Mbingu Inapoonekana Mbali: Zaburi 10 na Mungu Anayeona Mawindo ya Vichakani

01

1.0 Utangulizi: Tunafanya Nini Mungu Anapoonekana Kuwa Mbali?

Mateso mengine hubeba jeraha la pili: hisia kwamba Mungu yuko mbali. Zaburi 10 inaanzia hapo: “Kwa nini, Ee Bwana, unasimama mbali? Kwa nini unajificha wakati wa taabu?” Hili si swali la darasani. Ni kilio cha watu wanaowaona wawindaji na wahanga, lakini bado hawaoni mkono wa Mungu ukitenda.

Zaburi hii haitoi jibu jepesi. Haiwaambii wanaoteseka kwamba maumivu yao ni ya kufikirika, wala haikati shauri kwamba Mungu ametoweka. Badala yake, inautaja uovu kwa uwazi na kuugeuza kuwa sala. Sala ya kweli lazima iwe tayari kuuita uovu kwa jina lake halisi.

Andiko hili linahusu hali ya Mungu kuonekana amejificha ikigeuka kuwa ombi la ujasiri, kwa sababu imani ya Biblia haikatai ukimya wa mbingu; inaleta ukimya huo mbele ya Mfalme anayeona yale ambayo wanyanyasaji wanajaribu kuyaficha.

02

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Nusu ya Pili ya Alfabeti Iliyokatika

Zaburi 10 imeunganishwa kwa karibu sana na Zaburi 9. Katika Kiebrania, zaburi hizi mbili zinafuata kwa sehemu mpangilio wa herufi za alfabeti, na katika mapokeo ya kale ya Kigiriki zilihesabiwa kama zaburi moja. Zaburi 9 inamsifu Bwana kama Hakimu mwenye haki anayewakumbuka wanaoteseka; Zaburi 10 inauliza kwa nini Mungu huyo huyo anaonekana kujificha wakati waovu wanastawi. Hapa imani na uzoefu vinashikiliwa pamoja bila kulazimishwa kuwa rahisi.

Ndani ya Zaburi 3–14, Daudi na wanaoteseka wanakabiliwa mara kwa mara na maadui, waongo, watu wa jeuri na watawala wenye kiburi. Zaburi 8 imeonyesha kusudi la Mungu la kutawala kupitia wanadamu dhaifu. Zaburi 9–10 sasa zinauliza maana ya utawala huo wakati wanyonge wanawindwa. Swali la ndani si tu kama Mungu ana nguvu, bali kama Mfalme atazitumia nguvu zake kwa ajili ya wanaokandamizwa.

Zaburi 10 inatembea kutoka malalamiko (aya 1), kwenda katika kufichua tabia ya mwovu (aya 2–11), kisha ombi (aya 12–15), na hatimaye ungamo jipya la imani (aya 16–18). Inaanza na “Kwa nini unasimama mbali?” na kuishia na “Bwana ndiye Mfalme milele na milele.”

03

3.0 Kutembea Katika Andiko

04

3.1 Zaburi 10:1–6 — Kiburi Kinapogeuka Kuwa Mtazamo wa Maisha

Mwovu “humwinda mnyonge” kwa kiburi. Udhaifu wa mwingine kwake si mwaliko wa huruma bali nafasi ya kumtumia. Anajisifu kwa tamaa zake, anaibariki roho ya uchoyo, na anamdharau Bwana. Aya ya 4 inafunua teolojia iliyo chini ya matendo hayo: “Mwovu kwa kiburi cha uso wake hamtafuti Mungu; Mungu hayumo katika mawazo yake yote.”

Huu ni ukana-Mungu wa vitendo: kuishi kana kwamba Mungu hatamwita mtu yeyote kutoa hesabu. Wazo hilo linarudi tena katika aya 11 na 13: “Mungu amesahau,” “ameficha uso wake,” na “hutauliza.” Kama hakuna Hakimu, tamaa hugeuka kuwa sheria na nguvu hugeuka kuwa ruhusa.

Hali yake ya sasa inaonekana kumthibitishia kwamba yuko salama. Lakini Zaburi 10 inafichua kosa hilo: hukumu kuchelewa si sawa na hukumu kutokuwapo. Ukimya wa Mungu si upofu wa Mungu.

05

3.2 Zaburi 10:7–11 — Jeuri Inapojifunza Kujificha

Sasa shairi linaingia kwenye vivuli. Kinywa cha mwovu kimejaa laana, udanganyifu, vitisho, taabu na uovu. Jeuri inaanza kwa maneno kabla haijafika mikononi. Lugha inaweza kuandaa mazingira ambayo mtu mwingine anaogopa, ananyamazishwa au anadhibitiwa.

