Zaburi 52: Ulimi na Upendo wa Mungu

Mamlaka, udanganyifu, na maisha yanayotumaini fadhili za Mungu

1.0 Utangulizi: Madhara ya Maneno Machache

Vurugu nyingine huja na upanga. Nyingine huja kama sentensi iliyosemwa katika chumba sahihi. Zaburi 52 inauliza: maisha yaliyojengwa kwa maneno ya kuharibu huishia wapi?

Ulimi ni mdogo, lakini unaweza kuacha uwanja mkubwa wa maangamizi.

Kichwa cha Zaburi 52 kinaunganisha wimbo huu na Doegi Mwedomi, aliyemwambia Sauli kwamba Daudi alikuwa amekwenda kwa Ahimeleki kuhani (1 Sam. 21–22). Taarifa yenyewe ilikuwa maneno machache. Kilichofuata kilikuwa cha kutisha. Sauli aliwatuhumu makuhani kwa usaliti. Doegi akatekeleza amri ambayo watumishi wengine wa mfalme walikataa, akawaua makuhani wa Nobu na kuupiga mji pia (1 Sam. 22:9–19).

Zaburi 52 inatazama aina hiyo ya nguvu: mtu anayejua kuyaweka maneno mahali ambapo yatakata.

Swali lake la kwanza ni kali: “Kwa nini kujisifia uovu, ewe shujaa?” (Zab. 52:1). Huyu “shujaa” anaonekana mwenye nguvu, lakini zaburi polepole inafunua udhaifu ulio chini ya nguvu hiyo. Usalama wake umejengwa juu ya udanganyifu, maneno ya kuharibu, mali, na uwezo wa kuwaumiza wengine.

Mbele yake kuna nguvu ya aina nyingine: fadhili za Mungu hudumu siku zote.

Hapo ndipo zaburi yote inapojengwa.

Zaburi 52 inahusu ngome mbili: usalama dhaifu unaojengwa kwa udhibiti, mali, na maneno ya kuharibu, na usalama wa kudumu unaopatikana katika fadhili za Mungu.

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi

Zaburi 52 iko katika Kitabu cha Pili cha Zaburi (Zab. 42–72). Kichwa chake kinaiunganisha na matukio ya 1 Samweli 21–22, wakati Daudi alikuwa akikimbia Sauli na akaomba msaada kwa Ahimeleki. Doegi alimwona pale, kisha baadaye akampelekea Sauli taarifa.

Muktadha huu unaipa zaburi uzito wa giza. Maneno ya Doegi si porojo zisizo na madhara. Yanakuwa sehemu ya mlolongo unaoishia katika damu.

Zaburi yenyewe inasogea katika sehemu tatu pana. Mistari 1–4 inamweleza mtu wa uharibifu, hasa ulimi wake. Mistari 5–7 inatangaza kuanguka kwa maisha aliyoyajenga. Mistari 8–9 inamgeukia mwaminifu, anayejifananisha na mzeituni unaositawi katika nyumba ya Mungu na kuweka tumaini lake katika fadhili za Mungu.

Tofauti yake karibu inaonekana kwa macho.

Mtu mmoja anang’oa maisha ya wengine, naye mwenyewe atang’olewa.

Mwingine anaonekana dhaifu, lakini amepandwa.

3.0 Kutembea Ndani ya Zaburi

3.1 “Kwa Nini Unajisifia?” — Ujasiri wa Uongo wa Mamlaka Yenye Madhara (mst. 1)

Zaburi inaanza kwa kumsemesha mtenda mabaya moja kwa moja:

“Kwa nini kujisifia uovu, ewe shujaa?”

Swali lenyewe linabeba changamoto: kwa nini kujisifia kitu kisichoweza kudumu?

Neno “shujaa” linaweza kuashiria nguvu, hadhi, au uwezo wa kivita. Lakini mistari inayofuata inaonyesha kejeli yake. Silaha kubwa ya mtu huyu si mkuki. Ni ulimi.

Nusu ya pili ya mstari inahamisha ardhi chini ya miguu yake: fadhili za Mungu zinadumu siku zote.

Mtenda mabaya anajisifia kwa sababu anadhani wakati huu ni wake. Mtunga zaburi anauweka wakati huo ndani ya jambo kubwa zaidi: uaminifu wa agano wa Mungu.

