Yesu Ni Mwana wa Mungu: Sababu Kumi za…

Je, Alikuwa Nabii na Mwalimu wa Maadili Tu?

Utangulizi

Sehemu ya Tatu — Yesu Kristo: Kiini cha Simulizi

Imani Iliyojengwa Juu ya Ukweli — Kupitia Kristo, Kupitia Maandiko, kwa Ajili ya Maisha

Je, Yesu alikuwa mjumbe mwingine tu aliyekuja kuwaelekeza watu kwa Mungu? Au maneno, matendo, kifo, na ufufuo wake vinatulazimisha kuuliza kama Mungu mwenyewe alikuwa akijifunua kupitia yeye?

Kumwita Yesu nabii kunasikika kama heshima.

Kumwita mwalimu wa maadili kunasikika salama zaidi.

Maelezo yote mawili yana sehemu ya kweli. Yesu alinena kinabii. Alifundisha kwa uwazi wa ajabu wa kimaadili. Alikemea unafiki, aliwalinda walio dhaifu, aliwaita watu watubu, na akatangaza ufalme wa Mungu.

Lakini Agano Jipya halituruhusu tuishie hapo.

Mashahidi wake wa mwanzo wanamweleza Yesu kwa namna inayovuka mipaka ya “nabii” na “mwalimu.” Anasamehe dhambi, anazungumza kwa mamlaka juu ya Torati, dhoruba, magonjwa, pepo, Sabato, hekalu, na mauti. Anapokea ibada. Anamwita Mungu Baba yake kwa namna ya pekee. Anajiweka katikati ya simulizi la Israeli. Anasulubiwa chini ya shtaka la “Mfalme wa Wayahudi,” na baada ya kifo chake wafuasi wake hawahifadhi mafundisho yake tu. Wanatangaza kwamba Mungu alimfufua, akamtukuza, na kumdhihirisha kuwa Bwana.

Jina “Mwana wa Mungu” linahitaji kushughulikiwa kwa uangalifu. Katika Maandiko, Israeli anaweza kuitwa mwana wa Mungu [Kutoka 4:22]. Mfalme wa Israeli anaweza kuitwa mwana wa Mungu [Zaburi 2:7; 2 Samweli 7:14]. Kwa hiyo cheo hiki hakianzi kama jina rahisi linalomaanisha moja kwa moja “Mungu Mwana” katika lugha ya baadaye ya mafundisho ya kanisa.

Lakini Agano Jipya linapotumia jina hilo kwa Yesu, linakusanya maana hizo za kifalme na za agano kisha kuzipanua. Yesu si mwana mmoja tu miongoni mwa wengine. Ndiye Mwana wa pekee anayemfunua Baba, anayeshiriki mamlaka ya Mungu, anayepokea ibada, anayeshinda mauti, na kuwekwa ndani ya utambulisho wa Mungu mmoja wa Israeli.

Hizi ni sababu kumi ambazo Wakristo huamini Yesu kweli ni Mwana wa Mungu.

1. “Mwana wa Mungu” Ni Jina la Kifalme Lenye Mizizi Katika Maandiko ya Israeli

Ili kuelewa jina hili, lazima tuanzie pale Biblia inaanzia.

Katika Agano la Kale, lugha ya “mwana” inaweza kueleza uhusiano wa agano kati ya Israeli na Mungu [Kutoka 4:22; Hosea 11:1]. Pia inaweza kumhusu mfalme wa ukoo wa Daudi. Zaburi 2 inamwonyesha Mungu akimwambia mfalme, “Wewe ndiwe Mwanangu” [Zaburi 2:7]. Katika 2 Samweli 7, Mungu anamwahidi Daudi kwamba mzao wake wa kifalme atakuwa kwake kama mwana [2 Samweli 7:12–14].

Kwa hiyo Wakristo wa kwanza walipomwita Yesu “Mwana wa Mungu,” hawakuwa wameazima tu msemo wa kidini usio na mizizi.

Walikuwa wanatoa dai la kifalme.

Yesu ndiye Masihi, Mfalme wa kweli ambaye kupitia kwake utawala wa Mungu unawasili.

Hili pia linaeleza kwa nini jina hilo lilikuwa na maana ya hadharani. Katika ulimwengu wa Roma, watawala walitumia vyeo vya kifalme na hata lugha ya uungu. Kumkiri Yesu kuwa Mwana wa Mungu hakukuwa jambo la faragha tu. Kulimaanisha uaminifu wa mwisho ni kwa Masihi Myahudi aliyesulubiwa, si kwa mamlaka ya himaya.

Jina hili linaanza na ufalme.