Kisha zinakuja picha za mnyama mwindaji. Mwovu hukaa akivizia, humwangalia asiye na msaada, hujificha kama simba kichakani, humkamata maskini na kumkokota kwenye wavu wake. Hapa mwathirika haonekani tena kama jirani aliyeumbwa kwa sura ya Mungu; anachukuliwa kama mawindo ya kukamatwa, kutumiwa au kunyamazishwa.

Mwovu anaamini siri itamlinda. Imani yake ya ndani ni hii: “Mungu amesahau; ameficha uso wake; hataona kamwe.” Uovu hupata ujasiri pale mtu anapojiaminisha kwamba mateso ya wengine yanaweza kufichwa machoni pa Mungu.

06

3.3 Zaburi 10:12–15 — Maombolezo Yanapomwita Mungu Ainuke

Baada ya kuueleza uovu, mtunga-zaburi anaomba: “Ee Bwana, uinuke; Ee Mungu, uinue mkono wako. Usiwasahau wanyonge.” Sala hii inajibu moja kwa moja madai ya mwovu kwamba Mungu amesahau.

Aya ya 14 ndiyo sehemu inayogeuza mwelekeo wa zaburi: “Umeona; maana wewe watazama taabu na huzuni, ili uyatie mkononi mwako.” Mwovu anasema, “Mungu haoni.” Imani inajibu, “Lakini wewe unaona.”

Kuona kwa Mungu si kutazama tu bila kuchukua hatua. Katika Kutoka, Mungu aliyaona mateso ya Israeli, akakisikia kilio chao, akajua maumivu yao, kisha akashuka kuwaokoa (Kut. 3:7–8). Hapa pia mnyonge anajikabidhi kwake kwa sababu Mungu ni “msaidizi wa yatima.”

Ombi, “Uvunje mkono wa mwovu,” ni kali lakini lina maana. Mkono ni ishara ya uwezo wa kutenda. Mtunga-zaburi anamwomba Mungu avunje uwezo unaotumiwa kuendelea kuwaumiza wengine. Haki ya Biblia si kisasi cha binafsi kilichovishwa lugha ya dini; ni kukomesha nguvu zinazowala wanyonge.

07

3.4 Zaburi 10:16–18 — Mfalme Aliyeonekana Kujificha Anapokuwa Ukweli wa Mwisho

Kisha linakuja ungamo: “Bwana ndiye Mfalme milele na milele.” Sala inarudisha ukubwa halisi wa mambo. Mnyanyasaji anaweza kutawala nyumba, taasisi, jamii au taifa kwa muda, lakini hamiliki historia.

Mfalme “ameyasikia matakwa ya wanyonge.” Anaitia nguvu mioyo yao na kutega sikio lake. Mungu hafanyi tu hukumu kwa mbali; anaimarisha mioyo ya wale waliofanywa kuishi kwa hofu.

Lengo la mwisho ni kwamba “mwanadamu aliye wa nchi asiendelee kuwatisha.” Udanganyifu wa dhalimu ni kujiona mkubwa kuliko mwanadamu wa kawaida. Haki ya Mungu humrudisha katika ukubwa wake halisi: yeye ni mavumbi, si mungu. Bwana peke yake ndiye Mfalme.

08

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

Kwanza, maombolezo yanaweza kusema kwa uaminifu kwamba Mungu anaonekana mbali bila kuiacha imani. Biblia inalihifadhi swali, “Kwa nini unasimama mbali?” Imani si kujifanya Mungu yuko karibu wakati moyo hauhisi hivyo; ni kukataa kufanya hisia hiyo kuwa ukweli wa mwisho.

Pili, ukandamizaji una teolojia yake. Mwovu anaamini kwamba hatawajibishwa: “Mungu hataona.” Unyanyasaji hustawi mahali ambapo watenda maovu wanatarajia siri, kutoguswa au kusahaulika. Zaburi 10 inajibu kwa Mungu anayeona, anayekumbuka, anayesikia na anayetenda.

Tatu, ufalme wa Mungu ni habari njema hasa kwa walio dhaifu. “Bwana ndiye Mfalme” maana yake yatima ana Msaidizi, mwenye kuonewa ana Msikilizaji, na hofu haitakuwa na neno la mwisho.

Nne, hukumu ni sehemu ya upendo unaowalinda wanyonge. Mungu ambaye kamwe hakabili wawindaji wa watu asingekuwa mwenye huruma zaidi. Zaburi hii inamwomba azuie nguvu za uharibifu ili walio dhaifu waweze kuishi bila kutishwa.

09

5.0 Upeo wa Kibiblia na Kikristo

Zaburi 10 iko ndani ya simulizi ndefu ya Biblia. Bwana anamwona Hajiri jangwani (Mwa. 16:13), anaisikia Israeli chini ya Farao (Kut. 2:23–25), na katika Torati anaagiza ulinzi wa mjane, yatima, mgeni na maskini. Manabii wanasisitiza kwamba ibada isiyo na haki ni uasi (Isa. 1:10–17; Amo. 5:21–24).

