Wimbo Mpya Unapokabili Farasi wa Vita: Zaburi 33 na Mungu Ambaye Shauri Lake Linasimama

01

1.0 Utangulizi: Tunaweza Kutegemea Nini Wakati Nguvu Inaonekana Kubwa?

Wanadamu tunaweza kudhani kwamba kinachoonekana ndicho chenye neno la mwisho. Falme za zamani zilihesabu askari na farasi; sisi huhesabu fedha, ushawishi, teknolojia, na mahusiano. Vifaa hubadilika, lakini tamaa hubaki: nguvu inayoonekana hutupa hisia ya kuimiliki kesho.

Zaburi 33 inakatiza fikra hiyo kwa ibada. Inaanza na muziki, inapanuka hadi uumbaji, inakabiliana na mipango ya mataifa na nguvu za kijeshi, kisha inaishia kwa jamii ikimngojea Yahweh. Inakataa kuruhusu kitu kilichoumbwa kiwe msingi wa mwisho wa tumaini letu.

Andiko hili linahusu sifa zinazogeuka kuwa tumaini linaloongoza maisha ya jamii, kwa sababu ibada hutufundisha kupima uhalisi si kwa ukubwa wa majeshi bali kwa neno la Yahweh linalotegemeka, jicho lake linaloona, na upendo wake wa agano usioyumba.

02

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Zaburi 33 haina kichwa katika maandishi ya Kiebrania, na hatuwezi kuiunganisha kwa uhakika na tukio moja maalumu. Lugha yake kuhusu mataifa, majeshi, njaa, na wokovu inaweza kuzungumza katika vipindi vingi vya Israeli.

Iko katika Kitabu cha Kwanza na ndani ya Zaburi 25–34, sehemu ambayo uzoefu wa Daudi wa kuokolewa unakuwa kielelezo cha ukombozi wa Israeli. Mwanzo wake unaendeleza sauti ya Zaburi 32:11. Zaburi 32 inaisha kwa kuwaita wenye haki wafurahi; Zaburi 33 inaanza kwa mwito huohuo. Kukiri dhambi na kupokea msamaha sasa kunapanuka kuwa sifa ya kusanyiko.

Goldingay anaona aya zake ishirini na mbili zikitoa hisia ya wimbo mpana, ingawa si utenzi wa alfabeti. Aya 1–3 zinaita kusifu; 4–7 zinatazama uumbaji; 8–12 mataifa; 13–19 usalama wa kijeshi; na 20–22 tumaini na sala. Kidner anaiita wimbo wa “Muumba na Mfalme.”

03

3.0 Kutembea Katika Andiko

04

3.1 Zaburi 33:1–3 — Watu Waliosamehewa Wanapojifunza Wimbo Mpya

Zaburi inaanza kwa sauti kubwa: furahini, sifuni, mshukuruni, pigeni ala, imbeni, pigeni kwa ustadi, pigeni kelele za shangwe. Ibada inahusisha mwili; sauti, pumzi, mikono, ala, ustadi, na furaha vyote vinaingia katika sifa.

“Wimbo mpya” hauzifanyi nyimbo za zamani kuwa bure. Upya unaweza kutoka katika kumwona Yahweh na kazi zake kwa macho mapya. Kidner anaunganisha upya, ustadi, na bidii; ibada haipaswi kuchagua kati ya ubora na ukweli wa moyo.

Uhusiano na Zaburi 32 ni muhimu. Kinywa kilichoacha kuficha dhambi sasa kinaimba; msamaha humrudisha mtu katika jamii inayomwabudu Mungu.

05

3.2 Zaburi 33:4–7 — Neno la Mungu Linapokuwa Ulimwengu

Kwa nini tuimbe? Kwa sababu neno la Yahweh ni nyofu na kazi yake ni ya uaminifu. Neno na tendo vinakwenda pamoja. Mungu haahidi jambo moja halafu atende kama Mungu wa aina nyingine.

Aya ya 5 inaongeza haki, uadilifu, na hesed—upendo wa agano usioyumba. Dunia “imejaa” upendo huo. Hata kifo na njaa zikitajwa baadaye, uaminifu wa Muumba unabaki kuwa ukweli wa ndani zaidi.

Aya 6–7 zinakumbusha Mwanzo 1. Kwa neno la Yahweh mbingu zilifanywa; kwa pumzi ya kinywa chake jeshi lake likatokea. Maji ya kutisha yanakusanywa kana kwamba bahari si ngumu kwa Mungu kuliko maji ndani ya kiriba. Uumbaji si pambano ambalo Yahweh analishinda kwa shida. Nguvu zinazowatisha wanadamu bado ni viumbe chini ya Muumba.