Nguvu za wanadamu huinuka na kushuka. Uaminifu wa Mungu hauhitaji kupiga kelele ili udumu.

3.2 Wembe Mkali — Maneno Yanapojifunza Kuharibu (mst. 2–4)

“Ulimi wako wapanga maangamizi; ni kama wembe uliotiwa makali, ewe atendaye hila” (mst. 2).

Picha ni sahihi. Wembe hauhitaji kuwa mkubwa. Unahitaji tu kuwa mkali.

Maneno yanaweza kufanya vivyo hivyo.

Mtu anaweza asiinue silaha hata mara moja, lakini aharibu jina la mwingine, amweke mtu katika hatari, amdanganye kiongozi, apotoshe usikilizaji wa jambo, aitenganishe familia, au kuigeuza jamii dhidi ya asiye na hatia.

Zaburi 52 inakataa kuyaita maneno kuwa yasiyo na madhara kwa sababu tu hayaachi jeraha linaloonekana kwenye ngozi.

Kisha zaburi inatoka kwenye tendo na kuingia kwenye upendo:

“Umependa uovu kuliko mema, na kusema uongo kuliko kusema haki” (mst. 3).

Tatizo sasa si sentensi moja ya uzembe. Mfumo umejengwa. Mtu wa uharibifu ameanza kupenda kile kinachoharibu.

Mstari wa 4 unarudia lugha ya kupenda: “Umependa maneno yote yamezayo.”

Hotuba imekuwa hamu.

Hilo ni mojawapo ya maonyo mazito ya zaburi hii. Tunaweza kuzoea ladha ya kuwa mtu anayejua siri, anayefichua, anayemshinda mwingine kwa maneno, anayemdhalilisha, au anayemdhibiti. Mwishowe kinywa hufunua kile moyo umejifunza kukipenda.

3.3 Kung’olewa — Mwisho wa Maisha Yaliyojengwa kwa Uharibifu (mst. 5–7)

Ghafla zaburi inageuka:

“Mungu naye atakubomoa milele; atakunyakua na kukuondoa hemani mwako; atakung’oa katika nchi ya walio hai” (mst. 5).

Vitenzi ni vikali kwa sababu mtu huyu amejenga utambulisho wake juu ya ukali. Lakini hukumu inaendana na picha.

Aliyeng’oa maisha ya wengine naye atang’olewa.

Waaminifu wataona na kumcha Mungu (mst. 6). Kicheko chao si furaha nyepesi juu ya maumivu ya mwingine. Ni mshangao wa kuona nguvu ya uongo ikivuliwa kinyago.

Kisha linakuja neno kama maandishi juu ya kaburi:

“Tazama mtu huyu, asiyemfanya Mungu kuwa ngome yake, bali alizitumainia wingi wa mali zake, akajitia nguvu katika uharibifu wake” (mst. 7).

Tatizo la ndani kabisa ni tumaini.

Mali yenyewe haijaonyeshwa kuwa uovu pekee. Tatizo ni kile mtu alichokifanya kuwa ngome yake. Aliamini alichoweza kukusanya na kile alichoweza kuharibu.

Alichanganya uwezo wa kushinikiza wengine na usalama.

3.4 “Lakini Mimi ni Kama Mzeituni Mbichi” — Nguvu ya Kupandwa (mst. 8)

Kisha hali ya zaburi inabadilika.

“Lakini mimi ni kama mzeituni unaositawi katika nyumba ya Mungu.”

Baada ya wembe, kuvunja, kung’oa, na kuharibu, ghafla kuna mti.

Picha hii ni tulivu. Mizeituni hukua polepole. Inaweza kuishi kwa muda mrefu. Haishindi mabishano. Husimama, huota mizizi, huzaa matunda, na kuvuka misimu.

Mtunga zaburi hajibu nguvu ya uharibifu kwa kuwa mharibifu zaidi. Anaijibu kwa kutumaini fadhili za Mungu “milele na milele.”

Hii ni nguvu ya kibiblia katika sauti nyingine.

Mtenda mabaya alionekana mwenye nguvu kwa sababu aliweza kuwaumiza wengine.

Mwaminifu ni mwenye nguvu kwa sababu amepandwa mahali ambapo uhai wa Mungu unamlisha.

3.5 Kulingojea Jina la Mungu — Sifa Kabla Hadithi Haijaisha (mst. 9)

“Nitakushukuru milele kwa kuwa umetenda.”

