Hofu Inapojifunza Kuonja Wema: Zaburi 34 na Shule ya Sifa Baada ya Kuokolewa

01

1.0 Utangulizi: Tufanye Nini na Wokovu Baada ya Hatari Kupita?

Zaburi 34 inageuza tukio la kutisha kuwa ushuhuda, ibada, na mafundisho. Aliyeokolewa anakuwa mwalimu wa watu wengine wanaoogopa.

Kichwa kinaunganisha wimbo na kukimbilia kwa Daudi kwa Wafilisti. Lakini shujaa wa simulizi si ujanja wake: “Nalimtafuta Bwana, naye akanijibu.” Wokovu unakuwa mwaliko: “Onjeni mwone ya kuwa Bwana yu mwema.”

Andiko hili linahusu hofu inayogeuka kuwa ibada inayofundisha, kwa sababu wokovu wa kibiblia hauishii kuwa kumbukumbu binafsi; unakuwa hekima inayowafundisha walio dhaifu kumtafuta, kumwonja, kumcha, kumtii, na kumkimbilia Bwana.

02

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Alfabeti kwa Watu Waliopitia Taabu

Kichwa kinamtaja Daudi “mbele ya Abimeleki,” lakini 1 Samweli 21:10–15 humtaja Akishi wa Gathi. Goldingay anaona jina Abimeleki linaweza pia kutukumbusha simulizi za hofu za Ibrahimu na Isaka katika eneo la Wafilisti (Mwa. 20; 26). Hivyo tunaisoma dhidi ya mazingira ya udhaifu na kuokoka bila hadhi nyingi.

Zaburi 34 ni shairi la kialfabeti lisilo kamilifu kabisa. Kidner anaona uhuru wake wa kifasihi, na Goldingay analiona kama teolojia ya wokovu “kutoka A mpaka Z.” Ushuhuda unazidi kuwa mafundisho ya hekima.

BibleProject inaona Zaburi 25 na 34 zikifunga sehemu hii kwa hekima ya kialfabeti na lugha ya ukombozi. Ombi la Zaburi 25 kwa Israeli linageuka katika Zaburi 34 kuwa ahadi kwa watumishi wa Bwana.

03

3.0 Kutembea Katika Andiko

04

3.1 Zaburi 34:1–3 — Afueni ya Mtu Mmoja Inapogeuka Sifa ya Pamoja

“Nitamuhimidi Bwana kila wakati; sifa zake zitakuwa kinywani mwangu daima.” Maneno hayo yana uzito tukikumbuka kichwa cha Zaburi. Kinywa cha Daudi kilikuwa sehemu ya mpango wa kujinusuru; sasa kinakuwa chombo cha kumsifu Mungu.

“Nafsi yangu itajisifia katika Bwana.” Wanyenyekevu wanaalikwa kusikia na kufurahi. Daudi hasemi, “Angalieni jinsi nilivyookoka.” Anasema, “Mtukuzeni Bwana pamoja nami.” Ushuhuda unafanya uaminifu wa Mungu uonekane kwa mwingine mwenye hofu.

05

3.2 Zaburi 34:4–10 — Hofu ya Hatari Inapowekwa Chini ya Kumcha Bwana

“Nalimtafuta Bwana, akanijibu, akaniponya na hofu zangu zote.” Kidner anaonyesha kwamba “hofu” hizi ni vitisho vinavyotisha, si hofu ya heshima kwa Bwana inayotajwa baadaye. Zaburi 34 inaweka karibu aina mbili za hofu. Swali si kama tutawahi kuogopa; ni hofu ipi itaongoza nyingine zote.

Wanaomtazama Bwana wanang’aa badala ya kuaibishwa. “Maskini huyu” analia, Bwana anasikia, na wokovu unafuata. Goldingay anaona mwendo wa wazi: sala, Mungu kusikia, kisha Mungu kutenda. Malaika wa Bwana “hufanya kituo” kuwazunguka wanaomcha; lugha ya vita inakuwa picha ya ulinzi.

Ndipo mwaliko unakuja: “Onjeni mwone ya kuwa Bwana yu mwema; heri mtu anayemkimbilia.” Imani si kukubaliana na mawazo tu. Kuonja ni kuamini kwa maisha. Kimbilio linajulikana kwa kuingia ndani yake.

Aya 9–10 zinasema wanaomcha na kumtafuta Bwana “hawatapungukiwa na kitu chema.” Kidner anaonya tusigeuze hii kuwa ahadi ya utajiri. Ni ahadi ya utunzaji wa Mungu, si kinga dhidi ya maumivu au upungufu. Aya ya 19 itasema wazi kwamba mateso ya mwenye haki ni mengi.

