Urithi Ambao Kaburi Haliwezi Kuupora: Zaburi 16 na Mungu Aliye Fungu Letu

01

1.0 Utangulizi: Je, Kile Unachoogopa Kupoteza Ndicho Hazina Yako Kubwa Zaidi?

Zaburi 16 inaanza kwa ombi la kulindwa na kuishia katika utimilifu wa furaha. Kati ya mwanzo na mwisho huo, Daudi anataja ugunduzi unaoweza kupanga upya maisha yote: “Yahweh ndiye fungu langu.” Haombi tu Mungu alinde vitu alivyo navyo; anajifunza kumwita Mungu mwenyewe urithi wake.

Hofu nyingi hukua kutokana na kile tunachoamini hatuwezi kuishi bila nacho—afya, kipato, hadhi, familia, huduma, mipango, au uwezo wa kudhibiti mambo. Zaburi 16 haidharau zawadi hizi. Inauliza kama zawadi hizo zimeanza kuchukua nafasi ya Mungu moyoni.

Zaburi hii inahusu kimbilio kuwa urithi, kwa sababu tumaini la kibiblia hukomaa tunapogundua kwamba Mungu si tu anayelinda fungu letu; Mungu mwenyewe ndiye fungu letu.

Kwa hiyo zaburi inatembea kutoka udhaifu kwenda uaminifu, kutoka uaminifu kwenda furaha, kutoka furaha kwenda uthabiti, na hatimaye kutoka uthabiti kwenda tumaini ambalo hata mauti haiwezi kulipora.

02

2.0 Muktadha wa Kihistoria na Kifasihi: Kutoka Mlangoni Kuingia Nyumbani

Zaburi 16 inaanza mwendo uliopangwa ndani ya Zaburi 15–24. BibleProject inaonyesha Zaburi 15 na 24 kama zaburi za kuingia katika uwepo wa Mungu zinazouzunguka mkusanyiko. Zaburi 16–18 zinamwonyesha Daudi akimtumaini Yahweh kwa ukombozi; Zaburi 20–23 zinafanya mwangwi wa kifalme, huku Zaburi 19 na Torati ikiwa katikati. Baada ya Zaburi 15 kuuliza ni nani awezaye kukaa mbele za Mungu, Zaburi 16 inatupa sauti ya mtu aliyejikita kwa Mungu.

Kichwa chake kinaiita miktam ya Daudi, neno lenye maana isiyo hakika. Kidner anaona umoja wa zaburi katika upendo unaomwelekea Mungu. Goldingay anaonyesha mashinikizo mawili: miungu mingine iliyodaiwa kutoa ustawi, na tishio la mauti. Wakati wa kihistoria hauko wazi, lakini uchaguzi ni wazi: uaminifu uliogawanyika, au kumtumaini Yahweh peke yake?

03

3.0 Kutembea Ndani ya Andiko

04

3.1 Zaburi 16:1–2 — Kimbilio Linapokuwa Utii wa Moyo

“Unilinde” ni kukiri udhaifu. Tumaini halianzi kwa kujifanya hatari haipo. Daudi anaomba kuhifadhiwa kwa sababu ameamua kumtegemea Mungu.

Kisha ombi linakuwa ungamo: “Wewe ndiwe Bwana wangu; sina jema nje yako.” Maneno ya Kiebrania yana ugumu wake, lakini mwelekeo wake uko wazi. Yahweh si chanzo kimoja cha baraka kati ya vyanzo vingi. Goldingay anaona mwangwi wa amri ya kwanza: hakuna mpinzani anayepaswa kusimama kando ya Yahweh kama chanzo kingine cha wema wa mwisho.

Kwa hiyo imani haiulizi tu, “Je, Mungu anaweza kunilinda?” Pia inauliza, “Ni nani Bwana wa maisha ninayotaka yalindwe?” Kimbilio linakuwa utii wa moyo.

