Injili Huwapatanisha Watu Waliogawanyika…

Je, Kristo anaweza kushinda ukabila, ubaguzi wa rangi, matabaka, na uadui?

Utangulizi

Imani Ijengwayo Juu ya Ukweli — Kwa Kristo, Kupitia Maandiko, Kwa Ajili ya Maisha

Inawezekanaje watu waimbe kwa sauti kuu kuhusu umoja wao ndani ya Kristo, huku wakiendelea kupima uaminifu na thamani ya mtu kwa mizani ya ukoo, rangi, kabila, au kipato?

Je, Injili inaweza kuponya jamii iliyogawanyika bila kuwaambia waliojeruhiwa na ubaguzi wasahau yaliyotokea?

Familia inaweza kukupokea kwa mikono miwili, lakini ule ukarimu huyeyuka haraka sana wakisikia umetokea wapi.

Kanisa linaweza kuzungumza kwa uzuri kuhusu usawa, huku viti vya heshima, nafasi za kazi, na maamuzi muhimu yakibaki mikononi mwa watu wale wale.

Aliyewekwa pembeni anaposikia, “Sisi sote ni wamoja katika Kristo,” anaweza kuyasikia maneno hayo kama njia nyingine ya kumwambia anyamaze.

Kidonda cha ubaguzi hakiponi kwa kubandika plasta kwa nje au kushikana mikono kwa tabasamu la mbele ya kamera.

Upatanisho wa Kikristo una dai lenye uzito zaidi.

Mungu anakusudia kuwaleta pamoja katika Kristo watu waliotenganishwa, na kusudi hilo linakabiliana moja kwa moja na mitazamo, desturi, na mifumo inayowaweka mbali.

Upatanisho ni zaidi ya kusalimiana kwa adabu.

Unahitaji ukweli, kutendeana haki, toba, uwajibikaji, na utayari wa kushiriki si meza tu, bali pia nafasi, wajibu, na maamuzi.

Sababu hizi kumi zinafuatilia maono hayo katika Maandiko.

Zinatoa tumaini la kweli bila kudai kwamba kila uhusiano unaweza kurekebishwa haraka, kikamilifu, au kwa usalama.

1. Mungu amempa kila mwanadamu heshima ambayo hakuna kundi linaloweza kumpa au kumnyang’anya

Mwanzo unasema Mungu alimwumba mwanadamu kwa mfano wake, mwanamume na mwanamke (Mwanzo 1:26–27).

Kauli hiyo inatolewa kabla taifa la Israeli halijaanzishwa, kabla ya mipaka ya mataifa, na kabla mtu yeyote hajapata cheo au hadhi ya kijamii.

Heshima ya mwanadamu inaanzia kwa Mungu.

Yakobo anatoa hitimisho kali kutokana na ukweli huo: hatuwezi kumsifu Mungu na kwa ulimi huohuo kuwalaani watu waliofanywa kwa mfano wake (Yakobo 3:9–10).

Kumdharau mtu kwa sababu ya asili yake, rangi yake, kabila lake, dhehebu lake, au hali yake ya kijamii ni kuikanyaga heshima ambayo sisi hatukumpa na kwa hiyo hatuna mamlaka ya kuiondoa.

Kuwa na mfano wa Mungu hakumaanishi kwamba historia za watu wote zinafanana.

Lugha ina maana.

Familia ina maana.

Utamaduni una maana.

Kumbukumbu zina maana.

Lakini tofauti hizo hazimpi mtu yeyote ruhusa ya kupanga thamani ya wanadamu kwa madaraja.

Mwajiri akimkataa kimya kimya mtu mwenye sifa kwa sababu ya jina lake, kabila lake, rangi yake, au mahali anapoishi, tabasamu la baadaye halisahihishi kosa hilo.

Uamuzi wenyewe lazima ubadilike.

Ujumbe wa Maisha: Uone mfano wa Mungu ndani ya mtu ambaye mazingira yako yamekufundisha kumdharau—kisha mtendee kulingana na heshima hiyo.

2. Ahadi ya Mungu kwa Abrahamu tangu mwanzo ilikusudiwa kuyafikia mataifa

Mungu alimwita Abrahamu na kuahidi kwamba familia zote za dunia zitabarikiwa kupitia yeye (Mwanzo 12:1–3).

Simulizi la Israeli lilianza na familia na taifa maalumu, lakini baraka haikukusudiwa kuishia hapo.

Baadaye Isaya alimweleza mtumishi wa Mungu kama nuru kwa mataifa ili wokovu ufike hadi miisho ya dunia (Isaya 49:6).