06

3.3 Zaburi 33:8–12 — Mipango ya Mataifa Inapokutana na Shauri la Muda Mrefu Zaidi

Dunia yote inaitwa kumcha Yahweh. Mungu aliyesema uumbaji ukawepo bado anatenda katika historia. Mataifa yanapanga; Yahweh anaweza kuvuruga mipango yao. Jamii zinakusudia mambo; shauri lake linasimama vizazi vyote.

Hii haiwapi watawala ruhusa ya kuita kila matokeo ya kisiasa kibali cha Mungu. Zaburi inaweka kila ajenda chini ya Mungu: hakuna dola linalomiliki historia.

Aya ya 12 inaita Israeli yenye baraka kwa sababu Yahweh ni Mungu wake na aliwachagua kuwa mali yake. Uchaguzi ni usalama unaotokana na kuwa mali ya Mungu, si ruhusa ya kujivuna. Watu waliochaguliwa wanafundishwa kutotegemea mashine ambazo mataifa jirani hutumia kufafanua ukuu.

07

3.4 Zaburi 33:13–19 — Jicho Linaloona Linapofunua Usalama wa Uongo

Kutoka mbinguni Yahweh anawaona wanadamu wote. “Wote” kunapinga hukumu zetu finyu. Mungu anaona zaidi ya mipaka, propaganda, na sura za nje; akiwa Muumba, anajua mioyo na matendo.

Kisha kuna tofauti kali. Mfalme haokolewi kwa jeshi kubwa. Shujaa haokolewi kwa nguvu nyingi. Farasi wa vita ni tumaini la uongo kwa wokovu. Lugha ya “ukubwa” inapunguzwa kwa makusudi. Hoja si kwamba majeshi hayashindi kamwe; ni kwamba nguvu haiwezi kuhakikisha wokovu.

Kinyume na farasi wa vita kuna wanaomcha Yahweh na kungojea hesed yake. Jicho lake ni uangalizi wa agano, si upelelezi. Goldingay anaona mvutano mzuri: kumcha ni kujisalimisha; kungoja ni kutarajia atende. Mungu anayeona wote anawatazama wanaokabili kifo na njaa.

08

3.5 Zaburi 33:20–22 — Sifa Zinapogeuka Kuwa Kungoja kwa Subira

Mwisho unakuwa wa pamoja: “Nafsi yetu inamngojea Yahweh.” Muziki wenye kelele wa aya 1–3 sasa unakuwa tumaini tulivu. Zaburi haijaacha sifa; imezifanya ziwe za kina zaidi.

Yahweh ni “msaada wetu na ngao yetu.” Mioyo inafurahi kwa sababu inaliamini jina lake takatifu—tabia yake iliyofunuliwa. Kisha ungamo linageuka kuwa sala: hesed yako na iwe juu yetu kadiri tunavyokutumainia.

Kungoja si mbinu ya kumlazimisha Mungu. Jamii inajiweka chini ya upendo wa agano ambao imeutangaza. Wimbo mpya unaishia kwa mikono iliyo wazi.

09

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

10

4.1 Neno la Mungu na Kazi ya Mungu Havipingani

Zaburi 33 inaweka tumaini katika uthabiti wa tabia ya Mungu. Neno la Yahweh ni nyofu kwa sababu kazi yake ni ya uaminifu. Imani si kuamini kwamba Mungu atafanya kila tunalotaka; ni kuamini kwamba atabaki mwaminifu kwa haki na agano lake.

11

4.2 Uumbaji Ni Teolojia ya Tumaini

Mungu anayoyaweka maji mipakani hatishwi na machafuko. Uumbaji hauondoi hatari ya sasa, lakini huiweka ndani ya hadithi kubwa zaidi. Dunia haikujiumba wala haijaachwa; iko chini ya neno na hesed ya Muumba wake.

12

4.3 Ufalme wa Mungu Unahukumu Usalama wa Uongo

Mfalme, shujaa, na farasi vinafunua jaribu la kugeuza njia kuwa mabwana. Fedha, tiba, teknolojia, taasisi, na serikali vinaweza kuwa zawadi. Ibada ya sanamu huanza zawadi inapokuwa kitu tunachoamini hakiwezi kutuangusha. Zaburi 33 inatuita kupanga upya tumaini.

13

4.4 Ibada Huunda Watu Wanaoweza Kungoja

Zaburi inatoka kwenye shangwe hadi kungoja bila mgongano. Ibada iliyokomaa ina nafasi ya yote mawili. Kuna nyakati za kuimba kwa sauti na nyakati ambazo uaminifu unasikika kama uvumilivu wa kimya. Yote yanategemea ukweli mmoja: upendo wa Yahweh wa agano unabaki juu ya watu wake.

14

5.0 Upeo wa Kikanoni na Kikristo

Zaburi 33 inatazama Mwanzo 1 na Kutoka, ambako Mungu anaweka mpangilio na kuzuia maji ya kutisha. Isaya 40–48 pia inasema mipango ya falme haiwezi kubatilisha kusudi la Yahweh. Kumbukumbu la Torati 17:16 linamwonya mfalme asizidishe farasi; Zaburi 33 inaonyesha hatari yake: nguvu ya kijeshi inaweza kuwa tumaini la uongo.

