Mungu Hayuko Mbali na Uumbaji Wake: Sababu…

Je, Muumba Ameiuacha Dunia, au Bado Anahusika Katika Simulizi Lake?

Utangulizi

Sehemu ya Kwanza — Mungu, Uumbaji, na Swali la Mwanadamu

Imani Iliyojengwa Juu ya Ukweli — Kupitia Kristo, Kupitia Maandiko, kwa Ajili ya Maisha

Ikiwa Mungu aliuumba ulimwengu, je, aliuwasha tu kama mashine kisha akaondoka?

Au simulizi la Biblia linamfunua Muumba ambaye bado anaushikilia, anauongoza, anaingia ndani yake, na anaufanya upya ulimwengu anaoupenda?

Mtengeneza saa anaweza kutengeneza saa, akaipandisha, akaweka mezani, halafu akaondoka. Watu wengine humfikiria Mungu kwa namna hiyo: labda Muumba alihitajika mwanzoni, lakini sasa ulimwengu unaendelea wenyewe. Sheria za asili zinaendesha vitu, historia inasonga kwa sababu za kawaida, sala zinapanda na kukutana na ukimya, na Mungu—ikiwa kweli yupo—anaonekana kubaki mbali, mahali fulani ng’ambo ya nyota.

Biblia inasimulia jambo tofauti.

Mungu wake hawashi cheche ya kwanza kisha kujiondoa. Anatoa pumzi, anatuma mvua, anamwita Abrahamu, anasikia kilio cha watumwa, anakabiliana na Farao, anasema kupitia manabii, anavaa mwili katika Yesu, anamfufua Masihi aliyesulubiwa, anamwaga Roho, na kuahidi kukaa pamoja na wanadamu katika uumbaji uliofanywa upya [Mwanzo 12:1–3; Kutoka 3:7–10; Yohana 1:14; Matendo 2:32–33; Ufunuo 21:1–5]. Ulimwengu wa Biblia si mashine iliyotelekezwa na Mtengenezaji wake. Ni uumbaji unaoshikiliwa na Mungu, uliojeruhiwa na uasi, uliotembelewa na neema, na unaoelekea kwenye kufanywa upya.

Hii haimaanishi kila tukio lielezwe kwa kusema, “Mungu ndiye aliyelifanya moja kwa moja.” Maandiko yanachukulia kwa uzito uhuru wa mwanadamu, michakato ya asili, dhuluma, mambo yanayoonekana kwetu kuwa ya bahati, na fumbo la mateso. Wala kuhusika kwa Mungu hakutulazimishi kuifanya sayansi kuwa adui. Swali ni la ndani zaidi: Je, uhalisi wa kawaida unajitosheleza, au bado unategemea Muumba mwaminifu anayefanya kazi kupitia, ndani ya, na wakati mwingine nje ya mifumo tunayoiona?

Hizi ni sababu kumi za kuamini kwamba Mungu hayuko mbali na uumbaji wake.

1. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Uumbaji Bado Unamtegemea

Mwanzo inaanza na Mungu kuumba, lakini Maandiko hayasemi kana kwamba baada ya juma la kwanza uumbaji ulijitegemea. Zaburi 104 inamwonyesha Mungu akiendelea kutoa chakula, maji, pumzi, na uhai. Anapouficha uso wake viumbe hufadhaika; anapoituma Roho yake vinaumbwa, na uso wa nchi unafanywa upya [Zaburi 104:27–30]. Paulo anawaambia Waathene kwamba Mungu ndiye “awapaye wote uzima na pumzi na vitu vyote,” na kwamba “ndani yake yeye tunaishi, tunakwenda, na kuwa na uhai wetu” [Matendo 17:24–28].

Agano Jipya linasema jambo kubwa zaidi kuhusu Kristo: “vitu vyote hushikana katika yeye” [Wakolosai 1:15–17], na Mwana huvishikilia vitu vyote kwa neno la uweza wake [Waebrania 1:2–3]. Kwa hiyo, uumbaji si jiwe lililorushwa kutoka mkononi mwa Mungu na kuachwa liendelee lenyewe. Kuendelea kwake kuwepo ni zawadi.