Kwa hiyo maono haya ya Biblia yanayowafikia watu wa mataifa yote si wazo jipya lililoletwa baadaye ili kuendana na fikra za dunia ya leo.

Ulikuwamo ndani ya ahadi tangu mwanzo.

Wito wa Israeli haukufuta uzuri wa kuwa sehemu ya watu maalumu.

Uliigeuza nafasi hiyo kuwa wajibu wa kuwabariki wengine.

Familia ikipewa mbegu za kupanda, haizifungii kabatini.

Inazipanda ili chakula kikue.

Vivyo hivyo, kanisa haliiheshimu historia yake linapoitumia kuwazuia wengine wasikaribie meza ya Mungu.

Swali si tu, “Mungu ametupa nini?”

Ni pia, “Baraka tuliyopokea inawafikiaje wale walio nje ya mzunguko wetu?”

Ujumbe wa Maisha: Zawadi ambazo Mungu ameipa jumuiya moja zimekusudiwa kupeleka uzima hata nje ya mipaka yake.

3. Yesu alivuka mipaka ya kijamii bila kujifanya kwamba historia haikuwepo

Kwenye kisima huko Samaria, Yesu alimwomba mwanamke Msamaria maji na kuzungumza naye kuhusu ibada na uzima ambao Mungu hutoa (Yohana 4:7–26).

Mazungumzo yao hayakuchukulia kwamba Wayahudi na Wasamaria hawakuwa na historia ndefu ya kutengana.

Mwanamke mwenyewe aliitaja historia hiyo.

Yesu hakumnyamazisha.

Alimsikiliza, akajibu maswali yake, na kuzungumza naye kama mtu mwenye uwezo wa kusikia, kuelewa, na kupeleka kweli kwa wengine.

Baadaye mwanamke huyo alirudi mjini na kuwaeleza wengine kile alichokutana nacho (Yohana 4:28–30).

Katika mfano mwingine, Yesu alimtambulisha Msamaria kama jirani aliyemsaidia mtu aliyejeruhiwa wakati wengine walipopita bila kumsaidia (Luka 10:25–37).

Hadithi hiyo ilivunja dhana kwamba mtu anayeheshimiwa na kundi lake ndiye lazima awe mwenye huruma.

Kuvuka mpaka kwa namna ya Yesu si kutumia simulizi la mtu mwingine kuthibitisha kwamba sisi ni watu bora kuliko wao.

Ni kukutana na mtu kama mtu.

Ni kumsikiliza.

Na ni kuruhusu maisha yake yahoji namna tulivyozoea kuugawanya ulimwengu.

Ujumbe wa Maisha: Msikilize jirani kama mtu halisi, si kama jina la kundi ambalo tayari umelihukumu.

4. Msalabani, Kristo anavunja ukuta wa uadui

Paulo anazungumzia watu wa mataifa waliokuwa mbali na maisha ya agano la Israeli na kusema kwamba Kristo amewaleta karibu.

Kupitia msalaba, Kristo amevunja uadui na kufungua njia kwa wote kumkaribia Baba katika Roho mmoja (Waefeso 2:11–18).

Paulo anazungumzia mgawanyiko maalumu wa kihistoria kati ya Wayahudi na watu wa mataifa.

Hatupaswi kuifuta historia hiyo kwa kuchukulia kana kwamba kila mgawanyiko wa leo ni sawa kabisa na ule.

Lakini mwelekeo wa hoja yake una nguvu kubwa.

Hakuna upande unaoweza kujenga nafasi yake mbele za Mungu kwa kumtenga mwingine.

Masihi wa Israeli anajenga nyumba moja ambamo wale waliokuwa wageni wanaweza kumkaribia Baba mmoja.

Hilo lina matokeo ya vitendo.

Kanisa linalolinda urafiki, uongozi, nafasi, au ushirika kwa misingi ya kabila au tabaka lazima lijibu mbele ya amani linayoihubiri.

Msalaba haumwiti kubadilika mtu aliyesimama nje peke yake.

Unamwita pia yule aliyekuwa akilinda mlango.

Katika Kristo tofauti za Myahudi na Myunani, mtumwa na mtu huru, haziwezi tena kutumiwa kuamua nani ana hadhi kubwa mbele za Mungu (Wagalatia 3:28). 

Kwa Roho mmoja watu wa asili na hali tofauti wamebatizwa kuwa mwili mmoja (1 Wakorintho 12:13).

Upatanisho katika Kristo haukomei kuwakaribisha ndani Wageni waliotengwa mbali na agano huku utaratibu uleule wa zamani ukiendelea kama kawaida kuwatofautisha Wenyeji kama walinzi wa agano (Waefeso 2:11-13).