Yesu anaingia katika simulizi hilo akitangaza habari njema kwa maskini na uhuru kwa waliokandamizwa (Luka 4:18–19). Anawakaribia wale ambao jamii imewaficha kwa aibu, anawakabili viongozi wanaowanyanyasa walio dhaifu, na anafundisha kwamba tunavyowatendea “wadogo hawa” ni jambo linalomhusu Mfalme mwenyewe (Mt. 25:31–46).

Msalabani, Yesu anaingia mahali ambapo Mungu anaonekana kuwa mbali na nguvu za jeuri zinaonekana kushinda. Ufufuo unatangaza kwamba jeuri na mauti hazina uamuzi wa mwisho. Aliyesulubiwa amefufuliwa na kutawazwa.

Kwa hiyo, kuingoja haki ya Mungu hakumaanishi kanisa likae bila kufanya kitu. Watu wa Mfalme aliyefufuka wanaitwa kujenga jumuiya ambamo mateso yaliyofichwa yanasikilizwa, mamlaka ya kinyanyasaji yanakabiliwa, wahanga wanalindwa na mioyo yenye hofu inaimarishwa. Upeo wa mwisho ni uumbaji mpya, ambako vitisho vinafikia mwisho na Mungu anakaa pamoja na watu wake (Ufu. 21:1–5).

10

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Mletee Mungu hata hisia ya kutokuwapo kwake. Usifute swali “Kwa nini?” Maombolezo ya kweli yanaweza kuwa ibada ya uaminifu.

2. Tambua mienendo ya uwindaji. Angalia siri, vitisho, udanganyifu na mifumo inayowatenga walio dhaifu.

3. Usichanganye kuchelewa kwa matokeo na kibali cha Mungu. Uovu unaweza kustawi kwa muda bila kuwa salama milele.

4. Jenga jumuiya inayoyaona mateso yaliyofichwa. Jiulize ni nani anaogopa kusema na ni simulizi la nani ni rahisi kupuuzwa.

5. Tafuta haki inayozuia madhara. Ulinzi unaweza kuhitaji mipaka, kutoa taarifa, uwajibikaji, nidhamu na hatua halali—si sala ya faraghani pekee.

6. Imarisha mioyo iliyojaa hofu. Toa uwepo, usikivu, utetezi na msaada wa vitendo.

7. Kumbuka ukubwa wa mamlaka ya kibinadamu. Hakuna dhalimu wa mwisho. Bwana peke yake ndiye Mfalme milele.

11

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni wapi nimeutafsiri ukimya wa Mungu kama ushahidi kwamba haoni?

2. Ni mateso gani karibu nami yanabaki yamefichwa kwa sababu mtu hana mahali salama pa kusema?

3. Je, nimewahi kutumia nafasi, maneno, fedha, ushawishi au siri kwa namna iliyomfanya mwingine ajisikie amenaswa?

4. Ni hatua gani ya wazi ninaweza kuchukua wiki hii ili kuzuia madhara au kumtia nguvu mwenye kuonewa?

5. Ufalme wa Yesu unabadilishaje hofu yangu kwa watu wenye nguvu na wajibu wangu kwa wasio na nguvu?

12

8.0 Sala ya Mwitikio

Ee Bwana, unapotuonekania kuwa mbali, utuzuie kuamini kwamba wewe ni kipofu. Waone wanaowindwa mahali pa siri. Wasikie wale ambao sauti zao zimenyamazishwa. Funua uongo kwamba mamlaka hayawajibiki kwa yeyote. Vunja nguvu za kile kinachoharibu, walinde yatima na wanaoonewa, na uifanye mioyo yenye hofu kuwa imara. Lifanye kanisa lako kuwa mahali ambapo majeraha yaliyofichwa yanaweza kuletwa nuruni bila kujeruhiwa tena. Tufundishe kumtumaini Mfalme aliyesulubiwa na kufufuka mpaka vitisho visiwepo tena. Amina.

13

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 10 inaishia kwa Bwana akiwa Mfalme na kwa tumaini kwamba mwanadamu hatatisha wanyonge milele. Zaburi 11 italijaribu ungamo hilo mara moja. Itakuwaje misingi inapoonekana kubomoka na sauti za hofu zinapomwambia mwenye haki akimbie? Mfalme aliyeonekana kujificha katika Zaburi 10 ataonekana tena—akiwa ameketi katika hekalu lake takatifu, akilitazama eneo lote la maisha ya wanadamu.

14

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject, 2020.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. How God Became King: The Forgotten Story of the Gospels. New York: HarperOne, 2012.

Tafakari Zaburi 10 kwa kusikiliza wimbo hapa: https://suno.com/s/xgAjYNiQCSg4WQy5