Kauli hii haishindani na maelezo ya kisayansi kuhusu uvutano, baiolojia, kemia, au hali ya hewa. Sayansi inaweza kueleza mifumo ambayo uumbaji hufuata. Teolojia inauliza kwa nini kuna ulimwengu wenye mifumo thabiti hata kidogo, na ni nini kinachoutegemeza katika kuwepo kwake. Mtu anaweza kueleza jinsi nyuzi za ala zinavyotetemeka bila kumsahau mpigaji anayefanya muziki uwepo. Mfumo na utegemezi si maadui.

Jambo la Kubeba: Ulimwengu haumkumbuki Muumba katika historia ya mbali tu; kila pumzi na kila dakika ya kuwepo bado ni zawadi inayoshikiliwa na Mungu.

2. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Mara Nyingi Majaliwa Yake Hufanya Kazi Kupitia Mambo ya Kawaida

Wakati mwingine tunamtafuta Mungu katika mambo makubwa tu. Bahari isipogawanyika na moto usiposhuka kutoka mbinguni, tunadhani hakuna jambo la Mungu linalotokea. Lakini Maandiko humwona Mungu katika mambo ya kawaida: mvua inaponyesha, mazao yanakua, wanyama wanapata chakula, viongozi wanafanya maamuzi, familia inapona njaa, na mgeni anatokea wakati unaofaa [Zaburi 147:7–9; Mathayo 5:45; Ruthu 2:3–12].

Simulizi la Yusufu ni mfano mzuri. Ndugu zake wanatenda kwa nia mbaya. Wafanyabiashara wanafanya maamuzi ya biashara. Nyumba ya Potifa inaendeshwa kwa mifumo ya kawaida ya jamii. Msimamizi wa gereza anafanya maamuzi ya kiutawala. Farao anaota ndoto. Njaa inakuja kupitia hali halisi za dunia. Lakini mwisho wa simulizi Yusufu anaweza kusema kwamba ndugu zake walikusudia mabaya, lakini Mungu aliyakusudia kwa mema, “ili iwe kama ilivyo leo, kuokoa watu wengi hai” [Mwanzo 50:20].

Majaliwa hayamaanishi kila jambo ni jema. Usaliti unabaki usaliti. Njaa inabaki mateso. Wanadamu wanabaki kuwajibika kwa uchaguzi wao. Maana yake ni kwamba uovu, mambo yasiyotazamiwa, nguvu za kisiasa, na sababu za kawaida haviwezi kuiweka historia nje ya uwezo wa Mungu wa kuikomboa na kuiongoza.

Jambo la Kubeba: Kazi ya Mungu mara nyingi ni tulivu kuliko tamasha; anaweza kufanya kazi ndani ya matukio ya kawaida bila kuuita uovu kuwa mwema wala kuwafanya wanadamu kuwa vikaragosi.

3. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Anaingia Katika Agano na Watu Halisi Ndani ya Historia Halisi

Mungu wa Biblia habaki kuwa wazo lisilo na uso. Anamwita Abrahamu aondoke nyumbani na kuahidi kwamba kupitia familia yake mataifa yote yatabarikiwa [Mwanzo 12:1–3]. Anajifunga kwa watu kupitia agano, anatoa ahadi, anakumbuka, anarekebisha watu wake, na anaendelea kuwa mwaminifu hata wanaposhindwa [Mwanzo 15:1–18; Kutoka 6:2–8; Kumbukumbu la Torati 7:7–9].

Agano ni jambo la kushangaza kwa sababu linaonyesha kwamba Muumba anachagua uhusiano. Yeye aliyezifanya nyota analiunganisha jina lake na familia ya wasafiri. Anajulikana kama “Mungu wa Abrahamu, Mungu wa Isaka, na Mungu wa Yakobo” [Kutoka 3:6]. Kwa hiyo imani ya Biblia si kukubali tu kwamba kuna Kiumbe Mkuu. Ni kumtumaini Mungu anayejifunga na simulizi la watu wake.

Simulizi hilo si safi kila wakati. Abrahamu anasita. Israeli inaasi. Wafalme wanashindwa. Uhamisho unakuja. Lakini Mungu hauachi uumbaji na kuanza mahali pengine. Anafanya kazi ndani ya historia iliyovunjika, akizibeba ahadi zake kwa uvumilivu kuelekea kusudi lake.

