Kanisa Bado Ni Muhimu Licha ya Makosa Yake: Sababu Kumi za Kuamini

01

Utangulizi

Imani Ijengwayo Juu ya Ukweli — Kwa Kristo, Kupitia Maandiko, Kwa Ajili ya Maisha

Utamwambia nini mtu aliyekwenda kanisani akitafuta mahali pa usalama, lakini akaumizwa na wale waliompokea?

Je, kanisa bado lina umuhimu ikiwa makosa yake yamefanya ushirika kuwa mahali pa kuogopa?

Jeraha linalosababishwa na mtu usiyemjua linaweza kuuma. Lakini kuna aina nyingine ya maumivu: yale yanayotoka kwa mchungaji uliyemwamini, kiongozi aliyenyamazisha swali lako, au marafiki waliogeuza macho wakati ulipohitaji msaada.

Hatuwezi kutetea umuhimu wa kanisa huku tukipuuza maumivu hayo.

Uovu lazima uitwe kwa jina lake. Waliotenda madhara lazima wawajibike. Na mtu aliyejeruhiwa anaweza kuhitaji kuondoka katika kusanyiko fulani, kutafuta msaada, na kutorudi mahali pasipo salama.

Hakuna anayepaswa kushinikizwa kurudi ili kuthibitisha imani yake.

Hata hivyo, makosa ya makanisa yanatufanya tuulize swali la msingi zaidi: Je, kusudi la Yesu lilikuwa kuwakusanya watu waishi na kumfuata pamoja, hata kama baadhi ya makanisa yanashindwa kuishi kwa uaminifu kulingana na kusudi hilo?

Maandiko yanatupa sababu za kusema ndiyo. Lakini pia yanatupa kipimo cha kuyahoji, kuyasahihisha, na kuyawajibisha makanisa.

Sababu hizi kumi zinatetea ushirika wenye ukweli, usalama, na uwajibikaji. Hazimtaki mtu alinde taasisi kwa gharama ya maisha au usalama wake.

02

1. Yesu alikusudia kukusanya watu wamfuate pamoja

Yesu hakuwaita watu wamfuate kila mmoja peke yake.

Aliwaita wanafunzi, akaishi nao, akala nao, akawafundisha kusameheana, na baadaye akawatuma kuwahudumia wengine.

Alisema atalijenga kanisa lake (Mathayo 16:18).

Baada ya kufufuka, aliwatuma wafuasi wake kuwa mashahidi wake, na ushuhuda wao ukakusanya jumuiya zilizodumu katika mafundisho, ushirika, kuumega mkate, na sala (Mathayo 28:18–20; Matendo 2:41–42).

Kwa hiyo wazo la kanisa linaanzia kwa Yesu, hata kama kusanyiko fulani linasahau njia yake.

Lakini ukweli huo si ruhusa ya kutetea kila kitu kinachofanywa na kanisa.

Kundi haliwezi kusema, “Sisi ni wa Yesu,” halafu likatae kuulizwa maswali kuhusu mwenendo wake.

Yesu aliwakaribisha watoto na kuwakemea viongozi waliotanguliza mwonekano wa dini kuliko haki, rehema, na uaminifu (Marko 10:13–16; Mathayo 23:23).

Viongozi wanapotenda kinyume na njia hiyo, mtu aliyeumizwa hana wajibu wa kuwatetea.

Kanisa ndilo linalopaswa kujiuliza: Je, bado linamfuata Bwana wake, au limeanza kulinda jina lake lenyewe?

Ujumbe wa Maisha: Lipime kanisa kwa namna linavyomfuata Yesu, hasa kwa jinsi linavyowatendea wale wenye sauti ndogo.

03

2. Injili hutuingiza katika nyumba ya Mungu

Paulo anawaambia wale waliokuwa wageni kwamba sasa ni watu wa nyumbani mwa Mungu (Waefeso 2:19–22).

Katika Kristo, mipaka iliyokuwa ikiamua nani anastahili kukaribishwa inapoteza mamlaka yake ya mwisho (Wagalatia 3:26–28).