Lakini ndani ya Yesu haliishii hapo.

Jambo la Kubeba: “Mwana wa Mungu” kwanza linatuambia kwamba Yesu ndiye Mfalme wa kweli wa Israeli, ambaye kupitia kwake utawala wa Mungu uliokusudiwa unawasili.

2. Yesu Anahusiana na Mungu Kama Baba kwa Ukaribu na Mamlaka ya Pekee

Waisraeli waaminifu waliweza kumwita Mungu Baba katika maana ya agano.

Yesu anaenda mbali zaidi.

Anazungumza kuhusu “Baba yangu” kwa namna ya moja kwa moja na ya pekee. Katika Injili, uhusiano wake na Baba hauonekani tu kama ibada ya nabii mwaminifu. Anaelezwa kama Yule anayemjua Baba kwa namna ya pekee na anayemfunua kwa wengine [Mathayo 11:27; Yohana 5:17–23].

Katika ubatizo wake, sauti kutoka mbinguni inamtambulisha kuwa Mwana mpendwa [Marko 1:9–11]. Katika kubadilika sura, sauti hiyo inarudia, “Huyu ni Mwanangu mpendwa; msikieni yeye” [Marko 9:2–8].

Matukio haya hayamwonyeshi Yesu kama mtumishi mmoja tu miongoni mwa watumishi wengine.

Yanamtambulisha kama Mwana ambaye uhusiano wake na Baba ndio msingi wa mamlaka yake.

Ukaribu huu si hisia za kidini tu.

Unaunda utume wake.

Yesu anatenda anachomwona Baba akitenda. Ananena anachopewa na Baba. Anatafuta mapenzi ya Baba hata wakati utii huo unampeleka msalabani [Yohana 5:19; 12:49–50; Marko 14:36].

Jambo la Kubeba: Uana wa Yesu si jina tu lililowekwa juu yake; ni uhusiano ambao utume, mamlaka, na utii wake vinatoka ndani yake.

3. Yesu Anasamehe Dhambi kwa Mamlaka Ambayo Ni ya Mungu

Manabii hutangaza msamaha.

Yesu anafanya jambo linalokwenda mbali zaidi.

Mtu aliyepooza anapoletwa kwake, Yesu anasema, “Mwanangu, umesamehewa dhambi zako” [Marko 2:1–12].

Walimu wa sheria mara moja wanaona tatizo: “Ni nani awezaye kusamehe dhambi isipokuwa Mungu peke yake?”

Swali lao lina mantiki.

Nabii anaweza kutangaza kwamba Mungu amesamehe. Kuhani anaweza kutangaza msamaha ndani ya mfumo wa hekalu. Lakini Yesu anatenda kana kwamba mamlaka ya kusamehe iko ndani ya nafsi yake mwenyewe.

Kisha anamponya mtu huyo ili kuonyesha kwamba “Mwana wa Adamu ana mamlaka duniani ya kusamehe dhambi.”

Hapa Yesu anakuwa mkubwa kuliko kundi la “mwalimu wa maadili.”

Hawaambii watu tu jinsi ya kuwa wema zaidi.

Anatenda kwa mamlaka ya Mungu ambaye agano lake lilihusu kushughulikia dhambi na kuwarejesha watu wake.

Mfano huohuo unaonekana Yesu anapomwambia mwanamke mwenye historia ya dhambi kwamba dhambi zake zimesamehewa na anaweza kwenda kwa amani [Luka 7:36–50].

Jambo la Kubeba: Yesu hafundishi tu kuhusu msamaha; anatumia mamlaka ya kuutoa.

4. Yesu Anatenda kwa Mamlaka Juu ya Hekalu na Sabato

Kwa Israeli, hekalu na Sabato hazikuwa desturi ndogo za kidini.

Zilikuwa karibu na kitovu cha utambulisho wa agano.

Lakini Yesu ananena na kutenda juu ya vyote viwili kwa mamlaka inayoshangaza.

Anaingia hekaluni na kuvuruga shughuli zake, akitangaza hukumu juu ya kile ambacho nyumba ya sala ilikuwa imekuwa [Marko 11:15–18]. Katika Injili ya Yohana, anazungumza kuhusu mwili wake mwenyewe kama hekalu la kweli [Yohana 2:19–21].

Hilo ni dai kubwa.

Hekalu lilihusishwa na uwepo wa Mungu. Yesu sasa anajiweka katikati ya uwepo huo.

Mfano huohuo unaonekana kwa Sabato.

Anapopingwa juu ya namna ya kuitunza, Yesu hatoi tu tafsiri nyingine ya kirabi. Anatangaza kwamba “Mwana wa Adamu ndiye Bwana wa Sabato” [Marko 2:27–28].