Jambo la Kubeba: Mungu wa Biblia si wazo la mbali; ni Mungu wa agano anayelifunga uaminifu wake na watu, mahali, ahadi, na historia.

4. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Anasikia Kilio cha Wanaodhulumiwa

Moja ya picha zilizo wazi zaidi za kuhusika kwa Mungu inaonekana kwa watumwa wanaolia chini ya ukandamizaji wa Misri. Mungu anasema, “Hakika nimeyaona mateso ya watu wangu... nimekisikia kilio chao... maana nayajua maumivu yao. Nami nimeshuka ili niwaokoe” [Kutoka 3:7–8].

Hii haimaanishi kila anayeteswa hupata ukombozi wa haraka. Biblia yenyewe ina vipindi virefu vya kusubiri, maombolezo yasiyo na jibu, uhamisho, kuuawa kwa waaminifu, na huzuni. Waandishi wa Zaburi wanauliza, “Hata lini?” kwa sababu uwepo wa Mungu hauonekani kila wakati [Zaburi 13:1–2; 44:23–26]. Maandiko hayaufichi ukimya wa Mungu kwa kauli nyepesi za kidini.

Lakini Kutoka inatuonyesha jambo kuhusu tabia ya Mungu: mateso yanamhusu. Hayuko upande wa kati kana kwamba Farao na mtumwa, mnyanyasaji na mwathirika, wana uzito uleule wa maadili. Na kuhusika kwake kunawapa watu wake wajibu. Israeli lazima ikumbuke utumwa wake, kwa hiyo imlinde mgeni, mjane, yatima, mfanyakazi, na maskini [Kumbukumbu la Torati 10:17–19; 24:17–22].

Jambo la Kubeba: Kujali kwa Mungu huonekana si katika miujiza tu, bali pia katika kusikia vilio ambavyo wenye nguvu wangependa vizikwe—na katika kutuita tutende haki.

5. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Neno Alifanyika Mwili

Imani ya Kikristo inasema jambo kubwa kuliko kwamba Mungu huingilia mambo mara kwa mara kutoka mbinguni. Inasema, “Neno alifanyika mwili, akakaa kwetu” [Yohana 1:14]. Muumba hakutuma taarifa tu. Alikuja.

Katika Yesu, uwepo wa Mungu unavaa maisha ya kibinadamu. Anakua tumboni, anazaliwa katika familia, anakua, anafanya kazi, anaona njaa, anachoka, anagusa miili yenye magonjwa, anakula na waliotengwa, analia kaburini, na analala ndani ya mashua [Luka 2:6–7, 40; Marko 6:3; Yohana 4:6; Marko 1:40–42; Luka 15:1–2; Yohana 11:35; Marko 4:38]. Kwa hiyo Ukristo hauwezi kusema kwamba ulimwengu wa kimwili ni jambo dogo lisilomstahili Mungu. Neno anaingia ndani ya uumbaji wa kimwili bila kuacha kuwa yeye alivyo.

Mathayo anamwita Yesu “Imanueli”—“Mungu pamoja nasi” [Mathayo 1:22–23]. Hilo si pambo la Krismasi. Ni muhtasari wa Injili. Muumba hajaiacha nyumba; amevuka kizingiti chake.

Jambo la Kubeba: Yesu ndiye jibu lenye nguvu zaidi la Kikristo kwa wazo la Mungu aliye mbali: Muumba ameingia katika maisha ya viumbe na kuushiriki ulimwengu wetu kutoka ndani.

6. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Huduma ya Yesu Inaonyesha Uumbaji Ukirejeshwa

Yesu hazungumzi tu kuhusu mbinguni. Anaponya miili, anawarudisha waliotengwa katika jamii, analisha wenye njaa, anasamehe wenye dhambi, anatulia dhoruba, anawakaribisha watoto, anakabiliana na nguvu za uovu, na kutangaza kwamba ufalme wa Mungu umekaribia [Marko 1:14–15, 29–34; 2:1–12; 4:35–41; 6:34–44; 10:13–16].