Hapa kuna jambo kubwa kuliko kuandikwa katika orodha ya washiriki.

Ni kujifunza kuwaita watu dada na kaka, hata kama historia, tabaka, au maisha ya kawaida yangetuweka mbali.

Lakini neno familia linaweza pia kutumiwa vibaya.

Nyumba inaweza kuwaumiza wale wanaoishi ndani yake.

Kwa hiyo kanisa halipaswi kutumia lugha ya “sisi ni familia” kudai ukimya, kuficha kosa, au kumlazimisha mtu akae karibu na aliyemdhuru.

Katika familia yenye afya, mtu aliyejeruhiwa husikilizwa. Jeraha halifichwi. Na usalama hupewa uzito kuliko sifa ya nyumba.

Tunautafuta ushirika wa kanisa kwa sababu Kristo anatukaribisha kweli, si kwa sababu kila jumuiya inayotumia jina la familia inaishi kwa uaminifu.

Ujumbe wa Maisha: Kristo anatupa hifadhi salama ya kuwa watu wake; kamwe zawadi hii adhimu isitumike kama mtego wa kumnasa mtu kwenye mazingira hatarishi.

04

3. Agano Jipya halifichi makosa ya kanisa la mwanzo

Makanisa ya kwanza hayakuwa jumuiya zisizo na dosari.

Wajane waliokuwa wakizungumza Kiyunani walipuuzwa katika ugawaji wa chakula (Matendo 6:1–6).

Katika Korintho, matajiri waliwadhalilisha maskini katika mlo wa pamoja (1 Wakorintho 11:17–22).

Paulo alimkemea hata Petro mwenendo wake ulipowatenga watu mezani kwa sababu ya asili yao (Wagalatia 2:11–14).

Matukio hayo yamehifadhiwa ndani ya Maandiko.

Hayakufutwa ili kulinda sifa ya kanisa la kwanza.

Wala waandishi wa Agano Jipya hawakusema, “Wanadamu wote hukosea, kwa hiyo tuvumilie tu.”

Walitaja tatizo na kudai mabadiliko.

Wajane waliopuuzwa wakapewa uangalizi. Ubaguzi mezani ukakemewa. Tabia iliyokuwa ikiigawa jumuiya ikaitwa kwa jina lake.

Kanisa la leo linaposema, “Kila mahali kuna matatizo,” Maandiko yanatujibu: basi matatizo hayo yashughulikiwe kwa uaminifu.

Kufunuliwa kwa kosa si lazima kuwe mwisho wa kanisa.

Mara nyingi kunaweza kuwa mwanzo wa marekebisho yake.

Ujumbe wa Maisha: Makosa ya kanisa la zamani hayatoi ruhusa ya kuficha ya leo; yanatufundisha kuyakabili kwa uwazi.

05

4. Yesu hulipima kanisa kwa jinsi linavyowatendea walio dhaifu

Manabii wa Israeli waliwakemea wachungaji waliokuwa wakijilisha wenyewe huku wakiacha walio dhaifu bila huduma (Ezekieli 34:2–4).

Yesu alionya kwa ukali dhidi ya kuwakwaza walio wadogo na akawakemea viongozi waliowatwika wengine mizigo mizito bila kuwasaidia (Mathayo 18:6; 23:4).

Kwa hiyo kanisa haliwezi kujificha nyuma ya jina la Yesu wakati watu ambao linapaswa kuwalinda wanaumizwa.

Chukulia mtu anayeripoti kudhulumiwa, halafu swali la kwanza analoulizwa ni: 

“Watu watalionaje kanisa letu?” 

Swali hili linaonyesha moja kwa moja kipaumbele chao kiko wapi.

Jibu lenye uaminifu linapaswa kuanza kwa kumsikiliza mtu huyo kwa uzito, kumsaidia kupata msaada usiotegemea wale wanaotuhumiwa, na—pale inapohitajika—kuhusisha wataalamu au mamlaka husika.

Usalama wa mtu haupaswi kutolewa dhabihu ili kulinda sifa ya taasisi.

Kanisa linalokataa kuchunguzwa linahitaji kusahihishwa, si kumyamazisha aliyejeruhiwa.