Mtunga zaburi anazungumza kana kwamba tendo la Mungu ni hakika kiasi cha kuanza kulisifu hata kabla kila kitu hakijaonekana mbele ya macho.

Kisha anasema: “Nitalingojea jina lako, kwa maana ni jema, mbele ya wacha Mungu.”

Kusubiri hapa si kukaa bila kufanya kitu. Ni kukataa kutumia njia za mtu wa jeuri.

Mtunga zaburi hatapambana na udanganyifu kwa udanganyifu. Hatajenga usalama wake kwa zana zilezile zilizomjeruhi.

Analingojea jina la Mungu, yaani tabia ya Mungu iliyojifunua. Kimbilio la mwisho si mbinu. Ni Mungu alivyo.

Na kusubiri kunafanyika “mbele ya wacha Mungu.” Tumaini si jambo la faraghani tu. Jumuiya ya waaminifu huwa mahali ambapo watu wanakumbushana kwamba nguvu ya uharibifu haitakuwa na neno la mwisho.

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

Maneno ni Matendo ya Kimaadili

Zaburi 52 inayachukulia maneno kama kitu kinachotenda.

Maneno yanaweza kulinda au kuweka mtu wazi, kusema kweli au kuipotosha, kuponya jeraha au kumweka mtu hatarini. Imani ya Biblia haitenganishi maadili ya kinywa na maadili ya mkono.

Tunachosema kinaweza kuwa sehemu ya kile kinachomtokea mtu mwingine.

Mapambano Makubwa ni Juu ya Tumaini

Zaburi hii si hadithi tu ya mtu mbaya na mtu mzuri. Inalinganisha ngome mbili.

Mmoja anaamini mali, ushawishi, taarifa alizonazo, na uwezo wa kuharibu.

Mwingine anaamini fadhili za Mungu.

Kwa hiyo swali lililo chini ya zaburi hii linaufikia moyo: mimi hukimbilia wapi ili nijisikie salama?

Hukumu Hung’oa Uongo wa Kudumu

Mtu wa uharibifu anaishi kana kwamba anaweza kuimarisha nafasi yake kwa kuwadhoofisha wengine. Zaburi 52 inasema kudumu kwa namna hiyo ni udanganyifu.

Mungu hung’oa kile ambacho uovu unajaribu kukipanda.

Hili si ruhusa ya kulipiza kisasi binafsi. Zaburi inaweka hukumu mikononi mwa Mungu na hivyo kumwachilia mwaminifu asibadilike kuwa nakala nyingine ya mtesi wake.

Uaminifu Mara Nyingi Hauonekani Kama Nguvu

Mzeituni mbichi si jambo la kishindo.

Unabaki tu na mizizi yake.

Zaburi 52 inatufundisha kutokuchanganya kelele na nguvu, kuonekana na kudumu, au udhibiti na usalama. Kazi nyingi za Mungu katika maisha ya mwaminifu hufanyika kama mizizi chini ya udongo.

5.0 Upeo wa Kikanoni na Kristo

Zaburi 52 iko ndani ya simulizi pana la Biblia ambamo maneno ya uharibifu mara kwa mara yanakuwa chombo cha jeuri. Yezebeli anapanga ushuhuda wa uongo dhidi ya Nabothi (1 Fal. 21). Mashahidi wa uongo wanaonekana katika mateso ya manabii na baadaye katika simulizi la Yesu.

Yesu mwenyewe anahukumiwa katika mazingira ambamo ushuhuda, mashtaka, hofu ya kisiasa, na mamlaka vinafungamana (Mt. 26:59–61; 27:1–2).

Lakini Yesu hajibu udanganyifu kwa udanganyifu.

Petro anamweleza kama Yule ambaye “hila haikuonekana kinywani mwake,” na ambaye alipotukanwa hakurudisha matukano, bali alijikabidhi kwa Yule ahukumuye kwa haki (1 Pet. 2:22–23).

Hapa nguvu ya mzeituni ya Zaburi 52 inaonekana kwa mwanga mkali zaidi: kukataa kutumia silaha za uharibifu kwa sababu tumaini limewekwa mahali pengine.

Msalaba unaonyesha maneno ya uongo na mamlaka iliyopotoka yanaweza kufika mbali kiasi gani. Ufufuo unaonyesha mpaka wake.