Ishara hizi ni muhimu kwa sababu zinaonyesha utawala wa Mungu una sura gani. Macho ya vipofu kufunguka na miili iliyovunjika kurejeshwa si njia ya kuukimbia uumbaji; ni dalili za uumbaji kuwekwa sawa. Yesu anapomfufua binti wa Yairo au Lazaro, hasemi kwamba maisha ya mwili yalikuwa kosa. Anawarudisha katika uhai [Marko 5:35–43; Yohana 11:38–44].

Miujiza hii si ahadi kwamba kila ugonjwa utapona mara moja katika zama hizi. Agano Jipya lenyewe linajua magonjwa, mateso, na kifo kati ya waaminifu. Lakini matendo ya Yesu ni kama madirisha yanayofunguliwa kuelekea wakati ujao. Yanatuonyesha mwelekeo wa ufalme wa Mungu: kuelekea uzima, msamaha, ukombozi, ushirika, na ukamilifu.

Jambo la Kubeba: Huduma ya Yesu inamfunua Mungu ambaye hayakwepi majeraha ya ulimwengu bali anayakaribia kwa nguvu ya uponyaji na urejesho.

7. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Msalaba Unamweka Mungu Ndani ya Mateso ya Ulimwengu

Changamoto kubwa kwa kuamini kwamba Mungu anahusika na ulimwengu mara nyingi si mpangilio wa asili bali uzito wa maumivu. Mungu yuko wapi vurugu inaposhinda, sala zinaonekana kukosa jibu, na wasio na hatia wanateseka?

Ukristo haujibu kwa kumwonyesha Mungu ambaye maumivu hayawezi kumgusa. Unaonyesha msalaba.

Yesu anasalitiwa, anashitakiwa kwa uongo, anadhihakiwa, anateswa, anaachwa, na kuuawa na mamlaka ya dola [Marko 14:43–50; 15:1–39]. Analitamka ombi la kwanza la Zaburi 22: “Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?” [Marko 15:34; Zaburi 22:1]. Chochote ambacho Wakristo watasema kuhusu mateso lazima kipitie eneo hili. Kuhusika kwa Mungu hakumaanishi kila wakati kuzuia maumivu. Wakati mwingine kunaonekana kama uwepo unaolipa gharama, kushiriki uchungu, kuhukumu uovu, kusamehe, na kupenda bila kujisalimisha.

Msalaba hauelezi kwa nini kila janga linaruhusiwa. Lakini unaonyesha kile Wakristo wanaamini Mungu anafanya katika ulimwengu wenye majeraha: haangalii kutoka kwenye roshani salama; anaingia ndani ya vurugu tunazozalisha na kuibeba kuelekea ukombozi.

Jambo la Kubeba: Msalaba unaonyesha kwamba kujificha kwa Mungu hakuwezi kufananishwa moja kwa moja na kutojali; katika Yesu, Mungu anaingia katika mateso kiasi cha kubeba makovu.

8. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Ufufuo Unaanzisha Kufanywa Upya kwa Uumbaji

Kama msalaba ungekuwa mwisho, Wakristo wangekuwa na simulizi lenye nguvu kuhusu Mungu kushiriki mateso yetu, lakini si ushindi juu ya kifo. Ufufuo unabadilisha kila kitu. Mungu anamfufua Yesu katika mwili kutoka kwa wafu, anamthibitisha, na kuanzisha uumbaji mpya ulioahidiwa [Luka 24:36–43; Matendo 2:22–36].

Paulo anamwita Kristo aliyefufuka “limbuko” la wale waliolala [1 Wakorintho 15:20–23]. Limbuko si mavuno yote, lakini ndilo mwanzo wake. Kwa hiyo ufufuo wa Yesu si muujiza uliotengwa uliotolewa tu kuthibitisha nguvu za Mungu. Ni hatua ya kwanza ya wakati ujao ambao Mungu ameukusudia kwa uumbaji.

Ndiyo maana Paulo anauunganisha ufufuo na ukombozi wa uumbaji mzima. Uumbaji unaugua, lakini unaugua katika tumaini, ukingojea kuwekwa huru kutoka utumwa wa uharibifu na kufunuliwa kwa ubinadamu uliofanywa upya [Warumi 8:18–25]. Mungu hajautelekeza ulimwengu wa kimwili. Ameanza kuurejesha katika mwili wa Yesu aliyefufuka.

