Zaburi 45 — Wimbo wa Harusi Unapogeuka Kuwa Maono ya Mfalme

01

1.0 Utangulizi: Ni Mfalme wa Aina Gani Anastahili Kushangiliwa?

Baada ya vumbi la kushindwa, sauti ya vinanda inasikika. Mfalme anasonga mbele kwa ajili ya kweli na haki. Bibi-arusi anaingia ikulu kwa furaha. Zaburi 45 inageuza harusi ya kifalme kuwa dirisha la kuona ufalme ambao watu wa Mungu wanafundishwa kuutamani.

Zaburi 44 iliishia jumuiya ikiwa mavumbini, ikiomba, “Inuka utusaidie.” Zaburi 45 inaanza kwa sauti tofauti kabisa. Moyo wa mshairi unafurika. Ulimi wake unakuwa “kalamu ya mwandishi stadi” (45:1). Mfalme anasimama mbele yake, na wimbo umejaa uzuri, neema, nguvu, haki, manukato, muziki, dhahabu, na furaha.

Lakini haya si mapambo ya ikulu tu.

Mfalme hasifiwi kwa sababu anaonekana kuvutia pekee, bali kwa sababu utawala wake unahusishwa na kweli, uaminifu, na unyoofu. Fimbo yake ya kifalme ni fimbo ya haki. Anapenda yaliyo ya haki na anachukia maovu. Kwa hiyo harusi ya kifalme inakuwa zaidi ya sherehe binafsi. Inakuwa picha ya aina ya ufalme ambao Maandiko ya Israeli yanaendelea kuutamani.

Swali la moyo ni hili: Ni nini kinachomfanya mtawala astahili heshima katika mawazo ya Biblia?

Zaburi 45 inahusu uzuri wa kifalme unaogeuka kuwa wito wa kimaadili, kwa sababu utukufu wa mfalme haupimwi kwa sura, sherehe, au nguvu za kijeshi pekee, bali kwa kweli, haki, utawala wa unyoofu, na mustakabali unaobariki vizazi.

02

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Wimbo wa Upendo wa Kifalme Ndani ya Kitabu cha Pili

Kichwa cha Zaburi 45 kinaitaja kuwa wimbo wa wana wa Kora, maskil, na “wimbo wa upendo.” Goldingay anaonyesha kwamba ni ya kipekee ndani ya Zaburi kwa sababu kwa sehemu kubwa inawaelekea wanadamu badala ya kumwelekea Mungu moja kwa moja. Kadiri wimbo unavyoendelea, inakuwa wazi kwamba ni wimbo wa harusi ya kifalme.

Zaburi haituelezi ni mfalme na bibi-arusi gani waliokuwa chanzo cha kwanza cha wimbo huu. Goldingay anaona kuwa inawezekana uliandikwa kwa ajili ya harusi fulani ya kifalme, na anaonyesha pia uwezekano kwamba bibi-arusi alikuwa mgeni, kwa kuwa ndoa za kifalme mara nyingi zilihusisha mahusiano kati ya falme. Lakini andiko lenyewe halimtaji mtu huyo, na kuhifadhiwa kwake katika Zaburi kuliruhusu vizazi vya baadaye kuusikia zaidi ya tukio moja la kihistoria.

Mahali pake katika mfuatano wa Zaburi ni muhimu. BibleProject inaona Zaburi 45–48 kama mkusanyiko unaoadhimisha nguvu ya kifalme katika Sayuni baada ya maombolezo ya jumuiya katika Zaburi 42–44. Zaburi 44 inauliza kwa nini watu wa Mungu wameshindwa. Zaburi 45 inaweka mbele yao picha ya mfalme ambaye utawala wake unaongozwa na kweli na haki.

Wimbo unaweza kufuatwa katika mikondo minne mikuu:

- mshairi anautambulisha wimbo wake wa kifalme (mst. 1), - mfalme anasifiwa kwa neema, nguvu, kweli, na haki (mist. 2–9), - bibi-arusi anaelekezwa na kuingizwa ikulu (mist. 10–15), - wimbo unatazama vizazi vijavyo na kumbukumbu inayodumu (mist. 16–17).

03

3.0 Kutembea Ndani ya Andiko

04

3.1 Zaburi 45:1–2 — Uzuri wa Kifalme Unapoanzia Katika Neema ya Midomo

“Moyo wangu umefurika kwa neno jema; nasema mashairi yangu kwa mfalme” (45:1).

Mshairi haripoti sherehe bila hisia. Moyo wake umechochewa. Hata ustadi wake wa kuandika unakuwa sadaka.

Mfalme anaelezwa kuwa mzuri kuliko wengine, lakini mstari unaofuata unaipa picha hiyo kina: “Neema imemwagwa midomoni mwako” (45:2).