Wakristo wasiifanye Zaburi 33:6 njia ya mkato ya kuthibitisha Utatu. Goldingay anaonya kwamba hilo linaweza kupita ujumbe kuhusu neno la Yahweh linaloumba na pumzi yake. Hata hivyo, Yohana 1:1–3 na Wakolosai 1:15–17 baadaye vinazungumza juu ya uumbaji kupitia Neno na Mwana, vikiongeza mshangao bila kufuta maana ya kwanza ya zaburi.

Yesu pia anafafanua upya ufalme. Hauleti ufalme wa Mungu kwa kukusanya farasi wa vita au kuiga mataifa ya kulazimisha. Anatoa maisha yake na kufufuliwa. Msalaba unaonyesha mipaka ya nguvu ya vurugu; ufufuo unatangaza kwamba hata kifo hakina mamlaka ya mwisho.

Kwa hiyo kanisa linaimba Zaburi 33 si kwa kukimbia uhalisi wala kwa ushindi wa kisiasa, bali kama jamii inayomtegemea Bwana aliyesulubiwa na kufufuka huku mataifa yakiendelea kupanga.

15

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Chunguza “farasi wako wa vita.” Taja kitu unachojaribiwa kuamini kwamba ndicho kinachohakikisha kesho yako: fedha, afya, cheo, mahusiano, teknolojia, sifa, au nguvu ya taasisi.

2. Tumia njia za kawaida bila kuziabudu. Panga, tafuta msaada wenye ujuzi, pokea matibabu, na jenga mifumo mizuri—lakini usiiite hata moja mwokozi wako.

3. Ruhusu ibada ipanue maono yako. Wasiwasi unapofanya maisha yaonekane kuwa tatizo moja tu, jikumbushe kile Zaburi 33 inachosema kuhusu uumbaji, historia, na tabia ya Mungu.

4. Unganisha ustadi na ukweli wa moyo. Leta maandalizi, ubora, uaminifu, na ushiriki wa dhati katika ibada.

5. Kataa ibada ya sanamu ya kisiasa. Hakuna taifa, kiongozi, chama, jeshi, au itikadi inayomiliki shauri la Mungu. Pima mamlaka kwa haki, kweli, rehema, na huduma.

6. Jifunze kumcha Mungu na kumngojea pamoja. Tii kile alichoweka wazi huku ukiendelea kumwomba atende mahali ambapo hatari, njaa, dhuluma, au kutokuwa na uhakika bado vipo.

7. Jenga jamii ya subira yenye tumaini. Acha sala, msaada wa vitendo, ushuhuda wa kweli, na nyimbo vibebe wale ambao bado wanasubiri.

16

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni nguvu gani inayoonekana ambayo imekuwa muhimu kupita kiasi katika hisia yangu ya usalama?

2. Ni mipango ipi ninayohitaji kuiweka kwa unyenyekevu chini ya ukweli kwamba shauri la Yahweh linasimama zaidi ya langu?

3. Je, ibada yangu inanifundisha kuamini tabia ya Mungu, au inaonyesha tu hisia nilizokuja nazo?

4. Ninawezaje kuunganisha hatua za kuwajibika na kungoja kwa kweli bila kutaka kudhibiti kila kitu au kuwa mzembe?

5. Ufalme wa Yesu aliyesulubiwa na kufufuka unabadilishaje namna ninavyoelewa nguvu, ushindi, na usalama?

17

8.0 Sala ya Mwitikio

Muumba na Mfalme, neno lako ni nyofu na kazi zako ni za uaminifu. Unakusanya maji na unabaki Bwana juu ya mipango yetu. Funua farasi tuliowafanya waokozi. Tufundishe kutumia zawadi zako bila kuzipigia magoti. Weka wimbo mpya katika vinywa vilivyosamehewa, ujasiri katika kungoja, na rehema katika mamlaka. Uwe msaada na ngao ya wenye njaa, wanaoogopa, na walio hatarini. Hesed yako na iwe juu yetu tunapokutumainia, kwa Yesu Mfalme aliyesulubiwa na kufufuka. Amina.

18

9.0 Dirisha la Kuelekea Kinachofuata

Zaburi 33 inaisha na kusanyiko likingoja chini ya upendo wa Yahweh wa agano. Zaburi 34 itarudisha ushuhuda kwa mtu mmoja: “Nitamhimidi Yahweh kila wakati.” Mungu ambaye jicho lake liko juu ya wanaomcha ataombwa “kuonja na kuona.” Wimbo wa pamoja unakuwa ushuhuda wa aliyehitaji kuokolewa.

19

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject, 2020.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. How God Became King: The Forgotten Story of the Gospels. New York: HarperOne, 2012.