Jambo la Kubeba: Kaburi tupu linatangaza kwamba jibu la Mungu kwa ulimwengu unaokufa si kuutelekeza bali ufufuo—mwanga wa kwanza wa uumbaji mpya.

9. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Anawapa Watu Wake Roho Wake Akae Pamoja Nao

Baada ya ufufuo na kupaa kwa Yesu, simulizi halirudi kwenye Mungu aliye mbali. Pentekoste, Roho anamwagwa juu ya wanawake na wanaume, vijana na wazee, akitimiza tumaini la kinabii kwamba Mungu angekaa pamoja na watu wake kwa namna mpya [Yoeli 2:28–32; Matendo 2:1–21].

Paulo anawaeleza waamini kwa pamoja kama hekalu la Mungu kwa sababu Roho wa Mungu anakaa ndani yao [1 Wakorintho 3:16; Waefeso 2:19–22]. Roho hutusaidia katika udhaifu, huzaa tabia mpya, hutoa karama za huduma, na kuunda jumuiya ambamo mipaka ya hadhi na kabila inapewa changamoto na ukweli kwamba wote ni mwili mmoja [Warumi 8:26–27; Wagalatia 5:22–25; 1 Wakorintho 12:4–27].

Wakristo wanapaswa kuzungumza kwa tahadhari hapa. Si kila hisia kali ni Roho, wala si kila dai la kidini linapaswa kukubaliwa bila kupimwa [1 Yohana 4:1]. Uwepo wa Roho hautambuliki kwa maonesho pekee, bali kwa matunda yanayofanana na Kristo—upendo, ukweli, utakatifu, ujasiri, huduma, upatanisho, na tumaini.

Jambo la Kubeba: Ukaribu wa Mungu hauishii katika simulizi za kale za Biblia; Roho anaumba watu hai ambao kupitia kwao maisha ya Yesu yanapaswa kuonekana katika ulimwengu.

10. Mungu Hayuko Mbali kwa Sababu Simulizi la Biblia Linaishia Mungu Akikaa Pamoja na Uumbaji

Watu wengi hufikiria mwisho wa Kikristo kama wanadamu kuondoka duniani milele na kwenda mahali fulani mbali. Maono ya mwisho ya Ufunuo yanaelekea upande mwingine: mji mtakatifu unashuka, uumbaji unafanywa upya, na sauti kubwa inatangaza, “Tazama, maskani ya Mungu ni pamoja na wanadamu” [Ufunuo 21:1–3].

Simulizi lililoanza bustanini linaishia katika mji-bustani wenye mto wa uzima, mti wa uzima, mataifa yaliyoponywa, na watumishi wanaouona uso wa Mungu [Ufunuo 22:1–5]. Isaya tayari alikuwa ameona mbingu mpya na nchi mpya zenye furaha, haki, kazi yenye matunda, na amani [Isaya 65:17–25]. Petro pia anazungumzia ulimwengu uliofanywa upya “ambamo haki yakaa” [2 Petro 3:13].

Kwa hiyo tumaini la mwisho la Kikristo si kuukimbia uumbaji wa Mungu, bali uwepo wa Mungu kuujaza. Kusudi la Muumba tangu mwanzo ni ushirika: mbingu na nchi zikiunganishwa chini ya utawala wake wenye hekima na upendo.

Jambo la Kubeba: Biblia haiishii kwa Mungu kuiacha dunia, bali kwa Mungu kufanya makao yake pamoja na wanadamu katika uumbaji ulioponywa kifo, huzuni, na uovu.

Ukweli na Uamuzi Wako: Ikiwa Mungu Hayuko Mbali na Uumbaji Wake

Mungu anaweza kuonekana mbali. Kuna vyumba vya hospitali ambako mbingu inaonekana kimya, makaburi ambako sala zinahisi nyepesi, vita vinavyoendelea baada ya vizazi vya kuomba, na siku za kawaida ambazo hakuna kinachoonekana kuwa kitakatifu. Imani ya Biblia haikanushi uzoefu huu. Zaburi zinauhifadhi. Ayubu anapambana nao. Yesu mwenyewe anaomba kutoka ndani ya giza lake.