Uzuri hapa si wa kuonekana tu. Maneno yana maana.

Mdomo wa mtawala unaweza kuponya au kuaibisha, kufafanua au kudanganya, kubariki au kutumia watu. Uwepo wenye kuvutia unaunganishwa na usemi wenye neema, na baraka ya Mungu iko juu yake.

Katika Biblia, maneno ni sehemu ya uongozi. Utukufu wa kifalme bila maneno ya kweli na neema haujakamilika.

05

3.2 Zaburi 45:3–5 — Nguvu Inapowekwa Katika Huduma ya Kweli

“Jifunge upanga wako pajani, Ee shujaa” (45:3).

Mfalme ni mpiganaji, na wimbo haufichi ulimwengu wa migogoro ambao wafalme wa kale waliishi ndani yake. Lakini mstari wa 4 unaonyesha mwelekeo wa nguvu hiyo: anasonga mbele kwa ajili ya kweli na sababu ya haki na uaminifu.

Kwa hiyo swali kuu si kama mfalme ana nguvu, bali nguvu zake zinatumikia nini.

Maandiko yanashuku nguvu inayotafuta kujitanua kwa ajili yake yenyewe. Hapa nguvu ya kifalme inasifiwa kwa sababu imewekwa chini ya kweli na haki.

Upanga haumfanyi mfalme kuwa mwadilifu. Kusudi linaloongoza matumizi ya mamlaka ndilo linaloupa nguvu yake sura ya kimaadili.

Huu unabaki kuwa mtihani wa kibiblia wa uongozi: Je, nguvu inalinda kweli na haki, au kweli inabadilishwa ili kulinda nguvu?

06

3.3 Zaburi 45:6–7 — Kiti cha Enzi Kinapopimwa kwa Unyoofu

Katikati ya picha ya kifalme tunasikia kuhusu kiti cha enzi kinachodumu na fimbo ya unyoofu.

Kiebrania cha mstari wa 6 kina ugumu unaojulikana. Goldingay anautafsiri kwa maana inayokaribia “kiti cha enzi cha Mungu ni chako milele na milele,” wakati Septuajinti na tafsiri nyingi za Kiingereza zinasoma, “Kiti chako cha enzi, Ee Mungu, ni cha milele na milele.” Jambo muhimu katika theolojia ya kifalme ya Zaburi ni kwamba kiti cha mfalme kimefungamana na utawala wa Mungu na kinapimwa kwa viwango vya Mungu.

Kisha tunafika katikati ya maadili ya wimbo:

“Umependa haki na kuuchukia uovu” (45:7).

Uhalali wa mfalme hautokani tu na ukoo, mvuto wa haiba, utajiri, au nguvu za kijeshi. Unatokana na kujitoa kwake kwa yaliyo ya haki.

“Kwa hiyo Mungu, Mungu wako, amekupaka mafuta ya furaha.”

Kupakwa mafuta ni wito kabla hakujawa upendeleo. Mfalme anapokea mamlaka ili aonyeshe aina fulani ya utawala.

Kiti cha enzi kina utukufu kwa sababu fimbo yake ni ya haki.

07

3.4 Zaburi 45:8–9 — Fahari ya Ikulu Inapokuwa Sehemu ya Sherehe

Wimbo sasa unajaza hisia: manemane, udi, mdalasini, meno ya tembo, vinanda, na dhahabu ya Ofiri.

Ulimwengu wa ikulu ni wa kifahari.

Goldingay anaonya kwamba mistari 8–9 haitulazimishi bado kutafsiri kila undani kuwa wa harusi pekee; manukato, muziki, na fahari ya kifalme vinaweza kuwa sehemu ya sherehe kubwa za kifalme kwa ujumla. Hata hivyo, hapa anga ya harusi inaanza kuonekana wazi.

Hoja ya kitheolojia si kwamba anasa yenyewe ni alama ya kibali cha Mungu. Manabii wa Israeli walikosoa sana anasa za kifalme zilipounganishwa na dhuluma (Amosi 6:4–7).

Katika Zaburi 45, sherehe imezungukwa na picha ya kimaadili iliyotangulia: kweli, uaminifu, na utawala wa haki vinatangulia manukato na dhahabu.

Uzuri huwa salama zaidi pale haki imekwishaingia chumbani.

08

3.5 Zaburi 45:10–12 — Bibi-arusi Anapoingia Katika Uaminifu Mpya

Wimbo sasa unamgeukia bibi-arusi:

“Sikiliza, binti, uone, utege sikio lako… uwasahau watu wako na nyumba ya baba yako” (45:10).

Lugha hii inaakisi ulimwengu wa ndoa za kifalme, ambamo bibi-arusi mara nyingi aliacha nyumba yake na kuingia nyumba ya mfalme. Kama, kwa uwezekano anaoutaja Goldingay, alikuwa mgeni, maneno haya yangekuwa na uzito mkubwa zaidi.