Nabii angeweza kuwaita watu warudi katika uaminifu wa Sabato.

Yesu anadai ubwana juu yake.

Matendo haya yanaonyesha kwamba taasisi takatifu za Israeli zinafikia kusudi lake ndani yake.

Jambo la Kubeba: Yesu hatendi tu kama mrekebishaji wa taasisi za Israeli, bali kama Yule ambaye ndani yake kusudi lao la ndani linafikia kilele.

5. Yesu Anafanya Mambo Ambayo Maandiko ya Israeli Yanasema Mungu Mwenyewe Hufanya

Injili zinasimulia mara kwa mara matukio ambamo Yesu anafanya mambo yanayohusishwa na Mungu wa Israeli.

Anatuliza dhoruba, na wanafunzi wanauliza, “Ni nani huyu, hata upepo na bahari humtii?” [Marko 4:35–41].

Swali hilo lina mwangwi wa Zaburi, ambamo Yahweh ndiye anayetawala bahari inayochafuka [Zaburi 89:9; 107:23–29].

Yesu anatembea juu ya maji [Marko 6:45–52]. Ayubu anasema Mungu ndiye “anayekanyaga juu ya mawimbi ya bahari” [Ayubu 9:8].

Yesu anawalisha watu jangwani, anatumia picha za mchungaji, na anatawala magonjwa, unajisi, pepo, na mauti.

Hoja si kwamba Yesu anafanya miujiza ya kuvutia tu.

Waandishi wa Injili wanayaweka matukio hayo kwa namna ambayo Maandiko ya Israeli yanasikika nyuma yake.

Mungu ambaye Israeli alimjua kama Muumba, Mchungaji, Mwokozi, na Bwana juu ya vurugu anaonekana akitenda kupitia Yesu kwa namna ya karibu sana.

Jambo la Kubeba: Miujiza ya Yesu haionyeshi nguvu tu; inaibua swali kama Mungu wa Israeli mwenyewe yuko ndani yake akitenda.

6. Yesu Anajiweka Katikati ya Simulizi la Israeli

Manabii wanasimama ndani ya simulizi la Israeli na kuwaita watu wamrudie Mungu.

Yesu anasimama ndani ya simulizi hilo na mara kwa mara kuzungumza kana kwamba matumaini yake makuu yanakusanyika kwake.

Anasema kuna aliye mkuu kuliko Sulemani hapa [Mathayo 12:42].

Kuna aliye mkuu kuliko hekalu hapa [Mathayo 12:6].

Anasema Abrahamu alifurahia kuiona siku yake [Yohana 8:56].

Katika Chakula cha Mwisho, anachukua Pasaka ya Israeli na kuipanga upya kuzunguka mwili na damu yake [Luka 22:14–20].

Baada ya ufufuo, anawafundisha wanafunzi wake kuyasoma tena Musa, Manabii, na Zaburi kuzunguka mateso na uthibitisho wake [Luka 24:25–27, 44–49].

Nabii anaweza kusema, “Mrudieni Mungu.”

Yesu mara kwa mara anasema kwa maana, “Mungu wa Israeli analeta ahadi zake kwenye kilele hapa.”

Hilo ni dai kubwa zaidi.

Jambo la Kubeba: Yesu haongezi tu sura nyingine kwenye simulizi la Israeli; anajiweka kama mahali ambapo simulizi hilo linafikia hatua yake ya kuamua.

7. Yesu Anapokea Ibada na Heshima Bila Kuielekeza Mbali Naye

Katika Maandiko, watumishi waaminifu wa Mungu hukataa ibada inayostahili Mungu pekee.

Malaika wanaikataa [Ufunuo 22:8–9]. Petro anaikataa [Matendo 10:25–26].

Yesu anaipokea.

Baada ya kutuliza dhoruba, wanafunzi wanamwabudu [Mathayo 14:33].

Baada ya ufufuo, wanashika miguu yake na kumwabudu [Mathayo 28:9]. Tomaso anamwambia, “Bwana wangu na Mungu wangu” [Yohana 20:28].

Mwisho wa Mathayo, Yesu aliyefufuka anapokea ibada na kuwatuma wanafunzi akiwa na mamlaka ya ulimwengu wote: “Nimepewa mamlaka yote mbinguni na duniani” [Mathayo 28:16–20].

Hii haimaanishi Agano Jipya linaacha imani ya Kiyahudi katika Mungu mmoja.

Kinachotokea ni cha kushangaza zaidi.