Lakini ukimya unaohisiwa si simulizi lote.

Kutoka utegemezi wa uumbaji unaoendelea hadi historia ya agano, kutoka Kutoka hadi manabii, kutoka Bethlehemu hadi Golgotha, kutoka kaburi tupu hadi Pentekoste, Maandiko yanasimulia simulizi moja refu la Mungu anayekataa kuacha kile alichokiumba. Kazi yake si kelele kila wakati. Wakati mwingine ni majaliwa yaliyofichwa ndani ya uaminifu wa kawaida. Wakati mwingine ni hukumu dhidi ya dhuluma. Wakati mwingine ni Masihi aliyejeruhiwa msalabani. Wakati mwingine ni Roho anayempa mtu nguvu ya kupenda wakati chuki ingekuwa rahisi. Na wakati mwingine ni tumaini lililopandwa kama mbegu katika ardhi ambayo bado haijaonyesha kijani.

Imani ya Kikristo haitutaki tuamini kwamba kila jambo linalotokea ni jema kwa siri. Inatuita tumtumaini Mungu aliyefunuliwa katika Yesu—mwaminifu kiasi cha kubaki pamoja na uumbaji wake, mwenye hekima kiasi cha kufanya kazi ndani ya historia, mwenye nguvu kiasi cha kukishinda kifo, na mwenye upendo kiasi cha kuifikisha simulizi kwenye kufanywa upya.

Ikiwa Muumba hajaiacha dunia, basi maisha yetu yana nafasi ndani ya simulizi lake. Sala ina maana. Haki ina maana. Kazi ina maana. Miili ina maana. Kutunza uumbaji kuna maana. Matendo madogo ya uaminifu yana maana. Hatusugui samani ndani ya nyumba inayosubiri kubomolewa. Tunajifunza kuishi kama ishara za nyumba ambayo Mungu amekusudia kuifanya upya.

Je, utaishi kana kwamba dunia imeachwa yenyewe, au utajikabidhi kwa Mungu aliyekuja karibu katika Yesu na ambaye anaahidi kwamba mwisho wa mambo yote atafanya makao yake pamoja nasi?

Ombi la Kufunga

Muumba mwaminifu, kuna nyakati unapokuwa karibu nami na kuna nyakati ninaposhindwa kuona mkono wako kabisa. Nisitiri nisikimbilie majibu mepesi yanayoyapunguza mateso, lakini pia nisichanganye ukimya na kuachwa.

Nifumbue macho nione wema wako unaonitegemeza katika maisha ya kawaida. Nifundishe kuitambua tabia yako katika Yesu, ushindi wako katika ufufuo wake, na uwepo wako kupitia Roho Mtakatifu. Nifanye nisikie vilio vya waliojeruhiwa, niwe mwaminifu katika sala, jasiri katika haki, mpole katika huduma, na mwenye tumaini hata wakati ardhi bado haijaota.

Nishikilie ndani ya simulizi lako mpaka imani iwe kuona, na sala ya vizazi itimizwe: makao yako pamoja na wanadamu, kila chozi kufutwa, na uumbaji kufanywa mpya. Amina.

Jiunge na Mazungumzo

Ni wakati gani umepata ugumu zaidi kutambua uwepo wa Mungu? Ni sehemu gani ya simulizi la Biblia inayolipinga kwa nguvu zaidi wazo kwamba Mungu ameiacha dunia?

Shiriki tafakari, swali, au ushuhuda wako tunapoendelea na mfululizo wa Sababu za Kuamini—Imani Iliyojengwa Juu ya Ukweli, Kupitia Kristo, Kupitia Maandiko, kwa Ajili ya Maisha.

Somo lililotangulia: Mateso Hayakanushi Upendo wa Mungu: Sababu Kumi za Kuamini

Somo linalofuata: Yesu Aliishi Kweli Katika Historia: Sababu Kumi za Kuamini

Mungu Hayuko Mbali na Uumbaji Wake: Sababu Kumi za Kuamini