05

3.2 Zaburi 16:3–4 — Ibada Inapochagua Jumuiya

Uaminifu wa Daudi una matokeo ya kijamii. Anawafurahia “watakatifu” walio katika nchi, huku akikataa kushiriki katika ibada ya miungu mingine. Aya ya 3 ina ugumu wa kutafsiri, lakini Kidner na Goldingay wanaelekea kuona Daudi akijitambulisha na watu wa Mungu walio waaminifu.

Aya ya 4 inaonya kwamba wanaokimbilia mwingine hujizidishia huzuni. Kidner anaona mwangwi wa Mwanzo 3 katika lugha ya kuongezeka kwa maumivu. Sanamu huahidi kuongeza maisha, lakini mwisho wake hugawanya moyo na kuvunja maisha.

Daudi anakataa sadaka za vinywaji kwa miungu mingine na kukataa kuiita miungu hiyo kwa ibada. Hii si hofu ya kutamka majina fulani; ni kukataa kutafuta ulinzi, ustawi, hadhi, au kesho kutoka kwa mamlaka pinzani. Ibada huunda jumuiya kwa sababu huamua ni ahadi za nani tunazoamini na ni maisha ya aina gani tutakayoyafanya kuwa ya kawaida.

06

3.3 Zaburi 16:5–6 — Mungu Mwenyewe Anapokuwa Fungu

Hapa picha kuu ya zaburi inachanua: “Yahweh ndiye fungu la urithi wangu na kikombe changu.” Lugha hii inatoka katika ugawaji wa urithi na nchi. Kamba za kupimia zilitumika kuonyesha eneo lililogawiwa familia, lakini Daudi anazungumza kana kwamba kamba hizo zimemzungushia kitu kikubwa kuliko mali.

Kidner anaunganisha ungamo hili na Walawi, ambao hawakupewa eneo la kawaida la kabila kwa sababu Yahweh aliwaambia, “Mimi ndimi fungu lako na urithi wako” (Hes. 18:20). Daudi anaifanya lugha hiyo kuwa ya binafsi. Urithi wa ndani kabisa wa watu wa Mungu ni Mungu mwenyewe.

Hii haimaanishi uumbaji hauna maana. “Mahali pazuri” na “urithi mzuri” husherehekea utoaji wa Mungu. Goldingay anaonya tusifanye zaburi hii ya “kiroho” kiasi cha kusahau ardhi, chakula, na mahitaji ya kila siku. Zawadi hupokelewa chini ya utawala wa Mtoaji. Mali inaweza kupotea; lakini Chanzo cha urithi wa kweli hakiwezi kufanywa mali yetu ya kumiliki na kudhibiti.

07

3.4 Zaburi 16:7–8 — Usiku Unapokuwa Darasa

Mungu ambaye ni fungu la Daudi pia ni mshauri wake. “Hata wakati wa usiku moyo wangu hunifundisha.” Wakati kelele za mchana zinapopungua na hofu kuwa kubwa, usiku unaweza kuwa darasa la utambuzi.

Kidner anakumbusha kwamba mwongozo wa Mungu si wa kulazimishwa. Goldingay anaunganisha mafundisho ya ndani na neno la Mungu linalowekwa moyoni. Mwongozo si njia ya mkato inayotuepusha na hekima; ni namna ya Mungu kumuumba mtu anayemweka Yahweh mbele ya macho yake.

“Nimemweka Yahweh mbele yangu daima; kwa kuwa yuko mkono wangu wa kuume, sitaondoshwa.” Zaburi 15 iliishia kwa kusema mwenye uaminifu hatatikisika; Zaburi 16 inaonyesha chanzo cha uthabiti huo. Uthabiti ni mazoea ya kuishi kwa ufahamu kwamba Mungu yuko karibu.