Ujumbe wa Maisha: Kuwalinda walio katika hatari ni sehemu ya uaminifu wa kanisa kwa Yesu.

06

5. Kuondoka mahali pasipo salama kunaweza kuwa uamuzi wa uaminifu

Zaburi zinaijua huzuni ya kusalitiwa na mtu ambaye aliwahi kwenda pamoja na rafiki aliyegeuka msaliti katika nyumba ya Mungu (Zaburi 55:12–14).

Biblia haimtaki aliyejeruhiwa auite usaliti kuwa upendo.

Inampa maneno ya kupeleka kilio chake mbele za Mungu.

Wakati huo huo, manabii wanawakumbusha wale wenye mamlaka ya kiroho kwamba Mungu atawauliza kuhusu watu waliowadhuru (Ezekieli 34:10).

Kwa hiyo mtu anaweza kuhitaji kuacha kuhudhuria kusanyiko fulani kwa muda.

Anaweza kuhitaji kuhamia jumuiya nyingine, kuzungumza na mtu wa kuaminika aliye nje ya uongozi unaohusika, au kutafuta msaada wa kitaalamu.

Hatua hizo hazifuti uhusiano wake na Kristo.

Zinaweza kumpa nafasi ya kupumua, kutafakari, na kuamua kama, lini, na wapi ibada ya pamoja inaweza kuwa salama tena.

Waliolisababisha jeraha hawana haki ya kumpangia mtu ratiba ya kupona kwake.

Wala hawana haki ya kudai kwamba kurudi haraka kundini ndiyo uthibitisho wa msamaha au imani.

Ujumbe wa Maisha: Unaweza kutafuta usalama nyumbani huku ukiendelea kumtafuta Mungu.

07

6. Mwili wa Kristo unahitaji karama za kila kiungo

Paulo analifananisha kanisa na mwili.

Jicho haliwezi kuuambia mkono, “Sikuhitaji,” na viungo vinavyoonekana dhaifu vinapaswa kupewa heshima ya pekee (1 Wakorintho 12:21–26).

Walimu wanahitaji watu wanaosikiliza kwa makini.

Viongozi wanahitaji watu wanaoweza kuwaambia ukweli.

Na wale wanaohudumu kimya kimya hawapaswi kufichwa nyuma ya jukwaa kana kwamba mchango wao hauna maana.

Karama huleta uzima zinapotumiwa kwa ajili ya huduma, si kutawala wengine (Warumi 12:4–8).

Katika kusanyiko lenye afya, swali la kijana linaweza kufunua jambo ambalo watu wazima hawakuliona.

Mzee mwenye subira anaweza kuketi karibu na mtu anayelia bila kumharakisha.

Mtu mwenye uwezo anaweza pia kujifunza kupokea msaada, si kutoa tu.

Hakuna anayepaswa kubeba kila mzigo peke yake.

Picha ya mwili pia hutusaidia kulitambua kanisa lisilo na afya.

Sauti moja inapokuwa haiwezi kuhojiwa, au baadhi ya watu wanapotupwa pembeni kana kwamba hawana maana, jumuiya hiyo imeanza kuikana picha yenyewe inayotumia kujieleza.

Ujumbe wa Maisha: Tafuta jumuiya ambayo watu wanaweza kutoa, kupokea, kuuliza, na kutunzwa kwa heshima.

08

7. Ibada ya pamoja hutuweka karibu na simulizi la Yesu

Waamini wanapoimba, kufundishana, na kushukuru pamoja, wanalipa neno la Kristo nafasi ya kukaa ndani ya kumbukumbu na maisha yao (Wakolosai 3:16).

Katika meza ya Bwana wanamkumbuka Yesu aliyeutoa mwili wake kwa ajili ya wengine, si mamlaka inayotumia wengine kwa ajili yake yenyewe (1 Wakorintho 11:23–26).

Mtu aliyechoka hata kiasi cha kukosa maneno ya kuomba anaweza wakati mwingine kubebwa na sala, nyimbo, na tumaini la wengine.

Huo ni uzuri wa ibada ya pamoja.