Yanaweza kuua.

Hayawezi kufanya kifo kiwe neno la mwisho.

6.0 Maisha ya Kila Siku

1. Yachukulie maneno kama matendo. Kabla ya kurudia jambo lenye madhara, jiulize maneno hayo yanaweza kufanya nini yakishatoka kinywani mwako.

2. Usifiche ukatili nyuma ya kauli kwamba “ni kweli.” Jambo linaweza kuwa sahihi kwa taarifa zake lakini likatumiwa kwa nia mbaya. Hadithi ya Doegi inatukumbusha kwamba ukweli uliogeuzwa silaha unaweza kuwa sehemu ya vurugu.

3. Chunguza aina ya maneno uliyojifunza kuyafurahia. Kejeli, kufichua siri, porojo, kuaibisha hadharani, na uvumi vinaweza kuwa mazoea kwa sababu vinatoa hisia ya nguvu kwa muda.

4. Usijenge usalama kwa kumdhoofisha mwingine. Ikiwa nafasi yako inategemea fedheha, kunyamazishwa, au kuondolewa kwa mtu mwingine, Zaburi 52 inakuuliza: unajenga ngome ya aina gani?

5. Mwache Mungu ashughulikie hukumu ya mwisho. Imani haitaki ujifanye kwamba ukosefu wa haki hauna madhara. Lakini pia inakataa kukubali kwamba lazima uwe kama aliyekuumiza ili kuishi.

6. Chagua nguvu ya polepole ya mzeituni. Endelea kusema kweli. Endelea kuweka mizizi katika ibada, sala, jumuiya, na tabia ya Mungu. Si kila ushindi wa uaminifu huja kwa kelele.

7. Subiri pamoja na wengine. Zaburi 52 inaishia katikati ya waaminifu. Watu wa uharibifu wanapoonekana wenye nguvu, tunahitaji wengine wanaotukumbusha ni aina gani ya maisha hudumu kweli.

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Je, nimewahi kutumia jambo la kweli kwa namna iliyokusudia kumharibu mtu?

2. Ni aina gani ya maneno hunifanya nijisikie mwenye nguvu, na hilo linafunua nini kuhusu moyo wangu?

3. Ni wapi ninajaribiwa kutumaini ushawishi, pesa, ukaribu na wenye mamlaka, au taarifa nilizonazo kuliko Mungu?

4. Ninapojeruhiwa, je, ninahisi lazima nijibu kwa njia zilezile?

5. Kuishi kama “mzeituni mbichi” kungeonekanaje katika hali yangu ya sasa?

8.0 Sala ya Itikio

Ee Mungu wa fadhili zisizokoma, ulinde ulimi wangu na uchunguze moyo wangu.

Usiniache nitumie maneno yanayokata kwa sababu tu najua pa kuyaweka. Usiruhusu ukweli ugeuke silaha mikononi mwangu.

Wengine wanapotumia mamlaka, mali, au maneno kujeruhi, nizuie nisiwe kama wao.

Nipande katika uwepo wako. Nifundishe nguvu tulivu ya mzeituni. Nipe mizizi mirefu kuliko hofu, na subira yenye nguvu kuliko hamu ya kushinda haraka.

Pale nilipowaumiza wengine kwa maneno yangu, nipe ujasiri wa kuungama na kurekebisha ninachoweza.

Ninalitumaini jina lako. Ninaitumaini haki yako. Ninazitumaini fadhili zako.

Amina.

9.0 Dirisha la Zaburi Inayofuata

Zaburi 52 inatuonyesha mtu mwenye nguvu anayeishi kana kwamba hamhitaji Mungu.

Zaburi 53 inapanua kamera.

Tatizo sasa si ulimi mmoja wa uharibifu au mtu mmoja wa jeuri. Zaburi inatazama dunia ambamo watu wanaishi kana kwamba Mungu hajaliwi kabisa.

Swali linakuwa kubwa zaidi: nini hutokea roho ya Doegi inapogeuka kuwa hewa inayopumuliwa na jamii nzima?

10.0 Marejeo

Goldingay, John. Psalms, Volume 2: Psalms 42–89. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2007.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes.

BibleProject. “The Book of Psalms.” Old Testament Overview Guide.

Zaburi 52 — Ulimi Unapogeuka Silaha