06

3.3 Zaburi 34:11–14 — Kumcha Bwana Kunapoingia Kinywani na Mahusiano

“Njoni, enyi watoto, mnisikilize; nitawafundisha kumcha Bwana.” Mkimbizi aliyeokolewa sasa amekuwa mwalimu wa hekima. Kumcha Bwana si hisia isiyoeleweka; kunachukua sura ya maadili.

Zuia ulimi wako na uovu, na midomo yako na kusema hila. Jiepushe na uovu. Tenda mema. Tafuta amani na kuifuata. Hofu inaweza kuharibu usemi: tunaweza kuongeza habari, kujipendekeza, kushtaki, au kuficha ukweli ili kujilinda. Zaburi 34 inatufundisha njia nyingine. Kumcha Bwana kunatuweka huru dhidi ya kuifanya kujinusuru kuwa sheria kuu.

Goldingay anaona kwamba shukrani inageuka kuwa mafundisho yanayofanana na Torati. Wokovu unapaswa kuunda maisha. Wema tunaoutamani kutoka kwa Mungu unakuwa wema tunaotenda kwa wengine.

07

3.4 Zaburi 34:15–22 — Mungu Anayeona Taabu Anapowakaribia Waliopondeka

“Macho ya Bwana huwaelekea wenye haki, na masikio yake hukielekea kilio chao.” Uangalifu wa Mungu ni wa binafsi. Uso wake uko dhidi ya uovu unaodumu, lakini macho na masikio yake yanaelekea kwa wanaoomba msaada.

Aya ya 18 inafika kwenye kiini: “Bwana yu karibu nao waliovunjika moyo, na waliopondeka roho huwaokoa.” Goldingay anaonya tusifanye hali hii kuwa sifa ya kiroho ya kutafutwa. Hawa ni watu waliovunjwa ndani na shinikizo. Mungu hasimami mbali kuwapa hotuba. Anakaribia ili aokoe.

Kisha Zaburi inakataa injili ya mafanikio: “Mateso ya mwenye haki ni mengi.” Haki haitengenezi maisha yasiyo na taabu. Ahadi ni kwamba mateso hayana mamlaka ya mwisho.

Mstari wa mwisho unasimama nje ya alfabeti: “Bwana huzikomboa nafsi za watumishi wake; wala hakuna mmoja wamkimbiliao atakayehukumiwa.” Ombi la ukombozi wa Israeli katika Zaburi 25 sasa linakuwa ahadi ya kimbilio kwa jumuiya.

08

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

09

4.1 Ushuhuda ni Hekima ya Kichungaji

Zaburi 34 inageuza “niliogopa” kuwa “njoni mnisikilize.” Ushuhuda wenye afya haumfanyi aliyeokoka kuwa kitovu. Wokovu unaleta wajibu: tulichofundishwa katika taabu kinaweza kuwa mkate kwa mwingine.

10

4.2 Kumcha Bwana Kunapanga Upya Hofu Zetu

Zaburi haiwaambii wenye wasiwasi wasihisi kitu. Kumcha Bwana kunamaanisha kwamba hatari, sifa mbele za watu, upungufu, na nguvu za wapinzani havikai tena kwenye kiti cha juu. Tabia ya Mungu ndiyo inakuwa ukweli mkuu unaotafsiri mengine.

11

4.3 Wema wa Mungu Si Maisha Yasiyo na Maumivu

“Onjeni mwone” iko katika Zaburi ileile inayosema, “Mateso ya mwenye haki ni mengi.” Wema wa Mungu unaonekana katika kusikia, uwepo, ulinzi, ukombozi, na kuthibitisha haki—si katika ahadi kwamba mwaminifu hatawahi kuvunjika moyo.

12

4.4 Kimbilio Linazaa Namna Mpya ya Kuishi

Kumkimbilia Bwana kunatupeleka kwenye usemi wa kweli, kuacha uovu, kutenda mema, na kufuatilia amani. Neema inaunda watu ambao maneno na matendo yao yanafanya nafasi kwa wema katika maisha ya wengine.

13

5.0 Upeo wa Kikanoni na Kikristo

Zaburi 34 hukusanya mada kutoka simulizi kubwa la Israeli. Malaika wa Bwana anatukumbusha ulinzi wa Mungu katika simulizi za mababu na kutoka Misri. Lugha ya kimbilio inatukumbusha mwaliko wa Zaburi 2:12 wa kumkimbilia mtiwa-mafuta wa Mungu. Na ahadi ya mwisho ya ukombozi inajibu ombi la Zaburi 25.