Tunapaswa kusoma mstari huu katika mazingira yake ya kale, bila kuugeuza kuwa amri ya jumla ya kuvunja mahusiano yenye afya ya kifamilia. Katika wimbo, hoja ni mpito, uaminifu, na kuingia katika nyumba mpya ya kifalme.

Tiro inatajwa ikileta zawadi, na bibi-arusi anaingia katika ulimwengu wa kifalme unaofika zaidi ya mipaka ya Israeli.

Kwa hiyo harusi ina upande wa hadhara. Ndoa ya kifalme inahusu nyumba, nasaba, mahusiano ya mataifa, na mustakabali.

09

3.6 Zaburi 45:13–15 — Furaha Inapoingia Ikulu

Bibi-arusi anaelezwa akiwa katika uzuri, mavazi yake yamepambwa kwa dhahabu, na anaongozwa kwa mfalme huku wasichana wanaomfuata wakiwa pamoja naye.

“Wanaongozwa kwa furaha na shangwe; wanaingia katika jumba la mfalme” (45:15).

Hii ndiyo kilele cha kihisia cha tukio la harusi.

Zaburi 44 iliishia miili ikiwa imeshikamana na mavumbi. Zaburi 45 inapita milango ya ikulu kwa furaha.

Hatupaswi kuugeuza mfuatano huu kuwa kanuni rahisi kwamba kila kushindwa hufuatiwa mara moja na sherehe. Lakini kifasihi, Zaburi inaweka maombolezo na tumaini la kifalme karibu.

Imani inaweza kulia katika Zaburi moja na kuimba harusi katika inayofuata.

10

3.7 Zaburi 45:16–17 — Harusi Inapotazama Zaidi ya Siku ya Harusi

“Badala ya baba zako watakuwa wana wako” (45:16).

Wimbo sasa unaangalia zaidi ya wanandoa na kuelekea kwa watoto na uongozi wa baadaye.

Harusi za kifalme katika ulimwengu wa kale hazikuhusu watu wawili peke yao. Zilihusu mrithi na kuendelea kwa nyumba ya kifalme.

Mstari wa mwisho unaahidi kwamba jina la mfalme litakumbukwa katika vizazi na kusifiwa kati ya mataifa.

Siku ya harusi inageuka kuwa upeo wa baadaye.

Swali sasa si kama sherehe ni nzuri tu, bali kama ufalme una mustakabali.

11

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

12

4.1 Ufalme wa Kibiblia ni wa Kimaadili Kabla ya Kuwa wa Kuvutia

Zaburi 45 haiogopi uzuri, nguvu, sherehe, na fahari. Lakini kitovu cha maadili ya wimbo ni haki.

Fimbo ni muhimu kuliko manukato.

13

4.2 Nguvu Hupata Maana Kutoka kwa Kusudi Inalotumikia

Mfalme shujaa anasonga kwa ajili ya kweli na sababu ya uaminifu. Mamlaka ya kibiblia haiwezi kujihalalisha yenyewe. Nguvu lazima ijibu mbele ya haki.

14

4.3 Furaha na Haki Zinapaswa Kukaa Pamoja

“Mafuta ya furaha” yanakuja baada ya kupenda haki na kuuchukia uovu. Furaha ya Biblia haijatenganishwa na utaratibu wa kimaadili.

Sherehe ya kina zaidi ni ya dunia inayowekwa sawa.

15

4.4 Tumaini Linafikiria kwa Vizazi

Zaburi inaishia kwa watoto, utawala wa baadaye, kumbukumbu, na mataifa. Tumaini la Biblia linazidi mafanikio ya sasa na kuangalia ufalme ambao wema wake unaweza kudumu.

16

5.0 Upeo wa Kikanoni na Kikristo

Zaburi 45 inaanza kama wimbo wa harusi ya kifalme. Muktadha huo wa kihistoria na kifasihi haupaswi kufutwa. Lakini ndani ya kanoni, lugha yake ya kifalme ilisikika kwa namna inayozidi kuelekea kwa Masihi.

Agano la Daudi lilikuwa limeahidi ukoo wa kifalme ambao kiti chake cha enzi kingethibitishwa na Mungu (2 Sam. 7:12–16). Baadaye manabii walipanua tumaini la mtawala wa baadaye wa ukoo wa Daudi ambaye angejulikana kwa haki na uadilifu (Isa. 9:6–7; 11:1–5; Yer. 23:5–6).

Agano Jipya linanukuu moja kwa moja Zaburi 45:6–7 katika Waebrania 1:8–9 na kutumia lugha hiyo kwa Mwana. Waebrania inafuata namna ya Kigiriki ya Zaburi: “Kiti chako cha enzi, Ee Mungu, ni cha milele na milele,” na inasisitiza utawala wa haki wa Mwana na kupakwa kwake mafuta.