Unawaita wale waliosimama malangoni mwa agano kuachilia mbali mapokeo na upendeleo ulioufanya utengano kati ya Wenyeji na Wageni uonekane kuwa jambo la kawaida.

Paulo anamwomba Filemoni ampokee Onesimo, si tena kama mtumwa tu, bali kama ndugu mpendwa katika Bwana (Filemoni 15–16). 

Injili haibadilishi tu lugha tunayotumia kuhusu watu; inalazimisha uhusiano wenyewe uonekane kwa namna mpya.

Haitoshi kanisa kusema kwamba makabila yote ni sawa ikiwa watu wa kundi moja pekee ndio wanaoaminika kuongoza, kufanya maamuzi, au kusimamia rasilimali. Amani ya Kristo inataka meza yenyewe ibadilike, si tu kuongeza kiti pembeni.

Ujumbe wa Maisha: Amani ya Kristo inaipinga mipaka ambayo tumeizoea kiasi cha kuiona kuwa ya kawaida ndani ya jumuiya zetu.

5. Yesu aliyefufuka aliwatuma mashahidi kuvuka milango waliyozoea kuepuka

Baada ya kufufuka, Yesu aliwakuta wanafunzi waliokuwa na hofu, akawatuma kama Baba alivyomtuma yeye, na kuwapa Roho Mtakatifu (Yohana 20:19–23).

Baadaye utume huo ulimfikisha Petro nyumbani kwa Kornelio.

Petro alikiri kwamba Mungu alikuwa amemfundisha asimwite mtu yeyote najisi, kisha akawatangazia habari njema za Yesu watu wa nyumba ile ya Mataifa (Matendo 10:28, 34–43).

Injili ilivuka mlango ambao Petro mwenyewe hapo awali alikuwa anasita kuingia.

Petro hakufikia hatua hiyo kwa sababu tu alikuwa amekuwa na adabu nzuri zaidi.

Dhana aliyokuwa ameizoea ilipaswa kufunuliwa na kusahihishwa.

Hali kama hiyo bado inaweza kutokea leo.

Kanisa linaweza kuwa tayari kutuma chakula au fedha katika mtaa mwingine, lakini likawa haliko tayari kuwapokea watu wa mtaa huo kama viongozi, washiriki wa maamuzi, au sauti zinazoheshimiwa.

Kristo aliyefufuka anatuita kuvuka mlango huo pia.

Upatanisho unaanza kuonekana pale wale waliotazamwa kama wageni hawasaidiwi tu kwa mbali, bali wanakaribishwa kuwa washiriki kamili.

Ujumbe wa Maisha: Jiulize mawazo yako yamefunga mlango upi—na sauti ya nani inapaswa kusikika mlango huo ukifunguka.

6. Pentekoste iliunganisha watu bila kufuta lugha zao

Siku ya Pentekoste, wageni kutoka sehemu nyingi waliwasikia mitume wakitangaza matendo makuu ya Mungu katika lugha zao wenyewe (Matendo 2:5–11).

Roho aliwakusanya kwa ujumbe mmoja bila kuwalazimisha wote waanze kuzungumza kwa namna moja.

Lugha zao hazikuwa tatizo ambalo lazima liondolewe kabla hawajasikia habari njema.

Sauti tofauti zilikuwepo tangu mwanzo wa ushuhuda wa hadhara wa kanisa.

Tukio hili halijibu kila swali kuhusu lugha, utamaduni, muziki, au tafsiri.

Lakini linauliza swali muhimu pale kundi moja linapotakiwa kila wakati kubadili lafudhi, nyimbo, desturi, au namna ya kujieleza ili lionekane limekomaa kiroho.

Ni lugha ya nani inayoruhusiwa kubeba habari njema katika kusanyiko letu?

Ni nyimbo za nani zinazosikika?

Ni namna ya nani ya kuonyesha imani inayochukuliwa kuwa ndiyo ya kawaida?

Kutoa nafasi kwa lugha au mtindo wa mwingine kunaweza kuonekana kuwa jambo dogo.

Lakini kunaweza kufunua kama kweli tunaamini Injili inaweza kukaa vizuri ndani ya tamaduni zaidi ya yetu.

Ujumbe wa Maisha: Umoja wa Roho huwapa watu nafasi ya kusikika kwa sauti zao wenyewe.

7. Mitume walikabili ubaguzi ndani ya kanisa lenyewe

Ziara ya Petro kwa Kornelio haikumaliza mapambano ya ubaguzi.