Agano Jipya linaipokea Zaburi hii moja kwa moja. 1 Petro 2:3 hutumia lugha ya “kuonja,” na 1 Petro 3:10–12 inanukuu Zaburi 34:12–16 kuhusu usemi wa kweli na kutafuta amani chini ya shinikizo. Zaburi inaunda jamii inayoteseka badala ya kuahidi kutoroka mateso.

Zaburi 34:20 inasema Mungu huilinda mifupa ya mwenye haki. Yohana 19:36 anaona kutovunjwa kwa mifupa ya Yesu ndani ya mkusanyiko wa maandiko unaojumuisha pia taswira ya Pasaka (Kut. 12:46). Hatuhitaji kudai Zaburi 34 ni fumbo la siri kuhusu Yesu pekee. Muundo wake ni wa mwenye haki anayeteseka lakini asiyeachwa na Mungu. Yesu anaishi wito huo kikamilifu: anapita katika mateso na kifo mpaka ufufuo.

Ufufuo unaipanua ahadi. Wokovu hauji daima kabla ya hasara au kifo, lakini katika Masihi mambo hayo hayawezi kutoa hukumu ya mwisho (Rum. 8:31–39). Uumbaji mpya unamaanisha mateso hayatakuwa na neno la mwisho.

14

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Geuza kumbukumbu ya kuokolewa kuwa faraja. Simulia kilichokuogopesha, msaada ulioutafuta, na mahali Mungu alipokukuta bila kujifanya shujaa wa simulizi.

2. Taja hofu inayotawala maamuzi yako. Jiulize kama hatari, upungufu, aibu, au kutaka kukubalika na watu imekuwa na mamlaka kuliko Bwana.

3. Fanya mazoezi ya “onjeni mwone.” Jenga desturi za sala, Maandiko, ibada, kukiri, ukarimu, na ushirika badala ya kuishi kwa mawazo ya wengine kuhusu Mungu.

4. Acha kumcha Bwana kutengeneze usemi wako. Kataa uongo, kujipendekeza kwa hila, udaku, na kuongeza habari kwa sababu ya hofu. Tumia kinywa chako kusema kweli na kujenga amani.

5. Usigeuze “hawatapungukiwa na kitu chema” kuwa ahadi ya utajiri. Pokea mahitaji yako kwa shukrani huku ukikubali kwamba wenye haki wanaweza kupitia mateso mengi.

6. Wakaribie waliovunjika moyo. Sikiliza, linda, saidia, omba, na tafuta msaada wa vitendo au kitaalamu inapohitajika kabla ya kutoa maelezo.

7. Fuata amani kwa vitendo. Kiri sehemu yako, sahihisha habari ya uongo, weka mpaka wa haki, au chukua hatua ya kwanza salama kuelekea maridhiano.

15

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni hofu gani inayoongoza maamuzi yangu ninapohisi kutishiwa?

2. Ni wokovu gani wa zamani ninaoweza kuugeuza kuwa faraja kwa mwingine?

3. Ni wapi usemi wangu unaonyesha hofu kupitia kuongeza habari, hila, au udaku?

4. Ni nani karibu nami aliyevunjika moyo na anahitaji uwepo au msaada zaidi kuliko ushauri?

5. “Tafuta amani na kuifuata” itanihitaji nifanye nini wiki hii?

16

8.0 Sala ya Mwitikio

Bwana, unasikia wanaoogopa na kuwakaribia waliopondeka ndani. Fundisha kinywa changu kukusifu bila kuficha maumivu. Panga upya hofu zangu mpaka kukucha wewe kuwe kwa kina kuliko hofu ya hatari, aibu, upungufu, au maoni ya watu. Nisaidie kuonja wema wako kwa kukutumaini na kuutenda katika usemi wa kweli, wema wenye ujasiri, na amani ninayoifuata. Usiniache nitumie ahadi zako kuwanyamazisha wanaoteseka. Geuza wokovu niliouona kuwa kimbilio kwa wengine. Wakomboe watumishi wako kupitia Yesu, Mfalme mwenye haki aliyefufuka. Amina.

17

9.0 Dirisha la Kuelekea Kinachofuata

Zaburi 34 inafunga fremu ya kialfabeti iliyoanza katika Zaburi 25: Bwana huwakomboa watumishi wake, na wanaomkimbilia hawahukumiwi. Zaburi 35 inamrudisha Daudi kwenye mashitaka, vurugu, na sala ya mahakamani. Hekima tuliyojifunza baada ya wokovu haiondoi migogoro ya baadaye; inatufundisha pa kusimama inaporudi.

18

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. How God Became King: The Forgotten Story of the Gospels. New York: HarperOne, 2012.