Hii haimaanishi kwamba harusi ya kwanza ya kifalme inatoweka. Badala yake, Agano Jipya linasoma picha hiyo ya kifalme kupitia Yesu na kuona ndani yake upeo wake kamili zaidi.

Ufalme wa Yesu pia unafafanuliwa upya kwa msalaba. Haanzishi haki kwa njia ya kawaida ya kujitukuza kifalme. Anatawala kwa upendo wa kujitoa, anathibitishwa katika ufufuo, na kutangazwa kuwa Bwana.

Picha ya bibi-arusi pia inaendelea katika simulizi la Biblia. Manabii wakati mwingine wanawaonyesha watu wa agano la Mungu kwa lugha ya ndoa (Isa. 54:5–8; Hos. 2:19–20), na Agano Jipya baadaye linazungumza kuhusu Kristo na kanisa kwa lugha ya bwana-arusi na bibi-arusi (Efe. 5:25–32; Ufu. 19:6–9).

Tahadhari inahitajika: bibi-arusi wa Zaburi 45 hapaswi tu kufanywa kuwa kanisa katika kila mstari. Lakini kikanoni, harusi ya kifalme inachangia katika muundo mpana wa Biblia ambapo ufalme na agano hatimaye vinaonyeshwa kama muungano wenye furaha chini ya Mfalme mwenye haki.

17

6.0 Matumizi Katika Maisha

1. Pima uongozi kwa mwelekeo wa maadili, si sura pekee. Haiba, nguvu, ufasaha, na mafanikio havitoshi; uliza mamlaka hiyo inatumikia haki ya aina gani.

2. Zingatia maneno. “Neema midomoni” inatukumbusha kwamba usemi ni sehemu ya mamlaka ya kimaadili.

3. Usiabudu nguvu. Upanga, cheo, ofisi, au jukwaa huwa na heshima tu vinapowekwa chini ya kweli na haki.

4. Acha sherehe ijumuishe tabia. Harusi, kuwekwa wakfu, kupandishwa cheo, na heshima za hadhara huwa na afya zaidi zinapoadhimisha si mafanikio tu bali pia uaminifu.

5. Fikiria zaidi ya wakati wa sasa. Zaburi 45 inauliza mahusiano na uongozi wa leo vinajenga mustakabali wa aina gani.

6. Shikilia maombolezo na furaha pamoja. Zaburi 44 na 45 zinasimama karibu. Imani ina nafasi ya huzuni na sherehe.

7. Mruhusu Yesu afafanue upya ufalme. Kwa Wakristo, Mfalme mwenye haki anaonekana wazi zaidi katika Masihi aliyesulubiwa na kufufuka.

18

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni sifa zipi hunifanya nione kiongozi kuwa wa kuvutia, na Zaburi 45 inaweka sifa zipi katikati?

2. Je, ninatumia ushawishi wangu kutumikia kweli na haki, au kulinda hadhi yangu?

3. Maneno yangu yanafunua aina gani ya mamlaka ninayotumia?

4. Ni wapi sherehe imejitenga na tabia katika jumuiya yangu?

5. Maamuzi yangu ya sasa yanajenga urithi wa aina gani kwa kizazi kijacho?

6. Yesu anabadilishaje uelewa wangu wa nguvu, ufalme, na ushindi?

19

8.0 Sala ya Mwitikio

Mungu wa kiti cha enzi cha haki, tufundishe kutambua tofauti kati ya kung’aa na utukufu. Unda ndani yetu maneno yenye neema, nguvu inayotumikia kweli, na mamlaka inayoinama mbele ya haki. Tulinde tusivutiwe na nguvu kwa sababu tu ni nguvu. Fanya nyumba zetu, makanisa yetu, na jumuiya zetu ziwe mahali ambapo furaha inakua kutoka kwenye uaminifu na sherehe haisahau haki. Tufunge tumaini letu kwa Yesu, Mfalme anayejitoa kwa upendo na ambaye ufalme wake hauharibiki. Maisha yetu yasaidie kuandaa wakati ambapo kweli, haki, furaha, na ibada vitakaa pamoja. Amina.

20

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 45 inamsherehekea mfalme. Zaburi 46 itahamisha kamera kutoka ikulu kwenda kwenye mji wenyewe. Nchi itatikisika, milima itaanguka baharini, na mataifa yatafanya ghasia—lakini mto utaufurahisha mji wa Mungu. Swali linasogea kutoka “Ni mfalme wa aina gani anaweza kubeba kusudi la Mungu?” kwenda “Ni kimbilio gani linaweza kusimama wakati dunia yote inaonekana kuanguka?”

21

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes.

Goldingay, John. Psalms, Volume 2: Psalms 42–89. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2007.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.