08

3.5 Zaburi 16:9–11 — Njia ya Uzima Inapolifikia Kaburi

Tumaini sasa linafikia mtu mzima: moyo, nafsi, na mwili vinafurahi na kukaa kwa usalama. Tumaini la Biblia lina mwili. Daudi hasherehekei kuutoroka mwili; mwili wake nao unapumzika kwa tumaini.

Kisha anatoa dai la ujasiri: Mungu hatamwacha katika Sheoli, ulimwengu wa wafu, wala hatamruhusu mwaminifu wake alione Shimo. Goldingay kwanza anasikia hapa tumaini kwamba Yahweh anaweza kumhifadhi mwaminifu dhidi ya kifo cha mapema na kumpa uzima sasa. Kidner anaona maneno haya yakifungua mlango mpana zaidi: ushirika na Mungu unaelekea kwenye uhakika kwamba mauti haiwezi kufuta uhusiano huo milele.

Agano Jipya linaichukua upeo huo kwa uzito. Petro anakumbusha kwamba Daudi alikufa na kuzikwa, kisha anaisoma Zaburi 16 katika kilele chake kupitia Masihi ambaye Mungu alimfufua (Mdo. 2:25–32). Paulo anafanya hivyo pia (Mdo. 13:35–37). Ufufuo unatamka ukweli wa ndani kabisa wa tumaini hili: Mungu mwaminifu hakumwacha Mtakatifu wake katika uharibifu.

Zaburi inamalizia, “Utanijulisha njia ya uzima.” Kidner anaona kwamba kutembea pamoja na Mungu tayari ni uzima, si kungoja tu mwisho wa safari. Mkimbizi wa aya ya 1 amekuwa mrithi; na urithi wake unafika ng’ambo ya kaburi.

09

4.0 Tafakari ya Kitheolojia

Kwanza, ibada ya Mungu mmoja ni uhuru. Zaburi 16 inakataa maisha ya kuzidisha miungu, mikakati, na dhamana kwa hofu. Moyo uliogawanyika huongeza huzuni kwa sababu unawatumikia mabwana wanaoshindana.

Pili, Mungu ni Mtoaji na pia Zawadi. Imani haitulazimishi kuchagua kati ya kumpenda Mungu na kufurahia uumbaji. Inatufundisha kupokea kazi, chakula, mahusiano, afya, na mafanikio kwa shukrani bila kuyafanya kuwa miungu.

Tatu, tumaini linaingia katika maisha yote. Zaburi 16 inaunganisha ibada na chakula, ushauri, usiku, mwili, usalama, na mauti. Mungu ni Bwana wa patakatifu, mezani, chumbani usiku, na kaburini.

Nne, ufufuo unathibitisha uaminifu wa agano la Mungu. Kile Daudi anachotumaini kinapata utimilifu katika Yesu. Ufufuo wa Yesu unatangaza kwamba ushirika na Mungu una nguvu kuliko mauti na kwamba Masihi aliyefufuka ameifungua njia ya uzima.

10

5.0 Upeo wa Kibiblia na Kikristo

Lugha ya fungu na kura inatukumbusha urithi wa Israeli katika nchi, huku Hesabu 18 ikiwapa Walawi urithi wa ajabu—Yahweh mwenyewe. Zaburi 73 baadaye inakiri kwamba Mungu ndiye “fungu langu milele.” Kadiri Zaburi zinavyoendelea, wema mkuu zaidi unaonekana kuwa uwepo wa Mungu mwenyewe.

Yesu anaubeba matumaini haya kupitia mauti. Petro hasemi Daudi hakuingia kaburini; anamwonyesha Daudi na kisha kuelekeza macho yetu kwa Mwana wa Daudi aliyefufuka. Yesu ndiye Mwisraeli mwaminifu anayejikabidhi kwa Baba, anaingia katika mauti, lakini haachwi humo.

Kwa kanisa, ufufuo unabadilisha maana ya urithi. Tumaini la Kikristo ni uzima mpya wenye mwili chini ya Bwana aliyefufuka. Roho anaunda watu wanaoweza kumiliki vitu bila vitu kuwamiliki, na kukabili mauti bila kukata tamaa.

