandishi anaeleza kuwa mkusanyiko unatimiza Neno la Mungu (12:23; 11:3). Wingi wa wafuasi hauwezi kuwa kipimo cha pekee cha uhalali wa kiongozi. Kanisa linapaswa kupima umaarufu kwa Maandiko, tabia, ukweli na uwajibikaji (Kum. 17:18–20).

Roho Anawezesha Amani Yenye Ukweli

Amasai anazungumza baada ya kuongozwa na Roho (12:18). Tamko hilo halitoi leseni kwa viongozi wa sasa kudai utii usiohojiwa. Agano Jipya linataka kupima madai ya kiroho na kusema ukweli kwa upendo (1 Yoh. 4:1; Efe. 4:15). Amani ya Roho haitafuti kufunika dhuluma.

Umoja Unahitaji Vipawa na Meza Nyingi

Orodha inawakumbuka wapiga mishale, mashujaa, viongozi wenye busara, makuhani, jamaa na wabeba chakula. Kila nafasi inachangia. Mwili wa Kristo una viungo vingi, na hakuna kiungo kisichohitajika (1 Kor. 12:12–27). Ukarimu ni sehemu ya huduma, si mapambo yake (Rum. 12:6–13).

Mwana Mkuu wa Daudi Anakusanya Waliotengana

Ahadi ya nyumba ya Daudi inaelekea mbele (1 Nya. 17:11–14). Agano Jipya linamtangaza Yesu Kristo kuwa Mwana wa Daudi (Luka 1:32–33). Yesu hajengi ufalme kwa ushindi wa silaha, bali kwa upendo unaojitoa na ushindi wa ufufuo (Mk. 10:42–45; Yoh. 18:36). Katika Kristo, uadui unavunjwa na jamii mpya inazaliwa (Efe. 2:14–18). Meza ya Hebroni inatoa mwangwi wa tumaini la ushirika, lakini Meza ya Bwana ina msingi wa kina zaidi katika Kristo (1 Kor. 10:16–17).

Matumizi Katika Maisha: Tenga Nafasi Mezani

1. Taja migawanyiko halisi. Tambua majeraha ya kifamilia, kikabila, kimadhehebu na kiuongozi. Anzisha mazungumzo ya kweli bila kuwalazimisha walioumizwa kupatana haraka.
2. Pima uaminifu kwa ukweli. Jenga mifumo ya kusikiliza hoja, kuchunguza malalamiko na kumwajibisha kiongozi. Amani haimaanishi kuficha udhalimu.
3. Jifunze busara ya Isakari. Soma Maandiko, sikiliza watu, chunguza hali halisi, kisha chukua hatua kwa wakati bila kujifanya kujua kesho.
4. Vuka mpaka mmoja wenye gharama. Tafuta mazungumzo yenye heshima na kundi lisiloaminiana na kundi lako; shirikianeni katika huduma ya kusaidia wenye uhitaji.
5. Heshimu wahudumu wasioonekana. Tenga fedha na nguvu kwa chakula, usafiri, malezi, mapumziko na mapokezi ya wageni.
6. Geuza makubaliano kuwa huduma. Wape washiriki wa makundi yaliyokuwa yanapingana wajibu wa pamoja wenye mipaka na uwajibikaji.
7. Ipeleke furaha katika utii. Baada ya sherehe, anzisha tabia za maombi, kujifunza Biblia, haki na ibada yenye heshima (1 Nya. 13:3; 15:13).

Maswali ya Tafakari

1. Ni uhasama gani uliorithiwa unaozidi kuwa na nguvu kuliko Neno la Mungu?
2. Ni wapi idadi ya wafuasi inachanganywa na kibali cha Mungu?
3. Ni ukweli gani mgumu unaohitaji kusemwa ili uaminifu ujengwe tena?
4. Ni busara, kazi au ukarimu wa nani unaopuuzwa katika jumuiya?
5. Ni tendo gani la wazi litageuza hamasa ya pamoja kuwa huduma yenye uwajibikaji?

Sala ya Mwitikio

Ee Bwana, Mungu wa Israeli, ikusanye mioyo iliyogawanyika chini ya Neno la agano. Wape waumini ujasiri wa kuvuka mito iliyofurika kwa hofu, busara ya kutambua njia ya kweli, na unyenyekevu wa kumpokea jirani wa zamani aliyekuwa mpinzani. Roho wa Mungu alivike kanisa maneno ya kweli na amani ya kudumu. Bariki mikono inayoandaa chakula, wasafiri waliochoka na watumishi wasiotajwa. Usiache furaha ya mkusanyiko igeuke sherehe tupu. Elekeza kila njia katika ibada ya uaminifu, na kila meza katika amani ya Yesu Kristo, Mwana wa Daudi. Amina.

Dirisha la Sura Inayofuata

Makabila yamekutana, chakula kimejaa, na Israeli inafurahi. Lakini swali moja linabaki: Je, taifa lenye moyo mmoja litamkaribia Mungu Mtakatifu kwa namna inayompendeza? Katika 1 Mambo ya Nyakati 13, Daudi anataka kulileta sanduku la agano Yerusalemu. Muziki utaanza kwa shangwe, lakini agizo lililosahaulika litageuza furaha kuwa hofu. Umoja ni zawadi; utiifu wa heshima unapaswa kuiongoza zawadi hiyo.

Orodha ya Vyanzo Vyenye Maelezo

1. Hill, Andrew E. 1 & 2 Chronicles. NIV Application Commentary. Grand Rapids: Zondervan, 2003. Anaunganisha uongozi, umoja na maisha ya jumuiya na matumizi ya Kikristo.
2. Japhet, Sara. I & II Chronicles: A Commentary. Old Testament Library. Louisville: Westminster John Knox, 1993. Anachunguza namna mwandishi alivyopanga historia ya makabila na ahadi ya Daudi.
3. Klein, Ralph W. 1 Chronicles: A Commentary. Hermeneia. Minneapolis: Fortress, 2006. Anasaidia kutathmini majina, idadi ya wapiganaji na mpangilio wa matukio.
4. Knoppers, Gary N. I Chronicles 10–29: A New Translation with Introduction and Commentary. Anchor Bible 12A. New York: Doubleday, 2004. Anatoa uchambuzi wa kina wa mkusanyiko wa makabila na picha ya Israeli iliyoungana.
5. Sailhamer, John. First and Second Chronicles. Everyman's Bible Commentary. Chicago: Moody Press, 1983. Chanzo kilichotolewa kinatilia mkazo ushiriki wa Israeli wote, watu wa Benyamini, amani ya Amasai na utimilifu wa ahadi.
6. Williamson, H. G. M. 1 and 2 Chronicles. New Century Bible Commentary. Grand Rapids: Eerdmans, 1982. Anaweka umoja wa Israeli na ufalme wa Daudi katika muktadha wa jamii ya baada ya uhamisho.