Yesu anaingizwa ndani ya ibada, mamlaka, na utambulisho unaomhusu Mungu mmoja.

Jambo la Kubeba: Ushuhuda wa kwanza wa Kikristo haumchukulii Yesu kama mtumishi mwingine pembeni ya Mungu, bali kama Bwana aliyefufuka anayestahili heshima inayotolewa kwa Mungu.

8. Wakristo wa Kwanza Wanamweka Yesu Ndani ya Utambulisho wa Mungu Mmoja wa Israeli

Wakristo wa kwanza walikuwa Wayahudi waliolelewa katika ukiri kwamba Bwana ni mmoja [Kumbukumbu la Torati 6:4].

Lakini mapema sana wanazungumza kuhusu Yesu kwa namna inayomweka ndani ya ukiri huo wa Mungu mmoja.

Paulo anaandika, “Kwetu sisi yuko Mungu mmoja, aliye Baba … na Bwana mmoja, Yesu Kristo” [1 Wakorintho 8:6]. Maneno yake yanaonekana kuichukua Shema ya Israeli na kuieleza kuzunguka Baba na Yesu.

Wafilipi 2 inamweleza Yesu akijinyenyekeza hadi mauti, kisha akipewa “jina lipitalo kila jina,” kila goti likiinama na kila ulimi ukikiri kwamba Yesu Kristo ni Bwana [Wafilipi 2:6–11].

Lugha hiyo inarudia Isaya, ambamo kila goti linainama mbele za Yahweh [Isaya 45:22–23].

Hili ni jambo kubwa.

Kanisa la kwanza halikufikia maana ya kiungu ya Yesu kwa kuacha polepole imani ya Kiyahudi ya Mungu mmoja.

Liliamini kwamba utambulisho wa Mungu mmoja umefunuliwa kwa namna isiyotarajiwa kuwa unamhusisha Baba na Bwana Yesu aliyesulubiwa na kufufuka.

Jambo la Kubeba: Ukiri wa kwanza wa Kikristo haumweki Yesu chini ya Mungu aliye mbali, bali unamweka ndani ya utambulisho wa pekee na ibada ya Mungu wa Israeli.

9. Msalaba Unafunua Maana ya “Mwana wa Mungu”

Ikiwa “Mwana wa Mungu” lingemaanisha ushindi wa kisiasa tu, msalaba ungeonekana kushindwa.

Injili zinasimulia tofauti.

Wakati wa kusulubiwa, wanaomdhihaki Yesu wanamshambulia hasa kwa habari ya uana wake: ikiwa yeye ni Mwana wa Mungu, na ajiokoe [Mathayo 27:39–43].

Lakini Yesu hajiokoi.

Anajitoa.

Injili ya Marko inajenga kuelekea ukiri wa kushangaza. Yesu anapokufa, akida wa Kirumi anasema, “Hakika mtu huyu alikuwa Mwana wa Mungu” [Marko 15:39].

Ukiri huo hauji baada ya ushindi wa kijeshi, bali chini ya msalaba.

Kwa hiyo jina lenyewe linafafanuliwa upya.

Mwana anamfunua Baba kwa upendo mwaminifu unaojitoa.

Ufalme wake si ubabe.

Utukufu wake si ukatili.

Nguvu zake hazihitaji kuwaponda maadui ili kuthibitisha zipo.

Msalaba unatufunulia jinsi uana wa kiungu unavyoonekana katika dunia inayotawaliwa na vurugu.

Jambo la Kubeba: Uana wa Yesu haufunuliwi kwa kuukwepa msalaba, bali kwa kuonyesha kupitia msalaba jinsi upendo mwaminifu wa Mungu ulivyo.

10. Ufufuo Unamthibitisha Yesu Kuwa Mwana wa Mungu na Bwana

Kama simulizi lingeishia kaburini, msalaba ungeweza kutafsiriwa kwa namna nyingi.

Ufufuo unabadilisha kila kitu.

Paulo anasema Yesu “alidhihirishwa kuwa Mwana wa Mungu kwa nguvu … kwa ufufuo kutoka kwa wafu” [Warumi 1:3–4]. Hii haimaanishi Yesu alianza kuwa Mwana wa Mungu Pasaka. Ina maana ufufuo ulimthibitisha hadharani na kumtawaza Yule aliyekataliwa na kusulubiwa.

Katika Matendo, ufufuo na kutukuzwa ndio msingi wa kumtangaza Yesu kuwa Bwana na Masihi [Matendo 2:29–36].

Katika 1 Wakorintho 15, Kristo aliyefufuka ndiye malimbuko ya ufufuo unaokuja na Yule ambaye kupitia kwake mauti yenyewe itashindwa [1 Wakorintho 15:20–28].