Baadaye Paulo alimkabili Petro alipojiondoa katika kula pamoja na waamini wa Mataifa kwa sababu ya shinikizo kutoka kwa wengine (Wagalatia 2:11–14).

Yakobo naye alikemea makusanyiko yaliyowapa matajiri nafasi za heshima huku yakiwaaibisha maskini (Yakobo 2:1–7).

Agano Jipya halichori picha ya kanisa ambamo ubaguzi wa kabila na tabaka ulitoweka mara moja.

Angalia mahali ambapo sahihisho lilihitajika:

mezani,

kwenye viti,

na katika maamuzi ya kawaida kuhusu nani anastahili kuheshimiwa.

Ubaguzi mara nyingi huishi ndani ya taratibu tulizozoea kiasi kwamba hatuzioni tena.

Nani anaitwa katika kikao cha kupanga?

Nani husafisha wakati wengine wanazungumza?

Nani huchukuliwa moja kwa moja kuwa ana uwezo wa kuongoza?

Nani husikilizwa bila kulazimika kuthibitisha thamani yake mara mbili?

Jumuiya inayotambua mifumo hiyo na kuibadilisha inaonyesha upatanisho kwa nguvu zaidi kuliko jumuiya inayosifu utofauti kwa maneno tu.

Ujumbe wa Maisha: Tazama meza, viti, na maamuzi; mara nyingi hapo ndipo utaona kama ukaribisho ni wa kweli.

8. Toba huugeuza upatanisho kutoka kauli nzuri kuwa marekebisho ya kweli

Zakayo alipomkaribisha Yesu, hakuishia kwenye maneno.

Aliahidi kuwapa maskini sehemu ya mali yake na kuwalipa wale aliowanyang’anya (Luka 19:1–10).

Yesu pia alifundisha kwamba mtu anayekumbuka mwenzake ana jambo dhidi yake achukue hatua kuelekea suluhu (Mathayo 5:23–24).

Hakuna kati ya mafungu haya linalomwachia aliyeumizwa mzigo wote wa kurekebisha uhusiano.

Baadhi ya makosa yanahitaji zaidi ya kuomba radhi kwa faragha.

Nafasi zilizonyang’anywa zinaweza kuhitaji taratibu za ajira zibadilishwe.

Fedha zilizoibwa zinaweza kuhitaji kurudishwa.

Uongo wa hadharani unaweza kuhitaji kusahihishwa hadharani.

Ukatili unaweza kuhitaji ulinzi, kuripotiwa, na kushughulikiwa na mamlaka zinazohusika.

Upatanisho hauwezi kutengenezwa kwa kumshinikiza aliyejeruhiwa aseme, “Nimekusamehe,” kabla ukweli haujakabiliwa.

Unaanza kuaminika pale waliotenda kosa wanaposema kweli, kukubali matokeo, kurekebisha kinachoweza kurekebishwa, na kubadili mazingira yaliyowezesha madhara hayo.

Toba si kujisikia vibaya tu.

Ni kugeuka na kuanza kutembea katika njia nyingine.

Ujumbe wa Maisha: Amani inaanza kuaminika pale toba inapokubali wajibu wa kushughulikia madhara yaliyotokea.

9. Kuwapenda maadui hukata mzunguko wa kisasi bila kulazimisha ukaribu usio salama

Yesu anawaita wafuasi wake wawapende maadui na kuwaombea wanaowaudhi (Mathayo 5:43–48).

Paulo anawaambia waamini, kwa kadiri inavyowategemea, waishi kwa amani na watu wote, na waushinde uovu kwa wema badala ya kulipa uovu kwa uovu (Warumi 12:18–21).

Hakuna amri kati ya hizi inayohakikisha kwamba mtu mwingine ataacha kuwa hatari.

Maneno ya Paulo, “kwa kadiri inavyowategemea,” yanaonyesha kwamba amani inahitaji zaidi ya uamuzi wa upande mmoja.

Kumpenda adui kunaweza kumaanisha kukataa kusambaza uongo juu yake.

Kunaweza kumaanisha kuomba atubu.

Kunaweza kumaanisha kukataa kisasi huku ukiendelea kutafuta haki.

Lakini hakumaanishi kumwacha mtoto na mtu aliyemdhuru.

Hakumaanishi kumpa mtesaji nafasi ya kuingia nyumbani kwako.

Wala hakumaanishi kuondoa taarifa ya kweli ili uonekane umesamehe.

Mipaka na ulinzi vinaweza kuwa matendo ya upendo kwa walio dhaifu.

Injili inakata mzunguko wa kisasi bila kututaka tuiite hatari kuwa salama.