Lakini ibada inaweza pia kutumiwa vibaya.

Wimbo unaogusa moyo unaweza kutumiwa kufunika jeraha.

Mtu anaweza kuambiwa, “Sahau yaliyopita,” wakati kosa halijakabiliwa hata kidogo.

Ndiyo maana Paulo aliwakemea Wakorintho ndani kabisa ya ibada yao ya pamoja (1 Wakorintho 11:20–22).

Ibada inayomkumbuka Yesu kwa kweli lazima pia iwe na nafasi ya kukiri kosa, kulirekebisha, na kuwarudishia heshima wale waliokuwa wakisukumwa pembeni.

Ujumbe wa Maisha: Tafuta ibada inayomkumbuka Yesu si kwa maneno tu, bali pia kwa namna watu wanavyotendewa.

09

8. Ushirika huipa huduma kwa jirani nguvu ya kudumu

Waamini wa kwanza walishirikiana mali ili wenye mahitaji wasaidiwe (Matendo 4:34–35).

Wajane waliposahauliwa katika ugawaji wa msaada, kanisa lilibadili namna lilivyopanga huduma hiyo (Matendo 6:1–6).

Yakobo anauliza kuna faida gani kumtakia mtu mema ikiwa hana chakula au mavazi na hakuna anayemsaidia kwa vitendo (Yakobo 2:14–17).

Kanisa linaweza kuwa mahali ambapo huruma haimaliziki baada ya siku moja.

Linaweza kuandaa chakula kwa familia yenye msiba, kumtembelea mfungwa, kusaidia mwanafunzi, au kuendelea kumjali mgonjwa baada ya wageni wa siku za kwanza kuondoka.

Lakini nia nzuri peke yake haitoshi.

Wajane wa Matendo walipuuzwa ndani ya jumuiya ambayo tayari ilikuwa imejitoa kusaidiana.

Hilo ni jambo muhimu.

Huduma ya pamoja inahitaji kusikiliza wale waliopitwa na msaada na kubadili utaratibu pale unapowaacha watu nyuma.

Kanisa linapojifunza kufanya hivyo, ushirika wake unakuwa habari njema inayoweza kuonekana hata na jirani aliye nje.

Ujumbe wa Maisha: Hoji jinsi kanisa linavyowachukulia watu waliopuuzwa, na kile kinachobadilika baada ya wao kueleza matatizo waliyokumbana nayo.

10

9. Kukiri na kuwajibika hufungua njia ya marekebisho ya kweli

Agano Jipya haliliiti kanisa kuwa mahali pa kuficha dhambi.

Waamini wanaitwa kusema kweli kuhusu makosa yao, kuungama, na kuombeana (1 Yohana 1:8–9; Yakobo 5:16).

Yesu pia anamtaka mtu aliyemkosea mwenzake achukue hatua kuelekea suluhu (Mathayo 5:23–24).

Mzigo wa kuanzisha marekebisho haupaswi kuhamishiwa kwa aliyeumizwa.

Lakini marekebisho ni zaidi ya kusema, “Samahani,” mbele ya madhabahu.

Wakati mwingine yanaweza kuhitaji kiongozi kuondolewa madarakani, uchunguzi huru, fidia inapowezekana, ushirikiano na mamlaka husika, au kubadilishwa kwa taratibu ambazo zimeruhusu madhara kuendelea.

Aliyejeruhiwa hawezi kuamriwa asamehe kwa muda uliowekwa na wengine.

Na mtu aliyepoteza uaminifu hawezi kujitangaza mwenyewe kwamba sasa ameaminika tena.

Uaminifu hujengwa kwa ukweli, uwajibikaji, na mwenendo unaobadilika kwa muda.

Kanisa linalokubali mipaka hiyo linaanza kuelewa maana ya toba.

Ujumbe wa Maisha: Uaminifu hurudi polepole pale ukweli unaposemwa, madhara yanaposhughulikiwa, na uwajibikaji unapobadili mwenendo.

11

10. Tumaini la Kristo huliita kanisa kuanza upya

Yesu aliyefufuka aliwakuta wanafunzi ambao walikuwa wametawanyika na kushindwa kusimama naye, kisha akawatuma wawe mashahidi wake (Yohana 20:19–23).