Kwa hiyo ufufuo haufanyi tu kuonyesha Yesu alinusurika mauti.

Unafunua yeye ni nani.

Masihi aliyekataliwa ndiye Mwana wa Mungu.

Aliyesulubiwa ndiye Bwana.

Yule aliyekufa chini ya Roma sasa anasimama mwanzoni mwa uumbaji mpya wa Mungu.

Jambo la Kubeba: Ufufuo ni uthibitisho wa hadharani wa Mungu kwa Yesu: Masihi aliyesulubiwa kweli ndiye Mwana na Bwana ambaye kupitia kwake uumbaji mpya umeanza.

Ukweli na Uamuzi Wako: Ikiwa Yesu Ni Mwana wa Mungu

Je, Yesu alikuwa nabii na mwalimu wa maadili tu?

Hakika alikuwa zaidi ya nabii mbaya au mwalimu dhaifu.

Tatizo ni kwamba ushuhuda wa Injili hauturuhusu tumweke katika umbali salama.

Nabii hutangaza msamaha.

Yesu anasamehe.

Mwalimu anaeleza Sabato.

Yesu anadai ubwana juu yake.

Mrekebishaji anakosoa hekalu.

Yesu anajiweka mahali ambapo hekalu lilisimama.

Mtumishi wa Mungu anaelekeza watu zaidi ya yeye mwenyewe.

Yesu anasema, “Nifuate.”

Mjumbe anawaambia watu Mungu anafanya nini.

Yesu anatenda kana kwamba ufalme, uwepo, msamaha, na mamlaka ya Mungu vinawasili kupitia yeye.

Kisha msalaba unafunua sura ya uana wake.

Na ufufuo unamthibitisha.

Hii haimaanishi kila sehemu ya Agano Jipya inatumia jina “Mwana wa Mungu” kwa maana ileile kwa kila wakati. Lugha hiyo inakua kutoka Maandiko ya Israeli na kukusanya maana ya kifalme, ya agano, ya Kimasihi, na ya kiungu simulizi linapoendelea.

Lakini picha inayokusanyika ni ngumu sana kuipunguza kuwa “nabii tu.”

Yesu anaonyeshwa kama Mfalme wa kweli wa Israeli, Mwana wa pekee anayemfunua Baba, anayatumia mamlaka ya Mungu, anayepokea ibada, anayeshiriki utambulisho wa Mungu, anayejitoa msalabani, na anayethibitishwa kwa ufufuo.

Kwa hiyo swali si tu:

“Je, namvutia Yesu?”

Ni:

“Yesu ni nani, na utambulisho wake unanidai nini?”

Ikiwa ni mwalimu tu, tunaweza kuchagua misemo tunayoipenda.

Ikiwa ni Mwana wa Mungu, hawezi kubaki pambo pembeni ya maisha.

Anatuita kwenye imani.

Uaminifu.

Ibada.

Ufuasi.

Na tumaini.

Ombi la Kufunga

Baba, sitaki kumpunguza Yesu mpaka aingie ndani ya matarajio yangu.

Fungua macho yangu nimwone kama Maandiko yanavyomfunua: Masihi, Mwana, Mtumishi, Bwana, Mfalme aliyesulubiwa, na Mwokozi aliyefufuka.

Nilipovutiwa na mafundisho yake bila kumfuata, niite ndani zaidi.

Nilipotumia lugha ya dini bila kujitoa, nifunue.

Picha yangu ya mamlaka inapofanana zaidi na kiburi na ubabe kuliko msalaba, nisahihishe.

Nifundishe kukujua kupitia Mwana wako, kuitumainia rehema yake, kuifuata njia yake, na kuishi katika tumaini la ufufuo wake.

Ukiri “Yesu ni Bwana” usibaki maneno midomoni mwangu.

Uwe sura ya maisha yangu.

Amina.

Jiunge na Mazungumzo

Ni sehemu gani ya picha ya Yesu katika Injili inayopinga zaidi wazo kwamba alikuwa nabii au mwalimu wa maadili tu? Jina “Mwana wa Mungu” lina maana gani kwako baada ya kuona mizizi yake katika simulizi la Israeli, msalaba, na ufufuo?

Shiriki tafakari, swali, au ushuhuda wako tunapoendelea na mfululizo wa Sababu za Kuamini—Imani Iliyojengwa Juu ya Ukweli, Kupitia Kristo, Kupitia Maandiko, kwa Ajili ya Maisha.

Yesu Ni Mwana wa Mungu: Sababu Kumi za Kuamini