Ujumbe wa Maisha: Tafuta amani kwa ukweli, na uwalinde walio hatarini unapofanya hivyo.

10. Wakati ujao anaoahidi Mungu unakusanya mataifa bila kuyafuta

Yohana anaona umati mkubwa kutoka kila taifa, kabila, jamaa, na lugha ukiwa mbele ya kiti cha enzi cha Mungu (Ufunuo 7:9–10).

Baadaye, mataifa yanatembea katika nuru ya mji mpya na kuleta humo utukufu wao (Ufunuo 21:24–26).

Mwisho wa simulizi la Biblia si kabila moja kuyashinda mengine.

Wala si wanadamu wote kupoteza historia, lugha, na utambulisho wao.

Mungu anakusanya watu wenye tofauti zao katika ibada moja.

Wakati huo ujao ni ahadi.

Si cheti kwamba makanisa ya leo tayari yameushinda ubaguzi.

Vita vinaendelea.

Ubaguzi bado upo.

Uaminifu unaweza kuchukua miaka kujengwa tena.

Na hata kazi ya uaminifu inaweza kusonga polepole sana.

Lakini mahali tunakoelekea hubadilisha namna tunavyoishi sasa.

Tendo la kweli la ukaribisho, kugawana kwa haki, kurejesha kilichochukuliwa, au kushirikisha wengine katika maamuzi halikamilishi uumbaji mpya wa Mungu.

Lakini linatangulia kuonyesha sura yake.

Injili huwapa watu waliogawanyika upeo mpana kuliko mipaka waliyorithi.

Ujumbe wa Maisha: Ishi leo kwa namna inayowapa nafasi wale watakaosimama pamoja mbele za Mungu.

Hitimisho na Wito

Maono ya Injili kuhusu upatanisho yanaanzia katika heshima ambayo Mungu amempa kila mwanadamu na katika ahadi inayoyafikia mataifa.

Yanaonekana katika meza ya Yesu na katika msalaba wake.

Yanavuka mlango ambao mwanafunzi alisita kuingia.

Yanasikika katika lugha nyingi siku ya Pentekoste.

Na yanajenga jumuiya ambamo migawanyiko ya zamani inakabiliwa badala ya kupewa majina mapya.

Lakini Maandiko pia yako wazi kuhusu yale yanayoupinga upatanisho.

Waamini waliendelea kubaguana.

Walitukuza matajiri.

Walijitenga kwenye meza.

Walihitaji kusahihishwa.

Kwa hiyo dai la Injili si kwamba kutaja jina la Kristo kunafanya migawanyiko yote itoweke mara moja.

Kristo anaweza kuushinda uadui, lakini jina lake si njia ya kukwepa ukweli, haki, toba, au muda unaohitajika kujenga uaminifu tena.

Hili linagusa wapi maisha yako?

Huenda kuna jirani ambaye hujawahi kusikiliza simulizi lake kwa sababu ulidhani tayari unawajua watu wa aina yake.

Huenda unamdai mtu nafasi ya haki, msamaha wa kweli, au kurejesha ulichochukua.

Huenda wewe ndiye uliyewekwa pembeni.

Ikiwa ndivyo, unaweza kuhitaji usalama, msaada, na muda kabla mazungumzo yoyote na waliokuumiza hayajawa ya busara au yawezekane.

Chukua hatua inayofuata ya uaminifu ambayo kweli iko ndani ya uwezo wako.

Meza anayoahidi Mungu ni pana kuliko ile ambayo tumefundishwa kuiandaa.

Ombi la Mwisho

Bwana Yesu, tufunulie ubaguzi ambao tumeuzoea mpaka tukaanza kuuona kuwa wa kawaida.

Watie nguvu wale waliowekwa pembeni.

Wape uaminifu na moyo wa kutubu wale waliowadhuru wengine.

Wape hekima wale wanaofanya kazi kwa ajili ya amani yenye haki.

Tufundishe kuwakaribisha jirani zetu bila kuficha majeraha yao wala kukwepa wajibu wetu.

Tujenge kuwa jumuiya ambamo ukweli na rehema vinakutana, haki inachukuliwa kwa uzito, na upendo wako unaopatanisha unaonekana.

Amina.

Endelea na mazungumzo: Ni nini kingefanya upatanisho uwe zaidi ya kauli mbiu katika jumuiya yako? Karibu ushiriki swali, hatua ya vitendo, au ushuhuda wako. Tafadhali linda faragha ya mtu mwingine ambaye simulizi yake si yako kusimulia.

Injili Huwapatanisha Watu Waliogawanyika: Sababu Kumi za Kuamini