Mahakama Inapogeuka Uwanja wa Vita: Zaburi 35 na Sala ya Kumkabidhi Mungu Kesi

Kiti cha shahidi kimegeuka silaha. Umati umefanya kuanguka kwa mtu kuwa burudani. Zaburi 35 haimfundishi aliyejeruhiwa kuwa mtesaji; inamfundisha pa kuipeleka kesi wakati hasira haina mahali salama pa kwenda.

1.0 Utangulizi: Tunafanya Nini Tunapolengwa kwa Makusudi?

Kuna mateso yasiyo na uso wa mwanadamu: ugonjwa, ajali, ukame, uzee. Zaburi 35 inazungumzia aina nyingine—maumivu ya kulengwa. Watu wanapanga hila, wanashutumu, wanadhihaki, wanafurahia udhaifu, na wanalipa wema kwa uadui. Jeraha kubwa ni kupotoshwa kwa ukweli: hadithi ya uongo inasimuliwa, na wengine wanaonekana tayari kuiamini.

Daudi anamwomba Bwana ashindane, apigane, afuatilie, afichue, ahukumu, na aokoe. Zaburi haijifanyi kana kwamba shutuma za uongo ni jambo dogo. Lakini Daudi hachukui upanga mwenyewe; anamkabidhi Mungu kesi.

Andiko hili linahusu hasira ya kuonewa inayogeuka sala, kwa sababu imani ya kibiblia haimtaki aliyejeruhiwa akatae hasira yake; inamfundisha kukabidhi kesi, silaha, na hukumu mikononi mwa Mungu anayeona kwa kweli.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Zaburi 35 inakuja mara baada ya Zaburi 34. Kidner anaonyesha tofauti yake: Zaburi 34 inasherehekea ukombozi mkubwa na kuwaalika wengine “waonje waone” wema wa Bwana; Zaburi 35 inaturudisha gizani na kutukumbusha kwamba wokovu si mara zote wa haraka. “Malaika wa Bwana” anayelinda katika Zaburi 34:7 anaonekana tena katika Zaburi 35:5–6 akiwafukuza waharibifu. Wakati mwingine tunaimba baada ya kutoroka; wakati mwingine tunaomba huku mtego bado uko wazi.

Maelezo ya BibleProject yanaweka Zaburi 35–41 katika sehemu ambayo uvumilivu na tumaini la Daudi katikati ya mateso vinakuwa mfano kwa vizazi vijavyo vinavyongoja ukombozi. Goldingay anaona mizunguko mitatu: picha za vita na uwindaji (aya 1–10), mashahidi wa uongo na kutolipwa wema kwa wema (aya 11–18), kisha shutuma na kufurahia msiba wa mwingine (aya 19–28). Kila mzunguko unaelekea kwenye sifa inayotarajiwa. Daudi aliye chini ya mashambulizi anaendelea kutazama zaidi ya adui zake kuelekea hukumu ya Mungu na wimbo wa baadaye wa kusanyiko.

3.0 Kutembea Katika Andiko

3.1 Zaburi 35:1–10 — Mwamuzi Anapoombwa Aingie Vitani

“Ee Bwana, ushindane nao washindanao nami; upigane nao wapiganao nami.” Kitenzi cha kwanza kinaweza kuwa lugha ya mahakama; cha pili ni lugha ya vita. Mahakama inageuka uwanja wa mapambano. Daudi anamwona Bwana akichukua ngao na silaha, akiinuka kuwa msaada wake, na kusema maneno ambayo nafsi iliyotishwa inahitaji kuyasikia: “Mimi ni wokovu wako.”

Picha kali za vita zinapelekwa juu kwa Mungu. Sala inakuwa njia mbadala ya kulipiza kisasi binafsi.

Watesi wanafananishwa na makapi mbele ya upepo, watu wanaofukuzwa katika njia ya giza na utelezi, na wawindaji wanaonaswa na wavu wao wenyewe. Maneno “bila sababu” yanarudiwa katika aya ya 7. Hapo ndipo moyo wa malalamiko ulipo: Daudi haoni tu mgogoro; anaona dhuluma.

Sehemu hii inaishia na sifa inayotazamiwa. Nafsi yake itamfurahia Bwana, na “mifupa” yake itasema, “Ee Bwana, ni nani aliye kama wewe?” Hii inakumbusha Kutoka: Mungu aliyemwokoa dhaifu kutoka mikononi mwa mwenye nguvu anaombwa atende tena.

3.2 Zaburi 35:11–18 — Huruma Inapolipwa kwa Shutuma

“Mashahidi wa jeuri wanasimama; wananiuliza nisiyoyajua.” Sasa tishio si mkuki bali ushahidi. Sifa ya mtu, nafasi yake katika jamii, na hata maisha yake yanaweza kuharibiwa kwa maneno.