Hilo halikufanya kushindwa kwao kuwa jambo dogo.

Petro bado alipaswa kukabiliana na ukweli wa kumkana kwake Yesu (Yohana 21:15–19).

Lakini simulizi lao halikuishia katika usiku wa kushindwa.

Tumaini la Kikristo linaelekea kwa Mungu anayefanya vitu vyote kuwa vipya, anayefuta machozi, na anayekomesha utawala wa mauti (Ufunuo 21:1–5).

Hakuna kanisa la leo ambalo tayari limefikia ukamilifu huo.

Lakini kusanyiko linaweza kuonyesha dalili zake ndogo.

Mgeni anaweza kukaribishwa mezani.

Mtu aliyeumizwa anaweza kusikilizwa na kulindwa.

Kiongozi anaweza kukubali kusahihishwa.

Jirani anaweza kusaidiwa hata wakati hakuna kamera.

Hatua hizo hazifuti kila hasara.

Lakini zinaonyesha kwamba jumuiya inaweza kujifunza kuishi kwa uaminifu zaidi chini ya Kristo.

Tumaini la kanisa haliko katika kutokuwa na makosa.

Liko katika Kristo aliyefufuka, ambaye huliita kanisa lake kutubu, kurekebisha, na kukua.

Ujumbe wa Maisha: Tumaini la kanisa limo kwa Kristo aliyefufuka; kwa sababu hiyo kanisa lina wajibu wa kubadilika leo.

12

Hitimisho na Wito

Kanisa bado lina umuhimu kwa sababu Yesu huwakusanya watu, huwafundisha kuishi pamoja, na kuwatuma kuwapenda jirani zao.

Lakini Biblia haituruhusu kuyatukuza makosa ya kanisa kana kwamba nayo ni sehemu ya mpango wa Mungu.

Maandiko yanasimulia wajane waliosahauliwa, maskini waliodhalilishwa, ubaguzi uliokemewa, na wachungaji waliowajibishwa.

Kwa hiyo, ikiwa kanisa limekuumiza, huna wajibu wa kukaa kimya.

Hulazimiki kusamehe kwa ratiba ya mtu mwingine.

Wala si lazima urudi katika sehemu inayokuweka hatarini.

Ukweli na usalama wako vina maana.

Huenda hatua yako ya sasa ni kumwambia mtu mwaminifu kilichotokea.

Huenda ni kupumzika na kupata msaada.

Huenda baadaye ukatembelea jumuiya nyingine ambamo maswali yanasikilizwa, viongozi wanawajibika, na hatua za kuwalinda watu zinaonekana katika vitendo.

Na kama tayari uko ndani ya kanisa, jiulize:

Ni nani hayupo mezani?

Ni nani amenyamaza kwa sababu haamini atasikilizwa?

Na nini hutokea mtu anaposema ameumizwa?

Kristo hajaliacha tumaini la watu wanaojifunza kuishi kwa upendo wake.

Lakini tumaini hilo linakuwa la kuaminika zaidi pale kanisa linapochagua ukweli kuliko sifa, usalama kuliko mwonekano, na toba kuliko kujitetea.

13

Ombi la Mwisho

Bwana Yesu, unayajua majeraha yaliyotokea hata pale jina lako lilipotumiwa.

Walinde walio katika hatari.

Watie nguvu wanaohitaji kusema kweli.

Wape unyenyekevu wale wanaopaswa kuwajibika.

Na utujenge kuwa jumuiya ambamo upendo wako unaonekana katika maneno ya kweli, usalama wa walio dhaifu, na matendo ya uaminifu.

Tuongoze katika njia ya toba, marekebisho, na tumaini.

Amina.

Endelea na mazungumzo: Ni nini kingemsaidia mtu aliyeumizwa kusikilizwa na kuwa salama kanisani? Unaweza kushiriki swali, maoni, au ushuhuda wako ikiwa ungependa. Tafadhali usishiriki taarifa binafsi za mtu mwingine bila ruhusa yake.