11

6.0 Matumizi ya Maisha

1. Taja “fungu” lako la kiutendaji. Kamilisha sentensi, “Nikikipoteza \______, maisha yangu hayatakuwa mazuri tena,” kisha ruhusu Zaburi 16 ichunguze jibu hilo.

2. Kataa ibada iliyogawanyika. Tambua tamaa, kipato, mahusiano, au uaminifu unaokuomba uvunje utii kwa Mungu ili upate usalama.

3. Pokea zawadi za maisha kwa shukrani. Mshukuru Mungu kwa chakula, kazi, makazi, afya, na watu bila kuvifanya kuwa vya mwisho.

4. Chagua jumuiya ya uaminifu. Kaa karibu na watu wanaokusaidia kumkumbuka Yahweh badala ya kuhalalisha uaminifu kwa miungu mingine ya kizazi chetu.

5. Geuza usiku wa hofu kuwa darasa la sala. Weka hofu moja mbele za Mungu na urudie ukweli mmoja wa Maandiko.

6. Jizoeze uwepo wa Mungu kabla ya shinikizo kuja. Kumweka Bwana mbele yako mara kwa mara hujenga uthabiti kuliko kumtafuta tu wakati wa dharura.

7. Kabiliana na mauti kwa tumaini la ufufuo. Huzunika kwa kweli, lakini kataa kujifanya mauti si chungu na pia kataa kukata tamaa; tumaini la Kikristo ni uzima wa mwili katika Kristo aliyefufuka.

12

7.0 Maswali ya Tafakari

1. Ni mali, nafasi, mtu, au mafanikio gani yameanza kuwa tafsiri yangu ya ndani ya neno “jema”?

2. Ni wapi ninachanganya uaminifu kwa Mungu na chanzo kingine cha usalama wa mwisho?

3. Mawazo yangu ya usiku yanafunua nini kuhusu urithi ninaoogopa zaidi kuupoteza?

4. Ningetumiaje fedha na mali tofauti kama ningeamini kweli kwamba Yahweh ndiye fungu langu?

5. Ufufuo wa Yesu unabadilishaje namna ninavyosikia maneno, “Utanijulisha njia ya uzima”?

13

8.0 Sala ya Mwitikio

Yahweh, unilinde, kwa maana nimekukimbilia wewe. Kusanya uaminifu wangu uliotawanyika na uufundishe moyo wangu kusema, “Wewe ndiwe Bwana wangu.” Ninaposhikilia zawadi kana kwamba ndizo uhai wangu, nikumbushe kwamba wewe ndiwe fungu langu na unayeshikilia kura yangu. Nishauri usiku na usimame mkono wangu wa kuume mchana. Kupitia Yesu, Mtakatifu wako aliyefufuka, fundisha mwili na nafsi yangu kupumzika katika tumaini. Niongoze katika njia ya uzima mpaka uwepo wako uwe utimilifu wa furaha. Amina.

14

9.0 Dirisha la Kinachofuata

Zaburi 16 inaishia katika uhakika wa uwepo wa Mungu na njia ya uzima. Zaburi 17 inaturudisha kwenye shinikizo: maadui wanakaribia, na Daudi anamwomba Mwamuzi asikie, achunguze, alinde, na kumtetea. Urithi uko salama, lakini barabara ya imani bado inapitia katikati ya mapambano.

15

10.0 Bibliografia

BibleProject. The Book of Psalms: Study Notes. Portland, OR: BibleProject.

Goldingay, John. Psalms, Volume 1: Psalms 1–41. Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.

Kidner, Derek. Psalms 1–72. Kidner Classic Commentaries. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2008.

Wright, N. T. The Resurrection of the Son of God. Christian Origins and the Question of God 3. Minneapolis: Fortress, 2003.