Ukatili unaongezeka kwa sababu Daudi anakumbuka jinsi alivyowatendea watu hao. Walipougua alivaa gunia, akafunga, akaomba, na kuomboleza kana kwamba ni rafiki, ndugu, au mtu wa karibu sana. Aliingia katika maumivu yao; sasa wao wanakusanyika kuzunguka kuanguka kwake.

“Nilipojikwaa walifurahi na kukusanyika.” Kidner analinganisha hali hii na mtu aliyesaidiwa ambaye baadaye anajiunga na wanyang’anyi kumshambulia aliyemsaidia. Goldingay anaona “kurarua” hapa hasa kama shambulio la maneno: hawakomi kumshutumu. Dhihaka ina meno.

Ndipo swali linapasuka: “Ee Bwana, hata lini?” Mungu ameona, lakini kuona kwake bado hakujageuka hatua ya wazi. Daudi anaomba arejeshwe kutoka katika uharibifu na anaahidi kumshukuru Mungu “katika kusanyiko kubwa.” Jibu analotafuta si faraja ya siri tu. Aibu ya hadharani inahitaji ukweli na urejesho wa hadharani.

3.3 Zaburi 35:19–26 — Macho ya Wanadamu Yanapodanganya Lakini Mungu Ameona

Mzunguko wa mwisho unarudi kwa wale wanaomchukia “bila sababu.” Wanapanga maneno ya uongo, wanafungua vinywa vyao kwa dhihaka, na kusema, “Aha! Aha! Macho yetu yameona.” Uongo unavishwa nguo ya ushahidi wa moja kwa moja.

Aya ya 22 inawajibu: “Wewe umeona, Ee Bwana.” Macho yao yanadai kuwa na ushahidi; macho ya Mungu yanajua ukweli. Daudi hahitaji kupiga kelele kuliko kila mshutumu ikiwa Mwamuzi hawezi kudanganywa.

Hata hivyo bado anapinga ukimya wa Mungu: “Usinyamaze… usiwe mbali nami.” Kisha anaomba kwa ujasiri: “Amka… uinuke… unitetee.” Sala ya kibiblia inaweza kuwa yenye heshima bila kuwa ya woga. Agano linampa aliyejeruhiwa nafasi ya kuuliza kwa nini Mungu anayeona bado hajachukua hatua.

Maombi ya aibu kwa watesi ni lugha ngumu, lakini mwelekeo wake ni muhimu: Daudi anamwomba Mungu afichue na ageuze uovu, akiacha hukumu ya mwisho mikononi mwa Mwamuzi.

3.4 Zaburi 35:27–28 — Kutetewa Kunapogeuka Wimbo wa Kusanyiko

Zaburi inamalizia kwa kukumbuka umati mwingine. Si kila mtu ni adui. Wapo wanaofurahia Daudi akitendewa haki na watakaosema: “Bwana na atukuzwe, apendezwaye na amani ya mtumishi wake.”

Tunaposhambuliwa, sauti za chuki zinaweza kuonekana kana kwamba ndizo dunia nzima. Daudi anakumbuka kusanyiko kubwa na Mungu anayependezwa na shalom, si kudhalilishwa kwa mtumishi wake. Ulimi wake, baada ya kuzungukwa na ndimi za uongo, utatangaza haki ya Bwana. Neno la mwisho halitakuwa kashfa bali ushuhuda.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

Kwanza, hasira ya haki inaweza kugeuka sala badala ya kisasi. Goldingay anasisitiza kwamba hofu na hasira zinaweza kuwa majibu sahihi kwa dhuluma halisi. Zaburi haizifagilii; inazipa mahali pa kwenda. Hasira inayokabidhiwa kwa Mungu inaweza kuwa kilio cha haki badala ya mafuta ya kulipiza kisasi.

Pili, ukimya wa Mungu si upofu wa Mungu. Zaburi 35 inashikilia pamoja maneno “hata lini?” na “wewe umeona.” Kuchelewa ni halisi, lakini ufahamu wa Mungu pia ni halisi. Imani haiiti ukimya jibu; inaendelea kumwita Yule anayeona.

Tatu, dhuluma hushambulia uhusiano na utambulisho, si usalama tu. Mashahidi wa uongo hupotosha kumbukumbu, uaminifu, na jina la mtu mbele ya jamii. Kwa hiyo wokovu unahusisha ukweli, kurejeshwa kwa jumuiya, na kuvunjwa kwa simulizi zinazowameza wasio na hatia.

Nne, sifa haipaswi kufuta malalamiko. Goldingay anaonyesha kwamba Zaburi 35 inatazamia sifa kwa sababu Mungu bado hajachukua hatua inayoonekana. Wakati wa sasa unaweza kuwa wa kulia kwa haki. Sifa ya baadaye ni tumaini linalokataa kuachia upeo wa macho.

5.0 Upeo wa Kikanoni na Kikristo

Zaburi 35 inatazama nyuma kwenye Kutoka, ambako Bwana anapigania watu wanaokabiliwa na nguvu kubwa kuliko zao (Kut. 14:14; 15:1–11). Lugha yake pia inasikika katika maombi ya Yeremia kuhusu njama na uongo. Israeli ilijifunza kuusema uovu mbele za Mungu badala ya kuukubali kana kwamba ni hatima.

Daraja la wazi zaidi la Agano Jipya linatolewa na Yesu mwenyewe. Anatumia maneno “walinichukia bure” kueleza uadui wa ulimwengu dhidi yake (Yoh. 15:25). Katika kesi yake, mashahidi wa uongo wanasimama lakini ushahidi wao haukubaliani (Marko 14:55–59). Mfumo wa Zaburi 35 unafikia kilele cha kutisha kwa Mwana wa Daudi mwaminifu: chuki isiyo na sababu, ushahidi uliopotoka, dhihaka ya hadharani, na kuonekana kama aliyeshindwa.

Lakini Yesu pia anaamuru kuwapenda adui (Math. 5:44) na anawakabidhi hukumu kwa Baba. Haya hayafuti Zaburi 35; yanaonyesha namna ya kuiomba. Wakristo wanaweza kuomba uongo, ukatili, na unyonyaji vikomeshwe huku wakikataa kisasi binafsi (Rum. 12:19–21). Msalabani Yesu anapokea uadui bila kuwa mfano wa uadui huo; katika ufufuo Mungu anabatilisha hukumu ya nguvu za ukatili.

Kwa hiyo kanisa linaomba Zaburi 35 pamoja na waathiriwa na pia chini ya uchunguzi wa Mungu. Tunamwomba afichue uongo, huku tukimwomba midomo yetu isigeuke kuwa mashahidi wa uongo ambao mtu mwingine atalazimika kuwaombea.

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Mpelekee Mungu kesi kabla hujaipeleka kwa umati. Omba kabla ya kujibu, kuchapisha, au kukusanya upande wako.

2. Hifadhi ushahidi bila kugeuza kujitetea kuwa maisha yako yote. Kumbukumbu sahihi, kuripoti, na taratibu za haki zinaweza kutumikia ukweli.

3. Acha hasira ikuonyeshe jambo linalohitaji kushughulikiwa, lakini usiiruhusu iwe bwana wako.

4. Usichanganye msamaha na kuondoa mipaka. Kuwapenda adui hakumaanishi kuwapa nafasi ya kuendelea kuumiza.

5. Kumbuka umati mwingine. Tafuta watu wa kuaminika wanaopenda ukweli na wanaoweza kusimama nawe.

6. Kataa udadisi wa kikatili. Usifanye kuanguka kwa mwingine kuwa umbea, burudani, au mada ya kujionyesha kiroho.

7. Acha nafasi ya ushuhuda wa baadaye. Andika unachomwomba Mungu arejeshe ili shukrani iwe kumbukumbu ya pamoja.

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni shutuma, usaliti, au kutokueleweka gani ninakobeba kama kesi ambayo haijafungwa?

2. Hasira yangu inanielekeza kwenye sala na haki, au kwenye kutaka mtu mwingine adhalilishwe?

3. Je, nimewahi kujiunga na umati uliofurahia kuanguka kwa mtu mwingine?

4. Ina maana gani kwangu kuamini kwa wakati mmoja, “Hata lini?” na “Wewe umeona”?

5. Ni nani walio “kusanyiko kubwa” wanaoweza kunisaidia kubaki mkweli ninaposubiri?

8.0 Sala ya Mwitikio

Ee Bwana, shindana na kile kinachoharibu ukweli na kuwameza walio dhaifu. Wewe unaona yale ambayo macho ya wanadamu yanapotosha na midomo ya uongo inabuni. Hasira inapowaka, usiniruhusu nigeuke kuwa kile ninachokipinga. Nipe ujasiri wa kutafuta haki, hekima ya kutumia njia zilizo sawa, na subira hatua zako zinapoonekana kuchelewa. Wakumbuke wanaodhihakiwa, wanaoshutumiwa kwa uongo, wanaosalitiwa, na walio hatarini. Kwa Yesu, Mwana aliyechukiwa lakini mwaminifu, funua uongo, zuia uovu, rejesha waliojeruhiwa, na ugeuze kesi zetu ambazo bado hazijafungwa kuwa nyimbo za haki yako. Amina.

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 35 inamzunguka Daudi kwa sauti za maadui; Zaburi 36 itaingia ndani zaidi na kuuliza ni moyo wa aina gani unaozalisha uovu huo. Itaanza na “usemi wa uasi” ndani ya mwovu, kisha itainua macho kuelekea fadhili za Bwana zinazofika mbinguni. Mahakama itageuka kuwa uchunguzi wa dunia mbili za ndani: moyo wa dhambi unaojidanganya na wema mpana wa agano la Mungu.

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. Evil and the Justice of God. Downers Grove, IL: IVP Books, 2006.